Մայիսի 7-ին ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության (ԱՄՆ ՄԶԳ) Հարկային բարեփոխումների ծրագիրը ներկայացրեց 2013 թվականին իրականացված «Հարկային ընկալումներ» խորագրով հետազոտության արդյունքները:  Հետազոտությունն իրականացրել է Հետազոտական ռեսուրսների կովկասյան կենտրոններ (ՀՌԿԿ) հայաստանյան կենտրոնը 2013-ի սեպտեմբերից դեկտեմբեր ժամանակահատվածում՝ ընդգրկելով Հայաստանի 1,448 տնային տնտեսություն, 400 հարկ վճարող կազմակերպություն և անհատ ձեռներեց: Նախաձեռնության նպատակն էր իրականացնել ելակետային գնահատում Հայաստանում հարկային համակարգի ընկալման, հարկային օրինապահության, հարկային մարմինների և հարկ վճարողների միջև հաղորդակցության, հարկային քաղաքականության արդյունավետության ու քաղաքացիներին տրամադրվող ծառայությունների վերաբերյալ:

Միջոցառմանը, որի նպատակն էր բարելավել Հայաստանում հարկային համակարգի վերաբերյալ ընկալումները և խթանել արդյունավետ քննարկում, ներկա էին ՀՀ կառավարության, մասնավոր ոլորտի, քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների ու միջազգային գործակալությունների ներկայացուցիչներ, անկախ հետազոտողներ:

ԱՄՆ ՄԶԳ հայաստանյան առաքելության տնօրեն Քարեն Հիլիարդը իր ելույթի խոսքում նշեց, որ իրականացված հենանշային հետազոտությունը կարևոր դեր կխաղա պետական–մասնավոր հատվածի միջև երկխոսության խթանման, հարկային համակարգի նկատմամբ փոխվստահությունը և հանրության կողմից վստահությունը ամրապնդելու, ինչպես նաև կամավոր օրինապահության մշակույթը խրախուսելու գործում՝ ի նպաստ  Հայաստանի տնտեսական աճի: «ԱՄՆ ՄԶԳ-ն կշարունակի աջակցել Հայաստանի հարկային համակարգի թափանցիկության և արդյունավետության բարելավման աշխատանքներին: Հուսով ենք, որ հետազոտությունը կկատարվի ամեն տարի՝ արձանագրելու ՀՀ հարկային համակարգի առաջընթացը, և որ այն կօժանդակի պետական մարմիններին հետագայում բարեփոխումներ իրականացնել հարկային քաղաքականության և հարկային վարչարարության ոլոտներում», – ասել է տիկին Հիլիարդը:

ՀՌԿԿ-ի ծրագրերի համակարգող Լուսինե Զաքարյանը ներկայացրեց հետազոտության հիմնական արդյունքները, որից մասնակիցներն հնարավորություն ունեցան քննարկել ոլորտին առնչվող խնդիրները կառավարության ներկայացուցիչների հետ:

Անկախ

ՀՀ կառավարությունը հատկապես վերջին տարիներին փորձում է վարչական մեխանիզմներով ինչ-ինչ ուծումներ տալ ջրային պաշարների արդյունավետ օգտագործման խնդրին: Իհարկե, չենք կարող ասել, որ այդ լուծումները դեռևս ցանկալի արդյունքներ են տվել:

Այսօր այս մասին ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության <<Մաքուր էներգիա և ջուր>> ծրագրի շրջանակներում Արարատյան դաշտի ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների ուսումնասիրության արդյունքների ներկայացման ժամանակ ասաց ՀՀ փոխվարչապետ, ՀՀ տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գևորգյանը:

Նա նշեց, որ կառավարության կողմից խնդրի լուծման համար մի քանի ուղղություններով աշխատանքներ են տարվում: Այդ ուղղություններն են՝ օրենսդրական դաշտի կարգավորում, որպեսզի ջրային պաշարներից օգտվող շահառուներն աշխատեն վերահսկելի պայմաններում, կարողանան օրենքով սահմանված կարգով տնօրինեն այդ պաշարները, վարչարարություն, ըստ որի, գույքագրվում են բոլոր այն աղբյուրները, որոնք այսօր ուղղակի կամ անուղղակի, օրինական կամ անօրինական ձևով շահագործվում են այս կամ այն նպատակով: <<Արդեն իսկ իրական աշխատանք է կատարվում Բնապահպանության նախարարության, մարզպետարանների կողմից չօգտագործվող աղբյուրները փակելու, չեզոքացնելու ուղղությամբ: Նման մոտ 70 խորքային հորեր են կոնսերվացվել: Այս պահի դրությամբ ՋՈ-երի սպասարկման ոլորտում գտնվող մոտ 100 խորքային հորեր բերված են փականային համակարգի, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ կառավարել ջրային հոսքերը: Ոռոգման համակարգում մենք ունենք այսպիսի դեռևս 16 խորքային հորեր, որոնք այս տարի ևս բերվելու են փականային համակարգի: Կան խորքային հորեր, որոնք օգտագործվում են ոռոգման նպատակով, բայց ՋՈ-երից դուրս են: Դրանք գտնվում են համայնքների տնօրինության ներքո, դրանք ևս գույքագրման առարկա են, և դրանց ճակատագիրը ևս որոշվելու է առաջիկայում>>,- ասաց Արմեն Գևորգյանը՝ նշելով, որ նույն աշխատանքները կատարվում են նաև կենցաղային նպատակով օգտագործվող ջրային պաշարների հետ:

Եվ վերջին ուղղությունը, ըստ փոխվարչապետի, հատկապես վերաբերվում է նոր տեխնոլոգիաներով պայմանավորած ջրային պաշարների կառավարման և վերահսկողության համակարգերի ներդրմանը:

<<Առաջիկա մեկ տարվա ընթացքում կառավարությունն ի վիճակի կլինի համապատասխան ռեսուրսների ներդրմամբ հասնել ավտոմատացված կառավարման համակարգի>>,- ասաց Արմեն Գևորգյանը:

Անկախ

ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության <<Մաքուր էներգիա և ջուր>> ծրագիրը ՀՀ ջրային ոլորտի շահագրգիռ կողմերին այսօր Արմենիա Մարիոթ հյուրանոցում տեղի ունեցած քննարկման ժամանակ ներկայացրեց Արարատյան դաշտավայրի ստորերկրյա ջրերի ուսումնասիրության արդյունքները:

Միջոցառմանը ներկա էին ՀՀ փոխվարչապետ, ՀՀ տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գևորգյանը,  ԱՄՆ ՄԶԳ-ի հայաստանյան առաքելության տնօրեն Քարեն Հիլիարդը, ՀՀ Ազգային Ժողովի, ՀՀ բնապահպանության, գյուղատնտեսության, էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարությունների, Արարատի և Արմավիրի մարզպետարանների ու ջրային ոլորտում ներգրավված գիտական հաստատությունների ներկայացուցիչներ:

ԱՄՆ ՄԶԳ-ի հայաստանյան առաքելության տնօրեն Քարեն Հիլիարդը, ներկայացնելով ուսումնասիրության արդյունքները, նշեց, որ, չնայած ՀՀ կառավարությունը ջանքեր է գործադրում վերահսկելու ստորեկրյա ջրերի օգտագործումը, ջրի մակարդակը, Արարատյան ջրի հարցը շարունակում է մնալ ազգային խնդիր:

<<Ցավոք, վերջին տարիներին ձկնաբուծության անվերահսկելի աճը ջրի լուրջ նվազման պատճառ է դարձել: Արարատյան դաշտի ավելի քան 30 համայնքներում ներկայում զգացվել է խմելու և ոռոգման ջրի պակաս, ինչը բացասաբար է ազդում  այդ համայնքների սոցիալ-տնտեսական պայմանների, ինչպես նաև բնակչության կենսամակարդակի վրա: Հունիս և հուլիս ամիսներին ջուրը հազիվ է բավարարում Մեծամորի ատոմակայանը սառեցնելու համար: Անհարժեշտ է գտնել այս խնդրի քաղաքական և իրավական լուծումը: ԱՄՆ ՄԶԳ-ն պատրաստ է առաջարկել ՀՀ կառավարությանը մշակել այն ծրագիրը, որը կնպաստի ջրային ռեսուրսների կառավարմանը, ձկնաբուծության և գյուղատնտեսության զարգացմանը>>,- ասաց Քարեն Հիլիարդը:

Ուսումնասիրության արդյունքների համաձայն՝ վերջին 6-8 տարիների ընթացքում Արարատյան դաշտում էապես նվազել են ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների մակարդակը և աղբյուրների ջրատվությունը: Ուսումնասիրությունը նաև շեշտադրում է ՀՀ կառավարության կողմից այնպիսի գործողությունների կատարման խիստ անհրաժեշտությունը, որոնք նպատակաուղղված կլինեն լուծելու վերոնշյալ խնդիրները՝ արդյունավետ կառավարման և վերահսկման մեխանիզմների ներդրման և ջրային ռեսուրսների պահպանման միջոցով: Այդ միջոցառումները կնպաստեն իրավիճակի բարելավմանը և ՀՀ գյուղատնտեսության համար կենսական նշանակություն ունեցող Արարատյան դաշտի ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների մակարդակի աստիճանական վերականգնմանը:

Անկախ 

Այսօր՝  փետրվարի 20-ին, ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալությունը (ԱՄՆ ՄԶԳ) և Հայաստանի ազգային մրցունակության հիմնադրամը (ՀԱՄՀ) համաձայնագիր ստորագրեցին, որի շրջանակներում ԱՄՆ ՄԶԳ-ն և ՀՀ Կառավարությունը ֆինանսական աջակցություն կտրամադրեն Հիմնադրամին`Հայաստանի համար ազգային տարբերանշանի ստեղծման նպատակով:

ՀՀ Կառավարությունում կայացած ստորագրման արարողությանը ներկա էին Հայաստանի վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը և Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան Ջոն Հեֆերնը: Միջոցառման մասնակիցների շարքում էին նաև ՀՀ Կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Վաչե Գաբրիելյանը, Էկոնոմիկայի նախարար Վահրամ Ավանեսյանը, Էկոնոմիկայի փոխնախարար Սերգեյ Ավետիսյանը և ԱՄՆ Առաքելության ներկայացուցիչները:

Տարբերանշանի մշակման նախաձեռնությունը համալրում է ԱՄՆ ՄԶԳ-ի զբոսաշրջության ոլորտի զարգացմանն ուղղված գործունեությունը` մատնանշելով Հայաստանը աշխարհի քարտեզի վրա և իրազեկություն ապահովելով երկրի մասին` որպես այցելելու և ներդրումներ կատարելու վայր:  Գործընկերները համոզված են, որ հզոր տարբերանշանը և արդյունավետ տեղեկատվությունը էապես կօգնեն Հայաստանին` վերջինիս բացառիկ լինելը ներկայացնելով պոտենցիալ զբոսաշրջիկներին ու ներդրողներին և երկիրն առանձնացնելով մրցակիցների շարքում:

Գալիք ինն ամիսների ընթացքում ՀԱՄՀ-ը կհամակարգի ազգային բրենդի ստեղծման և Հայաստանի համար առաջխաղացման ծրագրի մշակման աշխատանքները: