Այս տարի լրագրողների նկատմամբ բռնությունները Հայաստանում ավելացել են

իրավունք2013-ն, ըստ իրավապաշտպանների, Հայաստանում մարդու իրավունքների պաշտպանության առումով լարված է եղել` պայմանավորված նախագահի և Երևանի ավագանու ընտրություններով: Այս մասին նշվեց այսօր «Մեդիա կենտրոնում» կայացած քննարկման ժամանակ:

Հայաստանում Հելսինկյան  կոմիտեի նախագահ Ավետիք Իշխանյանը նշեց, որ ամեն տարի  Հայաստանում մարդու իրավունքների վերաբերյալ զեկույցներում  նույն փաստերն են գրված և ամեն տեղ կարելի է տեսնել նման արտահայտություն`  էական առաջընթաց չի նկատվում:

«Տարեցտարի Հայաստանում մարդու իրավունքների վիճակը չի փոխվում, երբեմն-երբեմն վիճակը մեղմանում է: Կարծում եմ, որ սա քաղաքական համակարգի արդյունքն է,- ասում է Իշխանյանը:- Խնդիրն  այն է, որ որքան էլ խոսենք, չունենք իշխանությունների տարանջատում: Դատարանները գործադիր իշխանության շարունակությունն են: Այսպիսի դատարան ունենալու պայմաններում մարդու իրավունքներում առաջընթաց չի կարող լինել»:

Լրագրողներ հանուն մարդու իրավունքների» ՀԿ նախագահ Ժաննա Ալեքսանյանն անդրադարձավ բանակում սպանությունների դեպքերին` նշելով, որ  նախաքննության ընթացքում վկաներին պահում են անազատության մեջ, նրանց  նկատմամբ հետապնդումները շարունակվում են նաև դատարանից դուրս: Նրա խոսքով` դատապարտվողները հիմնականում շարքային զինծառայողներ են` սոցիալապես անապահով ընտանիքներից, որոնք անգամ իրավական պաշտպանություն  չեն կարող ապահովել իրենց:

Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցի խոսքով`  բանակում անօրինությունների մասին խոսելիս միշտ նշվում է  պաշտպանության նախարարի անունը, մինչդեռ «զինվորական ծառայության կազմակերպման, կանոնադրական հարաբերությունների ապահովման անմիջական  պատասխանատուն մշտապես ստվերում մնացող  Խաչատուրովն է` գլխավոր շտաբի պետը: Մահացության, կոռուպցիայի ամեն մի դեպքի համար ինքն է պատասխանատու»:

Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանի կարծիքով` 2013-ը շատ լարված է եղել լրագրողների և լրատվամիջոցների համար. «Եղել են երկու ընտրություններ, որի  դեպքում  լարվում է քաղաքական մթնոլորտը, իսկ այդ ժամանակ ուժեղանում են գրոհները լրատվամիջոցների նկատմամբ»:Մելիքյանը նշեց, որ  2013-ի ինն ամսների տվյալներով  այս տարի լրագրողների նկատմամբ  բռնություններն ավելացել են.  2012 –ի ողջ ընթացքում բռնության  4  դեպք է գրանցվել, այս տարվա ինն ամիսներին` 7 դեպք:

2013-ի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին լրագրողների նկատմամբ  ճնշման 49 դեպք է գրանցվել, 2012-ին`  37:  Նախորդ տարի 10 դատական գործ էր հարուցվել լրատվամիջոցների նկատմամբ, այս տարի 20:

«Լիսկայի որդու և թիկնապահի նկատմամբ քրեական հետապնդման դադարեցումը և կալանքից ազատումը այն ցուցանիշն է, թե ինչպես է իշխանությունը վերաբերվում իր քաղաքացիներին,- ասում է  Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքուցը:- 2013-ին Տիգրան Առաքելյանի ազատվելուց կարճ ժամանակ անց ունեցանք ևս 14 քաղբանտարկյալ: Սա է իրավիճակը, երբ միակ միջոցը կամ քաղաքացիական անհնազանդությունն է կամ փախուստը արտագաղթի տեսքով»:

Սաքունցը ստեղծված իրավիճակի պատասխանատու է համարում բոլոր քաղաքական ուժերին` բացառությամբ մի քանի փոքր քաղաքական ուժերի.  «Մարդկանց մղում են հուսալքության, իրավական դաշտից մղում են վրեժխնդրության դաշտ»:

ԱԺ Մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովի փորձագետ Մարտին Թադևոսյանն ասում է, որ ողջ տարվա ընթացքում ընդամենը  210 դիմում-բողոք են ստացել, ընդունելության է եկել 27 անձ:  Թադևոսյանի խոսքով` ԱԺ հանձնաժողովը լծակներ չունի արդյունավետ գործելու համար: Ըստ նրա` ԱԺ են դիմում քաղաքացիները, որոնք հուսահատության են հասել արդարություն փնտրելիս և ստիպված դիմում են ԱԺ նախագահին, վարչապետին, երկրի նախագահին:

Անդրադարձ կատարվեց նաև ՄԻՊ զեկույցին: Ավետիք Իշխանյանի կարծիքով` ՄԻՊ զեկույցը համարձակ էր. «Օրենքով ՄԻՊ-ին որևէ ձևով աշխատանքից հեռացնել չեն կարող: Բայց Հայաստանում կարող է գործել ահաբեկման, կոմպրոմատների մեխանիզմը: Եթե դա լինի, կիմանանք, որ միակ անկախ կառույցն էլ ոչնչացվեց»:

Խոսելով տարվա ձեռքբերումների մասին` Իշխանյանն ասում է, որ ամեն դրական բան ժամանակավոր կլինի, քանի դեռ իշխանությունների իրական տարանջատում  չկա և դատարաններն էլ անկախ չեն:

Որպես օրինակ` նշում է  «Հավաքների ազատության մասին » 2011-ին ընդունված օրենքը, որը համապատասխանում է միջազգային բարձր չափանիշներին:  Սակայն, ըստ Իշխանյանի, լավ օրենքը զրոյացվեց քաղաքական կամքի բացակայության պատճառով, քանի որ  բոլոր խաղաղ հավաքների ժամանակ բռնություններ են տեղի ունեցել:

 Անկախ