ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանը, օգտագործելով 2013 թվականի հերթական արձակուրդից մնացած օրերը, նոյեմբերի 12-15-ը մեկնել է Բրյուսել՝ մասնակցելու Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության քաղաքական վեհաժողովին: ՀՀ ԿԳ նախարարի պարտականությունների կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԿԳ նախարարի տեղակալ Կարինե Հարությունյանին:

Եղվարդ-Երեւան ճանապարհին հոկտեմբերի 20-ին հայտնի դերասան Վարդան Պետրոսյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցած վթարի հետեւանքով տուժած Հակոբյանների ընտանիքի փաստաբանը Մարատ Գինոսյանն է: NEWS.am-ի թղթակիցը զրուցել է նրա հետ վթարի, ընթացող քննության, Վարդան Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի, մեկնարկած ստորագրահավաքի մասին:

Պարոն Գինոսյան, Վարդան Պետրոսյանի փաստաբան Նիկոլայ Բաղդասարյանը ահազանգում է քննության ընթացքում կատարված մի շարք խախտումների մասին եւ դրանց հիման վրա իր պաշտպանյալին կալանավորելու որոշումը անօրինական համարում, դուք ի՞նչ կարծիքի եք:

Ես չեմ կարծում, որ քննության ընթացքում բացթողումներ, սխալներ, խախտումներ եղած լինեն, քննիչն է որոշում կայացնում՝ ելնելով գործով ձեռքբերված ապացույցներից: Հիմնավոր է գտել, որ իր մեղքը կա, այդ իսկ պատճառով էլ միջնորդություն է ներկայացրել, որպեսզի իր նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառվի:

Գո՞հ եք այդ որոշումից եւ կարծում եք՝ արդարացի՞ էր նման որոշում կայացնելը՝ հաշվի առնելով իր առողջական վիճակը: Հակոբյանները բավարարվա՞ծ են այս որոշումից:

Գոհ կլինենք այն առումով, որ այդ մարդը ի վերջո պատասխանատվության ենթարկվի օրենքով սահմանված կարգով: Բոլորի, հասարակության պահանջն է, որ արդար քննություն լինի եւ մեղավորը պատժվի ըստ արժանավույն: Այստեղ պետք է ապահովվի նաեւ այն, որ մարդը խոչընդոտ չհանդիսանա, փախուստի չդիմի: Կալանքի կիրառման անհրաժեշտությունը կայանում է նրանում, որպեսզի անձը չխուսափի քննությունից, փախուստի չդիմի, չթաքնվի, չխոչընդոտի: Այստեղ երկու երեխա է զոհվել, մեկը կյանքի համար պայքարում է, այսպիսի վիճակ է, բարոյական առումով էլ ոնց որ տուժող կողմը կարող է մի քիչ թեթեւացած զգա, որ ի վերջո, այդ անձը կստանա իր արժանի պատիժը:

Կարծում եք իր դեպքում վտանգ  կա՞ր, որ կփախչեր երկրից կամ խուսափեր նախաքննությունից:

Ես չեմ կարող ասել, նման հիմքեր չունեմ, նման հիմքեր կարող է միայն քննիչը ունենալ կամ քննիչը որոշել՝ նման մտավախություն կարող է լինել, թե ոչ, ես չեմ կարող ասել:

Դուք անձամբ արդարացվա՞ծ եք համարում կալանքի որոշումը:

Ես կարծում եմ՝ արդարացված է կալանքի որոշումը: Բավարարված կամ գոհ լինելը չի նշանակում, որ նրան կալանքի վերցնելով բավարարված կզգա, իրենք ուզում են, որ այդ մարդը իր պատիժը կրի: Ես արդարացված եմ գտնում այն առումով, որ հիմա Վարդան Պետրոսյանը չլիներ, ով ուզում է լիներ, մարդը հանցագործություն է, թեկուզ անզգույշ հանցագործություն է կատարել, բայց  կյանք է խլել, իր գործողություններով մարդկանց կյանք է խլել:

Իսկ ձեր կարծիքով՝ վթարում Վարդան Պետրոսյանի մեղավորությունը ինչո՞ւմն է եղել: Իր փաստաբանը պնդում է, որ դերասանը ոչ արագ է վարել, ոչ քնել է ղեկին, ոչ էլ ալկոհոլ օգտագործած է եղել:

Խմածությունը ոչ կարող եմ ժխտել, ոչ էլ հիմնավորել, որքանով որ դրա վերաբերյալ փորձաքննություն է նշանակված, դեռ մենք պատասխանը չունենք, նախաքննական մարմինը այդ պատասխանը չունի: Ինչ վերաբերում է արագին, նայելով վթարի ենթարկված մեքենային՝ «Նիվա» մակնիշի մեքենային, ուղղակի մխրճվել է, դանդաղ մեքենան չէր կարող բախման հետեւանքով այդպիսի բան առաջացներ, որ մտներ մեքենայի մեջ եւ դառնար մահվան պատճառ: Ես տեսնում եմ նրա մեղավորությունը, որ արագ է եղել, իսկ խմածության վերաբերյալ այս պահին որեւէ բան չեմ կարող ասել:

Բայց հնարավոր է նաեւ մեղավորությունը չապացուցվի չէ՞: Այդ դեպքում մարդուն, ում մեղքը դեռ ապացուցված չէ կամ ամբողջովին ապացուցված չէ, ով գտնվում է վատ առողջական վիճակում, արժե՞ արդեն հանցագործ համարել:

Անմեղության կանխավարկած կա, որով ասվում է, որ մարդը անմեղ է մինչեւ դատավճիռ չլինի, այնպես որ ասել, որ մարդը միանշանակ մեղավոր է, այդպես չէ: Ինչ վերաբերում է  փորձաքննության եզրակացությանը, ես դեռ ծանոթ չեմ, պետք է հանդիպեմ քննիչին, ծանոթանամ, իր արարքում կա երթեւեկության կանոնների խախտում, որը հիմք կարող է հանդիսանալ

Այս պահի դրությամբ Վարդանի մեղավորությունը քանի՞ տոկոսով եք ապացուցված համարում:

Ինքը դեռ ցուցմունք չի տվել, դեպքի վերաբերյալ ոչինչ չի ասել կապված իր առողջական վիճակի հետ կամ օգտվելով  իր կարգավիճակից՝ հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց, բայց մյուս կողմի ցուցմունքները գնահատելով գտնում եմ, որ իր մեղավորությունը անժխտելի է:

Կարծիք կա, որ Վարդանի նկատմամբ քաղաքական ճնշումներ կան, դրանով են պայմանավորոմ, որ հապճեպ, առողջական վատ վիճակում նրան կալանավորել են:

Ոչ, ես այդպես չեմ կարծում, քաղաքական ենթատեքստ տալ դրան բացառում եմ, որովհետեւ նորից եմ կրկնում անկախ նրանից ով կլիներ եթե կան զոհեր, կան երթեւեկության կանոնների խախտում, ուրեմն պետք է այդ գործընթացը լիներ, չեմ վերագրում քաղաքական ենթատեքստ:

Ի պաշտպանություն Վարդան Պետրոսյանի՝ ստորագրահավաք է մեկնարկել, մարդիկ երաշխավորագրեր են ներկայացնում: Ինչպե՞ս եք վերաբերում դրան:

Դա հասարակության կարծիքն է, ես չեմ կարող դրան գնահատական տալ:

Ըստ Ձեզ՝ ինչպե՞ս է վթարը եղել:

«Նիվան» կանգնած է եղել երթեւեկության գոտուց էլ դուրս, եթե երթեւեկության գոտուց դուրս մեքենան կանգնած է եւ մեծ արագությամբ հարվածում է, դա նշանակում է, որ անժխտելի է, որ Վարդան Պետրոսյանը չի խախտել կանոններ: Բախման հետեւանքով «Նիվայի» մեջ մխրճվելը հաստատում է, որ ինքը արագությամբ է եկել, ու իր երթեւեկելի գոտին թողած հարվածել է դրանից դուրս գտնվող «Նիվա» մեքենային:  Եթե երթեւեկելի գոտին շրջանցելուց կամ կանգնած լիներ, այդպիսի բան չէր կարող լինել, բայց նման բան չի եղել:

Նիկոլայ Բաղդասարյանն ասում է, որ  «Նիվայում» վեց մարդ է եղել, ինչը անթույլատրելի է, նաեւ հիմքեր կան կարծելու, որ անչափահաս է եղել ղեկին: Դուք Հակոբյանների կողմից երթեւեկության կանոնները խախտելու նորմ տեսնո՞ւմ եք, թե՞ ոչ:

Ես չեմ տեսնում նրանց մեղավորությունը, սուտ բաներ են ասում, թե մեքենայի ղեկին անչափահաս է եղել: Մահացողներից որեւէ մեկը ղեկին չի եղել, նրանք հետեւն են նստած եղել, հարվածը, բախումը հետեւից է եղել, որը պատճառ է հանդիսացել 2 հոգու մահվան: Ինչ վերաբերում է 6 հոգով նստելուն, դա գնահատման ենթակա խնդիր է, չեմ կարծում, որ որեւէ այլ ճանապարհային երթեւեկության կանոններ է խախտել «Նիվայի» վարորդը, նա խախտում չի կատարել, նույնիսկ դուրս է եկել ճանապարհի երթեւեկելի գոտուց եւ կայանել է:

Իսկ ինչպե՞ս է հիվանդանոցում գտնվող Տաթեւի առողջական վիճակը:

Նա դեռ հիվանդանոցում է, մի անգամ վիրահատել են, նույնիսկ նորից վիրահատելու խնդիր կարող է  առաջանալ: Բազմաթիվ կոտրվածքներ ունի, 6 ամսից պարզ կլինի՝  կքայլի, թե ոչ, նոր վիրահատության կարիք կա, թե ոչ:Շարունակությունը կարդացեք սկզբնաղբյուր կայքում:

Նոյեմբերի 11-ին, ժամը 10.48-ին ահազանգ է ստացվել, որ Սոթք – Քարվաճառ ավտոճանապարհին ավտոմեքենաներ են արգելափակվել ցեխակույտի մեջ, ինչից առաջացել է խցանում. անհարաժեշտ է օգնություն:

Նոյեմբերի 11-ին, ժամը 13.03-ին ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Երևանի Բաղրամյան պողոտայի թիվ 20 հասցեում գտնվող գրասենյակում:

Նոյեմբերի 11-ին, ժամը 20.25-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևան-Դիլիջան ավտոճանապարհին` թունելի մոտակայքում, տեղի է ունեցել ՃՏՊ. կան տուժածներ, անհրաժեշտ է օգնություն:

Ազգային ժողովի «Հայ ազգային կոնգրես» խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը նոյեմբերի 11-ի նիստում ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի ուշադրությունը հրավիրել է նրա վրա, որ իրավապահ մարմինների ներկայացուցիչները չեն հանդիպում պատգամավորների հետ և անհրաժեշտ բացատրություններ չեն տալիս, մասնավորեցնելով, թե «Արաբկիրի ոստիկանապետը՝ Ամիրխանյան Գրիշան, չի հանդիպել՝ հակառակ նրան, որ հավաստիացումներ տվեց»:
Իրականում տեղի է ունեցել հետևյալը:
Նոյեմբերի 10-ին, ժամը 22.55-ի սահմաններում, ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի հերթապահը կապվել է բաժնի պետի հետ` հայտնելով, որ ԱԺ պատգամավոր Լևոն Զուրաբյանը ընդունելություն է խնդրում: Այդ պահին բաժնի անձնակազմի հետ խորհրդակցություն անցկացնող Գրիշա Ամիրխանյանը հանձնարարել է պատգամավորին փոխանցել իր խնդրանքը` սպասել խորհրդակցության ավարտին, որից հետո կհանդիպի նրան: Որոշ ժամանակ անց` ժամը 23.06-ին, Լ. Զուրաբյանը զանգահարել է բաժնի պետի բջջային հեռախոսին ու պահանջել է ընդունել իրեն: Բաժնի պետը կրկնել է, որ խորհրդակցություն է ընթանում, և հավաստիացրել, որ ավարտից հետո կընդունի նրան: Լ. Զուրաբյանն այս անգամ պահանջել է դադարեցնել խորհրդակցությունը և ընդունել իրեն, ինչը ոստիկանության բաժնի պետը մերժել է և խնդրել սպասել:
Մոտ 40 րոպե անց, խորհրդակցության ավարտից հետո, ոստիկանության բաժնի պետը հերթապահ ոստիկանին հրահանգել է ներս հրավիրել Լևոն Զուրաբյանին, բայց վերջինս այնտեղ չի եղել` ոչ ոստիկանության բաժնի տարածքում, ոչ էլ շրջակայքում:

Տեղի ունեցավ “Գյումրին՝ 2013 թվականի ԱՊՀ մշակութային մայրաքաղաք” ծրագրի պաշտոնական փակումը:

Փակման հանդիսավոր արարողությունը նշանավորվեց Վլադիմիր Սպիվակովի ղեկավարած Ռուսաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգով: Գյումրու դրամատիկական թատրոնում, ինչպես ասում է ժողովուրդը, ասեղ գցելու տեղ չկար, չնայած, համերգի հրավիրատոմսեր քաղաքում շատ քչերն ունեին:
Առաջին անգամ 1989 թվականի մարտին Սպիվակովի ղեկավարած “Մոսկվայի վիրտուոզներ” կամերային նվագախմբն համերգով հանդես եկավ աղետյալ Գյումրիում: Այդ օրից մինչ հիմա մեծն մաեստրոն նոր-նոր է փոփոխություններ նկատում քաղաքի կյանքում:
“Ես Գյումրի եկա ահավոր մի ժամանակ, և այստեղից երկու իր եմ պահպանում, ինձ, իմ սրտին ու ընտանիքին հարազատ: Երեխաներն ինձ մի գորգ էին նվիրել` ծաղրածուի տեսքով, որը երկրաշարժին մահացած երեխաների աշխատանքն էր: Դրանից 10 տարի հետո ինձ այստեղ երեխաները մեկ այլ գորգ նվիրեցին, որն արդեն գործել էին այդ ահավոր ողբերգության օրը ծնված երեխաները: Ու ստացվեց այնպես, որ պատմությունը մեզ միավորեց: Ես միշտ կարծում եմ, որ երբ վիշտդ կիսում են, դա կես վիշտ է դառնում: Իսկ երբ ուրախությունդ ես կիսում, դա մեծ ու ամբողջական ուրախություն է: Ես շատ ուրախ եմ, որ Գյումրին մշակութային մայրաքաղաք է:
Երբ Հայրենական Մեծ պատերազմի ժամանակ շրջափակված Լենինգրադում Սատլինի հրամանով համերգ է ունենում ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, որտեղ երգում էր իմ մայրը, և երաժիշտները նվագում էին ով ինչով կարող էր, հանդիսատեսն առանց աթոռի էր` ամբողջ աշխարհն հասկացավ, որ նման ժողովրդին հնարավոր չէ հաղթել: Եվ շատ կարևոր է, որ Գյումրին մշակութային մայրաքաղաք է, դա նշանակում է` քաղաքը վերածնվում է, որ այստեղ կյանքը շարունակվում է, մարդիկ նոր բնակարաններ են ստանում: Դա շատ-շատ կարևոր է:
Երբ ես այստեղ էի 10 տարի առաջ, պրակտիկորեն ոչ մի փոփոխություն չկար, իսկ հիմա ես տեսնում եմ, որ տներ են կառուցվում, քաղաքը մարդկային դիմագիծ է ստանում: Որովհետև, երբ մենք առաջին համերգի ժամանակ եկանք` պարզապես մարդկային փշրված կյանքեր, փլված տներ էին: Ամեն ինչ միանգամից չի լինում, պետք է համբերություն ունենալ: Մենտե Քրիստոյի գրքում գրված է, որ մարդը պետք է կարողանա համբերել ու սպասել: Չեխովի հերոսներից մեկն ասում է` առանց փառքի, շքեղության, հարստության էլ մարդը կարող է ապրել, բայց պետք է կարողանալ համբերությամբ կրել իր խաչն ու հավատը: Ահա, թե ինչն է կարևորը”, – նշեց Վլադիմիր Սպիվակովը:
Վլադիմիր Սպիվակովը նաև նշեց, որ Հայաստանի նախագահի հետ հանդիպմանը խոսվել է 2015թ. ապրիլին համերգով կրկին Հայաստան գալու մասին, ու խոստացավ, որ անպայաման` կնվագեն նաև Գյումրիում:

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի անունից երիտասարդության համաշխարհային օրվա կապակցությամբ հրավիրվել է տոնական ընդունելություն, որին ներկա են եղել բազմաթիվ ուսանողներ և երիտասարդ գործիչներ: Շնորհավորելով ներկաներին տոնական օրվա կապակցությամբ՝ Տիգրան Սարգսյանը նշել է, որ այս ընդունելությունը բացառիկ հնարավորություն է շփվելու երիտասարդների հետ, ավելի լավ հասկանալու, թե ինչ խնդիրներով են նրանք ապրում, ինչպիսի նպատակներ ունեն և ՀՀ կառավարությունն ինչպես կարող է օժանդակել՝ դրանք լուծելու համար: «Այս հանդիպումը բացառիկ հնարավորություն է հասկանալու, թե ինչպիսին է լինելու մեր ապագան, քանի որ այն պայմանավորված է առաջին հերթին ձեզնով, այն արժեքներով, որի կրողը դուք եք, այն տեսլականով, որն այս պահին ձեր մեջ կա: Բնականաբար, շփվելով երիտասարդների հետ, մենք ինքներս պետք է լծվենք երիտասարդական եռանդով, որը մեզ կօգնի ստեղծել այնպիսի միջավայր, որը թույլ կտա որպեսզի ինքներդ լուծեք այդ խնդիրները»,- ասել է Տիգրան Սարգսյանը:

Այնուհետև ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանը երիտասարդական, ուսանողական կյանքում իրենց լավագույնս դրսևորած մի խումբ գործիչների պարգևատրել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության հուշամեդալով:

Էդուարդ Նալբանդյան,ՅՈՒՆԵՍԿՕ

Պարոն նախագահ,

Տիկնայք և պարոնայք,

Նախ և առաջ, ցանկանում եմ միանալ նախորդ բանախոսներին և շնորհավորել Չինաստանի կրթության փոխնախարար պարոն Հաո Փինգին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 37-րդ նստաշրջանի նախագահ ընտրվելու կապակցությամբ և շնորհակալություն հայտնել նախկին նախագահ տիկին Կատալին Բոգյային։

Պարոն նախագահ,

Երկու տարին մեկ անգամ մենք հավաքվում ենք վերահաստատելու այս կազմակերպության հիմնադրման տեսլականը. ձգտումը խաղաղության և մարդկության գաղափարներին` կրթության, գիտության և կայուն զարգացման, միջմշակութային և միջկրոնական երկխոսությունների միջոցով։

Անցած տարի Հայաստանը նշեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին անդամակցության 20-ամյակը։ Անդամակցությունից ի վեր Հայաստանը, որպես հանձնառու անդամ, ավելի ու ավելի է ներգրավվում կազմակերպության գործունեության և ծրագրերի մեջ՝ առաջ մղելով նրա սկզբունքները և արժեքները։ 

Պարոն նախագահ,

Հայաստանը իր աջակցությունն է հայտնում ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարի «Կրթությունը՝ առաջնայնություն» նախաձեռնությանը, որում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն առանցքային դերակատարություն ունի։ Այս առումով, մեզ համար թե´ պատիվ, թե´ պատասխանատվություն է լինել Կրթության միջազգային բյուրոյի խորհրդի անդամ։

Մենք ողջունում ենք ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ուշադրությունը ներառական սոցիալական զարգացման և միջմշակութային երկխոսության նկատմամբ, ինչն արտացոլված է կազմակերպության նոր Միջնաժամկետ ռազմավարության նպատակներում։ Դժվար է պատկերացնել ժամանակակից զարգացումն առանց կրթության, գիտության, տեխնոլոգիայի և մշակույթի ոլորտներում միջազգային համագործակցության։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն նմանատիպ համագործակցությունն առաջ մղելու գործում հիմնարար դեր է կատարում համաշխարհային ցանցերի միջոցով՝ ներառյալ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ամբիոնները և «Ասոցացված դպրոցների ցանցերը», որոնցում Հայաստանն ակտիվորեն ներգրավված է։ Մենք համարում ենք այս ծրագրերը փոխշահավետ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և անդամ-պետությունների համար և կխրախուսեինք ծրագրերի իրականացումը տեղական ցանցերի հաղորդակցության հետագա բարելավման և դրանց հնարավորությունների ավելի արդյունավետ օգտագործման միջոցով։

Պարոն նախագահ,

Անցած տարին հիշարժան էր Հայաստանի համար, քանի որ Երևանը դարձավ Գրքի 12-րդ համաշխարհային մայրաքաղաքը։ Տարվա ընթացքում Երևանը հանդիպման վայր էր ամբողջ աշխարհից հայտնի գրողների, լրագրողների, հրատարակիչների, գրադարանավարների և գրքասերների համար։

Այս կարևոր իրադարձությունը համընկավ մեկ այլ, նշանակալի տոնակատարության՝ հայոց գրատպության 500-ամյակի հետ։ Հայերը Գուտենբերգի գյուտի առաջին օգտագործողներից էին և սկսած 1512թ.-ից տպարաններ հիմնադրեցին աշխարհով մեկ։ Առաջին հայերեն գիրքը տպագրվեց 1512թ-ին Վենետիկում, իսկ առաջին տպագիր ամսագիրը՝ 1794թ.-ին Մադրասում։ Հայաստանի հարուստ մշակութային ժառանգությունը աշխարհին ներկայացնող մեկ տարի շարունակվող միջոցառումները նշանավորվեցին ավելի քան հազարամյա «Սասունցի Դավիթ» հայկական էպոսի՝ Մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում ներառմամբ։

Հռչակավոր հայ բանաստեղծ և երաժիշտ Սայաթ-Նովայի 300-ամյակի տոնակատարությունները ներառվել էին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2012-2013 թթ. տարեդարձների ցանկում։ Սայաթ-Նովան նշանակալի ներդրում է ունեցել ոչ միայն հայկական, այլև մեր տարածաշրջանի մշակութային ժառանգության մեջ։

Այս տարվա հունիսին Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործությունների ներառումն ՛՛Աշխարհի հիշողությունը՛՛ միջազգային գրանցամատյանում հարգանքի պատշաճ տուրք էր կոմպոզիտորի ժառանգությանը՝ 2013 թ.-ին նրա ծննդյան 110-րդ տարեդարձի կապակցությամբ։

Պարոն նախագահ,

Մենք մեծապես գնահատում ենք ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նպատակը աշխարհում միջմշակութային երկխոսությունը, ըմբռնումը և հանդուրժողականությունը խրախուսելու գործում։

Այս տարվա մայիսին Հայաստանը ստանձնել է Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի նախագահությունը՝ իր կարևորագույն գերակայությունը դարձնելով այլատյացության, ատելության խոսքի և անհանդուրժողականության դեմ պայքարը:

Մի ժամանակաշրջանում, երբ մարդու իրավունքների պաշտպանությունն ու տարածումը հանդիսանում են քաղաքակիրթ աշխարհի հիմնարար հասկացությունը, այլոց պատկանող քաղաքակրթական արժեքների նկատմամբ անհանդուրժողականությունը, մշակութային և կրոնական ժառանգության միտումնավոր, հետևողական և շարունակական  վնասումն ու ոչնչացումը պետք է դատապարտվեն նույն վճռականությամբ, ինչ մարդկանց դեմ բռնությունը:

Նախիջևանում ադրբեջանցիների կողմից 9-16-րդ դարերում հայ վարպետների նրբորեն պատրաստած հազարավոր խաչքարերի ոչնչացումը նման հանցագործության բացահայտ դրսևորումն է: Մի քանի հազար այսպիսի միջնադարյան խաչքարեր ոչնչացվեցին Ադրբեջանի կառավարության ամենատես աչքի հսկողության ներքո, իսկ այդ տարածքը կառավարության արտոնած ծրագրով վերածվել է ռազմական տարածքի: Այս վանդալիզմի առնչությամբ Հուշարձանների պահպանության 16-րդ միջազգային խորհուրդի (ICOMOS) Գլխավոր Ասամբլեան հայտարարել է. «այս ժառանգությունը, որը մի ժամանակ իր արժանի տեղն էր զբաղեցնում համաշխարհային գանձերի ժառանգության մեջ, այսօր այլեւս չի կարող փոխանցվել ապագա սերունդներին»:

Մեր բազմաթիվ կոչերը, ինչպես նաև մի շարք միջազգային կազմակերպությունների փորձերը՝ Նախիջևան միջազգային փաստահավաք առաքելություններ ուղարկելու, արհամարհվել, մերժվել են Ադրբեջանի կողմից:

Պարոն նախագահ,

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը և Կրթության ոլորտում խտրականության կանխման մասին ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի կոնվենցիան նշում են, որ «Կրթությունը պետք է տարածի փոխըմբռնում, հանդուրժողականություն և բարեկամություն բոլոր ազգերի, ռասայական կամ կրոնական խմբերի միջև»: Հաշվի առնելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի ուրույն դերը կրթության բնագավառում՝ մենք կոչ ենք անում կազմակերպությանն՝ իր կրթական ծրագրերի շրջանակներում ստեղծելու մշտադիտարկման մի մեխանիզմ, որը կուսումնասիրի և կգնահատի անդամ–պետությունների դասագրքերը, հատկապես՝ պատմության և հասարակական գիտությունների դասագրքերը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ռասիզմի և այլատյացության բացառմանը:

Ավելի քան երեսուն դար պահպանված հայկական ժառանգությունը, մշակույթը և պատմությունը ներկայումս խեղաթյուրվում և կերպարանափոխվում են Ադրբեջանում: Այս երկրում սեփական պատմության վերաշարադրումը շարունակում է ընթանալ իրենց տարածքում գտնվող այլ մշակույթների ժառանգության յուրացման կամ ոչնչացման, ավելին՝ հարևան ազգերի մշակութային ժառանգությունը սեփականացնելու միջոցով: Պետությունը, որն աշխարհի քաղաքական քարտեզի վրա է հայտնվել ավելի քիչ, քան 100 տարի առաջ, տարածքային և մշակութային պահանջներ ունի մի ժողովրդի և երկրի նկատմամբ, որն ունի հնագույն ժամանակաշրջանից արձանագրվող հազարամյակների պատմություն:

Պարոն նախագահ,

Միայն միջազգային հանրության համակարգված ջանքերի շնորհիվ հնարավոր կլինի հետամուտ լինել խաղաղության և հումանիզմի գաղափարներին` կրթության, գիտության, կայուն զարգացման, միջմշակութային և միջկրոնական երկխոսության միջոցով:

Հայաստանը լիովին հավատարիմ է ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի արժեքներին ու նպատակներին և շարունակելու է ընդլայնել իր ներգրավվածությունը ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի նախաձեռնություններում և ծրագրերում:

Շնորհակալություն:

Հանրային խորհրդում այսօր հանգուցալուծվեցին «Զվարթնոց» օդանավակայանի հին ուղևորային համալիրի հետագա ճակատագրի վերաբերյալ երկարատև քննարկումները: ՀԽ լիագումար նիստին ներկա խորհրդի անդամների գերակշիռ մեծամասնությունը կողմ արտահայտվեց ՀԽ որոշման նախագծին, երկուսը` դեմ:

Որոշման նախագծում նշված է, որ Հանրային խորհուրդը դիմելու է կառավարություն` չհամաձայնելու Կոնցեսիոների կողմից «Զվարթնոց» օդանավակայանի հին ուղևորային համալիրը քանդելու առաջարկությանը, պահանջելու կոնցեսիոներից ներկայացնել հիմնավոր հաշվարկ գործող օդանավակայանի հետագա զարգացման վերաբերյալ, ինչպես նաև զարգացման այլընտրանքային ծրագրերի տարբերակներ համեմատության և վերջնական որոշում կայացնելու համար, Կոնցեսիոների հետ համատեղ ուսումնասիրելու «Զվարթնոց» օդանավակայանի հին ուղևորային համալիրի պահպանման ու հետագա շահագործման հնարավորություններն ու ծախսերը, հանձնարարելու համապատասխան կառույցին քննարկել համալիրը պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակում ներառելու հնարավորությունը:

ՀԽ նախագահ Վազգեն Մանուկյանի խոսքով` Հանրային խորհուրդը չի ստացել «Զվարթնոց»-ի կլոր շենքի քանդման խիստ անհրաժեշտությունը հիմնավորող հաշվարկներ պարունակող փաստաթուղթ, չեն ներկայացվել նաև այլընտրանքային ծրագրեր` համեմատելու այդ հաշվարկները:

Մինչդեռ կառույցը հանդիսանում է ԽՍՀՄ մոդեռնիստական ճարտարապետության նմուշներից մեկը, և այլ երկրներում նման շենքերն առնված են պաշտպանության տակ:

Նշվեց, որ ՀԽ չորս ենթահանձնաժողովներում և հանձնաժողովներից մեկի կոլեգիալ նիստում դեմ են արտահայտվել կառույցի քանդմանը, ներկայացվել են շենքի հետագա օգտագործման բազմաթիվ առաջարկներ: Հանրային խորհուրդը նաև գտնում է, որ պետք է անցկացվի անկախ փորձաքննություն հին ուղևորային համալիրի տեխնիկական վիճակը պարզելու համար:

Կոնցեսիոների կողմից կառույցը քանդելու անհրաժեշտությունը հիմնավորվում է նրանով, որ օդանավակայանը, մասնավորապես վերջերս կառավարության կողմից ընդունված բաց երկնքի քաղաքականությամբ պայմանավորված, ընդլայնման անհրաժեշտություն ունի, քանի որ ուղևորահոսքերը կարող են ավելանալ:

Վազգեն Մանուկյանի խոսքով` բաց երկնքի քաղաքականությունը դեռ չի նշանակում, որ ուղևորահոսքերը կավելանան, քանի որ այդ խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ է համալիր լուծում:

Հանրային խորհուրդը չունի այն գլխավոր հարցի պատասխանը, թե հանուն ինչի է քանդվում շենքը, և որն է դրա համարժեքը: ՀՀ քաղավիացիայի գլխավոր վարչության պետ Արտյոմ Մովսիսյանը, որը նույնպես ներկա էր նիստին, հայտարարեց, որ համարժեքն արդեն արված է, դա օդանավակայանի նոր համալիրն է, որն անհրաժեշտ է ընդլայնել, իսկ կլոր շենքի տարածքը նախատեսվում է օգտագործել միմիայն ավիացիոն նպատակներով:

Մանուկյանը նաև նշեց, որ Հանրային խորհուրդն առաջարկում է կառավարությանը քննարկել շենքը պատմամշակութային հուշարձանների ցանկում ներառելու հարցը, որից հետո արդեն Կոնցեսիոների առջև նոր խնդիր կդրվի` օդանավակայանը զարգացնել այլ ուղղությամբ:

Ի դեպ, ՀԽ անդամ Գագիկ Մանասյանը հայտարարեց, որ իրենք դիմել են համապատասխան կառույցներին և հետևողականորեն ուսումնասիրել կառույցի` պատմամշակութային հուշարձանների ցուցակում ժամանակին ներառված լինելու հարցը, սակայն պարզվել է, որ այն երբևէ ներառված չի եղել այդ ցուցակում:

Սակայն Հանրային խորհուրդը գտնում է, որ եթե անգամ դա այդպես է, միևնույնն է` այն ժողովրդի կողմից ընկալվում է որպես հուշարձան, և հանրությունը դեմ է դրա քանդմանը, ուստի Վազգեն Մանուկյաի կարծքով` կառույցին կարելի է ձեռք տալ միայն խիստ անհրաժեշտության դեպքում, և այդ խիստ անհրաժեշտությունը պետք է ներկայացվիի ոչ թե բանավոր, այլ  գրավոր` հիմնավոր հաշվարկների միջոցով:

Սակայն, եթե Կոնցեսիոները որոշի շենքը չքանդել և զարգացման այլ տարբերակ մտածել, ապա Մանուկյանը կարծում է, որ մեկ այլ մտավախություն կարող է առաջանալ. միգուցե Կոնցեսիոները շատ ավելի մեծ գումարներ ստիպված լինի ծախսել, ինչը, բնականաբար, արվելու է ոչ թե ընկերության, այլ ժողովրդի գրպանի հաշվին:

Քաղավիացիայի գլխավոր վարչության պետը նկատեց, որ քանի որ շենքն իրենից արժեք չի ներկայացնում, ընդգրկված չէ պատմամշակութային հուշարձանների ցանկում, ապա կառավարությունն ազատ է իր գործունեության մեջ: Իսկ ՀԽ կողմից առաջարկվող տարբերակները` շենքն օգտագործել բիզնես նպատակներով` ռեստորաններ, ազատ գոտի, խանութներ, հյուրանոց և այլն, նպատակահարմար չէ: «Անձամբ ես հակված եմ ավիացիոն զարգացումներին` նոր լուծումներով, քան շենքի պահպանմանը»:

Հանրային խորհրդի անդամ Անելկա Գրիգորյանը Արտյոմ Մովսեսյանին հարց ուղղեց. «Այսինքն, եթե դուք Ձեր տունը վերանորոգում եք, և Ձեր տատը նոր դիզայնի հետ համահունչ չի լինում, տատին դո՞ւրս եք հանում»: Արտյոմ Մովսեսյանին օրինակը բոլորովին դուր չեկավ, և նա իր վրդովմունքն արտահայտեց` ասելով, որ իրենց ընտանիքը խիստ ավանդապաշտ է և այդ առումով կարող է օրինակ ծառայել: Սակայն Անելկա Գրիգորյանը պարզաբանեց, որ ինքը վիրավորելու նպատակ չուներ, այլ պարզապես որպես օրինակ էր նշում:

Հիշեցնենք, որ ՀՀ կառավարությանն առընթեր քաղավիացիայի գլխավոր վարչությունը օգոստոս ամսին դիմել էր Հանրային խորհուրդ` առաջարկելով համատեղ քննարկել օդանավակայանի հին ուղևորային համալիրի հետագա պահպանման կամ քանդման հարցը, որպեսզի մինչ վերջնական որոշում կայացնելն առավել հասկանալի լինեն հանրության և ոլորտի այլ մասնագետների տեսակետները:

Հարցը քննարկվել էր նախ ՀԽ ենթահանձնաժողովներում, ապա հոկտեմբերի 31-ին տեղի էր ունեցել փոքր խորհրդի նիստ,  որին մասնակցել էին նաև քաղավիացիայի գլխավոր վարչության պետ Արտյոմ Մովսեսյանը, «Զվարթնոց» օդանավա կայանի գլխավոր տնօրեն Մարսելո Վենդեն, օդանավակայանի այլ աշխատակիցներ:

Քննարկումների արդյունքներն ամփոփվել են ՀԽ համապատասխան աշխատանքային խմբի կողմից, և մշակվել էր որոշման նախագիծ, որն էլ դրվեց քվեարկության և ընդունվեց 20 կողմ, 2 դեմ ձայների հարաբերակցությամբ:

Այսպիսով, Հանրային խորհուրդն իր դիրքորոշումն արտահայտեց, մնում է, որ կառավարությունն իր որոշումն ընդունելիս դրա հետ հաշվի նստի:

Էդուարդ Նալբանդյան,ՅՈՒՆԵՍԿՕ

                          Նոյեմբերի 11-ին Փարիզում արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը մասնակցեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 37-րդ գլխավոր կոնֆերանսին, որը նվիրված է նախորդ երկու տարիների կազմակերպության աշխատանքների ամփոփմանը և առաջիկա երկու տարիներին իրականացվելիք գործունեության հիմնական ուղղությունների քննարկմանը:

                              Իր ելույթում նախարար Նալբանդյանը նշեց, որ Հայաստանը մեծապես գնահատում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նպատակը աշխարհում միջմշակութային երկխոսությունը, ըմբռնումը և հանդուրժողականությունը խրախուսելու գործում:

                              Նախարար Նալբանդյանը մասնավորապես նշեց. «Այս տարվա մայիսին Հայաստանը ստանձնել է Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի նախագահությունը՝ իր կարևորագույն գերակայությունը դարձնելով այլատյացության, ատելության խոսքի և անհանդուրժողականության դեմ պայքարը:

                              Մի ժամանակաշրջանում, երբ մարդու իրավունքների պաշտպանությունն ու տարածումը հանդիսանում են քաղաքակիրթ աշխարհի հիմնարար հասկացությունը, այլոց պատկանող քաղաքակրթական արժեքների նկատմամբ անհանդուրժողականությունը, մշակութային և կրոնական ժառանգության միտումնավոր, հետևողական և շարունակական  վնասումն ու ոչնչացումը պետք է դատապարտվեն նույն վճռականությամբ, ինչ մարդկանց դեմ բռնությունը»:

                              Նախարարի խոսքերով նման հանցագործության բացահայտ դրսևորում է Նախիջևանում ադրբեջանցիների կողմից 9-16-րդ դարերում հայ վարպետների պատրաստած հազարավոր խաչքարերի ոչնչացումը: «Մի քանի հազար այսպիսի միջնադարյան խաչքարեր ոչնչացվեցին Ադրբեջանի կառավարության ամենատես աչքի հսկողության ներքո, իսկ այդ տարածքը կառավարության արտոնած ծրագրով վերածվել է ռազմական տարածքի: Այս վանդալիզմի առնչությամբ Հուշարձանների պահպանության 16-րդ միջազգային խորհրդի (ICOMOS) Գլխավոր Ասամբլեան հայտարարել է. «այս ժառանգությունը, որը մի ժամանակ իր արժանի տեղն էր զբաղեցնում համաշխարհային գանձերի ժառանգության մեջ, այսօր այլևս չի կարող փոխանցվել ապագա սերունդներին»:

                              Մեր բազմաթիվ կոչերը, ինչպես նաև մի շարք միջազգային կազմակերպությունների փորձերը՝ Նախիջևան միջազգային փաստահավաք առաքելություններ ուղարկելու, արհամարհվել, մերժվել են Ադրբեջանի կողմից»,-ընդգծեց Նալբանդյանը:

                              «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը և Կրթության ոլորտում խտրականության կանխման մասին ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի կոնվենցիան նշում են, որ «Կրթությունը պետք է տարածի փոխըմբռնում, հանդուրժողականություն և բարեկամություն բոլոր ազգերի, ռասայական կամ կրոնական խմբերի միջև»: Հաշվի առնելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի ուրույն դերը կրթության բնագավառում՝ մենք կոչ ենք անում կազմակերպությանը՝ իր կրթական ծրագրերի շրջանակներում ստեղծելու մշտադիտարկման մի մեխանիզմ, որը կուսումնասիրի և կգնահատի անդամ–պետությունների դասագրքերը, հատկապես՝ պատմության և հասարակական գիտությունների դասագրքերը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ռասիզմի և այլատյացության բացառմանը:

                              Ավելի քան երեսուն դար պահպանված հայկական ժառանգությունը, մշակույթը և պատմությունը ներկայումս խեղաթյուրվում և կերպարանափոխվում են Ադրբեջանում: Այս երկրում սեփական պատմության վերաշարադրումը շարունակում է ընթանալ իրենց տարածքում գտնվող այլ մշակույթների ժառանգության յուրացման կամ ոչնչացման, ավելին՝ հարևան ազգերի մշակութային ժառանգությունը սեփականացնելու միջոցով: Պետությունը, որն աշխարհի քաղաքական քարտեզի վրա է հայտնվել ավելի քիչ, քան 100 տարի առաջ, տարածքային և մշակութային պահանջներ ունի մի ժողովրդի և երկրի նկատմամբ, որն ունի հնագույն ժամանակաշրջանից արձանագրվող հազարամյակների պատմություն»,- նշեց ԱԳ նախարարը:

ՀՀ  տրանսպորտի և կապի նախարար Գագիկ Բեգլարյանը նոյեմբերի 11-ին հանդիպեց Համաշխարհային բանկի (ՀԲ) ներկայացուցիչներին՝ «Կենսական նշանակության ճանապարհների բարելավման» ծրագրի ղեկավար Վիքրամ Քութարիի գլխավորությամբ:

Հանդիպման ընթացքում քննարկվեցին ավարտվող ծրագրի արդյունքները, ինչպես նաև նոր ծրագրի ընթացքը:

Կենսական նշանակության ճանապարհների բարելավման ծրագիրը մեկնարկել է 2009թ-ին և ավարտվում է տարեվերջին: Ծրագրով նախատեսված 430կմ  ճանապարհների վերականգնման փոխարեն ՝տնտեսումների հաշվին այդ թիվը հասցվել է 447կմ-ի:

Գագիկ Բեգլարյանը կարևորեց  ծրագրի իրականացման ընթացքը՝ նշելով, որ ծրագրի շնորհիվ այսօր ունենք վերանորոգված մեծաթիվ գյուղական ճանապարհներ:

Հանդիպման ընթացքում Վիքրամ Քութարին նախարարին ներկայացրեց ծրագրի նոր ղեկավարին՝ Քառոլինա Մոնսալվեին:

Նախարար Գագիկ Բեգլարյանը շնորհակալություն հայտնեց Վիքրամ Քութարիին արդյունավետ աշխատանքի համար՝ հույս հայտնելով, որ այն շարունակական կլինի նաև նոր ղեկավարի պաշտոնավարման ընթացքում:

ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության

լրատվական ծառայություն

«Մեր որոշումը բացարձակապես կապ չունի անձի` Իշխան Զաքարյանի հետ: Խոսքը զսպման մեխանիզմներով օժտված համակարգ ստեղծելու մասին է: Այսօր մենք չունենք մեխանիզմեր` թղթի վրա չթողնելու սահմանադրությունն ու օրենքները, ինչի  իրականացման գլխավոր օրգանը Վերահսկիչ պալատը պետք է լինի: Այս մարմինը պաշտոնապես կասկածելու իրավունք ունի: Վերհասկիչ պալատը անկախ մարմին է, բայց այդ անկախությունից բան չմնաց, այդ անկախությունը խեղվեց մեր աչքի առաջ: Քանի որ գիտենք նաև, որ մեր «ոչ»-ը քվեաթերթիկի վրա ևս կարող է կեղծվել, ուստի  բացարձակապես անիմաստ ենք համարում այս քվեարկությանը մասնակցելը, «Դաշնակցությունը» չի մասնակցելու քվեարկությանը», – այսօր ԱԺ-ում Վերահսկիչ պալատի նախագահի պաշտոնում Սերժ Սարգսյանի կողմից առաջադրված թեկնածու Իշխան Զաքարյանի ընտրության մասին «Դաշնակցություն» խմբակցության կարծիքը հնչեցրեց Արմեն Ռուստամյանը:

Վերահսկիչ պալատի նախագահի պաշտոնում Սերժ Սարգսյանի կողմից առաջադրված թեկնածու Իշխան Զաքարյանի ընտրության մասին ԱԺ-ում ելույթ ունեցավ «Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Զարուհի Փոստանջյանը. «Ամիսներ առաջ Իշխան Զաքարյանի զեկույցին ականտես եղանք, հետո նա կանչվեց Բաղրամյան 26, արժանացավ տհաճ քննադատության, իսկ հիմա նորից առաջադրվել է նույն պաշտոնում վերընտրվելու համար: Այս ամենը անդուր է: Անդուր է ոչ միայն Ձեզ համար, այլև` մեզ: Տհաճ էր տեսնել այն թատրոնը, ու հիմա անդուր է ականտես լինել թատրոնի շարունակությանը: Ուստի Ժառանգությունը դեմ է քվեարկելու թեկնածուին»: