Սպառողների միության նախագահ Արմեն Պետրոսյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ներկայացրեց գազին վերաբերող տվյալներ, որոնք ստացվել են «ՀայՌուսգազարդ» ընկերության և Սպառողների միության նախաձեռնությամբ:

Հիշեցնենք, որ «ՀայՌուսգազարդ» ընկերությունը վստահեցնում է, որ սպառողներին մատակարարվող գազի ճնշումն ու կալորիականությունը սահմանված նորմայի սահմաններում է:

«Արդեն երկար ժամանակ է՝ մենք պարբերաբար լսում ենք դժգոհություններ գազի որակից: Ահա թե ինչու, մենք հանդիպեցինք «ՀայՌուսգազարդ» ընկերության ներկայացուցիչների հետ և որոշեցինք չափումներ և ստուգումներ կատարել: Ես ընկերությանն առաջարկել եմ պատահականության սկզբունքով ստուգումներ ու չափումներ անցկացնել, ապա գազի նույն փորձանմուշն ուղարկել մեկ այլ երկիր՝ փորձաքննության: «ՀայՌուսգազարդը» առաջին առաջարկն ընդունել է, կատարել չափումները, իսկ երկրորդ առաջարկը մերժել՝ պատճառաբանելով, որ դա կապված է մեծ ծախսերի հետ: «ՀայՌուսգազարդին» պատկանող լաբորատորիայում կատարվել են չափումներ և ստացված եզրակացության համաձայն՝ գազի և՛ ճնշումը, և՛ կալորիականությունը նորմայի սահմաններում են եղել»,- ասաց Արմեն Պողոսյանը:

Բանախոսը նշեց, որ իր կասկածները գրեթե փարատված են, նա գրեթե համոզված է, որ սպառողների դժգոհություններն անտեղի են, այնուամենայնիվ ցանկանում է գազի նույն մեկ այլ երկիր՝ փորձաքննության, սակայն չի ցանկանում դա անել Սպառողների միության միջոցներով:

Իսկ թե ի՞նչ տվյալների հիման վրա է Արմեն Պողոսյանը եկել այն եզրահանգման, որ «ՀայռուսԳազարդին» պատկանող լաբորատորիան ճիշտ եզրակացություններ է տվել Հայաստանում մատակարարվող գազի որակի և ճնշման վերաբերյալ, պարզ չէ:

Անկախ

Հայաստանում գազի կալորիականության վերաբերյալ այսօր տեղի ունեցած կլոր սեղանի ժամանակ «ՀայՌուսգազարդ» ընկերության գլխավոր տնօրեն Վարդան Հարությունյանը հայտարարեց, որ Հայաստանին մատակարարվող գազի կալորիականությունը երբեք 8000 Կկալ-ից ցածր չի եղել:

Նրա խոսքով` ԳՈՍՏ 5542-87 համաձայն՝ Հայաստանին մատակարարվող գազի կալորիականությունը չի կարող 7600 Կկալ-ից ցածր լինել, սակայն այդ մինիմումը էապես գերազանցվում է:

Ընկերության գլխավոր ինժեներ Հրանտ Թադևոսյանի խոսքով` ռուսական գազի միջին կալորիականությունը կազմում է 8278 Կկալ/ քմ, իրանական գազինը՝ 8009:

«Գազի որակի մասին ինֆորմացիան հասանելի է յուրաքանչյուրին: Տասն  օրը մեկ ընկերությունը տեղեկություններ է հրապարակում հանրապետության մարզերում գազի միջին ջերմատվության վերաբերյալ»,- կլոր սեղանի ժամանակ ասաց «ՀայՌուսգազարդ» ընկերության գլխավոր տնօրեն Վարդան Հարությունյանը:

Այն նկատառմանը, թե «ՀայՌուսգազարդ» ընկերությունը, ամբողջությամբ պատկանելով «Գազպրոմին», ներկայացնում է Մոսկվայի շահերը և փոխկապակցված է Հայաստանի կառավարական պաշտոնյաների հետ, Վարդան Հարությունյանն այսպես պատասխանեց. «Ցանկանում եմ հայտարարել, որ քաղաքականությունում ո’չ ես կամ, ո’չ էլ իմ կողմից ղեկավարվող ընկերությունը: Մենք կապված չենք երկրում գործող որևէ կուսակցության հետ ու միայն տեխնիկական խնդիր ենք կատարում՝ բնակչությանը գազ մատակարարելով»:

Խորհրդարանն այսօրվա նիստի աշխատանքն ավարտեց գազի հարցով ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողով ստեղծելու հարցի քննարկմամբ: Հիմնական զեկուցող ՀԱԿ պատգամավոր Արամ Մանուկյանի խոսքով` օրակարգում ընդգրկվելու է երկու կարևոր հարց, որոնցից մեկը վերաբերում է 300 միլիոն դոլար պարտքի կուտակմանը, մյուսը` գազի մեծածախ գնի ու բնակչությանը վաճառվող գնի միջև գոյություն ունեցող մեծ տարբերությանը:

Պատգամավորը ԱԺ ամբիոնից նախ ներկայացրեց երկարատև ամիսների ընթացքում իր կողմից արված բացահայտումներն ու առկա մտահոգությունները մի շարք հարցերի շուրջ` մասնավորապես նշելով, որ 2011 թվականից սկսած` հինգ անգամ տեղի է ունեցել գազի գնի թանկացում, սակայն հասարակությունն իմացել է ընդամենը երկուսի մասին: «Գաղտնի է պահվել 300 մլն դոլար պարտքի մասին տեղեկատվությունը, ՀայՌուսգազարդի բաժնետոմսերի 20 տոկոսը պարտքի դիմաց տալու մտադրությունը և այլն»:

ՀԱԿ պատգամավոր Հրանտ Բագրատյանը հիմնական զեկուցողից հետաքրքրվեց, թե տեղեկություններ ունի՞` այսօրվա դրությամբ պարտք կուտակվո՞ւմ է, թե ոչ: Մանուկյանն ասաց, որ այդ հարցի պատասխանը չունի` միաժամանակ հիշեցնելով Էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար Արմեն Մովսիսյանի հայտարարությունը, որ մինչև 2018 թվականը ունենալու ենք 600 միլիոնի բեռ: Մանուկյանն ասաց, որ հայտնի չէ, թե խոսքն ինչ բեռի մասին է. «Սա հայ ժողովրդի պատմության մեջ ամենախորհրդավոր, ամենագաղտնի պայմաններում արված գործարնքն է: Պետք է բացահայտենք դա, ամոթ է ուղղակի»,-ասաց Մանուկյանը:

ՀԱԿ անդամ Գագիկ Ջհանգիրյանն էլ հարցրեց, թե աշխարհի որևէ այլ երկրում նման պայմանագիր երբևէ կնքվե՞լ է, թե ոչ. «Այս պայմանագրով մեր Սահմանադրությունը դառնում է առ ոչինչ: Ես կոչ եմ անում մեր քաղաքական մեծամասնությանը` եկեք հասկանանք,  ինչ է կատարվում: Մենք կորցրել ենք մեր էներգետիկ սուվերենությունը»:

Արամ Մանուկյանը, անդրադառնալով միջազգային պրակտիկային, ասաց, որ սովորաբար նմանատի պայմանագրերը կնքվում են 5 տարով, և եթե դրական են լինում, երկարաձգում են. «Սա քաղաքական նվաստացման պայմանագիր  է, որից երեսուն տարի պետք է կախված լինենք: Եկե´ք մեզ և ձեզ համար բացահայտենք բոլոր գաղտնիքները»,-կոչ արեց նա քաղաքական մեծամասնությանը:

Նույն կոչով հանդես եկավ նաև ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոոր Վահան Բաբայանը:

ՀԱԿ պատգամավոր Հրանտ Բագրատյանն էլ ասաց, որ սա ավելին է, քան հանձնաժողովը. «Մենք բառի բուն իմաստով փորձելու ենք փրկել հանրապետությունը»,-հայտարարեց նա:

Պատգամավորի խոսքով` այդ համաձայնագիրը փակում է Հայաստանի էներգետիկ զարգացումը:

Անդրադառնալով բնակիչներին վաճառվող գազի բարձր գներին` Բագրատյանը դրա հետ կապված երեք պատճառ նշեց. «Ամեն ընտրություններից առաջ գազաֆիկացնում են տարածքներ, որի անհրաժեշտությունը չկա, արդյունքում հանրապետությունը գազաֆիկացված է 95 տոկոսով, մինչդեռ գազ օգտագործում է բնակչության 65 տոկոսը»:

Երկրորդ պատճառը, ըստ նրա, գազապաստառների ծավալների ընդլայնումն է, երրորդը` ՀայռուսԳազարդի ներկայացուցչական ահռելի ու անիմաստ ծախսերը:

«Ժառանգություն» խմբակցության պատգամավոր Թևան Պողոսյանն էլ հայտարարեց, որ հանձնաժողովի կողմից ստացված լավագույն արդյունքը կլինեն այն  դասերը, թե ապագայում ինչպես պետք է բանակցել կամ ինչպես չպետք է բանակցել:

«Եկեք 2014-ը դարձնենք համագործակցության և կասկածների փարատման տարի` նպաստելով մեր երկրի զարգացմանը»,-հորդորեց Թևան Պողոսյանը` նշելով, որ պետք է ձեռք ձեռքի գնալ այս հարցի լուծմանը:

Հովիկ Աբրահամյանը նկատեց. «Երբ ձեզ պետք է, ասում եք` եկեք համագործակցենք,  բա մի քիչ առաջ, որ կռիվ էիք անում, ինչի՞ չէիք ձեռք ձեռքի տված համագործակցում»:

ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Ուրիխանյանի կարծիքով` կառավարությունը հայտնվել է ազնվության դեֆիցիտի մեջ և պետք է միահամուռ ջանքերով պայքարել դրա դեմ:

Անկախ պատգամավոր Էդմոն Մարուքյանը նույնպես կողմ է հանձնաժողովի ստեծմանը:

Պատգամավոր Ալեքսանդր Արզումանյանի խոսքով` ամենամեծ խնդիրն այն է, որ 2014 և 2015 թվականներին աշխարհում փոխվելու է գազի գնի փիլիսոփայությունը, մինչդեռ Հայաստանը կախված է մնալու այդ պայմանագրից, որի տակ «ճկռելու են մեր թոռները»:

ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Միքայել Մելքումյանի խոսքով` ստեղծվել է «շիլաշփոթ» իրավիճակ, որը կարող է կարգավորել ստեղծվելիք հանձնաժողովը:

Գազային համաձայնագրերը շտապեցին պաշտպանել հանրապետականներ Վարդան Այվազյանը, Արտաշես Գեղամյանն ու Խոսրով Հարությունյանը: «Հեչ պետք է չի ստեղ կողմ և դեմ բաներ անենք: Մենք նույն նավի մեջ ենք: Նավը պետք է գա իր խաղաղ ափերին»,-ասաց Գեղամյանը:

Խոսրով Հարությունյանն էլ համոզված է, որ հանձնաժողովը կդառնա քաղաքական շահարկումների առարկա, և կկորչեն նաև այն բարի նպատակները, որ դրված էին հանձնաժողովի առջև. «Եկեք մտածենք մշակել առաջարկություն աուդիտ անցկացնելու վերաբերյալ, ստանանք դրա մասնագիտական արդյունքները և հետո դրանց քաղաքական գնահատականներ տանք: Իսկ մինչ այդ ես կասկածում եմ, որ հանձնաժողովը կարող է դրական արդյունք տալ: Եկեք լինենք ավելի օբյեկտիվ»,-ասաց նա:

ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանն ավելացրեց. «ՀՀԿ-ն և ՕԵԿ-ը դեմ չեն նման քայլերի, ուղղակի դուք ձևաչափը ճիշտ չեք ընտրել: Նախ ինձ առաջարկեիք, խմբակցությունների ղեկավարներով նստեինք, քննարկեինք` արժե նման հանձնաժողով ստեղծել թե ոչ: Ես համոզված եմ, որ եթե կան ապօրինություններ, ապա պետք է բացահայտել, ճշտել և պատժել: Մենք այդ հարցին ապագայում անդրադառնալու ենք և իրականացնելու ենք մեր բոլորի ցանկությունը»:

Խմբակցություններն ամփոփիչ ելույթում իրենց վերջնական տեսակետը կհայտնեն վաղը:

Անկախ

Ղեկավարվելով 2013թ. դեկտեմբերի 2-ին Երևանում ստորագրված Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությունների միջև «Հայռուսգազարդ» ՓԲԸ բաժնետոմսերի առուվաճառքի և հետագա գործունեության պայմանների մասին» համաձայնագրի 1-ին հոդվածի դրույթով, ՀՀ կառավարությունն այսօրվա նիստում հավանություն է տվել ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարության և ՌԴ «Գազպրոմ» ԲԲԸ միջև կնքվող «Հայռուսգազարդ» ՓԲԸ բաժնետոմսերի առուվաճառքի պայմանագրի նախագծին, ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարին լիազորել ստորագրել այն: Նշված համաձայնագրի 1-ին հոդվածի դրույթի համաձայն մինչև 2014թ. հունվարի 17-ը ՀՀ կառավարությունը պետք է ապահովի բաժնետոմսերի առուվաճառքի պայմանագրի կնքումը:
Համաձայնագրի և պայմանագրի համաձայն «Հայռուսգազարդ» ՓԲԸ-ի կանոնադրական կապիտալում ՀՀ սեփականությունը հանդիսացող 20,0007 տոկոս բաժնեմասը` 12600000 հատ սովորական անվանական բաժնետոմսերի փաթեթը 63,333.9 մլրդ դրամ ընդհանուր արժեքով օտարվում է ՌԴ «Գազպրոմ» ԲԲԸ-ին:

Անկախ

ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար Արմեն Մովսիսյանը Tert.am–ի հետ բացառիկ հարցազրույցում անդրադառնում է ՀՀ 2-րդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի՝ օրեր առաջ տված հարցազրույցին, որում վերջինս անդրադարձել էր, գազի իրական գնի մասին հանրության չտեղեկացնելուն և դրա հետևանքով 300 միլիոն դոլար պարտքի կուտակելուն, «ՀայՌուսգազարդի» հայկական 20 տոկոսանոց փայաբաժնի բուն վաճառքին, համաձայնագրով մինչև 2043 թվականը հաստատված մենաշնորհի բացառիկ պայմաններին և նշել, որ իր համար անհասկանալի է գազի գնի փոփոխությունը թաքցնելու Կառավարության տրամաբանությունը։ Ռոբերտ Քոչարյանը նաև կասկածի տակ էր առել հասարակության կողմից համաձայնագրի ընդհանրական ընկալումը՝ լեգիտիմության առումով, ապա՝ մինչև 2043 թվականը մենաշնորհի բացառիկ պայմանները ծայրահեղ խոցելի համարել։ – Պարո՛ն Մովսիսյան, Ռոբերտ Քոչարյանը մեղադրել է գործող իշխանություններին գազի իրական գինը թաքուն պահելու և դրա հետևանքով պարտք կուտակելու մեջ: Ինչպե՞ս կպատասխանեք այդ մեղադրանքին: – Գիտե՞ք, ես իմ կյանքում շատ բանակցությունների եմ մասնակցել. չեմ հիշում որևէ դեպք, երբ բանակցության մանրամասները նախ հրապարակավ քննարկվեն, հետո կողմերը նստեն բանակցությունների սեղանի շուրջ: Համաձայնեք, անհեթեթ իրավիճակն անխուսափելի կլինի: Հիմա կոնկրետ այս բանակցությունների մասին: Սկսած 2010թ. մենք պարբերաբար հայտարարել ենք, որ բանակցություններ են ընթանում «Գազպրոմ»-ի հետ գազի գնի, ինչպես նաև գնագոյացման սկզբունքների վերաբերյալ: Ցանկանում եմ հիշեցնել, որ ռուսական կողմի հետ ձեռք էր բերվել համաձայնություն, որ անկախ «Գազպրոմ»-«ՀայՌուսգազարդ» առևտրային հարաբերություններից, գազը շարունակվում է ՀՀ-ում իրացվել սահմանի վրա 180 ԱՄՆ դոլար հաշվարկից ելնելով՝ մինչև բանակցությունների ավարտը և վերջնական մոտեցումների փոխհամաձայնեցումը: Կար պայմանավորվածություն, որ վերջնական համաձայնության գալուց հետո՝ ելնելով դրանց արդյունքներից պետք է լուծել այդ ընթացքում առաջացող հնարավոր պարտքի խնդիրը: Բանակցությունները տևեցին շուրջ 3 տարի և այդ ընթացքում գների տարբերությամբ պայմանավորված ձևավորվեց շուրջ 300 մլն դոլար պարտք: Սակայն, հաշվի առնելով ավելի երկարատև ժամանակաշրջանի համար գազի գնի վերաբերյալ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները, ինչպես նաև գազի գնի բանաձևի կապվածությունը ՌԴ ներքին գների հետ, հայկական կողմը համաձայնվեց պարտքի մոտ կեսի վճարման վերաբերյալ ռուսական կողմի առաջարկությանը, ինչը մեզ համար չափազանց ընդունելի տարբերակ էր: Ցանկանում եմ նաև ավելացնել, որ պարոն Քոչարյանի կողմից նախաձեռնված գույք-պարտքի դիմաց գործարքից այս գործարքը մեղմ ասած շահեկանորեն տարբերվում է: Տարբերվում է ոչ միայն նրանով, որ գոյացած պարտքի կեսն իր վրա վերցրեց ռուսական կողմը, կամ նրանով, որ երկարատև ժամանակահատվածի համար գազի գնի կանխատեսելի լինելը լուրջ ձեռքբերում է տնտեսության մեջ ներդրումների խթանման համար, այլ որ սա իսկապես մեր երկրի շահերից բխող ու լուրջ մշակված գործարք է, որն իր հետևից ոչ թե թողնելու է այդպես էլ կենդանանալու հնարավորություն չստացած մահացած հսկա ձեռնարկություններ, այլ իրականում կյանք է տալու բազմաթիվ նախաձեռնությունների:   Նյութի մանրամասները կարդացեք սկզբնաղբյուր կայքում

Անկախ