Սերբական Նովի-Սադ քաղաքի պատմական կենտրոնում սրճարան է բացվել, որը Ռուսաստանի նախագահ Պուտինի պատվին է անվանակոչվել, հաղորդում է ԻՏԱՌ-ՏԱՍՍ-ը:
«Պուտին» ցուցանակի կողքին նրա լուսանկարն է տեղադրվել: Ինչպես ազգային հեռուստաալիքին է հայտնել սրճարանատեր Ռադիվոյ Միլյանիչը, «Նովի սադում» շատ մարդիկ են հարգում նախագահ Պուտինին, շատ ռուսամետ մարդիկ կան, ովքեր պաշտում են նրան.»Ես ոչ մի վիճելի բան չեմ տեսնում սրճարանի անվանման մեջ»:
Սրճարանն աշխատելու է հաջորդ շաբաթվանից:
Սերբիայում ջրհեղեղի հետևանքով զոհերի թիվն ավելացել է մինչև 33 մարդ: Նման տվյալներ է բերել երկրի ՆԳ նախարար Նեբոյշա Ստեֆանովիչը:
Սերբիան անցած շաբաթվա կեսից սկսած տառապում է ջրհեղեղից: Տևական հորդառատ անձրևները հանգեցրել են գետերի վարարման ու հուների հեղեղմամբ.ջրի տակ են հայտնվել հսկայական տարածություններ:
Սերբիայում մայիսի 21-ից հայտարարվել է եռօրյա սուգ:
Սերբիայի 12 քաղաքներից ու բնակավայրերից ջրհեեղի պատճառով մասայական տարհանում է կատարվում:
Տարհանման ենթակա են Սավա գետ երկայնքով տեղակայված բնակավայրերի բնակիչները: Տեղում աշխատում են ոստիկանները, զինվորականներն ու կամավորները, որոնք փորձում են կանխել«Նիկոլա Տեսլա» էլեկտրակայանում վթարը:
Ջրհեղեղը տարածաշրջանում սկսվել է տեղատարափ անձրևներից հտո: Գետերը դուրս են եկել ափերից, որոշ երկրներում սողանքների վտանգներ են առաջացել:
Տասնյակ հազարավոր մարդիկ են տարհանվել Սերբիայում Հերցեգովինայում ու Բոսնիայում: Տուժածների ճշգրիտ թիվը հայտնի չէ, զոոհերինը` նույնպես:
Սերբիայում, Բոսնիայում ու Հերցեգովինայում ավերիչ ջրհեղեղի հետևանքով զոհվել է առնվազն 35 մարդ:
Տեղատարափ անձրևների հետևանքով գետերը դուրս են եկել հունից ու հեղեղել հսկայական տարածություններ` քաղաքներ ու գյուղեր: Ներկայում անձրևները դադարել են, սակայն հեղեղված գետերը դեռևս վտանգ են ներկայացնում: Սերբիայում փրկարարական ծառայությունները նախապատրաստվում են երկրի ամենախոշոր գետի մակարդակի բարձրացմնաը: Մտավախություն կա, որ Սավա գետ թափվող անձրևաջրերի կտրուկ հոսքը կարող է սպառնալ սերբական խոշորագույն «Նիկոլա Տեսլա» էլեկտրակայանի աշատանքին:
Տասնյակ հազարավոր մարդիկ ստիպված հեռացել են իրենց տներից:
Բոսնիայում էլ անձրևները սողանքների են հանգեցրել, ինչի հետևանքով հողի տակ են հայտնվել մի քանի շենք: Իշխանությունները նախազգուշացրել են, որ ջրհեղեղը կարող է վնասել նաև 1990-ականների քաղաքացիական կռվի ժամանակներից հողի մեջ թաղված ականները:
Ջրհեղեղ է նաև Խորվաթիայում:
Մի քանի օրում 3 ամսվա նորմ է տեղացել: Սերբիայի ու Բոսնիայի որոշ շրջաններում առաջվա պես ուժի մեջ է ջրհեղեղի վտանգի նախազգուշացումը:
ԲիԲիսի-ի տեղեկացմամբ, անձրևը Սերբիայի մայրաքաղաքում վերջապես կդադարի, սակայն իշխանությունները երկյուղում են, որ Սավա գետում ջրի մակարդակը կարող է կտրուկ բարձրանալ ի հաշիվ Խորվաթիայի ու Բոսնիայի տեղումների:
Հունաստան
Ապրիլի 24-ին Աթենքի նահանգապետարանի և Նեա Զմիրնիի քաղաքապետարանի նախաձեռնությամբ, ՀՅԴ Հունաստանի հայ դատի հանձնաժողովի և ՌԱԿ Հունաստանի հայ իրավանց խորհրդի համակազմակերպմամբ Աթենքի Նեա Զմիրնի թաղամասի Էսթիա հրապարակում տեղի ունեցավ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի ոգեկոչման արարողություն:
Միջոցառումն ընթացավ Հունաստանի ցամաքային զորքերի «Էվելպիդոն» ռազմական ակադեմիայի հայ կուրսանտների պատվո պահակախմբի ուղեկցությամբ: Հունահայոց առաջնորդ Գերաշնորհ Խորեն արքեպիսկոպոս Տողրամաջյանի գլխավորությամբ` Հայ առաքելական, ավետարանական և կաթոլիկ եկեղեցիները ներկայացնող հոգևոր հայրերը հոգեհանգստյան արարողություն մատուցեցին Ցեղասպանության 1.5 միլիոն անմեղ զոհերի հիշատակին:
Ելույթով հանդես եկավ Հունաստանում ՀՀ դեսպան Գագիկ Ղալաչյանը:
Հաջորդիվ ելույթներ ունեցան Ատտիկայի մարզպետի տեղակալ Աթանասիոս Սպոնդիլիդիսը, Նեա Զմիրնիի քաղաքապետ Ստավրոս Ցուլակիսը, ՀՅԴ Հունաստանի հայ դատի հանձնախմբի ատենապետ Դավիթ Պետրոսյանը: Արարողության ավարտին տեղի ունեցավ ծաղկեպսակների զետեղում ՀՀ դեսպանության, ՀՀ Զինված ուժերի, հունահայ համայնքային կառույցների, Աթենքի նահանգապետարանի, Նեա Զմիրնիի քաղաքապետարանի ներկայացուցիչների կողմից: Մեկ րոպե լռությամբ հարգվեց Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը: Հնչեցին երկու երկրների պետական օրհներգերը:
Հրավիրյալների շարքում էին Նեա Զմիրնիի միտրոպոլիտ Սիմեոն արքեպիսկոպոսի ներկայացուցիչ հայր Նիկողայոսը, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և տարբեր հասարակական կազմակերպությունների, մասնավորապես` Հունահայկական բարեկամության միության, ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչներ: Միջոցառմանը ներկա էին Հունաստանի հայ համայնքի, «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի, Հունահայկական առևտրատնտեսական պալատի ներկայացուցիչներ:
Ավելի վաղ Աթենքի հայկական բոլոր եկեղեցիներում անց էին կացվել հոգեհանգստյան արարողություններ:
Սալոնիկի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում Գերաշնորհ Տ. Ստեփանոս վարդապետ Փաշայանի գլխավորությամբ մատուցվեց հոգեհանգստյան արարողություն` Սալոնիկի մարզպետարանի, թաղային խորհրդի և ՀՅԴ Հունաստանի հայ դատի հանձնաժողովի ներկայացուցիչների մասնակցությամբ:
Նույն օրն առավոտյան Հայ գթության խաչի «Անի» մասնաճյուղի կողմից կազմակերպվեց արյունատվություն:
Ալեքսանդրուպոլիսում ապրիլի 24-ին կայացել է հոգեհագստյան արարողություն Սբ. Կարապետ եկեղեցու բակում կանգնեցված խաչքարի առջև:
Ապրիլի 27-ին նախատեսված են Հայոց ցեղասպանության 99-րդ տարելիցին նվիրված կենտրոնական քաղաքական ձեռնարկներ Հունաստանի Աթենք, Սալոնիկ, Ալեքսանդրուպոլիս քաղաքներում:
Կիպրոս
Ապրիլի 10-ին Կիպրահայ համայնքի պետական ներկայացուցիչ Վարդգես Մահտեսյանը Ցեղասպանության 99-րդ տարելիցի կապակցությամբ ելույթ է ունեցել Կիպրոսի խորհրդարանում` խորհրդարանի բոլոր անդամների ներկայությամբ: Ելույթից առաջ կիպրական խորհրդարանի անդամները մեկ րոպե լռությամբ հոտնկայս հարգել են Հայոց Ցեղասպանության 1,5 միլիոն անմեղ նահատակների հիշատակը:
Կիպրոսի Հայոց Ցեղասպանության ոգեկոչման հանձնախմբի կազմակերպությամբ` ապրիլյան միջոցառումների մեկնարկը տրվեց ապրիլի 23-ին երիտասարդական քայլարշավով` Նիկոսիա քաղաքի Մակարիոս պողոտայից ուղղվելով դեպի Արմենիաս և Լիմասոլ պողոտաների խաչմերուկ, որտեղ երթին միացան համայնքի մնացյալ անդամները` առաջանալով դեպի Սբ. Աստվածածին եկեղեցի: Եղեռնի նահատակների հուշահամալիրի առջև տեղի ունեցավ հոգեհանգստյան արարողություն` Կաթողիկոսական փոխանորդ Գերաշնորհ Տ. Վարուժան Արքեպիսկոպոս Հերկելյանի գլխավորությամբ: Հսկման միջոցառմանը ելույթ ունեցան Վարուժան Սրբազանը և Վարդգես Մահտեսյանը: Օրվա բանախոսն էր Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր, DISY (Ժողովրդավարական ռալլի) կուսակցության անդամ դոկտոր Էլենի Թեոխարուսը (Eleni Theocharous):
Ելույթներին հետևեց Սբ. Աստվածածին եկեղեցու երգչախմբի համերգը, այնուհետ տեղի ունեցավ ծաղկեպսակների զետեղում կուսակցապետերի, քաղաքապետերի, պատգամավորների, դեսպանների, բարձրաստիճան այլ պաշտոնյաների և համայնքի ներկայացուցիչների կողմից:
Ապրիլի 24-ի առավոտյան Սբ. Աստվածածին եկեղեցում տեղի ունեցավ պատարագ և հոգեհանգստյան արարողություն, որին ներկա գտնվեց Կիպրոսի Խորհրդարանի նախագահ և EDEK (Սոցիալական ժողովրդավարության շարժում) կուսակցության նախագահ Յաննակիս Օմիրուն:
Ապրիլի 26-ին Նիկոսիայի Նարեկ վարժարանում տեղի կունենա արյունատվություն` եզրափակելով ապրիլյան ոգեկոչման միջոցառումների շարքը:
Սերբիա
Սերբիայի hայ hամայնքը այս տարի ևս իր հարգանքի տուրքը մատուցեց Հայոց ցեղասպանության անմեղ զոհերի հիշատակին։
Բելգրադի հայությունը հավաքվել էր Սուրբ Գաբրիել Հրեշտակապետի եկեղեցում, որտեղ պատարագ մատուցվեց` ի խաղաղություն Մեծ Եղեռնի զոհերի հոգիների։
Ելույթով հանդես եկավ Սերբիայի հայ համայնքի նախագահ Սամվել Այվազյանը, որն իր ելույթում նշեց, որ հայերը Թուրքիայից պահանջում են ոչ միայն ներողություն խնդրել, այլ ընդունել հայ ժողովրդի հանդեպ ցեղասպանության փաստը։
Մարտի 10-ին արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպեց պաշտոնական այցելությամբ Երևանում գտնվող Սերբիայի արտգործնախարար Իվան Մրկիչին։
Ողջունելով հյուրին` նախարար Նալբանդյանը նշեց, որ հայ և սերբ ժողովուրդների միջև դարավոր բարեկամությունը, որն արտահայտվել է փոխադարձ աջակցության բազմաթիվ դրսևորումներով լավ հիմք են ծառայում միջպետական փոխգործակցության խթանման համար։
Շնորհակալություն հայտնելով Հայաստան այցելության հրավերի և ջերմ ընդունելության համար, նախարար Մրկիչը ասաց, որ շատ ուրախ է այցելել Երևան, որի հիմնական նպատակն է նոր մակարդակի բարձրացնել բոլոր հնարավոր ոլորտներում երկու երկրների միջև համագործակցությունը։
Հանդիպման օրակարգում էին այս տարվա ընթացքում Սերբիայի Նախագահի Հայաստան կատարելիք այցի նախապատրաստական աշխատանքները, իրավապայմանագրային դաշտի ընդլայնման, միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում համագործակցության սերտացման, առևտրատնտեսական կապերի աշխուժացման, միջխորհրդարանական բարեկամության խմբերի գործունեության ակտիվացման, ապակենտրոնացված փոխգործակցությանն առնչվող հարցերը։
2015 թ. Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությունում Սերբիայի նախագահության համատեքստում քննարկվեցին կազմակերպության առջև ծառացած խնդիրները։
Սերբիայի արտգործնախարարը տեղեկացրեց Կոսովոյի հետ բանակցությունների ընթացքը՝ այս համատեքստում բարձր գնահատելով Հայաստանի հավասարակշռված դիրքորոշումը։
Նախարար Նալբանդյանը ներկայացրեց ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման ուղղությամբ Հայաստանի և միջազգային հանրության համատեղ ջանքերը: Նախարար Մրկիչը վերահաստատեց Մինսկի խմբի համանախագահության գործունեության աջակցությունը։
Զրուցակիցները մտքեր փոխանակեցին միջազգային և տարածաշրջանային խնդիրների շուրջ։
Հանդիպումից հետո արտգործնախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանը և Իվան Մրկիչը ստորագրեցին Հայաստանի և Սերբիայի միջև կրկնակի հարկումից խուսափելու մասին համաձայնագիրը։
Ստորագրման արարողությունից հետո նախարարները հանդես եկան համատեղ մամլո ասուլիսով։
Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Սերբիայի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Իվան Մրկիչին:
Հանրապետության Նախագահը ողջունել է բարձրաստիճան հյուրին և կարևորել նրա այցը հայ-սերբական բարձր մակարդակի քաղաքական երկխոսությունը շարունակելու և համագործակցության օրակարգն առաջ մղելու տեսանկյունից: Սերժ Սարգսյանն ընդգծել է, որ Հայաստանի և Սերբիայի միջև դարավոր կապերը բարեկամության բազմաթիվ դրսևորումներ են ունեցել: Նախագահի խոսքով, հայ ժողովուրդը երախտագիտությամբ է հիշում 1988թ. աղետալի երկրաշարժին հաջորդած օրերին Հայաստան օգնության շտապող այն յոթ սերբ օդաչուներին, ովքեր ավիավթարի հետևանքով զոհվեցին Երևանի մատույցներում, և ամեն տարի երկրաշարժի տարելիցին հարգանքի տուրք է մատուցում նույն վայրում նրանց հիշատակը հավերժացնող հուշարձանի մոտ:
Սերժ Սարգսյանը և Սերբիայի արտգործնախարար Իվան Մրկիչը երկուստեք կարևորել են բարձր մակարդակի փոխայցելությունները, որոնց արդյունքում, նրանց համոզմամբ, վերջին տարիներին ակտիվացել են երկկողմ հարաբերություններն ու մի շարք ոլորտներում փոխգործակցությունը:
Զրուցակիցները պատրաստակամություն են հայտնել այսուհետ ևս ջանքեր գործադրելու առկա դրական դինամիկան պահպանելու և զարգացնելու համար՝ համակարծիք լինելով, որ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող այլ ոլորտներում, միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում համագործակցությունը զարգացնելու չիրացված մեծ ներուժ կա:
Հանդիպմանը կարևորվել է նաև Սերբիայի կողմից 2015թ. ԵԱՀԿ նախագահության շրջանում Հայաստանի և Սերբիայի միջև փոխշահավետ և սերտ համագործակցությունը:
ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանի հրավերով մարտի 9-11-ը պաշտոնական այցով Հայաստանում կգնտվի Սերբիայի Հանրապետության արտգործնախարար Իվան Մրկիչը։
Սերբիայի արտգործնախարարին կընդունի Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Սերժ Սարգսյանը։
Իվան Մրկիչը հանդիպումներ կունենա Ազգային ժողովի նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի, վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի և Ամենայն հայող կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին 2-րդի հետ։
Այցի շրջանակներում Սերբիայի արտգործնախարարը կմասնակցի Հայ-սերբական գործարար համաժողովին:
Մարտի 10-ին տեղի կունենան Հայաստանի և Սերբիայի արտաքին գործերի նախարարների բանակցությունները, ինչին կհետևի համատեղ մամլո ասուլիս։
Նուն օրը Սերբիայի Հանրապետության արտգործնախարարը կայցելի Ծիծեռնակաբերդ, որտեղ հարգանքի տուրք կմատուցի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին:
Խորվաթիան մեղադրում է իր հարևան Սերբիային 1990-ականների սկզբներին տեղի ունեցած հակամարտության ընթացքում ցեղասպանություն իրականացնելու համար:
Խորվաթիան դիմել է Միջազգային դատարանին՝ խնդրելով հայտարարել, որ Սերբիան խախտել է 1948թ-ի Ցեղասպանության կոնվենցիան, երբ 1991թ-ին Զագրեբի` անկախության հռչակումից հետո նախկին Հարավսալվիայի դաշնային հանրապետության զորքերը փորձել են խորվաթներին դուրս հանել երկրի տարածքներից:
Սա առաջին դեպքը չէ, որ Սերբիան համաշխարհային դատարանում մեղադրվել է ցեղասպանություն իրականացնելու համար: 2007թ-ին պատմական դատավարության արդյունքում դատարանը 1995թ-ին Բոսնիայի անկլավ Սրեբրենցիայում 8,000 մահմեդական տղամարդկանց սպանությունը ցեղասպանություն չհամարեց:
Սերբիայի նախագահ Տամիսլան Նիկոլիչը պաշտոնապես ներողություն է խնդրել 1995 թվականին Սերեբրենիցեում բոսնիացի մուսուլմանների կոտորածների համար: «Ես ծնկի եմ իջնում և Սերբիայի համար ողորմություն եմ խնդրում այն հանցագործության համար, որը կատարվել է Սերեբրենիցեում: Ես ներողություն եմ խնդրում այն հանցագործության համար, որը մեր պետության ու մեր ժողովրդի անունից գործել են առանձին անձինք»,-ասել է նախագահը՝ ելույթ ունենալով բոսնիական հեռուստատեսության եթերով:
«Anadolu» գործակալությունը գրում է, որ ավելի վաղ Սերբիայի նախագահը հրաժարվել էր Սերեբրենիցեի կոտորածը ցեղասպանություն ճանաչել և հայտարարել էր, որ այդ քաղաքում սերբիական զինծառայողների կատարածը «ռազմական լուրջ հանցագործություն է»: Այնուհանդերձ 2010 թվականին Սերբիայի խորհրդարանը Սերեբրենիցեի կոտորածը դատապարտող որոշում ընդունեց: Նույն թվականի հուլիսի 11-ին Սերբիայի նախկին նախագահ Բորիս Տադիչը մասնակցեց այդ կոտորածների զոհերի ոգեկոչման արարողություններին և ներողություն խնդրեց տեղի ունեցածի համար: Նշենք, որ այս միջոցառումներին մասնակցել է նաև Թուրքիայի վարչապետ Թայիփ Էրդողանը: