Հանրապետության տարածքում գրեթե բոլոր գյուղատնտեսական մշակաբույսերի մասով ընթանում են բերքահավաքի աշխատանքները։

2014թ. հացահատիկային և հատիկաընդեղեն մշակաբույսերի ցանքատարածությունները կազմել է՝ 187,8 հազար հեկտար, գերազանցելով նախորդ տարվա ցուցանիշը  9,5 հազար հեկտարով։ Օգոստոսի 5-ի դրությամբ,  օպերատիվ տվյալներով,  հնձվել է շուրջ 89 հազար հեկտար հացահատիկ ապահովելով շուրջ 282 հազար տոննա համախառն բերք։

Արարատի և Արմավիրի մարզերում կատարված հացահատիկային մշակաբույսերի 13600 հա ցանքատարածության վրա բերքահավաքն գրեթե ավարտվել է, օպերատիվ տվյալներով ապահովելով համապատասխանաբար 44,3 և 38,8 ց/հա միջին բերքատվություն, որը գերազանցում է նախորդ տարվա մակարդակը։

Հանրապետության մյուս մարզերում հացահատիկային մշակաբույսերի բերքահավաքի աշխատանքներն ընթացքի մեջ են։

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության հասարակայնության հետ կապերի բաժին

Տավուշի մարզի սահմանամերձ Չինարիում Վարդավառի օրը հացահատիկի բերքահավաք էր: Նախօրեին ժամը 18:30-19:00-ի միջակայքում հակառակորդը սկսել է գնդակոծությունը ցորենի արտերի ուղղությամբ, որտեղ ըստ նախնական պայմանավորվածության, Կարմիր խաչի միջազգային կազմակերպության ներկայացուցիչների մասնակցությամբ չինարեցիները հնձելիս են եղել արտերը Մովսես գյուղի կոմբայնի միջոցով: Ադրբեջանական զինուժը երեկոյան սկսել է կրակել հենց այդ ուղղությամբ, այնտեղ են գտնվել նաև Չինարիի գյուղապետ Սամվել Սաղոյանը, բազմաթիվ չինարեցիներ, այդ թվում` կանայք ու երեխաներ:

Հացահատիկի բերքահավաքը դադարեցվել է, ԿԽՄԿ անդամները ստիպված հեռացել են դեպքի վայրից: Հակառակորդի կրակահերթերը դիպել են կոմբայնին: <<6-ի 7-ի կողմերը սկսեցին, երբ Լորիսը` կոմբայնավարը, հնձում էր նրանց հենակետերին մոտ դաշտը: Լորիսը կոմբայնը չթողեց, ես գոռացի` Լորիս փախի, չփախավ, ինքը հերոսաբար, տեսեք` ինչ երկարություն ունի, պտտեց ու մի 150 մետրի չափով քշեց կոմբայնը, որ գոնե կարողանա փախչի: Նրանք սկսեցին մաղելը, ոչ թե հատ-հատ, այլ կրակահերթ: Կարմիր խաչի մեքենայի վարորդը քշեց, որ մոտենա կոմբայնին, սկսեցին կրակել նաև մեքենայի ուղղությամբ: Բարեբախտաբար, այս էլ որերորդ անգամ երջանիկ պատահականությամբ մենք զոհեր չունեցանք: Գնդակները դիպել են կոմբայնի անիվին, սպասել ենք մեկուկես ժամ կրակահերթերի տակ, Կարմիր խաչի մեքենան էլ եկավ, որ հանի ինձ, բայց ես ասաց` դու գնա, ես կթաքնվեմ, որ եթե հրդեհվի, հանգցնեմ: Մերոնք այնուհետև սկսեցին արժանի հակահարված տալ: Նաև Չորաթանի գյուղապետն եկավ մեզ մոտ, կոմբայնը հանեցինք տարածքից>>,-պատմում է Սամվել Սաղոյանը:

Ըստ համայնքի ղեկավարի, կոմբայնը տեղափոխել են անհամեմատ ապահով վայր, սպասել, մթնի, որ սկսեն հունձը: <<Գիշերը մինչև 4:30 էս մարդը հնձել ա մոտ երկուսուկես հեկտար: Այսօր առավոտյան էլի Լորիսը ուզեց հնձի, չթողեցի: Ռիսկային հատվածում դեռևս 27 հեկտար ցորեն կա հնձելու>>:

