Արկտիկական եղջերուների աչքերի գույնը` կախված տարվա եղանակից ու օրվա ժամից` փոխում են գույնը: Կենսաբանները պարզել են, որ այդ կենդանիների աչքերն ամռանը  դեղնաոսկեգույն երանգ են ստանում, իսկ ծննդյան  ու ամանորյա տոների ժամանակ` դառնում մուգ կապույտ: Եվ դա խոսում է կենդանիների հարմարվողականության մասին, ինչն օգնում է  ապրել Հյուսիսի անսովոր լուսային պայմաններում:

Հյուսիսային բևեռաշրջանում Ծննդյան տոները զուգադիպում են 10 շաբաթ տևողությամբ մշտական կիսախավարի ժամանակաշրջանի հետ.արև բոլորովին չի երևում ու սկսվում է բևեռային երկարուձիգ օրը:

Նորվեգիայի Տրոմսյոյի համալսարանի մասնագետներին հետաքրքրեց, թե եղջերուներն ինչպես են հարմարվում մութ աշխարհից կուրացնող լուսավոր աշխարհ անցումը, երբ արևի լույսը կուրացնող  է դառնում սպիտակ ձյունից անդրադառնալով:

Դա պարզելու համար, մասնագետները բնիկ եղջերվապահներից` սաամներից փոխ առան եղջերուի աչքեր: Որքան էլ տխուր է` գարնան արևադարձի ժամանակ նրանք մորթում են կենդանիներին: Նորվեգացի գիտնականները վերցրել են աչքի  ամառվա ու ձմեռվա նմուշներ և ուղարկել դրանք Լոնդոնի համալսարանի նյարդաբան Գլեն Ջեֆրիին` անալիզի:

Նա էլ հաստատեց` եղջերուների աչքերը ձմռանը հագեցած երկնագույն են դառնում ,իսկ ամռանը` ոսկեգույն:

Գիտնականների խումբը պարզեց, որ գունային փոփոխությունը կատարվում է ոչ թե աչքի ծիածանաթաղանթի վրա, այլ ցանցաթաղանթի կենտրոնական հատվածի հետևում,  լուսանդրադարձնող մակերեսի վրա,որը հայտնի է tapetum lucidum անունով (բացակայում է մարդկանց մոտ, իսկ որոշ կենդանիների մոտ այն առկա է): Բառացի tapetum lucidum-ը թարգմանվում է “լուսարձակող գոբելեն”: Նման երևույթ կարելի է հանդիպել նաև կատուների մոտ, երբ նրանց աչքերը մթության մեջ լուսարձակում են: tapetum lucidum-ն օգնում է կենդանիներին տեսնել ինչպես մթության պայմաններում, այնպես էլ` լույսի: Սակայն միայն եղջերուների մոտ է աչքի գույնը փոխվում երկարատև ժամանակով:

“Կարելի է ասել, որ եղջերուների մոտ կլինիկական գլաուկոմա է”,կարծում է Ջեֆրին:

Գիտնականներն ուսումնասիրեցին նաև  համալսարանի ուսանողական քաղաքի մոտ ապրող եղջերուների ոչ մեծ նախրի առանձնյակների ու բացահայտեցին. ձմեռվա շրջանում այդ կաթնասունները ենթարկվում են քաղաքային արհեստական լուսավորման ազդեցությանը, ու, ձմեռվա հետ, նրանց աչքերը ոչ թե կապտում են, այլ` կանաչում: