Կենտրոնական բանկի Դիլիջանի ուսումնա-հետազոտական կենտրոնում օգոստոսի 12-ին կայացած արտագնա խորհրդի նստում, որը վարել է ԿԲ նախագահ Արթուր Ջավադյանը, փոփոխություններ և լրացումներ են կատարվել «Ապահովագրական բրոքերների հաշվետվությունների ձևերը, տեղեկատվության կազմը և ներկայացման կարգն ու ժամկետները հաստատելու մասին» որոշման մեջ, «Ապահովագրական ընկերությունների հաշվետվությունների ձևերը, դրանցում ներառվող տեղեկատվությունը, ներկայացնելու կարգը և ժամկետները» կանոնակարգ 3/04-ում, «Ապահովագրական գործունեության հիմնական տնտեսական նորմատիվների չափը, ձևավորման և հաշվարկման կարգը, վերաապահովագրողին չարգելված համարելու չափանիշները» կանոնակարգ 3/02-ում, «Ապահովագրական պորտֆելի փոխանցման նախնական թույլտվություն տրամադրելու»  կարգում, «Ապահովագրական ընկերության վերակազմակերպման կարգը» կանոնակարգ 3/12-ում, «Ապահովագրական ընկերության ինքնալուծարման նախնական համաձայնության, ինքնալուծարման թույլտվության տրամադրման համար պահանջվող փաստաթղթերը և տեղեկությունները, լուծարային հանձնաժողովի (կառավարչի) հաշվետվությունների ձևերը, ներկայացման կարգը, հաճախականությունը և ժամկետները, լուծարային հանձնաժողովի (կառավարչի) կողմից հրապարակվող տեղեկությունների ցանկը, հրապարակման կարգը և ձևը» կանոնակարգ 3/13-ում, «Ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության տեղեկատվական համակարգ ստեղծելու, տեղեկատվական համակարգ ներկայացվող տվյալների կազմը, ներկայացման ձևը, ժամկետները և տեղեկատվական համակարգի օգտագործման» կարգում:

Խորհուրդը գրանցել է «Հայաստանի ավտոապահովագրողների բյուրո» իրավաբանական անձանց միության կանոնները,  ուժը կորցրած ճանաչել «ՎԵՄ և ՎԻԳ» ՍՊԸ-ի գրավատան կազմակերպման թիվ ԳԳ-Ե 171 և «ՄԵՏԱԼ ԼԵՎՈ ԳՐՈՒՊ» ՍՊԸ-ին տրամադրված արտարժույթի առուվաճառքի թիվ 799 լիցենզիաները: Վերաձևակերպվել են Ա/Ձ Լիաննա Դանիելյան գրավատան կազմակերպման լիցենզիան և անհատ ձեռնարկատեր Գուրգեն Մելիքյանին տրամադրված արտարժույթի առուվաճառքի թիվ 630 լիցենզիան:

Բլոգեր Կարեն Քոչարյանն իր ֆեյսբուքյան էջի միջոցով դիմել է Կենտրոնական բանկի նախագահ Արթուր Ջավադյանին.

“Հարգելի պարոն Ջավադյան,

Ճի՞շտ են, արդյոք, այն պնդումները, որ մեր սուպերկայացած բանկային համակարգի բոլոր բանկերը (առանց բացառության) չունեն էլեմենտար ծրագրային ապահովում, որպեսզի ՀՀ քաղաքացիների, որոնք, ի դեպ, միաժամանակ հանդիսանում են այդ բանկերի հաճախորդ (լավ իմաստով), հաշիվները չարգելափակվեն ամբողջովին, այլ սառեցվեն միայն ԴԱՀԿ-ի ներկայացրած տուգանքի չափով: Եթե այս ինֆորմացիան ճիշտ է, ապա խնդրում եմ շտապ միջոցներ ձեռնարկել այս քաոսային վիճակը շտկելու ուղղությամբ: Իսկ եթե իմ ինֆորմացիան սխալ է, ապա կրկին խնդրում եմ, պարզաբանեք, թե ինչու է նման իրավիճակ, և ով է այս ամենի պատասխանատուն”:
Քանի որ Արթուր Ջավադյանը ՖԲ-ի օգտատեր չէ, Կարեն Քոչարյանը լրատվամիջոցներին խնդրել է տարածել իր դիմումը, որպեսզի այն հնարավորինս շուտ հասնի ԿԲ նախագահին:

Անկախ

ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնում խորհրդարանը վերահաստատեց Արթուր Ջավադյանի թեկնածությունը:

Փակ, գաղտնի քվեարկության արդյունքում քվեարկությանը մասնակցած 79 պատգամավորներից 77-ը կողմ քվեարկեց Ջավադյանի օգտին, դեմ՝ ընդամենը 2-ը:

Նշենք, որ քվեարկությանը հրաժարվել էին մասնակցել ԲՀԿ-ն, ՀԱԿ-ը, “ժառանգությունը” և ՀՅԴ-ն, իսկ ՕԵԿ-ը հայտարարել էր ազատ քվեարկության մասին:

Հիշեցնենք, որ ՀՀ Սահմանադրության համաձայն՝ ԿԲ նախագահն առաջադրվում է երկրի նախագահի կողմից խորհրդարանմ այդ թեկնածությունը հաստատմամբ 6 տարի ժամկետով՝ ոչ ավելի, քան երկու անգամ անընդմեջ:

Անկախ

Կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնում Արթուր Ջավադյանի թեկնածության վերաբերյալ ամփոփիչ ելույթում ԲՀԿ խմբակցության քարտուղար Նաիրա Զոհրաբյանը հայտարարեց, որ իրենց խմբակցությունը չի կարող կողմ քվեարկել նրա թեկնածությանը և չի մասնակցելու քվեարկությանը:

«Հանրության շրջանում առկա մի շարք դժգոհությունների շարքում մեծ տոկոս են կազմում բանկային համակարգի բարձր տոկոսները: Վերջին շրջանում մեծ են արտագաղթողները, որոնք ողջ անշարժ գույքը գրավ են դրել և չեն կարողացել այդ աննախադեպ բարձր տոկոսադրույքները մարել»,-հայտարարեց նա:

Պատգամավորի համար նաև զարմանալի է, որ վարկերի 98 տոկոս վերադարձնելիություն պայմաններում վարկային տոկոսներն այսքան բարձր են:

Ինչ վերաբերում է իշխանությունների այն հայտարարություններին, որ Հայաստանում բանկային համակարգը շատ զարգացած է, ապա Նաիրա Զոհրաբյանը չի հասկանում, թե այդ դեպքում ինչու է Հայաստանի տնտեսությունն օր օրի փլուզվում:

«Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանը նույնպես հայտարարեց, որ չեն մասնակցելու քվեարկությանը: Նրա խոսքով՝ Կենտրոնական բանկի նախագահը մտել է քաղաքական դաշտ, մինչդեռ պետք է դրսևորի միմիայն պրոֆեսիոնալ մոտեցում:

ՀԱԿ խմբակցության ղեկավարն էլ միացավ իր գործընկերներին՝ հայտարարելով, որ զերծ են մնալու  քվեարկությունից:

ՕԵԿ խմբակցության անդամ Մհեր Շահգելդյանը հայտարարեց, որ ՕԵԿ-ը որևէ հստակ դիրքորոշում չունի և որ իրենց պատգամավորները ազատ են քվեարկության հարցում:

ԿԲ նախագահի քվեարկությունը տեղի կունենա վաղը:

Անկախ

Խորհրդարանը քննարկում է Կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնում ԿԲ գործող նախագահ Արթուր Ջավադյանի թեկնածությունը:

Ըստ ՀՀ Սահմանադրության՝ Կենտրոնական բանկի նախագահը նշանակվում է ՀՀ նախագահի առաջադրմամբ և Ազգային ժողովի հաստատմամբ` 6 տարի ժամկետով։ Նույն անձը չի կարող երկու անգամից ավել անընդմեջ նշանակվել Կենտրոնական բանկի նախագահ:

Արթուր Ջավադյանին հարցեր տալու ժամանակ ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Միքայել Մելքումյանն ասաց. “2013 թվականի ԿԲ դրամավարկային քաղաքականության հաշվետվությունները նայելով՝ տեսնում ենք, որդԴուք նախատեսում էիք 4-4,5 տոկոս տնտեսական աճ, նույնիսկ ավելին, բայց մենք ստացանք 3.5 տոկոս, որն էլ արժանահավատ չէ”:

Պատգամավորը բարձրացրեց նաև տոկոսադրույքների հարցը՝ նշելով, որ դրանք շատ բարձր են և չեն խթանում բիզնեսի զարգացմանըը. “Հատկապես խոշոր ընկերությունները, որոնք վերջին փուլում սկսել են աշխատել ոչ շահութաբեր, բեռնվում են նախկին վարկերով և որպեսզի հետո նորից վարկ վերցնեն, պիտի վերաձևակերպվեն կամ էլ վարկ չեն ստանա”:

ԿԲ նախագահի թեկնածուն նշեց, որ տոկոսադրույքների նվազման ուղղությամբ ծավալուն աշխատանքներ են իրականացվում. “Բանկերն իրենց թշնամին չեն, իրենց էլ ձեռնտու չեն բարձր տոկոսարդրույքները, քանի որ դրանով ռիսկերը մեծանում են “:

ՀԱԿ պատգամավոր Նիլոլ Փաշինյանը նախ հետաքրքրվեց, թե Կենտրոնական բանկի բարձր վարձատրվող իրավաբանները երբևէ նրան զեկուցե՞լ են, որ «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքում առկա մի շարք առանցքային դրույթներ հակասահմանադրական են: Պատգամավորի կարծիքով, եթե իրավաբաններն այդ մասին նրան չեն զեկուցել, նշանակում է, որ նրանք այնքան էլ բարձր գիտելիքներ չունեն, որքան որ իրենց աշխատավարձերն են:

Արթուր Ջավադյանը նշեց, որ վերջին 6 տարվա ընթացքում աշխատավարձի որևէ աճ Կենտրոնական բանկում չի արձանագրվել՝ ի տարբերություն առևտրային բանկերի, որտեղ կա աշխատավարձերի կտրուկ աճ: «Այդ առումով, մենք բավականին հետ ենք, և ԿԲ-ն նաև կադրերի արտահոսք ունի»,-խոստովանեց նա,-անպես որ, ես չեմ համարում, որ աշխատավարձերը մեզ մոտ շատ բարձր են»:

Փաշինյանի հաջորդ հարցը վերաբերում էր կենսաթոշակային համակարգում պարտադիր բաղադրիչի ճակատագրին:

«Պարտադիր բաղադրիչն, իհարկե, լինելու է, բայց այլ հարց է, թե մենք այն ոնց ենք իրականացնելու»,-ասաց Ջավադյանը,-ռեֆորմն անհրաժեշտ է, վերջնական դիզայնը կանենք, կներկայացնենք ձեր դատին»:

Փաշինյանն արձագանքեց. «Փաստորեն, «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքում ոչ թե բովանդակային փոփոխություններ են լինելու, այլ այն ուղղակի դիզայնի է ենթարվելու: Այսինքն, Ձեր նպատակն ընդամենը «տյունինգ» անելն է: Պարտադիր կուտակային վճարը, ասենք, կդառնա պարտադիր սոցապ. վճար»:

Ջավադյանը փորձեց շտկել իր խոսքը. «Դիզայնի փոփոխություն ասելով՝ ի նկատի ունեմ օրենքի փոփոխությունը, նկատի չունեմ միայն արտաքին տեսքը: Ես ասեցի, որ դա համապատախանեցվում է այն պահանջներին, որ ներկայացրել է Սահմանադրական դատարանը»:

«Ժառանգություն» խմբակցության անդամ Թևան Պողոսյանը հետաքրքրվեց, թե արդյոք ԿԲ-ն պատրաստվո՞ւմ է ստեղծել այնպիսի միջավայր, որ Հայաստանում ձևավորվեն երկար փողեր, որպեսզի տոկոսադրույքները նվազեն, վարկային ժամկետներն էլ երկարաձգվեն:

Արթուր Ջավադյանը երկար փողերի առկայությունը նույնպես կապեց կենսաթոշակային համակարգի հետ: Նա նշեց, որ երկար փողերի համար անհրաժեշտ են պարտադիր ռեֆորմներ՝ մասնավորապես կուտակայինը. «Այլ բան է, թե այդ ռեֆորմը ոնց կիրականացնես: Ուղղակի մարդիկ այսօր պատրաստ չեն իրենց գումարները դնել հաշիվների վրա, որոնք այս պահին չեն կարող օգտագործել: Առանց հեղափոխական փոփոխությունների՝ մենք չենք կարող տնտեսության կտրուկ աճ ունենալ և իրավիճակը փոխել: Ուրիշ ճանապարհ չկա»,-ասաց նա:

Թևան Պողոսյանը հակադարձեց, որ միայն մեկ ռեֆորմով հնարավոր չէ ոչինչ անել և թվարկեց տնտեսության մեջ երկար փողեր ստեղծելու այլ եղանակներ:

ՕԵԿ խմբակցության ղեկավար Հեղինե Բիշարյանը բարձրացրեց հիփոթեքային վարկերի հարցը՝ նշելով, որ մատչելի բնակարան ունենալու խնդիրն ամենաշեշտադրված սոցիալական խնդիրներից է Հայաստանում:

Ջավադյանը նախ հայտնեց, որ երկու ենթակառուցվածք կա, որոնք զբաղվում են այդ հարցի կարգավորմամբ՝ «Մատչելի բնակարաններ երիտասարդներին» ծրագիրը և Ազգային հիփոթեքային հիմնադրամը: «Ունենք 12.3 միջին տոկոսադրույք և մինչև 20 տարի ժամկետայնություն: Իհարկե, երիտասարդների ծրագրով ավելի մատչելի են բնակարանները, քանի որ կառավարությունը սուբսիդավորում է տոկոսադրույքները: Այնուամենայնիվ, պետք է արձանագրել, որ տոկոսադրույքների դինամիկան գնում է դեպի նվազում, և մենք շատ մոտ ապագայում հնարավորություն կունենանք ավելի մատչելի պայմաններով վարկեր տրամադրել,-հավաստիացրեց նա:

ՀԱԿ պատգամավոր Արամ Մանուկյանն էլ հետաքրքրվեց, թե որքանո ՞վ է Ջավադյանը ճիշտ համարում հարկային և մաքսային մարմինների միացումը ֆինանսների նախարարությանը:

Ջավադյանը դրա արդյունավետությունը հիմնավորեց Մաքսային միությանը միանալու հեռանկարով. «Եթե մենք որդեգրել ենք Մաքսային միությանը միանալու գաղափարը, ակնհայտ է, որ համագործակցությունը հարկային մարմիների հետ լինելու է ավելի սերտ, և որ մաքսային մարմինների մասով լինելու է ընդհանուր դաշտ, ուստի ճիշտ կլինի, որ դա լինի մեկ մարմնում, որը նաև քաղաքականությունն է իրականացնում: Իսկ շահերի բախումը կարելի է տարանջատել հենց այդ մարմնի ներսում»:

Անկախ