Փողաշուշան (կալա)

Calla (1)Կալան պատկանում է նվիկազգիների ընտանքին(Araceae): Հայրենիքը Հարավային Աֆրիկան է: Բազմամյա, պալարավոր բույս է: Ծաղկակիր ցողունի երկարությունը կարող է հասնել մինչև 1 մ:

Կան կալայի սպիտակ և գունավոր տեսակները: Մեր մոտ տարածված է սպիտակ տեսակը: Տերևները բավական խոշոր են, երկար, սրածայր, նստած են երկար տերևակոթերի ծայրին:

Կալլան էլեգանտ ծաղիկ ունի: Այն  խոշոր, ձագարաձև և մաքուր սպիտակ է, արձակում է թեթև, բայց խեղդող վանիլային բուրմունք:  Ծաղկում է գարնան ընթացքում:

Բույսը տան մեջ ամռանը պետք է դնել  ստվերոտ մասում, կարելի դնել նաև պատշգամբում՝ միայն  թե ստվերոտ հատվածում: Աշնանը կալլային կարելի է դնել լուսամուտագոգերին, որտեղ ավելի տաք է:

Կալլան քմահաճ  բույս չէ, սակայն պահանջկոտ է հողի բերրիության նկատմամբ:  Որպես կիսաճահճային բույս՝ աճման ընթացքում պահանջում է  մեծ քանակությամբ խոնավություն, սակայն  հանգստի շրջանում ջրելն աստիճանաբար պետք է  դանդաղեցնել մինչև 10 օրը մեկ անգամ:

Կալլան բազմացվում է թփիկի բաժանմամբ և սերմերով: Սերմերը ցանում են աշնանը, իսկ թփիկներով բազմացվում են գարնանը:

Կալան մոտ 200 տարի է, որ տարածվել է Եվրոպայում:

Դիտվել է 2061 անգամ:

Գլոքսինիա

OLYMPUS DIGITAL CAMERAԳլոքսինիան բոլորի կողմից սիրված է և համարվում է «էլիտար» ծաղկատեսակ: Պատկանում է գեսներայինների (Gesneriaceae) ընտանիքին: Հայրենիքը արևադարձային Ամերիկան է: Ընտանիքը ներկայացված է 20 տեսակով և կան  բազմաթիվ հիբրիդային տեսակներ:

Բույսի տերևները թավշե ծածկույթով են՝ օվալաձև, լայն տերևներով, արտաքինից պատված աղվամազով:  Ունի երկար ու զանգակաձև, խոշոր ծաղիկներ, որոնք 10-12 սմ տրամագծով, նստած են երկար ու փխրուն ծաղկակոթունների վրա:  Դրանք բազմերանգ են՝  մաքուր սպիտակ, վառ կարմիր, մանուշակագույն , երկգույն կամ եռագույն շերտերով:

Գլոքսինիան սենյակում պետք է դրված լինի լուսավոր, բայց ոչ արևոտ տեղում, լույսի պակասության դեպքում    բույսը չի ծաղկի: Այն պետք է պահել արևի ուղիղ ճառագայթներից հեռու: Սենյակում ջերմաստիճանը չպետք է բարձր լինի 24 աստիճանից ամռանը,  իսկ ձմռանը ցածր՝ 18 աստիճանից:

Ճիշտ խնամքի դեպքում բույսը  կարող է ծաղկել 6-7 ամսից:  Արտաքին  գեղեցիկ տեսքը պահելու համար անհրաժեշտ է ծաղկաթափ եղած ծաղկակոթունները հեռացնել: Դրա շնորհիվ երկարաձգվում է նաև բույսի ծաղկման տևողությունը:

Ծաղկման շրջանից հետո ջրելը աստիճանաբար պետք է քչացնել, իսկ երբ բոլոր տերևները դեղնում և չորանում են,  սոխուկներն անցնում են հանգստի շրջան: Այդ ժամանակ ջրելը պետք  է դադարեցնել: Պարզապես հողը ժամանակ առ ժամանակ կարելի է խոնավացնել:

Ամռանը պետք է ջրել ոչ առատ և  անպայման տակից, որպեսզի ջրի կաթիլները չընկնեն տերևների վրա, հանգստի շրջանում ջրելը պետք է դանդաղեցնել, իսկ ձմռանը՝ լրիվ դադարեցնել: Ձմռանը թաղարը պետք է դնել չոր տեղ և ընդհանրապես չջրել, հակառակ դեպքում բույսը կմեռնի:

Այս բույսի մշակելը բավական դժվար է, քանի որ գլոքսինիան շատ քմահաճ է և զգայուն՝ արտաքին պայմանների նկատմամբ: Բազմացվում է սոխուկների  բաժանումով, սերմերով, ինչպես նաև տերևի արմատակալմամբ:

Ցանքը կատարվում է հունվար-փետրվար, ինչպես նաև նոյեմբեր-մարտ ամիսներին: Սերմերը շատ մանր են, այդ պատճառով կարելի է չծածկել հողով:  Սենյակային պայմաններում աճեցվում է գլոքսինիայի հիբրիդը, և հիմնականում բազմացնում են տերևակալմամբ:

Սոխուկները չի կարելի շատ խորը թաղել հողում, երիտասարդներին անհրաժեշտ է մոտ կես սանտիմետր, իսկ տարեցներին՝ 1.5 սմ հաստությամբ հողաշերտ: Դրանք ավելի խորը տնկելու դեպքում դժավարությամբ են են դուրս գալիս հողի երես և շատ հաճախ նեխում են:

Բույսը կարելի է տեղափոխել տարին մեկ անգամ:

Դիտվել է 1345 անգամ:

Ագավա

agave-americana-538Ագավան` հայերեն պերճածաղիկ, պատկանում  է  նարգիզազգիների ընտանիքին:

Այն սուկուլենտ է, գոյություն ունի ավելի քան 400 տեսակ:

Հայրենիքը Ամերիկան է, առավել տարածված է Մեքսիկայում: Ագավան առանց ցողունի, բարձր և փռված բույս է:  Տերևները դասավորված են վարդակաձև: Բույսի տերևների երկարությունը հայրենիքում կարող է հասնել 30սմ-ից  մինչև 3 մետրի: Ագավան գոյության ընթացքում ծաղկում է մեկ անգամ, որից հետո չորանում է:

Բույսը տարբեր վայրերում ծաղկում է  տարբեր տարիքում: Մեքսիկայում այն ծաղկում է 11-12, Կովկասում՝ 25-30, իսկ բարեխառն գոտու պայմաններում՝ 75-100 տարում: Ծաղկակիրը կարող է հասնել մինչև 12մ, որի վրա կարող են լինել 4000 և ավելի ծաղիկներ:

Ագավաները բաժանվում են երկու խմբի, որոնցից մեկը կոչվում է «Մեգեյա», որից ստացվում է  օշարակ և սպիրտ, իսկ մյուսը՝ «Խենեկեն», որը մանրաթելի հումք է:

Շատ ագավաների տեսակների տերևներից պատրաստում են պարաններ,ճոպաններ և այլ կոպիտ հյուսվածքներ, դրանց ավելցուկներից  արտադրում են  թուղթ` հիմնականում փաթեթավորման:Տերևի փափուկ մասերից օճառ են ստանում: Բույսի չորացած տերևները օգտագործում են որպես շինանյութ,իսկ ամբողջ բույսերով  `կենդանի ցանկապատ:

Մինչև ծաղկելը  մուգ կանաչ ագավայի և այլ ագավաների շաքարային հյութից պատրաստում են պուլկե ալկոհոլային խմիչքը,իսկ ագավայի վարդակից արտադրում են ավելի ուժեղ ալկոհոլային խմիչքներ թեքիլան և մեսկալը: Միայն երկնագույն ագավան է օգտագործվում թեքիլա ստանալու համար:

Որոշ ագավաների արմատներ գործածում են բժշկության մեջ: Ամերիկյան և սիսալյան ագավաների տերևները  պարունակում են սապոնին,որը  օգտագործում են  հորմոնալ կորտիզոն և պրոգեստերոլ պրեպարատների մեջ:

Ագավաները բազմանում են սերմերով, արմատածիլերով և բողբոջ սոխիկներով:

Այս բույսը Հայաստանում օգտագործվում է քաղաքի կանաչապատ գոտիներում ՝գորգային ձևավորումների համար. դրվում է ծաղկաթմբի մեջտեղում, ինչպես նաև աճեցվում է մեծ ծաղկամաններում, որոնք կարող են դրվել պատշգամբներում:

Ագավան կարելի է աճեցնել նաև տնային պայմաններում: Ձմռանը սենյակի ջերմաստիճանը չպետք է ցածր լինի 18, իսկ ամռանը՝ 23 աստիճանից:

Բույսը չպետք է առատորեն ջրել, հատկապես ձմռանը: Խոնավության ավելցուկից տերևներն ու արմատը կարող են նեխել:

Ագավայի համար սենյակում ամենալավ տեղը համարվում է հարավային և արևելյան տեղերը, այն ջերմասեր բույս է և չի վախենում արևի ուղիղ ճառագայթներից:

Դիտվել է 1813 անգամ: