Հայաստանի մաքսային միությանը միանալու որոշման մասին Մոսկվայում հայտարարվածը որքան շրջադարձային, նույնքան էլ Հայաստանի ապագայի համար հսկայական պատասխանատվություն թելադրող որոշում էր։ Կարելի էր ենթադրել, որ ինչ-որ հանգրվանում, ելնելով առկա աշխարհաքաղաքական իրավիճակից եւ զարգացումներից, Հայաստանը միանալու էր իր ռազմավարական  գործընկերոջ կողմից նախաձեռնված Մաքսային միությանը եւ ներգրավվելու էր Եվրասիական տնտեսական միության ձեւավորման գործընթացում։

Բայց խնդիրն այն է, որ Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունները մինչ այդ անհրաժեշտ տեղեկություն չէին փոխանցել հասարակությանն ու  քաղաքական ուժերին։ Ավելին՝ որոշ հայտարարություններով նույնիսկ անհնար էին համարել Հայաստանի անդամակցությունը ընդհանուր սահման չունեցող Մաքսային միությանը, տարիներ շարունակ վարել էին բանակցություններ Եվրամիության ազատ առեւտրի գոտուն միանալու ուղղությամբ եւ հասել ԵՄ Ասոցացման համաձայնագրի նախաստորագրման շեմին։

Կարող ենք ենթադրել, որ ՀՀ Նախագահի Մոսկվայում անակնկալ որոշման գլխավոր պատճառը ՀՀ եւ ԼՂՀ անվտանգության խնդիրներն են եղել։ Սա եւս պատասխանատվություն է եւ այս փուլում՝ ազգային-պետական հիմքերին առնչվող։

Նախագահի անակնկալ որոշումը հանրության մոտ բազմաթիվ հարցեր է առաջացրել։

Մեր պարագայում, ցանկացած տնտեսական ինտեգրում պետք է հստակ երաշխիքներ տա Հայաստանի ու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունների անվտանգության պահպանման ու ամրապնդման եւ տնտեսական համարկման եւ զարգացման համար։ Մաքսային միությանը մաս կազմելու խնդիրը եւս պետք է պայմանավորել այս հիմնական սկզբունքներով։

Մաքսային միությանը Հայաստանի միանալու որոշումը չպետք է խոչընդոտ լինի Հայաստանի՝ Եվրոպական ուղղությամբ աշխատանքների շարունակման եւ ծավալման, հատկապես՝ Եվրամիության հետ մեր երկրի հասարակական-քաղաքական ինտեգրման գործընթացներին։ Առավել՝ Մոսկվայում կայացված այդ որոշումը չի կարող օրակարգից հանել երկրի ներսում համակարգային բարեփոխումներ իրականացնելու, համատեղ ուժերով ազգային, ժողովրդավար, արդար պետություն ստեղծելու անհրաժեշտությունը։

Հայաստանի իշխանություններից պահանջում ենք երկրի համար նման ճակատագրական որոշումներ կայացնելիս տեղեկացնել հասարակությանն ու որոշման մասնակից դարձնել քաղաքական ուժերին։ Այժմ, երբ նախատեսվում է սկսել Մաքսային միությանը մաս կազմելու գործընթաց, անհրաժեշտ է հարգել այս գործելաոճը։

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն Մարմին

Փաթիլ-փաթիլ մաղելով

Ձյուն էր գալիս դաշտերում.

Փաթիլները խաղալով

Իջնում էին ու պարում:

Այս բանաստեղծությունը Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքի Ակներ գյուղական թաղամասում 1912թ. ծնված Հովիկ Մուրադյանը գրել է 14 տարեկան հասակում: 1938թ. բանասեր Արամ Շահենը (Հայրյան) տարվա եղանակներին նվիրված իր կազմած ժողովածուում դրել է այս բանաստեղծությունը Ղազարոս Աղայանի բանաստեղծության կողքին:

Օրերս Ակների մենավոր բռնչենու հովանու հերքո, որտեղ բազալտե մահարձանի տակ ամփոփված է վաղամեռ տաղանդավոր լրագրող, բանաստեղծ Հովիկ Հարությունի Մուրադյանի շիրիմը, տեղի ունեցավ նրա՝ վերջերս հրատարակված «Բերքի երգը» գրքի շնորհանդեսը:

Երիտասարդ Հովիկ Մուրադյանի երազանքն է եղել՝ «Գոնե իրենից հետո տպագրված ունենալ մի գրքույկ»:

Եվ ահա, նրա մահից 80 տարի անց, պոետի բաղձանքը իրականություն են դարձրել թատերական արվեստին նվիրյալներ, համագյուղացիներ Ռուբեն Հակոբյանն ու Ռուսլան Սադաղյանը, դրանով իսկ իրենց հոգու պարտքը կատարել 1912 թվականին ծնված և 1934 թվականին կյանքին հրաժեշտ տված պոետին:

Եվ, ինչպես մանկագիր Սուրեն Մուրադյանն է գրքի առաջաբանում գրում, «Հովիկ Մուրադյանը շնորհալի բանաստեղծ էր: Տպագրվում էր շրջանային «Պղնձի ֆրոնտ»-ում, «Պիոներ կանչ»-ում, «Պիոներ ղեկ»-ում…»: Նրան մտերիմ են եղել մեծանուն գրողներ, լրագրողներ: Երբ մահացել է, գրչակից ընկերներ Սերոբ Սարգսյանը, Արմո Հարենցը, Հայրապետ Հայրապետյանը, Նեմրութը, Էդուարդ Իսաբեկյանը, Սուրեն Հարությունյանը, Վարդգես Բաբախանյանը և Սարգիս Դարբնին են Երևանից տեղափոխել դին Ակներ ու համագյուղացիների հետ հողին հանձնել գյուղի մենավոր բռնչենու տակ:

Եվ մահարձանին փորագրված 1912-1934թթ. հետ նաև գրվել են Հովիկի՝ մահվանից երկու օր առաջ ընկերներին ասված խոսքերը. «Դուրյանն եմ ես, նա էլ այս հասակում մեռավ»:

Նրա շիրիմին միշտ այցի են գնացել ահել ու ջահել, թարմ ծաղիկներ դրել մահարձանի պատվանդանին: Գրքի շնորհանդեսի օրն էլ ծաղկեփնջեր դրվեցին, կատարվեց մոմավառություն:

…Ժողովածուն կազմողների և տպագրության ծախսերը հոգացած «Մանես» բարեգործական հիմնադրամի պատասխանատուների հասցեին ջերմ խոսքեր ասաց Ալավերդու քաղաքապետ Արտավազդ Վարոսյանը: Սիրո և հարգանքի սրտաբուխ խոսքեր ասացին «Մանես» բարեգործական հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Ավետիք Թամազյանը և Ակների դպրոցի տնօրեն Անահիտ Ծատինյանը: Շուտով Ակների կրթօջախը կունենա Հովիկ Մուրադյանին նվիրված անկյուն, որտեղ նրա կյանքը և ստեղծագործական ժառանգությունը բնութագրող նյութերի կողքին տեղ կգտնի նաև նրա «Բերքի երգը» ժողովածուն: Գրքույկում ոչ միայն նրա բանաստեղծություններն են, այլև պատմվածքները, մի փունջ նրա թղթակցություններից, ինչպես նաև նրա նամակները, նրա մասին ասված խոսքերը և հարազատների մոտ որպես սրբացած մասունքներ պահվող նրա փաստաթղթերի կրկնօրինակները:

Լրագրող Արմենուհի Սադաղյանը արտասանեց պոետին նվիրված բանաստեղծությունը:

Հովիկ Մուրադյանի ստեղծագործությունների արտասանությամբ հանդես եկան «Ասմունքի թատրոն»-ի սաներ Վիկտորյա Կոնինյանը, Մարգարիտ Մուրադյանը, Լուսինե Սադաղյանը, Ալլա Ծատինյանը, Լուսինե և Ալինա Շավինյանները:

Աշուղ Ջիվանու և ժողովրդական երգերի կատարմամբ հանդես եկավ ակներցի երգիչ-երաժիշտ Ջիվան Կոնինյանը:

Վաղարշակ ՂՈՐԽՄԱԶՅԱՆ

Սեպտեմբերի 4-ին, ժամը 08.31-ին ահազանգ է ստացվել, որ Պռոշյան փողոցի թիվ 21 հասցեում՝ «Նաիրի» ԲԿ-ում,  ծուխ է նկատվում:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 08.43-ին, մարվել՝ 08.45-ին:
«Նաիրի» ԲԿ-ի վարչական շենքի նկուղային հարկում այրվել են գրքեր (մոտ 4 քմ):

Մի խումբ քաղաքացիներ բողոքի ակցիա են իրականացնում Բաղրամյան 26-ում` Նախագահի նստավայրի դիմաց: Նրանք բողոքում են Մաքսային միությանը միանալու մասին Հայաստանի որոշումից:

Իրադարձություններին կարող եք հետևել ուղիղ հեռարձակմամբ, որն ապահովում է «Ազատություն» ռադիոկայանը:

Ասոցացման համաձայնագրի անբաժանելի մասերից մեկն է ԵՄ երկրների հետ ազատ առևտրի գոտու պայմանագրի կնքումը: Հայտնի է, որ պայմանագրի մեջ ներառված դրույթները հակասում են այն քաղաքական դրույթներին, որոնք կան Մաքսային միության պայմանագրի մեջ: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտնեց Ալեքսանդր Մարգարովը` շեշտելով, որ  երեկ Մոսկվայում տեղի ունեցած բանակցությունների արդյունքում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի` Մաքսային միությանը միանալու Հայաստանի որոշման և այդ ուղղությամբ անհրաժեշտ քայլերի ձեռնարկման մասին  հայտարարությունից հետո մնում է միայն փորձել քայլեր ձեռնարկել կայացված քաղաքական որոշման իրականացման ուղղությամբ՝ հաշվի առնելով այն օբյեկտիվ սահմանափակումները, որոնց մասին բազմիցս խոսվել է:

«Քանի որ Ասոցացման և Մաքսային միության  համաձայնագրերն իրար հակասում են, մենք չենք կարող միանալ երկուսին էլ կամ չենք կարող ասել, որ Ասոցացման համաձայնագրի կետերի մի մասի հետ համաձայն ենք, մյուս մասի՝ ոչ: Որոշումն արդեն կայացված է, անհրաժեշտ է ուսումնասիրել համագործակցության առաջարկները մաքսային միության հետ, դա է այսօր գլխավոր խնդիրը: Պետք է մշակել համագործակցության համար անհրաժեշտ խողովակներն ու ուղիները»,- հայտնեց Ալեքսանդր Մարգարովը:

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունում մասնակցել է Արտակարգ իրավիճակների աշխատողի օրվան նվիրված հանդիսավոր նիստին:

ՀՀ կառավարության և անձամբ իր անունից շնորհավորելով ԱԻՆ աշխատողներին տոնական օրվա կապակցությամբ՝ Տիգրան Սարգսյանը նշել է. «Տարիների ընթացքում մեր հասարակության մեջ ամրապնդվել է այն գաղափարը, որ արտակարգ իրավիճակների նախարարության կողմից մատուցվող ծառայությունների որակը բարձրացել է, և այս ինստիտուտը ՀՀ-ում կայացել է: Դրա հիմնական ազդակը մեր քաղաքացիները ստանում են ձեր ամենօրյա աշխատանքի շնորհիվ: Տասնյակ հազարավոր զանգերը, դիմումները՝ օգնություն ստանալու համար, չեն մնում անպատասխան: Եվ տարեցտարի բարելավելով ծառայությունների որակն ու մակարդակը՝ դուք կարողանում եք բարձրացնել ՀՀ քաղաքացիների վստահությունը ձեր նկատմամբ: Սա ամենակարևոր արդյունքն է, որը մենք ունենք»:
Վարչապետի խոսքով՝ էապես ավելացել են նաև այն ոլորտները, որտեղ ԱԻՆ-ն աշխատում է: Նախարարության գործունեությունը դարձել է բազմաբովանդակ, իսկ ԱԻՆ-ի աշխատակիցները հետզհետե ձեռք են բերում նոր գիտելիքներ ու հմտություններ, մատուցում նոր ծառայություններ:
Տիգրան Սարգսյանը նշել է, որ մեծ ուշադրություն է դարձվում նաև ժամանակակից մեթոդների ներդրմանն ու կիրառմանը, ինչին էլ ուղղված է ԱԻՆ-ի միջազգային համագործակցությունը: «Տեսնում ենք, որ շնորհիվ ձեր աշխատանքի՝ բարձրանում է նաև Հայաստանի միջազգային հեղինակությունը, որովհետև դուք ցույց եք տալիս ողջ աշխարհին, որ ՀՀ-ն ևս կարող է մասնակցել տարբեր կետերում տեղի ունեցող աղետների հետևանքների վերացմանը: Այդ առումով, մենք դարձել ենք միջազգային հանրության անբաժանելի մասը»,– ասել է կառավարության ղեկավարը:
Վարչապետը որպես առաջնահերթություն կարևորել է հատկապես կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացումը, որպեսզի արտակարգ իրավիճակների պարագայում վնասները հասցվեն նվազագույնի: Այդ տեսակետից, վարչապետի խոսքով, նախարարության ծրագրերն ուղղված են առաջին հերթին ինտելեկտուալ, գիտական կարողությունների բարձրացմանը. ավելացվում են նաև գիտահետազոտական աշխատանքների ծավալները: Տիգրան Սարգսյանը նշել է, որ նախարարությունը կարողացել է համախմբել մեր երկրի գիտնականներին՝ իր առջև ծառացած խնդիրների լուծման նպատակով: Վարչապետի խոսքով՝ այդ ամենը հույս է ներշնչում, որ ապագայում էլ ԱԻՆ-ը կգտնվի բարձր մակարդակի վրա:
ՀՀ նախագահի հրամանագրով ՀՀ ԱԻՆ փրկարար ծառայության տնօրենի տեղակալ, փրկարարական ծառայության գնդապետ Նիկոլայ Գրիգորյանին շնորհվել է փրկարարական ծառայության գեներալ-մայորի կոչում: Կոչման վկայականը Ն. Գրիգորյանին հանձնել է վարչապետ Սարգսյանը:
Արտակարգ իրավիճակների աշխատողի օրվա կապակցությամբ ՀՀ նախագահի հրամանագրով ԱԻՆ մի քանի աշխատակիցների վարչապետը պարգևատրել է Անանիա Շիրակացու մեդալով:
Գերատեսչության մի խումբ ներկայացուցիչներ պարգևատրվել են նաև ՀՀ վարչապետի հուշամեդալով, խրախուսվել շնորհակալագրերով և հուշանվերներով:
Այնուհետև ՀՀ վարչապետի մասնակցությամբ բացվել է Արտակարգ իրավիճակների աշխատողի հուշարձանը:

ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը հրամանագիր է ստորագրել, որով ռազմական ոլորտում երկու նշանակում է կատարել:

Առաջին հրամանագրում ասված է. « Ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 12-րդ կետով՝ որոշում եմ.

Գեներալ-մայոր Իշխան ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆԻՆ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության հինգերորդ բանակային կորպուսի հրամանատար՝ ազատելով նրան Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի մարտական պատրաստության վարչության պետի պաշտոնից»։

Երկրորդ հրամանագրով ՀՀ ԶՈՒ  մարտական պատրաստության վարչության պետ  է նշանակվել գնդապետ Տիգրան Խաչատրյանը:

«Ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 12-րդ կետով՝ որոշում եմ.

Գնդապետ Տիրան ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻՆ նշանակել Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի մարտական պատրաստության վարչության պետ՝ կնքելով պայմանագիր հինգ տարի ժամկետով»,- ասված է հրամանագրում։