ԳՊԿ տվյալներով Հայաստանում գիտության ոլորտում աշխատում է 7500 մարդ, որոնց 30 տոկոսը (2250 մարդ) գիտաշխատողներ են: Նրանցից 1200-ը  հոդվածներ են տպագրում միջազգային ռեյտինգային ամսագրերում և աշխատանքի բարձր ցուցանիշ են ապահովում: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարեց Գիտության պետական կոմիտեի նախագահ Սամվել Հարությունյանը:

Նրա խոսքով` Թոմսոն Ռոյթերսի հրապարակած տվյալների համաձայն` հայաստանյան գիտնականները 2013-ին միջազգային հեղինակավոր ամսագրերում 750 հոդված են տպագրել, ինչը ավելին է, քան Վրաստանի և Ադրբեջանի ցուցանիշները միասին վերցրած:

« Չէի ասի, որ կարելի է շատ հպարտանալ այս ցուցանիշով, քանի որ ավելիին ենք ի վիճակի: Հույս ունեմ, որ այս արդյունքները  գնալով կլավանան: Իհարկե, եթե բյուջեն ավելի մեծ լիներ, ավելի լավ արդյունք կունենայինք»,- ասում է Հարությունյանը:

ԳՊԿ նախագահն ասում է, որ 2014-ին գիտության բյուջեն 1,3 մլրդ դրամով ավելացել է նախորդ տարվա համեմատ` կազմելով 12,6 մլրդ դրամ:

Գիտությունը երևի միակ ոլորտն  է, որի ֆինանսավորման չափաբաժինը որոշվում է օրենքով, այսինքն համամասնորեն բյուջեի ավելացմանն ավելանում է  նաև գիտության բյուջեն. «Համարում եմ, որ սա բավականին փոքր բյուջե է, եթե ավելի շատ լիներ, ավելի շատ աշխատանք կարվեր և ավելի լուրջ արդյունքներ կարող էինք ունենալ: Բայց մեր պետության հնարավորությունն առայժմ սա է: Համոզված եմ, որ նոր հնարավորություններ առաջանալու պայմաններում գիտությունն անմասն չի մնա»:

Խոսելով գիտական թեմաների ֆինանսավորման գործընթացից, ասում է, որ այժմ միջազգային մակարդակով է փորձաքննություն իրականացվում, ինչի հետևանքով տուժել են տեղայնացված մակարդակով հետազոտություններ կատարողները, և նման պայմաններում կարող են դժգոհություններ լինել:

« Գիտնականը պետք է ունենա միջազգային հրապարակումներ, պետք է ճանաչված լինի նաև դրսում, գիտական աշխատանքը արժեք ունի, եթե այն  կարդում են ոչ միայն կողքի լաբորատորիայում, այլ նաև այլ հանրապետություններում: Բնականաբար, մարդիկ, ովքեր տեղայնացված համակարգով էին աշխատում, տուժեցին,- ասում է Հարությունյանը:- Հիմա գիտնականը պետք է հասկանա, որ մրցույթում հաղթելու համար պետք է հրապարակվի լավ ամսագրերում, նորմալ թիմ ընտրի, ոչ թե իր ընտանիքի անդամներին ընդգրկի: Այսինքն բազմաթիվ պայմանների պիտի համապատասխանի մրցույթում հաղեթելու և ֆինանսավորում ստանալու համար»:

Խոսելով երիտասարդ գիտնականներին խրախուսելու մասին` ասում է, որ տարեկան մոտ կես մլրդ դրամ է հատկացվում երիտասարդ գիտնականներին. 150 մլն բյուջեով է նախատեսված, նաև գրանտային ծրագրերում պարտադիր պայման է, որ գոնե մեկ երիտասարդ գիտնական ընդգրկված լինի. « Առայժմ այսքանն ենք կարողանում անել»:

Հարությունյանն ասում է, որ նախորդ տարի առաջին անգամ գիտական սարքավորումներ ձեռք բերելու մրցույթ է անցկացվել, որի համար հատկացվել է 305 մլն դրամ: Նման մրցույթ կանցկացվի նաև այս տարի: 2013-ին 5 հետազոտական լաբորատորիա է ձեռք բերվել:

Հումանիտար ոլորտում լաբորատորիաներից մեկը մատենադարանի համար է` թվայնացման աշխատանքներ իրականացնելու համար, մյուսը` հնագիտական ուսումնասիրությունների համար է նախատեսված: «Պետք է աշխատենք առաջիկա տարիներին ևս մի քանի նոր սարք ձեռք բերել, որպեսզի մեր գտածոները փորձաքննություն անցնեն ոչ թե տարբեր  երկրներում, այլ Հայաստանում: Հաճախ  գտածոն ուղարկում են այլ երկիր փորձաքննության, և  տարօրինակ պատասխաններ են գալիս, քանի որ պատմությունը նաև քաղաքականություն է: Դրա համար որոշեցինք մեր սեփականն ունենալ: Մոտ ապագայում այդ լաբորատոր սարքերը  ձեռք կբերենք, և հնագիտական  փորձաքննությունները Հայաստանում կիրականացնենք»,- ասում է Հարությունյանը:

Մյուս երեք լաբորատորիաները բնագիտական ոլորտի համար են` տեղակայվել են  Ռադիոֆիզիկայի  ինստիտուտում, Ճարտարապետության և շինարարության   պետական համալսարանում և Ֆիզիկայի ինստիտուտում:

«Ժամանակակից գիտության մեջ լուրջ գիտական արդյունքներ ակնկալելու համար պետք է ժամանակակից  սարքավորումներ ունենանք»,- ասում է Հարությունյանը` հավելելով, որ հնարավորության դեպքում սարքավորումների ձեռքբերման համար նախատեսվող գումարները կավելացնեն:

Ասուլիսի ընթացքում ներկայացված  գիտության ոլորտում 2013-ի ամփոփմանն ու 2014-ի անելիքների մանրամասներին կարող եք ծանոթանալ` հետևելով հղմանը:

Tags: գիտություն, գպկ, սամվել հարությունյան