Հեռուստահաղորդավար Արմեն Դուլյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է.
“Եթե մտադիր եք գնալ Նյու Յորք, որտեղ հյուրանոցները շատ թանկ են, կարող եք ընտրել այս շատ էժան տարբերակը… Բրուքլինում արվեստագետներից մեկն իր ստուդիայում ճաղավանդակ է տեղադրել եւ վերարտադրել բանտային պայմանները… Ցանկացողները կարող են մեկ դոլարով ողջ օրը մնալ այնտեղ, բայց պայմանով՝ որոշ ժամերին ձեզ տեսնելու համար այցելուներ են գալու: Այսինքն դուք աշխատելու եք որպես ցուցանմուշ եւ արվեստի ստեղծագործության կենդանի տարր… Կհամաձայնվե՞ք…”
Հեռուստամեկնաբան Արմեն Դուլյանն իր ֆեյսբուքյան էջում անդրադարձել է ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի վերջին քայլին՝ կապված դաշնային աշխատողների աշխատավարձերի բարձրացման հետ: Նա մասնավորապես գրել է.
“Բարաք Օբաման այսօր դաշնային աշխատողների նվազագույն աշխատավարձը 7,25 դոլարից բարձրացրել է մինչեւ 10,10 դոլար՝ մեկ ժամվա համար… Փաստորեն, այսուհետ 8 ժամ աշխատողը մեկ օրում կվաստակի ամենաքիչը 80 դոլար… Հայաստանում անցած տարվանից նվազագույն աշխատավարձը սահմանված է 45 հազար դրամ կամ մոտ 110 դոլար ամսական… Այսինքն, նվազագույն աշխատավարձով աշխատող ամերիկացին ԵՐԿՈՒ ՕՐՈՒՄ ստանալու է ավելի շատ, քան հայաստանցին ՄԵԿ ԱՄՍՈՒՄ…”:
Մեր ընթերցողներին ենք ներկայացնոմ Արմեն Դուլյանի “Առավոտում” տպված հոդվածը:
Դուք, որ արդեն ձեր տունը վաճառել, իրերը կապել ու եկել եք օդակայան, գոնե գիտե՞ք, որ կես ճանապարհին եք մնալու… Չէ, ինքնաթիռը բարեհաջող վայրէջք կկատարի եվրոպական կամ ամերիկյան քաղաքներից մեկում, բայց դուք միշտ կմնաք Հայաստանի ու արտերկրի արանքում՝ մի կեսն այստեղ, մյուս կեսն այնտեղ: Միայն առաջին ամիսն է լինելու մանկության ու ջահելության երազանքների իրականացում. բոհեմական սուրճ Սենայի ձախ ափին՝ Մոնպարնասում, կամ սառույցով վիսկի Քի Ուեսթի հեմինգուեյյան բարում… Իսկ հետո կզգաք, թե ինչպես է հայրենիքը ճանկերով բռնել ձեզ ու բաց չի թողնում, ինչպես Պրահան էր բռնել այդ քաղաքից հեռանալ փորձող Ֆրանց Կաֆկային: Ավելի շուտ, ոչ թե հայրենիքն է ձեզ աքցանով քաշելու, այլ հայրենիքում մնացած ձեր կյանքը: Իսկ մի կես տարի հետո, երբ արդեն կհարմարվեք ու կհասկանաք, որ Մյունխենում երեկոյան ժամը 7-ից հետո չի կարելի աղբը դատարկել բակում դրված աղբամանի մեջ, կամ որ Պրահայում «պուլ կիլա կլոբասի» նշանակում է պարզապես «կես կիլո երշիկ», հանկարծ կզգաք, որ հիշողություններն արդեն մաղվել են, զտվել, եւ մութ ու ցուրտ տարիներից մնացել են միայն հաճելի հիշողություններն այն մասին, թե ինչպես էիք շենքի հարեւաններով ամեն երեկո հավաքվում տաք վառարանի շուրջ եւ ինչ անմոռանալի երանություն էիք զգում, երբ այդ վառարանի վրա տաքացրած աղյուսը դնում էիք վերմակի տակ ու գրկում հարազատ մարդուց էլ սիրելի այդ աղյուսը… Ու այդպես էլ քնելու եք արեւաշող Կալիֆոռնիայում՝ երեւակայական աղյուսը գրկած… Ու ապրելով այդ երկփեղկված կյանքով՝ մի կեսն այստեղ, մյուս կեսն այնտեղ, կհասկանաք նաեւ, որ ձեր էության այն կեսը, որը մնաց Հայաստանում, այն կեսը, որին արդեն գրկախառնվել, համբուրել ու հրաժեշտ էիք տվել «Զվարթնոցում»՝ անձնագրային ստուգումն անցնելուց առաջ, չգիտես ինչու, ավելի աշխույժ, հետաքրքիր ու բազմազան կյանքով է ապրում, քան այն կեսը, որը ճամպրուկների հետ միասին բերել եք օտար ափեր: Ավելին՝ հանկարծ զարմանքով կհասկանաք, որ ձեր կյանքի այս կեսը կարծես հատուկ ապրում է հանուն հայրենիքում մնացած մյուս կեսի: Ու առօրյա գործերով տարված Ատլանտյան օվկիանոսի այս կամ այն ափին, դուք իրականում միայն մի բան եք անում՝ անընդհատ փայտ եք լցնում հիշողությունների բուխարիկը, որպեսզի կրակը վառ մնա, որովհետեւ եթե հանգչի, ձեր այս կեսը առանց մյուս կեսի չի ապրելու… Թեեւ անկեղծ ասեմ՝ բոլորովին էլ համոզված չեմ, որ այս ամենը վերաբերում է միայն արտագաղթածներին… Միգուցե որոշ տարիքից հետո բոլորս էլ՝ անկախ այն բանից, թե որտեղ ենք գտնվում, պարզապես շարունակում ենք մեխանիկորեն ապրել հանուն հիշողությունների… Կանցնի բարեկեցիկ՝ Հայաստանի համեմատ բարեկեցիկ, կյանքի եւս մի կես տարի ու Լոս Անջելեսի Սանսեթ բուլվարում կամ Մյունխենի Մարիենպլացում կսկսեք ծանոթ դեմքեր որոնել, նմանեցնել անցորդներին՝ ձեր հարեւանին կամ բարեկամին կամ նույնիսկ վաղուց մահացած մարդկանց… Լոնդոնի մետրոյում ձեր աչքի առջեւ հանկարծ կհառնեն Ալավերդուց դեպի Հաղպատ տանող ճանապարհի ոլորանները, Երեւանի նախկին Ֆուրմանովի փողոցի 36 շենքի բակում նարդի խաղացողները կամ Հյուսիսային պողոտան… Չէ, այդ վերջինը պետք չէ, որովհետեւ մղձավանջները գալու են գիշերը… Չեխ գրող Միլան Կունդերան շատ լավ է նկարագրում իր արտագաղթած հերոսի երազները. «Արտագաղթածի երազը՝ քսաներորդ դարի երկրորդ կեսի ամենատարօրինակ ֆենոմեններից մեկն է… Հազարավոր արտագաղթածներ նույն գիշերով տեսնում էին նույն երազը՝ անթիվ տարբերակներով… Այդ մղձավանջային երազներն Իրենի համար առավել առեղծվածային էին, քանզի նա՝ տառապելով անհաղթահարելի կարոտաբաղձությամբ, միաժամանակ միանգամայն այլ, հակառակ փորձն էր վերապրում՝ ցերեկը նրա առջեւ անընդհատ հառնում էին հարազատ երկրի տեսարանները: Ողջ օրվա ընթացքում այդ անցողիկ կերպարներն այցելում էին նրան՝ գոնե մասամբ լրացնելու կորսված Չեխիայի բացակայությունը: Բայց նույն ենթագիտակցության ռեժիսորը ցերեկը նրան հարազատ բնապատկերների դրվագներ էր պարգեւում՝ որպես երջանկության կերպարներ, գիշերը հրամցնում էր այդ նույն երկիրը վերադառնալու սահմռկեցուցիչ տեսարաններ: Ցերեկը լուսավորված էր լքված հայրենիքի գեղեցկությամբ, գիշերը ծանրաբեռնված էր վերադարձի սարսափով: Ցերեկն ուրվագծում էր իր կորցրած դրախտը, գիշերը՝ այն դժոխքը, որից փախել էր»… Ու այսօր այստեղ՝ «Զվարթնոցի» անտրամաբանական թանկ սրճարաններից մեկում նստած, նայելով գնացողների դեմքերին, իհարկե զգում եմ, որ նրանցից ոմանք լավ էլ հարմարվելու են նոր միջավայրին ու ապրելու են անհոգ ու բարեկեցիկ կյանքով, բայց երեւի թե մեծ մասը այդպես էլ մնալու է ոչ միայն հայրենիքի եւ օտարության, այլեւ հայրենիք դրախտի ու հայրենիք դժոխքի արանքում… Հետո սկսելու եք արդարացնել օտարությունը… 1500 նպաստ եմ ստանում, 450 դոլարով բնակարան եմ վարձում Լոսի համեմատաբար էժան Վեննայսում, 100 դոլար՝ ուտելիքս, 200 դոլար դեղերս, մի 100 դոլար էլ, լավ, մարդ եմ, գնում եմ հարեւան Տեխասում՝ կազինոյում եմ տարվում… Լաս Վեգաս էլ չեն հասցնում անաստվածները՝ հենց երկու նահանգների սահմանին կազինո կա անապատում՝ երկու օր անվճար բրախում են, որ այդ 100 դոլարս լրիվ ծախսեմ… Հետո լույսի, գազի փող… Բայց հո ամսվա վերջում 200 դոլար մնում է, դա էլ ուղարկում եմ Երեւան՝ աղջկաս… Երկու երեխա ունի՝ այդ 200 դոլարի հույսին է…. Հիմա, որ գնացի Երեան՝ ո՞վ է շահելու… Համ աղջիկս այդ 200 դոլարը չի ստանա, համ էլ ես եմ գնալու՝ նստեմ խեղճ գործազուրկ աղջկաս վզին… Աղջիկը վաղուց արդեն այդ 200 դոլարի հույսին չի, բանկի աշխատող՝ ապագա հանրապետական լիդերի հետ է ամուսնացել ու ամռանը Իսպանիա են գնում հանգստանալու… Բայց այդ 200 դոլարը հաճույքով ընդունում է, որովհետեւ գիտի՝ դա իր մոր սփոփանքն է, Ամերիկայում մնալու արդարացումը, կիրակի օրը Բրբենքի սրճարանում հավաքվող ընկերուհիների մոտ հպարտանալու առիթ՝ ես եմ պահում խեղճ երեխայիս… Ու մի օր հասկանալու եք, որ երբեք էլ հետ չեք գնալու ու չեք վերամիավորվելու հայրենիքում մնացած ձեր կյանքի կեսի հետ՝ հենց այդպես էլ ապրելու եք՝ ճամփի կեսին… Չեք վերադառնա, որովհետեւ հայրենիք վերադառնալը չի նշանակում վերադառնալ հին կյանքին… Դա նշանակում է կորցնել այս երկրորդ՝ միջանկյալ կյանքը ու սկսել նոր՝ երրորդ կյանքը Կունդերայի ասած այն դժոխքում, որից փախել ես… Իսկ կյանքում քանի անգամ կարելի է նոր կյանք սկսել… «Ուշադրություն, թիվ 2273 չվերթի ուղեւորները պատրաստվեն թռիչքի»… Բարով գնաս՝ իմ կես… Եվ կներես, որ մնում եմ ու անընդհատ պիտի քեզ տանջեմ… Հա, ճիշտ ես, ապրելու տեղ չի, բայց մի փոքր էլ կփորձեմ ապրել… Եթե գործերդ լավ լինեն, 200 դոլար կուղարկե՞ս…
ԱՐՄԵՆ ԴՈՒԼՅԱՆ «Առավոտ» օրաթերթ
«Շանթ» հեռուստաընկերության մեկնաբան Արմեն Դուլյանին` ֆեյսբուքյան գրառման պատճառով աշխատանքից հեռացնելու լուրը իրար է խառնել սոցիալական ցանցերի հայկական օգտատերերին: Բոլորը` այդ թվում քաղաքական գործիչները, շտապում են իրենց մեկնաբանությունը տալ կատարվածին: «Ժառանգություն» կուսակցության անդամ Ստեփան Սաֆարյանը իր վարկածն ունի: Նա կարծում է, որ Դուլյանի վերջին գրառումը ընդամենը պատճառ էր, իսկ իրականում նա արդեն վաղուց «մոնիթորինգի տակ է եղել».
« «Շանթ» հեռուստաընկերության պաշտպանների գրառումներն արդեն սրտխառնոց են առաջացնում: Ավելի շատ մի խայտառակեք ձեզ ու այդ հեռուստաընկերությանը: Դուք արդեն ծիծաղելի եք: Ամոթ է, ավելի լավ է լռեք: Չէի կարծում, թե մակարդակն այդքան պլինդուզից ցածր է: Ավելին ասեմ. ինքս գոնե այն մարդկանց շարքում եմ, ով Դուլյանին աշխատանքից ազատելը համարում է ՖԲ-ում նրա տեւական գրառումների, այլ ոչ թե վերջին գրառման հետեւանք: Իրականում այս դեպքը, կամ վերջին անմեղ գրառումը պատրվակ դարձավ: Փաստացի, պետք է ուսումնասիրել Արմեն Դուլյանի բոլոր գրառումները` հասկանալու համար, որ «անկախ» հեռուստաընկերությունները չեն կարող հանդուրժել նման լրագրողին: Ահա սա է իրականությունը, այլ ոչ թե ինչ-որ մեկի գրառումից հետո նրա թողած գրառումը: Տիգրան Քոչարյանը իր գրառման մեջ տեղը-տեղին նշել է, որ Դուլյանը ֆեյսբուքում ընդդիմադիր էր…. Ասել է, թե Դուլյանին նոր չեն հետեւել… Նա մոնիթորինգի տակ է եղել…»