Ըստ Սամվել Սաղոյանի, հակառակորդին սահմանակից դաշտում մեծ է բերքատվությունը, նախօրեին այդ տարածքից մոտ 50 ցենտներ ցորեն են հավաքել: <<Այնտեղ բավականին սառը հատված է, ծովի մակերևույթից 1200 մ բարձրություն ունի, որը բարենպաստ է ցորենի բերքատվության համար>>:

Չինարին, ըստ գյուղապետի, ադրբեջանական կողմի հետ ունի 28 կմ երկարությամբ սահման: <<Մեր սահմանն ամուր է, բանակը` կանգնած, պարզապես նրանք դիրքային առավելություն ունեն, այդ պատճառով էլ խանգարում են բերքահավաքին>>:

Սամվել Սաղոյանն ասաց, որ հուլիսի 27-ին ևս կրակոցներ են հնչել, նաև արևածագին, երբ կոմբայնը փորձել են հանել դաշտից:

Անկախ

Տավուշի մարզի սահմանամերձ Չինարի գյուղում հացահատիկի բերքահավաքը կսկսեն հուլիսի 25-ին: Սահմանապահ համայնքն ունի 60 հեկտար հացահատիկի դաշտ, որը գտնվում է հակառակորդի անմիջական նշանառության տակ:

Չինարիի գյուղապետ Սամվել Սաղոյանը Անկախ-ի թղթակցին ասել է, որ գյուղի մոտ հարյուր տնտեսություն ցորեն է ցանել, որը հնձելու ժամանակն է, սակայն գյուղը կոմբայն չունի: <<Սպասում ենք, որ հարևան գյուղերի, մասնավորապես Չորաթանի ու Այգեձորի կոմբայանավարը ավարտի գործը և սկսկի Չինարիի արտերը հնձել>>:

Սամվել Սաղոյանի խոսքով` բացի կոմբայնը, գլխավոր խնդիրը ադրբեջանական դիրքապահներն են, որոնք, ըստ գյուղապետի, ինչպես վկայում է փորձը, կոմբայնի ուղղությամբ կրակում են: Չինարիի գյուղապետն ասաց, որ գրավոր դիմել են Կարմիր խաչի հայաստանյան գրասենյակին, որպեսզի հացահատիկի բերքահավաքի ժամանակ ներկա գտնվեն Չինարիում, որ հակառակորդը պահպանի հրադադարը: <<Մենք գրավոր դիմել ենք Կարմիր խաչին, դիմումը պետք ա գնա Ժնև, հետո Բաքու: Մենք խնդրել ենք, որ ամսի 25-ին գան, ժամը 9:00-ից մինչև 18:00-ն մնան, որ կարողանանք հնձել արտերը>>:

Սամվել Սաղոյանն ասաց նաև, որ այսօր Չինարի է այցելել <<Օրանժ>> ընկերության տնօրենը, որը գյուղին է նվիրել համակարգիչներ: Չինարիի մշակույթի տանը այսօր ստեղծված համակարգչային կենտրոնը հագեցվել է ժամանակակից տեխնիկայով: Բջջային կապի նարնջագույն օպերատորը սահմանամերձ գյուղին է տրամադրել ինտերնետ կապ` վճարելով նաև մեկ տարվա ծառայության վճարը:

Անկախ

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության հասարակայնության հետ կապերի բաժնից Անկախին հաղորդեցին, որ հանրապետության սերմնաբուծության զարգացման գործում զգալի ներդրում ունեցող ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության “Երկրագործության գիտական կենտրոն” ՊՈԱԿ-ում  աշխատանքային  բուռն եռուզեռ է։  Սկսվել է  ցորենի բերքահավաքը։  50 հեկտարի վրա  ցանքը կատարվել է սուպերէլիտային սերմերով,  որոնց մի մասը ներկրվել է Ռուսաստանի Դաշնությունից, մնացածը  լրացվել գիտական կենտրոնում մշակված “Նաիրի-68”  տեղական սորտով։

Այսօր ցորենի բերքահավաքի ընթացքին, ինչպես նաև   գիտական  կենտրոնում մշակվող հատիկաընդեղեն  և բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությանը  ծանոթանալու  նպատակով “Երկրագործության գիտական կենտրոն“ է այցելել ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանը։  Կենտրոնի  տնօրենը ներկայացրել է  բերքահավաքի առաջին  արդյունքները՝  հեկտարի  միջին բերքատվությունը 60 ցենտներից ավելին է։ Նախարարին  գոհացրել է նաև  ստացվող  բերքի որակը։ Այն ամբողջությամբ նախատեսված է հանրապետության սերմնաբուծության զարգացման նպատակների համար։

Նախարարը ծանոթացել է նաև 9 հա վրա մշակվող  լոլիկի  տեղական “Նոյ”,  “Հայաստանի հրաշք” և  “Նվեր”  սորտերի, ինչպես նաև  0.5 հա վրա մշակվող ոլոռի տեղական “Կանգուն” և 1 հա վրա մշակվող սիսեռի “Սիփան” տեղական սորտի սուպերէլիտային ցանքերի վիճակին։ Նշված ցանքսերից  ստացվող սերմացուն նույնպես ամբողջությամբ  և մատչելի գներով կտրամադրվի հանրապետության ֆերմերային տնտեսություններին։  Դա զգալիորեն կխթանի հայկական ավանդական սորտերի մշակության ծավալների ավելացմանը:

Այցելության ավարտին նախարարը եղել է նաև 2012 թվականին հիմնված ծիրանի կոլեկցիոն այգում, ուր 5 հա վրա պահպանվում են  հայկական ծիրանենու 84 գենետիկ սորտեր: Ծանոթանալով ընթացիկ տարում այստեղ  1 հա վրա կատարված կաթիլային ոռոգման և հակակարկտային ցանցերի տեղադրման աշխատանքներին, նախարարը որոշակի դիտողություններ է արել կատարված աշխատանքի վերաբերյալ:

Անկախ

Նեպալի գյուղական շրջանների դպրոցները դատարկվել են, քանի որ գյուղացիները գնացել են սեքսուալ ակտիվությունը խթանող, բարձր լեռնային շրջաններում աճող հազվագյուտ սունկ հավաքելու:

Ըստ տեղեկությունների՝ սեռական կարողությունները խթանող յարչագումբայի կարողությունները այնքան մեծ են, որ սունկը անվանել են «Հիամալայան վիագրա»: Դրա պահանջարկը Չինաստանում և այլ ասիական երկրներում այնքան մեծ է, որ այն վաճառվում է մեկ կիլոգրամը 20,000 դոլարով:

Ջաջարկոտ շրջանում, որտեղ շուրջ 8,000 աշակերտներ միացել են Հմալայներում սունկ հավաքողների խմբին, կրթության համար պատասխանատու բարձրաստիճան պաշտոնյաները հայտնում են, որ դպրոցները բացելու ոչ մի հնարավորություն չկար, քանի որ երեխաների ծնողները և ուսուցիչները ևս սունկ հավաքողների շարքում են:

Պարկաշ Սուբեդին ninemsn.com-ին տեղեկացրել է, որ շուրջ 8,000 աշակերտները գնացել են արաշվի և իրենք ստիպված փակել են դպրոցները:

Նա նաև ավելացրել է, որ աշնանը որոշ դպրոցներում հավելյալ դասաժամեր են անցկացվում՝ գարնան ամիսներին յարչագումբայի բերքահավաքի նպատակով բաց թողնված դասերը լրացնելու համար:

Սուբեդին նշում է, որ չնայած ծնողներին զգուշացնում են, որ երեխաներին իրենց հետ չվերցնեն սունկ հավաքելու, սակայն նրանք հաշվի չեն առնում, քանի որ երեխաները կարող են բերքահավաքի ժամանակ աշխատել մինչև 100,000 ռուփի՝ ավելի քան 1,000 դոլար:

Տիբեթյան լեզվով յարչագումբա նշանակում է «ամառան խոտ, ձմռան ճիճու»:

Չնայած ոչ մի հետազոտություն չի արվել սնկին վերագրվող սեռական ակտիվությունը բարձրացնող հատկությունների վերաբերյալ, այնուամենայնիվ չինացի բուսաբույժները կարծում են, որ յարչագումբան խթանում է սեքսուալ կարողությունները:

Սնկին նաև այլ բազմաթիվ բուժիչ հատկություններ են վերագրում և այն օգտագործում են թեյի մեջ կամ ավելացնում են ապուրներին: