«Հայաստանի և Վրաստանի միջև տնտեսական կապերը վերջին տարիներին շատ երկչոտ կերպով են իրականացվում: Սրանում կա նաև Հայաստանի մեղքի բաժինը, որովհետև չեմ կարծում թե ամեն մի նախարար ճանաչում է իր պաշտոնակցին Վրաստանում, իսկ դա պարտադիր պայման է հարաբերությունները զարգացնելու համար: Մենք դատապարտված են Վրաստանի հետ շատ սերտ համագործակցելու», -այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց տնտեսագետ Թաթուլ Մանասերյանը: Ըստ նրա  ՝ չնայած նրան, որ Հայաստանը և Վրաստանը տարբեր տնտեսական գոտիների են հարում, երկուսն էլ համարվում են Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության անդամ. ոչ խտրական վերաբերմունքը պարտադիր պայման է:

Գործատուների միության նախագահ Գագիկ Մակարյանը ուշադրություն հրավիրեց այն բանին, որ Հայաստանի տնտեսությունը տարածաշրջանում աշխատում է հիմնականում ներմուծման վրա. Ադրբեջանի հետ զրո առևտուր,  Թուրքիան ն Իրանը մտնում են այն հնգյակի մեջ, ում հետ Հայաստանը ամենամեծ ծավալի արտաքին առևտուր է կատարում: «Թուրքիայի հետ առևտրում մենք 95.5 տոկոսով միայն ներմուծում ենք: Նույն չափն է Իրանի դեպքում: Վրաստանի դեպքում արտաքին առևտրի ծավալները շատ խաբուսիկ են: Կա առևտրի ստվերային շրջանառության մաս կա: Խնդիր պետք է դնել Վրաստանի հետ առևտուրը ավելի լիարժեք դարձնելու, որը պետք է արտահայտված լինի ներմուծման արտահանման աճերով», – նշեց նա:

Նա ընդգծեց, որ Վրաստանի տնտեսությունը զարգացած չէ, չնայած վերջին տարիների բարեփոխումներին: Վրաստանի շուկայում ներդրումների կարիք կա, նաև հայրերն են այնտեղ ներդրումներ կատարում, արդյունաբերությունը դեռ ոտքի կանգնած չէ. «Վրաստանի տնտեսությունում՝ արդյունաբերությունում և ծառայությունների ոլորտում կառուցվածքային էական փոփոխություններ չեն եղել: Միակ բանը, որ փոփոխություններ կրեց, դա տուրիզմի ոլորտն է»:

Անդրադառնալով Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլիի այցին՝ Մակարյանը նշեց. «Բացի Վերին Լարսի հարցից, ես անկեղծ ասած, այդպես էլ  չհասկացա, թե մենք ինչ մասին բանակցեցինք Վրաստանի վարչապետի հետ: Մենք կամ նախահետախուզական վիճակում ենք գտնվում, կամ իսկապես ցանկանում ենք լուրջ լուրջ հարաբերությունների հիմք դնել»:

«Վերին Լարսը մեր Աքիլեսյան գարշապարն էր երկար տարիներ: Այն անընդհատ տանջել է մեր գործատուներին. կամ փակ է, կամ փլուզված է՝ ռուսական կողմի քմահաճույքներն են եղել, թե վրացական կողմի… Ես ուրախ եմ, որ այս կառավարությունը համաձայնության եկավ դա կառուցելու: Անգամ միայն դրա համար մեր վարչապետներ իհանդիպումը արդյունավետ եղավ, քանի որ դա մեծ խնդիր է Հայաստանի համար», – ասաց ԳագիկՄակարյանը՝ հավելելով, որ դա մեզ համար ճանապարհ է՝դուրս գալ դեպի ռուսական շուկա, բայց պետք է բավարար տարողունակություն ու հզորություն ունենալ, որ խցանումներ և ուշացումներ չլինեն:

Անկախ

ՀՀ բնապահպանության նախարար Արամայիս Գրիգորյանի նախագահությամբ տեղի է ունեցել ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ստեղծված ՄԱԿ-ի <<Կլիմայի փոփոխության մասին>> շրջանակային կոնվենցիայի /ՄԱԿԿՓՇԿ/  պահանջների ու դրույթների կատարման միջգերատեսչական համակարգման խորհրդի երկրորդ նիստը:

ՄԱԿԿՓՇԿ ազգային համակարգող Արամ Գաբրիելյանը, Ազգային վիճակագրական ծառայության խորհրդի անդամ Յուրի Պողոսյանը և ՄԱԶԾ կլիմայի փոփոխության ծրագրերի համակարգող Դիանա Հարությունյանը հանդես են եկել զեկուցումներով՝ ներկայացնելով ՄԱԿԿՓՇԿ և Կիոտոյի արձանագրության շրջանակներում 2013թ. մինչ այժմ կայացած գործընթացները: Քննարկվել են Կոնվենցիայի պահանջների կատարմանը նպատակաուղղված տեղեկատվական համակարգի ստեղծման (էներգետիկ հաշվեկշռի, ջերմոցային գազերի կադաստրի շարունակական ու հետևողական վարման, այլանհրաժեշտ տվյալների մշտատև հավաքագրման) հարցը, ինչպես նաև Կոնվենցիայի առաջընթացի երկամյա զեկույցի մշակման ընթացքը:

Զեկուցումներին հաջորդած քննարկման ընթացքում մասնակիցները կարևորել են կլիմայի փոփոխության խոցելիության և մեղմման տեսանկյունից երկրում իրականացվող գործընթացները: Միջգերատեսչական խորհրդի անդամները ևս մեկ անգամ հաստատել են կլիմայի փոփոխության խնդիրների վերհանմանն աջակցելու պատրաստակամությունը:

Նախարար Արամայիս Գրիգորյանը շնորհակալություն է հայտնել խորհրդի անդամներին տարվող նպատակային աշխատանքի համար և հետագա արդյունավետ գործունեության ակնկալիքով եզրափակել է նիստը:

   Հաշվի առնելով Հայաստանի Հանրապետության և Ասիական զարգացման բանկի միջև ստորագրված ներդրումային ծրագրի իրականացման անհրաժեշտությունը՝ կառավարությունը վերաբաշխում է կատարել 2014 թ. պետբյուջեում, փոփոխություններ և լրացումներ՝ իր ավելի վաղ ընդունած որոշման մեջ և դրանով իսկ կարգավորել կառավարության և բանկի ֆինանսական հարաբերությունները:

   ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել Հայաստանի Հանրապետության և Միջազգային զարգացման ընկերակցության միջև ստորագրված «Կրթության բարելավում» ծրագրի ֆինանսավորման և վարկային համաձայնագրերին: Դրանց համաձայն Հայաստանի Հանրապետությանը կտրամադրվի 9 մլն 800 հազար ՀՓԻ գումարի չափով վարկ և 15 մլն ԱՄՆ դոլարի չափով ֆինանսավորում, որոնք կուղղվեն կրթության բարելավման բարեփոխման ապահովմանը: Կառավարության կողմից նախատեսվում է 20 տոկոս համաֆինանսավորում: Ծրագիրն իրականացվելու է 2014-2019 թթ. ժամանակահատվածում:Վարչապետը կարևորել է համաձայնագրերը՝ նկատելով, որ դրանց շնորհիվ էապես կբարելավվի ավագ դպրոցների աշխատանքը:
Ֆրանսիական «Մոբիոժ Տապի» ընկերությունը շուրջ մեկ տարի իրականացնում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահի 16-17-րդ դարերի գոբելենի (Ֆլանդրիա) վերականգնման և կոնսերվացման աշխատանքները: Ստեղծագործության պահպանվածությունն ապահովելու և հետագայում հանրությանը ներկայացնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել աշխատանքը: Այդ նպատակով կառավարությունը մաքսային հայտարարագրով Ֆրանսիա արտահանված գոբելենի արտահանման ժամկետը երկարաձգել է մինչև ս.թ. հոկտեմբերի 20-ը:
Կառավարության որոշմամբ 2012 թ. հաստատվել է այն պետությունների ցանկը, որոնց քաղաքացիներին ՀՀ քաղաքացիություն ձեռք բերելու կապակցությամբ առաջին անգամ ՀՀ քաղաքացու անձնագիր կարող է տրվել օտարերկրյա պետություններում ՀՀ դիվանագիտական ներկայացուցչություններում կամ հյուպատոսական հիմնարկներում: Հաշվի առնելով Իրաքում ստեղծված վիճակը՝ նիստում որոշում է ընդունվել ցուցակ ներմուծել այդ երկրի անունը, ինչպես նաև փաստաթղթի գործողության ժամկետը երկարացնել մինչև 2015 թ. սեպտեմբերի 1-ը: Մեկ այլ որոշմամբ Իրաքի ներքաղաքական բախումների հետևանքով տուժած և իրենց բնակավայրերից տեղահանված եզդիներին օգնություն տրամադրելու համար գործադիրը հատկացրել է 100 հազար ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ: Օգնության տրամադրումն իրականացվելու է ՄԱԿ-ի փախստականների հարցերի բարձրագույն հանձնակատարի գրասենյակի միջոցով:
ՀՀ կառավարությունը համաձայնություն է տվել Հայաստանի Հանրապետության և Չեխիայի Հանրապետության կառավարությունների միջև միջազգային ավտոմոբիլային տրանսպորտի, Հայաստանի Հանրապետության և Մոլդովայի Հանրապետության կառավարությունների միջև՝ կրթության և գիտության բնագավառում համագործակցելու համաձայնագրերի կնքման առաջարկություններին:

Համաշխարհային բանկի միջոցներով կառուցված Գյումրու բժշկական կենտրոնին կառավարությունն իր որոշմամբ սեփականության իրավունքով տրամադրել է հողամասեր, շենք, շինություններ և հնարավորություն՝ հոգալու դրանց պահպանման և շահագործման ծախսերը:
Սևանի իշխանի պաշարի վերականգնման և ձկնաբուծության զարգացման հիմնադրամին կանոնադրական նպատակների իրականացման նպատակով անհատույց տրամադրելու համար ՀՀ կառավարությունը ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությանը հատկացրել է 2 մլրդ ՀՀ դրամ: Նախատեսվում է Սևանա լճի ավազանում ստեղծել Սևանի իշխանի մանրաձկան արտադրության գործարան և ձկան վերամշակման գործարան, որոնց հիմնման համար անհրաժեշտ է համապատասխանաբար 3 մլրդ և 600 մլն ՀՀ դրամ: Առաջին փուլի ծախսի ֆինանսավորման համար անհրաժեշտ գումարը 2 մլրդ ՀՀ դրամ է:
AREAL արագացուցչի էներգիան իր առավելագույն՝ 20 ՄԷՎ հզորության հասցնելու, ՔԵՆԴԼ ինստիտուտի գիտաարտադրական բազան և լաբորատորիաները զարգացնելու նպատակով նիստում որոշվել է լրացուցիչ հատկացնել 175 մլն ՀՀ դրամ:
Ուժը կորցրած ճանաչելով իր նախկին որոշումներից մեկը՝ գործադիրը Գեղարքունիքի մարզի Գեղհովիտի գյուղական համայնքի ավելի քան 28 հա տարածքը վերադարձրել է գյուղատնտեսական նշանակության արոտավայրերի շարքը, քանի որ սահմանված եռամյա ժամկետում նշված հողամասը նպատակային նշանակությամբ չի օգտագործվել:
Նիստում համաձայնություն է տրվել Դիլիջան քաղաքի պետական սեփականություն համարվող անշարժ գույքի օտարումից քաղաքային համայնքի ֆոնդային բյուջե մուտքագրված ավելի քան 3 մլն ՀՀ դրամն ուղղել քաղաքի Հովհ. Շարամբեյանի անվան գեղարվեստի դպրոցի դահլիճի նորոգմանը:

    ՀՀ կառավարությունը սահմանել է Հայաստանի Հանրապետությունից Եվրամիության տարածք արտահանվող կենդանական ծագում ունեցող մթերքներում անասնաբուժական դեղամիջոցների մնացորդային առավելագույն քանակները, հաստատել մնացորդային նյութերի հսկողության իրականացման համար անհրաժեշտ նմուշառման կարգը, միջազգային չափանիշներին չբավարարելու պատճառաբանությամբ ուժը կորցրած ճանաչել ոլորտին վերաբերող իր նախկին որոշումը: 2013 թվականին Սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայությունը Եվրամիության համապատասխան մարմին է ներկայացրել «Մեղրում և մեղվաբուծական մթերքներում մնացորդային քանակների պլանը», լրացված հարցաթերթը և ուղեկցող այլ փաստաթղթերը, որոնք հաստատվել և ընդունվել են ԵՄ հանձնաժողովի և անդամ երկրների կողմից: Հայաստանի Հանրապետությունն ընդգրկվել է մեղր արտահանելու իրավասություն ունեցող երկրների ցանկ: 2014 թվականին ներկայացվել են ձկան, ձկնամթերքի «Մնացորդային քանակների պլանը» և մյուս փաստաթղթերը, որոնք այժմ քննարկվում են: Որոշման ընդունման նպատակն է կենդանական մթերքում անասնաբուժական դեղամիջոցների մնացորդային քանակության սահմանը համապատասխանեցնել Եվրամիության հրահանգին և ապահովել այդ մթերքում մնացորդային նյութերի հսկողությունը:
   Կառավարությունը թույլատրել է «Տեխնիկական մշակաբույսերի փորձարարական կայան» ՊՓԲԸ-ն միացնել «Բանջարաբոստանային և տեխնիկական մշակաբույսերի գիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ին՝ ակնկալելով, որ ավելի արդյունավետ կիրականացվեն դրանց վերապահված գործառույթները, կօպտիմալացվեն մասնագիտական և նյութական ռեսուրսները, կտնտեսվեն ֆինանսական միջոցները:

Քառյակն արդեն 12 կետանոց պահանջներ է ներկայացրել, որոնք կքնարկվեն սեպտեմբերին: Բացի այդ, վերջին շաբաթների ընթացքում ավելացել են մի քանի պահանջներ ևս, որոնք կապված են էլեկտրաէներգիայի սակագնի թանկացման և սահմանամերձ գյուղերում բնակիչներին որոշակի արտոնություններ տալու հետ: Այս մասին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության անդամ, տնտեսագետ Միքայել Մելքումյանը. «Խոսքը գնում է երկու ուղղությամբ արտոնություններ տալուն. մեկը հողի հարկի ու գույքահարկի արտոնությունների մասին է, մյուսը փոքր և միջին բիզնեսի արտոնագրային վճարների գործակիցների իջեցումը՝ գրեթե զրոյի հավասարեցնելով», – ասաց նա՝ հավելելով, որ կա ևս մեկը մտահղացում՝ մարզերում, այդ թվում՝ սահմանամերձ տարածքներում, արդյունաբերական գոտիներ ձևավորելու մասին: Այս օրենքի նախագիծն արդեն ընդունվել է առաջին ընթերցմամբ:

«Գործող օրենքները պետք է համապատասխան լինեն կյանքի պահանջներին: Սահմանամերձ գյուղում հեշտ չի ներդրում կատարելը, բայց մենք պետք է ստիպենք մեզ հասկանալ, որ այդ ներդրումը պետք է կատարվի: Այն մարդիկ, ովքեր մնացելեն սահմանամերձ գոտիներում, էլ չեն գնալու: Նրանք ամենահայրենասեր մարդիկ են», -ընդգծեց խմբակցության անդամը:

Անդրադառնալով Արևմուտքի և Ռուսաստանի փոխադարձ պատժամիջոցներին և արգելքներին, տնտեսագետ Վազգեն Սաֆարյանը, ով նույնպես ներկա էր հանդիպմանը, նշեց, որ Հայաստանը կարող է օգուտ քաղել այդ իրավիճակից գյուղատնտեսական ապրանքներ, ինչպես նաև՝ գինի արտահանելով Ռուսաստան: «Անցյալ տարի Հայաստանը արտահանել է 22.000 հազար տոննա ծիրան, այս տարի՝ 1,800 տոննա, անցյալ տարի 64-65 տոննա բանջարեղեն, այս տարի նախատեսվում է թիվը դրան հասցնել: Իսկ եկող տարի այդ թիվը պետք է հասնի 100-120 հազար տոննայի, ինչը մեր արտահանման ծավալները կմեծացնի մոտավորապես 80-90 միլիոն դոլարով»,- նշեց տնտեսագետը:

Վազգեն Սաֆարյանը կարևորում է հատկապես գինու արտահանումը Ռուսաստան, որտեղ վերջերս արգելվել է նաև մոլդովական գինու ներկրումը. «Երբ արգելվեց վրացական գինու ներկրումը ռուսական շուկա, հայ արտադրողները չկարողացան այդ իրավիճակից օգտվել, քանի որ դեռևս պատրաստ չէին դրան: Եթե կառավարությունը պետություն- մասնավոր բիզնես համագործակցությունը ավելի ճկուն իրականացնի, հնարավոր կլինի հասնել հաջողության»,-նշեց նա:

Անկախ

«Հայաստանի քաղաքացիներն այս տարի նախընտրում են հանգստանալ Թուրքիայում,  Արևմտյան Հայաստանում, Վրաստանի ծովափնյա հանգստավայրերում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններում», – այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց տուրիստական գործակալության տուր մենեջեր Արսեն Ջոմարդյանը:  Այս երկրների կողքին այլընտրանքային տարբերակներ են Թայլանդը և Շրի Լանկան: Հայերի համար ցանկալի վայրերից  մեկը Մալդիվյան կղզիներն են, սակայն հանգիստն այդտեղ բոլորին չէ, որ հասանելի է:

Արսեն Ջոմարդյանը ընդգծեց, որ իրենց ընկերության հիմնադրման օրից ի վեր սկզբունքորեն չեն առաջարկվում տուրիստական փաթեթներ դեպի Թուրքիա, մասնավորապես դեպի Անթալիա: «Այն եկամուտը, որ Թուրքիան  ստանում է տուրիզմից, օգտագործվում է զենքերի ձեռքբերման համար, Ադրբեջանին սպառազինելու համար, այդ պատճառով մենք չենք ցանկանում խրախուսել հանգիստն այդ երկրում» , – նշեց Ջոմարդյանը:

Անդրադառնալով ներգնա տուրիզմին տուր մենեջերը նշեց, որ այստեղ դեռևս շատ ցածր մակարդակի վրա են ծառայությունները, չի լուծվում զուգարանների խնդիրը և երկրի տուրիստական առավելությունները համապատասխան կերպով չեն մատուցվում: Նա ընդգծեց, որ Հայաստան այցելող զբոսաշրջիկներին քիչ է հետաքրքրում Հյուսիսային պողոտան. «Նրանք ասում են ՝ «Դուք 2791 տարեկան մայրաքաղաք ունեք, ցույց տվեք մի բան, որ դա կվկայի»: Մեզ համար դժվար է գտնել 2-3 շենք, որոնք հին Երևանի մասին պատկերացում կտա»:

Հայաստանում բացակայում են զբոսաշրջիկների համար նախատեսված համապատասխան նշաններ, որոնք տարածված են ամբողջ աշխարհում. պատմամշակության վայրերը կամ ճաշարանները մատնանշող  նշաններ չկան: «Եկեղեցիների ծածկերը չեն մաքրվում: Պետք է հասկանալ, որ միայն ասֆալտապատումը բավարար չէ զբոսաշրջիկին գրավելու համար»:

Արսեն Ջոմարդյանը հավելեց, որ Հայաստան այցելում են հիմնականում Իսպանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի քաղաքացիները. «Սակայն այցելողների 60 տոկոսը սփյուռքահայեր են» , – նշեց նա:

Անկախ

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանը Շիրակի մարզ կատարած այցի ընթացքում ճեպազրույց է ունեցել լրագրողների հետ, որի ընթացքում վերջիններիս խնդրանքով անդրադարձել է նաև դեպի Ռուսաստան արտահանման ծավալների ավելացման խնդրին` ընդգծելով, որ այժմ Հայաստանի համար նպաստավոր պայմաններ են ստեղծվել այդ խնդրի լուծման համար:

«Ավանդաբար մեր արտահանումների 70 տոկոսն  իրացվել է Ռուսաստանի շուկայում: Սակայն այսօր, երբ մի շարք երկրների նկատմամբ Ռուսաստանի կառավարության կողմից կիրառվում են գյուղմթերքի ներմուծման արգելքներ, մենք պետք է կարողանանք ռուսաստանյան շուկայում առաջացած այդ բացը մեր հնարավորությունների սահմաններում լրացնել և կարճ ժամկետներում ավելացնել արտահանման ծավալները, ինչի հնարավորությունը մենք լիարժեք ունենք: Ընդ որում, դա վերաբերում է թե’  թարմ պտուղ-բանջարեղենի, թե’  վերամշակված տեսքով գյուղմթերքի, գինու և  կոնյակի արտահանմանը», – նշել է նախարարը:

Միաժամանակ Սերգո Կարապետյանն ավելացրել է, որ Հայաստանը ներկայումս ունի հնարավորություն նույնիսկ կրկնապատկել արտահանման ծավալները:

Իսկ այն հարցին, թե արդյոք Վերին Լարսի անցակետում գոյացած հերթերը չեն խոչընդոտի գյուղմթերքի արտահանմանը, նախարարը պատասխանել է, որ այդ խնդիրը մշտապես նախարարության ուշադրության կենտրոնում է և կապի մեջ են ինչպես Վրաստանի իր գործընկերների, այնտես էլ ՀՀ արտաքին գործերի և  ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարությունների հետ: Չնայած Լարսում մարդկանց հոսքն  ավելացել է և աճել է ապրանքաշրջանառությունը, ինչի հետևանքով կուտակումներ են առաջացել , սակայն այդ անցակետն  աշխատում է բնականոն հունով,- ասել է նախարարը:

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության հասարակայնության հետ կապերի բաժին

Այսօր աշխատանքային այցով Շիրակի մարզում էր ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանը: Վերջինս շրջեց մարզի 9 գյուղերում, ծանոթացավ ընթացող աշխատանքներին, ինչպես նաև Ծաղկուտ և Աղվորիկ համայնքների հեռավոր արոտավայրերի ջրարբիացման աշխատանքների ավարտին, որն հնարավորություն է տալու այս գյուղերում զարգացնել անասնապահությունը: Նախարարը եղավ 2 օր առաջ կարկուտից տուժած յոթ գյուղերում, անձամբ հետաքրքրվեց՝ ինչպես են կատարվում բերքահավաքները, տեսավ դաշտերի ներկա վիճակը:

Խոսելով կարկտահորություններից տուժած համայնքներից սպասվող բերքի մասին Սերգո Կարապետյանը հույս հայտնեց. ՙԵս մտավախություն չունեմ, որովհետև մարզում 3000 հա ավել հող ենք մշակել այս տարի, մեծամասամբ՝ հացահատիկային կուլտուրաներ: Եվ այդ ավել մշակած հողերը կկոմպեսացնեն կարկատահրության վնասները: Ինձ թվում է՝ մենք անցած տարվա ծավալներից ավել բերք կունենաք՚:

Նախարարը ծանոթացավ նաև կարտոֆիլի ցանքերին, որտեղ բերքահավաք կլինի հոկտեմբերից:

Կենտրոնական բանկի Դիլիջանի ուսումնա-հետազոտական կենտրոնում օգոստոսի 12-ին կայացած արտագնա խորհրդի նստում, որը վարել է ԿԲ նախագահ Արթուր Ջավադյանը, փոփոխություններ և լրացումներ են կատարվել «Ապահովագրական բրոքերների հաշվետվությունների ձևերը, տեղեկատվության կազմը և ներկայացման կարգն ու ժամկետները հաստատելու մասին» որոշման մեջ, «Ապահովագրական ընկերությունների հաշվետվությունների ձևերը, դրանցում ներառվող տեղեկատվությունը, ներկայացնելու կարգը և ժամկետները» կանոնակարգ 3/04-ում, «Ապահովագրական գործունեության հիմնական տնտեսական նորմատիվների չափը, ձևավորման և հաշվարկման կարգը, վերաապահովագրողին չարգելված համարելու չափանիշները» կանոնակարգ 3/02-ում, «Ապահովագրական պորտֆելի փոխանցման նախնական թույլտվություն տրամադրելու»  կարգում, «Ապահովագրական ընկերության վերակազմակերպման կարգը» կանոնակարգ 3/12-ում, «Ապահովագրական ընկերության ինքնալուծարման նախնական համաձայնության, ինքնալուծարման թույլտվության տրամադրման համար պահանջվող փաստաթղթերը և տեղեկությունները, լուծարային հանձնաժողովի (կառավարչի) հաշվետվությունների ձևերը, ներկայացման կարգը, հաճախականությունը և ժամկետները, լուծարային հանձնաժողովի (կառավարչի) կողմից հրապարակվող տեղեկությունների ցանկը, հրապարակման կարգը և ձևը» կանոնակարգ 3/13-ում, «Ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության տեղեկատվական համակարգ ստեղծելու, տեղեկատվական համակարգ ներկայացվող տվյալների կազմը, ներկայացման ձևը, ժամկետները և տեղեկատվական համակարգի օգտագործման» կարգում:

Խորհուրդը գրանցել է «Հայաստանի ավտոապահովագրողների բյուրո» իրավաբանական անձանց միության կանոնները,  ուժը կորցրած ճանաչել «ՎԵՄ և ՎԻԳ» ՍՊԸ-ի գրավատան կազմակերպման թիվ ԳԳ-Ե 171 և «ՄԵՏԱԼ ԼԵՎՈ ԳՐՈՒՊ» ՍՊԸ-ին տրամադրված արտարժույթի առուվաճառքի թիվ 799 լիցենզիաները: Վերաձևակերպվել են Ա/Ձ Լիաննա Դանիելյան գրավատան կազմակերպման լիցենզիան և անհատ ձեռնարկատեր Գուրգեն Մելիքյանին տրամադրված արտարժույթի առուվաճառքի թիվ 630 լիցենզիան:

Գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանը, ՀՀ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի հանձնարարությամբ,  այսօր հրավիրել էր , որի հիմնական նպատակն էր տեղական արտադրողների` դեպի Ռուսաստան արտահանման ծավալների ավելացման խնդրի քննարկումը:  Հանդիպմանը մասնակցում էին ՌԴ-ում ՀՀ-ի Առևտրային ներկայացուցիչ Կարեն Ասոյանը,  Առևտրաարդյունաբերական պալատիհավաստագրման բաժնի պետ Մարգարիտա Պետրոսյանը, նախարարի տեղակալները, ինչպես նաև մսամթերք, կաթնամթերք, ձկնամթերք , պահածոներ արտադրող  և թարմ պտուղ-բանջարեղեն արտահանող ընկերությունների ղեկավարները:

«ՀՀ Նախագահն այսօր «Արմնյուզ» հեռուստաընկերությանը  տված հարցազրույցում անդրադարձել է այս հարցին և նշել է, որ  ռուսաստանյան շուկայում շատ մեծ հնարավորություններ են բացվել մեր գյուղատնտեսական մթերքներ արտադրողների համար: Մենք խրախուսելու ենք մարդկանց, որպեսզի ավելի շատ մթերք արտադրեն: Մենք ստեղծելու ենք բոլոր հնարավորությունները, որպեսզի այդ մթերքն իրացվի Ռուսաստանի Դաշնությունում», – նշել է նախարարը՝ մեջբերելով ՀՀ Նախագահի խոսքը:

Միաժամանակ նախարարը շեշտել է, որ հայկական արտադրողները հնարավորություն ունեն նույնիսկ կրկնապատկել այդ ծավալները՝  արտահանման գործընթացն արդյունավետ կազմակերպելու դեպքում: Ի տարբերություն խոշոր արտադրողների, որոնք դեպի ՌԴ արտահանման ծավալների ավելացման հարցում դժվարությունների առջև չեն կանգնի, փոքր և միջին ընկերությունները կարող են հանդիպել մի շարք խնդիրների: Այդ կապակցությամբ նախարարը խոստացել է հնարավորինս աջակցել նրանց՝ արտահանման գործընթացը կազմակերպելու խնդրում և առաջարկելով համագործակցել «Սպայկա» ընկերության հետ՝ կենտրոնացված արտահանումներ կազմակերպելու համար:

Նախարարը համոզմունք է հայտնել, որ հայկական փոքր և միջին ընկերությունների արտադրանքը` միսն ու մսամթերքը, կաթնամթերքը, չիրն ու պահածոները խոշոր ձեռնարկությունների արտադրանքի հետ մեկտեղ նույնպես բավական որակյալ են  ու մրցունակ, և ռուսաստանյան շուկայում մեծ պահանջարկ կունենան:

Իր հերթին ՌԴ-ում ՀՀ-ի Առևտրային ներկայացուցիչ Կարեն Ասոյանը նշել է, որ ներկայումս Հայաստանից արտահանվող գյուղմթերքը Ռուսաստանում բավականին լավ է իրացվում և կա անսպառ պահանջարկ: Նա հորդորել է փոքր և միջին ընկերություններին համախմբվել պետական հովանու ներքո՝  իրենց արտադրանքի արտահանումը դեպի ՌԴ կազմակերպելու և արդյունավետ իրականացնելու համար:

Հանդիպմանը ներկա Առևտրաարդյունաբերական պալատի հավաստագրման բաժնի պետ Մարգարիտա Պետրոսյանը հավաստիացրել է, որ ԱԱՊ քայլեր կձեռնարկի արտահանման գործընթացը դյուրացնելու, մասնավորապես, ապրանքի ծագման սերտիֆիկատի տրամադրման ժամկետների կրճատման և արտահանման համար նախատեսված անհրաժեշտ փաստաթղթերի նվազեցման և տեղեկացրել է, որ ԱԱՊ-ն կաշխատի առանց հանգստյան օրերի:

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանն անդրադարձել է նաև ապրանքների գնին և նշել է այն  օրինաչափությունը, որ արտադրողը ձգտում է թանկ վաճառել, իսկ գնորդն էլ՝  մատչելի գնով  այն ձեռք բերել, սակայն ապրանքի գինը ձևավորվում է շուկայում և, պետք է նկատի ունենալ, որ առկա շուկայական մրցակցության պայմաններում անհրաժեշտ է  առաջարկել խելամիտ և մրցունակ  գին:

Ամփոփելով  հանդիպման արդյունքները՝  նախարարը  կոչ է արել առավելագույնս օգտագործել ստեղծված հնարավորությունը, ընդգծելով, որ հայ արտադրողին և մեզ  առաջիկայում լարված աշխատանք է սպասվում:

Աշխատանքները  համակարգված կազմակերպելու նպատակով  Գյուղատնտեսության նախարարությունում ստեղծվել է  արտահանումների աջակցության աշխատանքային խումբ՝ փոխնախարար Ռոբերտ Մակարյանի գլխավորությամբ և խնդիրների դեպքում ընկերությունները կարող են դիմել նախարարություն:

2014 թվականի հոկտեմբերի 11-31-ը ՀՀ-ում առաջին անգամ կանցկացվի գյուղատնտեսության համատարած հաշվառում:

Գումարվեց հաշվառման նախապատրաստման և անցկացման Շիրակի մարզային հանձնաժողովի նիստը, որը վարում էր ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության նախագահ Ստեփան Մնացականյանը: Վերջինս մարզի գյուղապետերին ներկայացրեց հաշվառման կարգն ու անհրաժեշտությունը:

Հաշվարարները հոկտեմբերի 1-10-ը նախնական շրջայցեր են կատարելու համայնքներում, ընդհանուր առմամբ գյուղատնտեսության համատարած հաշվառմանը մասնակցելու է 4235 հաշվարար ամբողջ Հայաստանից: Ինչպես վիճծառայության նախագահը հայտնեց, հաշվարարների ընտրությանը նախապատվությունը տրվելու է տվյալ համայնքի բնակչին:

Նիստի օրակարգում ընդգրկված էր չորս հարց՝ հաշվառման նպատակը և կարևորությունը, նախապատրաստական աշխատանքների ընթացքը, մարզային հանձնաժողովի և համայնքապետերի կողմից ցուցաբերվելիք աջակցության և այլ հարցեր:

ՙՀավաքագրված տվյալներն օգտագործվելու են միայն վիճակագրական ծառայության կողմից՝ բացառապես վիճակագրական նպատակներով, ոչ մեկին անվանական տվյալներ չեն տրամադրվելու, դրանք կհրապարակվեն միայն անվանազերծված: Գյուղատնտեսական հաշվառման սկզբնական, անհատական նյութերը, այդ թվում տվյալները, դատական, դատաքննչական և այլ մարմինները որպես ապացույց  չեն կարող օգտագործել՚, – ասաց Ստեփան Մնացականյանը և հավելեց, որ դա արվում է, որպեսզի գյուղաբնակ տնային տնտեսություններից բացառապես ճիշտ ինֆորմացիա տրամադրվի:

Հաշվառման նպատակն է հավաքել տեղեկություններ գյուղատնտեսության կառուցվածքի՝ գյուղատնտեսական նշանակությամբ օգտագործվող հողերի, կենդանիների գլխաքանակի, գյուղտեխնիկայի, գյուղական շենք-շինության, ջրային կուլտուրաների, մարդկային և նյութական ներուժի և այլնի վերաբերյալ:

Բանախոսի խոսքով՝ գյուղատնտեսական հաշվառումները, ինչպես և մարդահամարները, անցկացվում են 10 տարին մեկ անգամ՝ ՄԱԿ-ի անդամ բոլոր երկրների կողմից: Նա նաև շեշտադրում է՝ գյուղատնտեսական համատարած հաշվառումը բերքի հաշվառում չէ, այլ՝ գյուղատնտեսության արտադրական կարողությունների հաշվառում:

Հավաքագրված վիճակագրական տվյալներըն օգտագործվելու են աղքատության մոնիտորինգի, պարենային անվտանգության, գյուղատնտեսության ծրագրավորման և այդ ոլորտում քաղաքականության մշակման, գենդերային վիճակագրության վարման, ընթացիկ վիճակագրության որակի վարման, սպառողներին առավել ընդգրկուն տեղեկատվության տրամադրման և այլ բնագավառում մոնիտորինգային ցուցանիշների համակարգերի ձևավորման համար:

ՙՀարկ է գիտակցել, որ գյուղատնտեսությունը ըստ Հայաստանի գործունեության տնտեսական տեսակների դասակարգչի՝ ձեռնարկատիրական գործունեություն է համարվում՚, – ասում է Ստեփան Մնացականյանը, սակայն պետք է կարողանանք սահմանազատել ձեռնարկատիրական գյուղատնտեսությունը տնային տնտեսությունների թողարկում-սեփական սպառում գործառույթից:

Անկախ

ՀՀ բնապահպանության նախարար Արամայիս Գրիգորյանի կողմից ձևավորված  աշխատանքային խումբը դաշտային ուսումնասիրություններ է իրականացնում ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում ջրային ռեսուրսների անարդյունավետ օգտագործման և խորքային հորերի ապօրինի շահագործման հետ կապված խնդիրները բացահայտելու և լուծումներ տալու նպատակով: Ուսումնասիրությունների ընթացքում գործնական քայլերի դիմելու անհրաժեշտության դեպքում ձեռնարկվում են համապատասխան միջոցառումներ: Մասնավորապես՝ հուլիսի 29-ին ՀՀ Արարատի մարզի Նորամարգ համայնքում շուրջ 80 լ/վ  ջրթողունակությամբ ապօրինի խորքային հորի լուծարման աշխատանքներ են իրականացվել: Լուծարման աշխատանքին տեղում հետևել է ՀՀ բնապահպանության նախարար Արամայիս Գրիգորյանը:

Վերոհիշյալ աշխատանքները շարունակվել են նաև վերջին շաբաթվա ընթացքում: Արդյունքում՝ ՀՀ Արարատի մարզի Հովտաշատ համայնքի տարածքում գործող երկու՝ «Կարապետ Բադալյան» ԱՁ և «Մարինե Բադալյան» ԱՁ ձկնաբուծական տնտեսություններում փականային ռեժիմի բերելու միջոցով կատարվել են օգտագործվող ջրային ռեսուրսների սահմանափակման միջոցառումներ՝ համապատասխանաբար խնայելով  160 լ/վ և 103 լ/վ արտեզյան ջուր:

ՀՀ բնապահպանության նախարարի տեղակալ Խաչիկ Հակոբյանը տեղեկացրել է, որ աշխատանքային խմբի իրականացրած միջոցառումների շնորհիվ վերջին 10 օրվա ընթացքում խնայվել է մոտ  340 լ/վ ջուր, ինչը տարեկան կազմում է մոտ 10.7 մլն խ/մ ջուր:

Մինչ այդ ՀՀ Արարատի և Արմավիրի մարզերում ՀՀ կառավարության միջոցներով լուծարվել և կոնսերվացվել էր 45 խորքային հոր, գումարային 310լ/վ ջրթողունակությամբ, իսկ տնտեսվարողների միջոցներով՝ 47 խորքային հոր, 920լ/վ ջրթողունակությամբ:

https://www.youtube.com/watch?v=VxkZ_5JqLqo&feature=youtu.be

«Ըստ հայկական տարբերակի` երբ պահանջարկը մեծանում է, աճում են նաև գները: Սա տեղի է ունենում Ամանորին ընդառաջ, ինչպես նաև` սեպտեմբերի 1-ին նախորդող օրերին: Այս ամենի պատճառով սպառողները դժվարանում են գնումներ անել, քանի որ սոցիալապես անապահովները շատ են », – այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց «Սպառողների խորհրդատվության կենտրոն» ՀԿ նախագահ Կարեն Չիլինգարյանը:

Ըստ նրա` առաջին դասարանի աշակերտին դպրոցական պարագաներով ապահովելու համար անհրաժեշտ է առնվազն 30.000 դրամ, իսկ եթե երեխան ավելի մեծ է, այդ գումարը նույնպես աճում է:

«Այս պահին դեռևս թանկացումներ չկան: Դա կլինի 7-10 օր հետո: Սակայն սովորաբար ծնողները վերջին օրերին են դպրոցական  պարագաները և գրենական պիտույքները գնում, այդ պատճառով էլ ստիպված են լինում ավելի թանկ գներով ձեռբերել դրանք: Խորհուրդ կտամ արդեն հիմա սկսել առևտուր անել», – ասաց Կարեն Չիլինգարյանը:

Անդրադառնալով այն հարցին, թե ինչպես է վերահսկվում ոլորտը, մասնագետը նշեց, որ այս դեպքում մենաշնորհ չկա, այդ պատճառով պետությունը չի կարող վերահսկել այն:  «Տնտեսական հանձնաժողովը կարող է միջամտել միայն այն դեպքում, եթե գների կտրուկ փոփոխություն լինի: Սակայն գների մեծ թռիչք, սովորաբար, չի լինում», -ասաց նա:

Հայկական շուկայում անորակ, բայց միևնույն ժամանակ հասանելի գին ունեցող ապրանքը ներկրվում է Չինաստանից: Որակյալ` եվրոպական կամ ամերիկյան արտադրության, ապրանքները շատ թանկ են: Կարեն Չիլինգարյանի բնորոշմամբ` մեզ մոտ միջին գին չկա. կա՛մ շատ էժան է, կա՛մ շատ թանկ:

Շուկայում շատ են թուրքական գրենական պիտույքները, որոնց միակ առավելությունը կրկին հասանելի գին ունենալն է. «Ես հորդորում եմ, որ մեր սպառողները գնեն հայկական արտադրողի ապրանքները: Մոտավորապես նույն գինն է,  սակայն ավելի որակյալ: Դա կխթանի մեր արտադրանքը, կխոչընդոտի մեր երկրից մեծ գումարների հոսքը դեպի  Թուրքիա: Օրինակ, տետրերը որակյալ են. ճիշտ կլինի մերը գնել, հատկապես, որ դրանց վրա պատկերված են մեր պատմությունը և մեր մեծերը », – ասաց Կարեն Չիլինգարյանը:

Անկախ

Հանրապետության տարածքում գրեթե բոլոր գյուղատնտեսական մշակաբույսերի մասով ընթանում են բերքահավաքի աշխատանքները։

2014թ. հացահատիկային և հատիկաընդեղեն մշակաբույսերի ցանքատարածությունները կազմել է՝ 187,8 հազար հեկտար, գերազանցելով նախորդ տարվա ցուցանիշը  9,5 հազար հեկտարով։ Օգոստոսի 5-ի դրությամբ,  օպերատիվ տվյալներով,  հնձվել է շուրջ 89 հազար հեկտար հացահատիկ ապահովելով շուրջ 282 հազար տոննա համախառն բերք։

Արարատի և Արմավիրի մարզերում կատարված հացահատիկային մշակաբույսերի 13600 հա ցանքատարածության վրա բերքահավաքն գրեթե ավարտվել է, օպերատիվ տվյալներով ապահովելով համապատասխանաբար 44,3 և 38,8 ց/հա միջին բերքատվություն, որը գերազանցում է նախորդ տարվա մակարդակը։

Հանրապետության մյուս մարզերում հացահատիկային մշակաբույսերի բերքահավաքի աշխատանքներն ընթացքի մեջ են։

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության հասարակայնության հետ կապերի բաժին