Որսորդությունը մարդու տնտեսական գործունեության հնագույն ձևերից է: Հնում որսորդությունը (նաև որսի սպառումը) կոլեկտիվ բնույթի էր և սովորաբար զուգակցվում էր հավաքչության, ձկնորսության, ավելի ուշ՝ երկրագործության ու անասնապահության հետ: Որսորդության զարգացման համար մեծ նշանակություն է ունեցել նետ ու աղեղի գյուտը. մինչև հրազենի երևան գալը այն եղել է որսորդության հիմնական զենքը: Նոր քարի դարաշրջանից որսորդության համար օգտագործել են շներ, հետագայում՝ նաև ձիեր, որսկան թռչուններ, խայծեր և այլն:

Հայաստանում որսորդության լայն տարածման մասին վկայում են նոր քարի և բրոնզի դարաշրջանների` որսի տեսարաններով ժայռապատկերներ, հազարամյակների առարկաներն ու որմնանկարները: Հին Հայաստանում, բնական որսատեղերից բացի, ստեղծվել են որսի կենդանիներով ու թռչուններով հարուստ արքունի և իշխանական որսատեղեր:

ՙՙԱրդյունագործական որսորդությունը մարդու արտադրական գործունեությունն է, որի նպատակը բնակչության համար միս, մորթի, փետուր, աղվափետուր ստանալն է: Սիրողական կամ սպորտային որսորդությունը ունի գեղագիտական և մարզական նշանակություն: Գիտական որսորդությամբ զբաղվում են գիտական աշխատողները, որսագետները և որսորդները՝  նպատակ ունենալով ուսումնասիրել որսարդյունագործական կենդանիներին ու թռչուններին, վայրի կենդանիների հիվանդությունները, կենսաբանությունը, էկոլոգիան և այլն՚՚,-այսօր archive2.ankakh.com -ի հետ զրույցում նշեց որսորդ Ռազմիկ Շահինյանը:

Նրա խոսքով ՀՀ-ում թույլատրված որսի կենդանատեսակներից են եվրոպական այծյամը, վայրի խոզը, լուսանը, գորշուկը, շնագայլը, նապաստակը, մոխրագույն կաքավը, լորը, անդրկովկասյան փասիանը և այլն:  Այս ամենի հետ մեկտեղ ցավալի իրողությունն այն է, որ որսի կենդանիների եւ թռչունների քանակով արդեն իսկ չափազանց աղքատացած մեր հանրապետությունում թեպետեւ կան որսի ժամկետների, քանակի վերաբերյալ օրենքներ ու կանոններ, սակայն դրանց պահանջները գործնականում անբավարար են իրականացվում:
Որսում են նաեւ Կարմիր գրքի մեջ մտած, այսինքն՝ պետականորեն պահպանության տակ վերցված վայրի շնչավորների: 20-րդ դարի կեսերին մեր երկրի երեսից իսպառ վերացան ազնիվ եղջերուն, քարայծյամը, ներմուծված բծավոր եղջերուն:

Որսորդի համոզմամբ այս ամենը կարելի է կանխարգելել միայն /Կենդանական աշխարհի մասին/ ՀՀ օրենքի լրիվ և անկողմնակալ կենսագործվելու պարագայում:
Անժելա ՇԱՀՈՒՄՅԱՆ

Անկախ

Արկտիկական եղջերուների աչքերի գույնը` կախված տարվա եղանակից ու օրվա ժամից` փոխում են գույնը: Կենսաբանները պարզել են, որ այդ կենդանիների աչքերն ամռանը  դեղնաոսկեգույն երանգ են ստանում, իսկ ծննդյան  ու ամանորյա տոների ժամանակ` դառնում մուգ կապույտ: Եվ դա խոսում է կենդանիների հարմարվողականության մասին, ինչն օգնում է  ապրել Հյուսիսի անսովոր լուսային պայմաններում:

Հյուսիսային բևեռաշրջանում Ծննդյան տոները զուգադիպում են 10 շաբաթ տևողությամբ մշտական կիսախավարի ժամանակաշրջանի հետ.արև բոլորովին չի երևում ու սկսվում է բևեռային երկարուձիգ օրը:

Նորվեգիայի Տրոմսյոյի համալսարանի մասնագետներին հետաքրքրեց, թե եղջերուներն ինչպես են հարմարվում մութ աշխարհից կուրացնող լուսավոր աշխարհ անցումը, երբ արևի լույսը կուրացնող  է դառնում սպիտակ ձյունից անդրադառնալով:

Դա պարզելու համար, մասնագետները բնիկ եղջերվապահներից` սաամներից փոխ առան եղջերուի աչքեր: Որքան էլ տխուր է` գարնան արևադարձի ժամանակ նրանք մորթում են կենդանիներին: Նորվեգացի գիտնականները վերցրել են աչքի  ամառվա ու ձմեռվա նմուշներ և ուղարկել դրանք Լոնդոնի համալսարանի նյարդաբան Գլեն Ջեֆրիին` անալիզի:

Նա էլ հաստատեց` եղջերուների աչքերը ձմռանը հագեցած երկնագույն են դառնում ,իսկ ամռանը` ոսկեգույն:

Գիտնականների խումբը պարզեց, որ գունային փոփոխությունը կատարվում է ոչ թե աչքի ծիածանաթաղանթի վրա, այլ ցանցաթաղանթի կենտրոնական հատվածի հետևում,  լուսանդրադարձնող մակերեսի վրա,որը հայտնի է tapetum lucidum անունով (բացակայում է մարդկանց մոտ, իսկ որոշ կենդանիների մոտ այն առկա է): Բառացի tapetum lucidum-ը թարգմանվում է “լուսարձակող գոբելեն”: Նման երևույթ կարելի է հանդիպել նաև կատուների մոտ, երբ նրանց աչքերը մթության մեջ լուսարձակում են: tapetum lucidum-ն օգնում է կենդանիներին տեսնել ինչպես մթության պայմաններում, այնպես էլ` լույսի: Սակայն միայն եղջերուների մոտ է աչքի գույնը փոխվում երկարատև ժամանակով:

“Կարելի է ասել, որ եղջերուների մոտ կլինիկական գլաուկոմա է”,կարծում է Ջեֆրին:

Գիտնականներն ուսումնասիրեցին նաև  համալսարանի ուսանողական քաղաքի մոտ ապրող եղջերուների ոչ մեծ նախրի առանձնյակների ու բացահայտեցին. ձմեռվա շրջանում այդ կաթնասունները ենթարկվում են քաղաքային արհեստական լուսավորման ազդեցությանը, ու, ձմեռվա հետ, նրանց աչքերը ոչ թե կապտում են, այլ` կանաչում: