ԳԱԼԱ-Ի ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑԸ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅԱՆ ՏԵՍՉՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏ ՍՈՆԱ ՂԱՐԻԲՅԱՆԻ ՀԵՏ

Շարունակվում է ՀՀ ֆինանսների նախարարություն- ՊԵԿ հեռակա բանավեճը:

-Վերջին օրերին մենք ականատես եղանք, թե ինչպես են Պետական եկամուտների կոմիտեն ու Ձեր ղեկավարած կառույցը մեկը մյուսի հետևից հանրությանը պարզաբանումներ ներկայացնում։ Ի՞նչ է այս ամենի հետևում թաքնված։

-Ճիշտն ասած՝ ժամանակավոր անաշխատունակության թերթիկների և բյուջեից շուրջ 1 մլրդ դրամի ծախս առաջացնող պահանջի՝ այդ թվում 584.7 մլն դրամի չհիմնավորված ծախսերի իրականացման այս թեման, կարծում եմ, լրացուցիչ անդրադարձի կարիք չունի: Եվ ՊԵԿ-ի մեր գործընկերների վերջին անդրադարձը որևէ նոր բան չի ավելացրել այս ամենին։ Անցած շաբաթ ասուլիսում ամփոփել եմ 2013 թվականի ստուգումների արդյունքները: Խոսել եմ նախորդ տարի իրականացված բոլոր ստուգումների մասին՝ արտակարգ իրավիճակների, մշակույթի, կրթության և գիտության նախարարություններում ու դրանց ենթակա այլ կազմակերպություններում, Արարատի, Կոտայքի, Լոռու, Գեղարքունիքի մարզերում, ՀՀ սոցիալական ապահովության պետական ծառայությունում և ԿԱ Պետական եկամուտների կոմիտեում, նաև անդրադարձել հողօգտագործողներին մատչելի գներով դիզելային վառելանյութ և ազոտական պարարտանյութ ձեռք բերելու նպատակով պետական աջակցության ծրագրում հայտնաբերված չարաշահումներին։ Ինչո՞ւ է հատկապես ՊԵԿ-ը նման վարքագիծ որդեգրել, չեմ հասկանում։

-Դուք ասուլիսի ժամանակ տեղեկացրել էիք, որ ՊԵԿ-ի ընդամենը երկու հարկային տեսչությունում իրականացված ստուգումների արդյունքում հայտնաբերվել է 600 մլն դրամի պարտավորություն պետբյուջեի նկատմամբ։ Տպավորություն էր, թե այս դեպքին շատ հպանցիկ անդրադարձաք։ Կարո՞ղ եք ասել՝ ինչ խախտումների մասին է խոսքը։

-Ասուլիսի ժամանակ, այո, նշել եմ, որ ՊԵԿ-ի Վանաձորի և Նոր Նորքի հարկային տեսչություններում հարկ վճարողների գծով ուսումնասիրությունների արդյունքներով ձևավորվել է 600 մլն դրամից ավելի լրացուցիչ հարկային պարտավորությունների գանձման խնդիր: ՊԵԿ-ի հարկային տեսչություններում ուսումնասիրվել են հարկ վճարողների գործեր (առանց հարկ վճարողի մոտ ստուգում իրականացնելու) և արձանագրվել են «Շահութահարկի մասինե, «Ավելացված արժեքի հարկի մասինե ՀՀ օրենքների պահանջների չապահովման, ինչպես նաև «Հարկերի մասինե ՀՀ օրենքի համապատասխան հոդվածներով եւ «Ավելացված արժեքի հարկի մասինե ՀՀ օրենքի սահմանած պատժամիջոցների ոչ ճիշտ կիրառման դեպքեր ու խախտումներ, որոնք հիմնականում հարկային մարմինների լիազորությունների ոչ պատշաճ իրականացման հետևանք են:

-Ինչի՞ մասին է խոսքը։

-Արձանագրված 600 մլն դրամի հարկային պարտավորությունների մեծ մասն առաջացել է հետևյալ կերպ. պետական գնումների ընթացքում ընկերությունները պետությանը մատակարարել են ապրանքներ կամ մատուցել են ծառայություններ և արդյունքում պետական բյուջեից ստացել են գումարներ։ Այդ գումարները հետագայում չեն արտացոլել հարկային հաշվետվություններում՝ թաքցնելով վճարման ենթակա հարկերը։

–Արդյո՞ք ՊԵԿ-ը հնարավորություն ուներ բացահայտելու, որ ընկերությունը թաքցրել է պետությունից ստացված գումարները և չի վճարել իր հարկերը։

-Այս փաստերը մեր տեսչությունը բացահայտել է՝ համեմատելով հարկային տեսչություններում առկա տեղեկատվությունը ֆինանսների նախարարության գանձապետարանում առկա տեղեկատվության հետ՝ առանց անգամ ստուգելու կոնկրետ հարկ վճարողներին։ ՊԵԿ-ն ունի ուղիղ կապ գանձապետարանի հետ։ Յուրաքանչյուր վճարում, որ պետությունն իրականացնում է որևէ ընկերությանը, օրվա վերջում հասանելի է ՊԵԿ աշխատակիցներին։ Եվ հաշվի առնելով նաև այս պատճառը՝ ֆինանսական վերահսկողության տեսչությունն արձանագրել է, որ հենց ՊԵԿ-ի հարկային մարմինների լիազորությունների ոչ պատշաճ իրականացման հետևանքով են անտեսվել գանձապետարանից ստացված տվյալները, ինչի արդյունքում ՀՀ պետական բյուջե պակաս է մուտքագրվել, ինչպես տեսնում եք, բավականին շոշափելի գումար:

-Փաստորեն, ՊԵԿ-ը չի՞ պայքարում ստվերային տնտեսության դեմ անգամ պետական բյուջեի գումարներով կատարված գործարքների պարագայում։

-Ես այդպիսի որակում չէի տա։

-Իսկ ո՞վ է այս փաստերը բացահայտել՝ ՊԵԿ աշխատակիցնե՞րը։

-Մենք, ճիշտն ասած, նման տարբերակում երբևէ չենք դնում։ Պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներ ենք և իրականացնում ենք մեկ ընդհանուր աշխատանք։ Կարող եմ ասել միայն, որ ժամանակին հենց ՊԵԿ-ի նախաձեռնությամբ էր, որ գանձապետարանը յուրաքանչյուր օրվա ավարտին սկսեց ՊԵԿ-ին ներկայացնել պետական բյուջեից հարկ վճարողների օգտին իրականացրած բոլոր գործարքները։ Եվ սրա նպատակը մեկն էր. բացառել, որ պետական բյուջեից ստացված գումարները ընկերությունները կարողանան թաքցնել իրենց հարկային հաշվետվություններում և հետևաբար՝ կարողանան թաքցնել նաև հարկերը։ Ցավոք, մեր այս ստուգումները ցույց տվեցին, որ, չնայած գանձապետարանը տվյալները փոխանցում է ՊԵԿ-ին, խնդիրն առկա է։

–Արդյոք այս բացահայտումը բավարար հի՞մք չէ սա ևս ռիսկային ոլորտ համարելու և ստուգումները շարունակելու համար: Ընդամենը երկու տեսչություն ստուգելով՝ հայտնաբերվել է 600 մլն դրամի խախտում, ի՞նչ պատկեր կլինի մնացած հարկային տեսչություններում:

-Արձանագրված խախտումը հնարավոր է, որ կրի համակարգային բնույթ։ Խնդիրը ներկայացվել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեին, որպեսզի իրականացվեն համալիր միջոցառումներ։ Մենք պետք է նախ հնարավորություն տանք պետական մարմնին լուծելու խնդիրը։ Վերջիվերջո, խախտումներ արձանագրելը ինքնանպատակ չէ։ Կարևոր է, որ արձանագրված խնդիրը լուծում ստանա։ Եթե լուծումներ չլինեն, նոր անհրաժեշտ կլինի լրացուցիչ միջամտել, ինչպես օրինակ անաշխատունակության նպաստների՝ բյուլետենների գումարների հաշվարկման ու վճարման դեպքում։

Զրուցեց Փայլակ Ֆահրադյանը

Անկախ

ԳՊԿ տվյալներով Հայաստանում գիտության ոլորտում աշխատում է 7500 մարդ, որոնց 30 տոկոսը (2250 մարդ) գիտաշխատողներ են: Նրանցից 1200-ը  հոդվածներ են տպագրում միջազգային ռեյտինգային ամսագրերում և աշխատանքի բարձր ցուցանիշ են ապահովում: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարեց Գիտության պետական կոմիտեի նախագահ Սամվել Հարությունյանը:

Նրա խոսքով` Թոմսոն Ռոյթերսի հրապարակած տվյալների համաձայն` հայաստանյան գիտնականները 2013-ին միջազգային հեղինակավոր ամսագրերում 750 հոդված են տպագրել, ինչը ավելին է, քան Վրաստանի և Ադրբեջանի ցուցանիշները միասին վերցրած:

« Չէի ասի, որ կարելի է շատ հպարտանալ այս ցուցանիշով, քանի որ ավելիին ենք ի վիճակի: Հույս ունեմ, որ այս արդյունքները  գնալով կլավանան: Իհարկե, եթե բյուջեն ավելի մեծ լիներ, ավելի լավ արդյունք կունենայինք»,- ասում է Հարությունյանը:

ԳՊԿ նախագահն ասում է, որ 2014-ին գիտության բյուջեն 1,3 մլրդ դրամով ավելացել է նախորդ տարվա համեմատ` կազմելով 12,6 մլրդ դրամ:

Գիտությունը երևի միակ ոլորտն  է, որի ֆինանսավորման չափաբաժինը որոշվում է օրենքով, այսինքն համամասնորեն բյուջեի ավելացմանն ավելանում է  նաև գիտության բյուջեն. «Համարում եմ, որ սա բավականին փոքր բյուջե է, եթե ավելի շատ լիներ, ավելի շատ աշխատանք կարվեր և ավելի լուրջ արդյունքներ կարող էինք ունենալ: Բայց մեր պետության հնարավորությունն առայժմ սա է: Համոզված եմ, որ նոր հնարավորություններ առաջանալու պայմաններում գիտությունն անմասն չի մնա»:

Խոսելով գիտական թեմաների ֆինանսավորման գործընթացից, ասում է, որ այժմ միջազգային մակարդակով է փորձաքննություն իրականացվում, ինչի հետևանքով տուժել են տեղայնացված մակարդակով հետազոտություններ կատարողները, և նման պայմաններում կարող են դժգոհություններ լինել:

« Գիտնականը պետք է ունենա միջազգային հրապարակումներ, պետք է ճանաչված լինի նաև դրսում, գիտական աշխատանքը արժեք ունի, եթե այն  կարդում են ոչ միայն կողքի լաբորատորիայում, այլ նաև այլ հանրապետություններում: Բնականաբար, մարդիկ, ովքեր տեղայնացված համակարգով էին աշխատում, տուժեցին,- ասում է Հարությունյանը:- Հիմա գիտնականը պետք է հասկանա, որ մրցույթում հաղթելու համար պետք է հրապարակվի լավ ամսագրերում, նորմալ թիմ ընտրի, ոչ թե իր ընտանիքի անդամներին ընդգրկի: Այսինքն բազմաթիվ պայմանների պիտի համապատասխանի մրցույթում հաղեթելու և ֆինանսավորում ստանալու համար»:

Խոսելով երիտասարդ գիտնականներին խրախուսելու մասին` ասում է, որ տարեկան մոտ կես մլրդ դրամ է հատկացվում երիտասարդ գիտնականներին. 150 մլն բյուջեով է նախատեսված, նաև գրանտային ծրագրերում պարտադիր պայման է, որ գոնե մեկ երիտասարդ գիտնական ընդգրկված լինի. « Առայժմ այսքանն ենք կարողանում անել»:

Հարությունյանն ասում է, որ նախորդ տարի առաջին անգամ գիտական սարքավորումներ ձեռք բերելու մրցույթ է անցկացվել, որի համար հատկացվել է 305 մլն դրամ: Նման մրցույթ կանցկացվի նաև այս տարի: 2013-ին 5 հետազոտական լաբորատորիա է ձեռք բերվել:

Հումանիտար ոլորտում լաբորատորիաներից մեկը մատենադարանի համար է` թվայնացման աշխատանքներ իրականացնելու համար, մյուսը` հնագիտական ուսումնասիրությունների համար է նախատեսված: «Պետք է աշխատենք առաջիկա տարիներին ևս մի քանի նոր սարք ձեռք բերել, որպեսզի մեր գտածոները փորձաքննություն անցնեն ոչ թե տարբեր  երկրներում, այլ Հայաստանում: Հաճախ  գտածոն ուղարկում են այլ երկիր փորձաքննության, և  տարօրինակ պատասխաններ են գալիս, քանի որ պատմությունը նաև քաղաքականություն է: Դրա համար որոշեցինք մեր սեփականն ունենալ: Մոտ ապագայում այդ լաբորատոր սարքերը  ձեռք կբերենք, և հնագիտական  փորձաքննությունները Հայաստանում կիրականացնենք»,- ասում է Հարությունյանը:

Մյուս երեք լաբորատորիաները բնագիտական ոլորտի համար են` տեղակայվել են  Ռադիոֆիզիկայի  ինստիտուտում, Ճարտարապետության և շինարարության   պետական համալսարանում և Ֆիզիկայի ինստիտուտում:

«Ժամանակակից գիտության մեջ լուրջ գիտական արդյունքներ ակնկալելու համար պետք է ժամանակակից  սարքավորումներ ունենանք»,- ասում է Հարությունյանը` հավելելով, որ հնարավորության դեպքում սարքավորումների ձեռքբերման համար նախատեսվող գումարները կավելացնեն:

Ասուլիսի ընթացքում ներկայացված  գիտության ոլորտում 2013-ի ամփոփմանն ու 2014-ի անելիքների մանրամասներին կարող եք ծանոթանալ` հետևելով հղմանը:

Անկախ

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանն ընդունել է կենսաթոշակային ֆոնդերի կառավարիչներից՝ «Ցե-Կվադրատ Ամպեգա ասեթ մենեջմենթ Արմենիա» ընկերության խորհրդի նախագահ Էռնստ-Լյուդվիգ Դրայսի գլխավորած պատվիրակությանը:

Ողջունելով հյուրերին՝ Տիգրան Սարգսյանը շնորհակալություն է հայտնել Հայաստանում կենսաթոշակային բարեփոխումների գործընթացին մասնակցելու համար: «Մենք մեծ հույսեր ենք կապում ձեզ հետ և համոզված ենք, որ միասին լավ աշխատանք ենք իրականացնելու: Կենսաթոշակային բարեփոխումների իրականացումը մեր կողմից խորապես գիտակցված որոշում է: Մեր նպատակը՝ 21-րդ դարի մարտահրավերներին ադեկվատ պատասխան տալն է»,– նշել է Տիգրան Սարգսյանը:
Հյուրերը բարձր են գնահատել կենսաթոշակային բարեփոխումների ուղղությամբ կառավարության գործունեությունն ու նպատակաղմվածությունը, և պատրասատակամություն հայտնել օժանադակել այդ աշխատանքներին: Նշելով, որ իրենց ներկայացրած ընկերությունը Եվրոպայում համարվում է առաջատարներից և խոշորագույններից մեկը՝ «Ցե-Կվադրատ AG»-ի հիմնադիր Ալեքսանդր Շյուցը նշել է, որ տպավորված են կենսաթոշակային բնագավառում խնդիրների լուծման ուղղությամբ ՀՀ կառավարության կայացրած ճիշտ որոշումից: «Հայաստանը ճիշտ ուղղությամբ է առաջ շարժվում, ինչը մարդկանց կապահովի երկարատև սոցիալական և տնտեսական կայունություն»,- ասել է Շյուցը:
Կառավարության ղեկավարի խոսքով՝ կենսաթոշակային բարեփոխումների իրականացումը կնպաստի նաև երկրում քաղաքացիական հասարակության ձևավորմանը: «Ունենալու ենք 270 հազար պատասխանատու քաղաքացիներ, որոնք վերահսկելու են ոչ միայն իրենց անհատական հաշիվները, այլև ֆոնդերի կառավարիչներին և կառավարությանը»,- ասել է վարչապետը:
Այնուհետև կողմերն անդրադարձել են երկկողմ փոխգործակցությանն ու առաջիկայում նախատեսվող ծրագրերին:
Անկախ

«Գազի վարձավճարների բարձրացման հետևանքով Հայաստանում ջերմոցային տնտեսությունները կրճատվում են»,-այսօր Մեդիա կենտրոնում անցկացված քննարկման ժամանակ նշեց Ջերմատնային ասոցիացիա ԳՀԿ տնօրեն Պողոս Գևորգյանը:

«Դեկտեմբեր ամսին ցանք է կատարվում, որ գարնանը վաճառեն։ Սերմերի վաճառքով հետաքրքրվեցի և տեղեկացա, որ 300 հազար հատ սերմ այս ցանքին պակաս է վաճառվել, իսկ դա նշանակում է, որ 12 հա ջերմատուն չի մշակվել»:

Կառավարությունը մի ձեռքով հավանություն է տալիս «ՀՀ գյուղացիական տնտեսություններում» ջերմոցային տնտեսության խթանման հայեցակարգին, մյուս կողմից՝ մերժում ոլորտի կայացման պատասխանատուների՝ շահառուների առաջարկները: Պողոս Գևորգյանը Գյուղնախարարության միջոցով բազմաթիվ առաջարկներ է ներկայացրել Կառավարությանը՝ ոլորտի զարգացմանն ուղղված, սակայն «հօգուտ ջերմատների զարգացման» առաջարկները համատարած մերժվել են: Առաջարկներից մեկն այն է եղել, որ իջեցվի գազի ավելի էժան սակագնի շեմը միջին ու փոքր ջերմատների համար մինչև 5.000 խ/մ. այն մերժվել է:
Ջերմոցային տնտեսությունները Հայաստանում ոչնչացման եզրին են: Գազի սակագնի բարձրացման հետևանքով անհնար է դարձել դրանց շահագործումը:

65-ամյա թոշակառու Ցոլակ Գասպարյանը, ում եկամտի աղբյուրն իր միակ բանջարաբոստանային կուլտուրան է մեզ հետ զրույցում նշեց, որ արդեն երկար ժամանակ է չի կարողանում հետեւել ու խնամել իր ջերմոցի բարիքներին: Գումար եւ պարտքով ուտելիք հարեւաններից է խնդրում, հույսը կորցրել է, կարծում է ոռոգման համար անհրաժեշտ միջոցներ չի ունենա: Գազի գինը բարձր է, իսկ բույսերը մրսում են, ժողովրդին խղճալ է պետք:

Անժելա ՇԱՀՈՒՄՅԱՆ

Անկախ

Ռումինացի գրող Վասիլե Էրնուն եկել էր Հայաստան՝ իր գրական աշխատանքները ներկայացնելու: Նա ծնվել է 1971 թ. Խորհրդային Միությունում: Ապրել է ծնողների հետ Մոլդովայում, իսկ 1990 թ. տեղափոխվել Ռումինիա, որտեղ էլ մինչ օրս շարունակում է ապրել: Աշխատակցել է բազմաթիվ և բազմազան հրատարակությունների, օրինակ՝ Philosophy&Stuff, Idea arta-societate պարբերականներին և այլն:

– Պրն. Էրնու, ինչպիսի՞ն է Հայաստանը Ձեզ համար,  լա՞վ եք զգում այստեղ:

– Հիանալի: Հայաստանն ինձ համար նորություն է, որովհետև երբեք չեմ եղել այստեղ: Առիթ ունեցա տեսնելու շատ գեատեսիլ վայրեր, օրինակ՝ եկեղեցիներ, ցուցահանդեսներ, մի քանի գյուղ և այլն: Ընդհանուր պատկերացում կազմեցի այս փոքրիկ, բայց և հետաքրքիր երկրի մասին: Ուզում եմ շատ բան իմանալ Հայաստանի և հայ ժողովրդի, ձեր սոցիալ-տնտեսա-քաղաքական խնդիրների, անցյալի և ներկայի մասին:

– Սկզբում աշխատել եք Philosophy&Stuff-ին: Ինչպիսի՞ ամսագիր էր այն:

– Կլուժ քաղաքում էի, փիլիսոփայության Ֆակուլտետի ուսանող, երբ ցանկացա համագործակցել ուսանողական  Philosophy&Stuff ամսագրին: Մեծ սիրով էի դա անում: Այնուհետև սկսեցի այլ աշխատանքներ անել:

– Ինչպե՞ս որոշեցիք գրել:

– Սկսեցի գրել ավելի ուշ՝ 2006 թ., երբ հրատարակվեց իմ առաջին գիրքը՝ «ՌԴ-ում ծնված»: Այն թարգմանվել է 9 լեզվով՝ ռուսերեն, վրացերեն, հունգարերեն, իսպաներեն, իտալերեն, իսկ անգլերեն տարբերակը շուտով կհրատարակվի: 2009 թ. հրատարակվել է «Կայսրության վերջին աղանդավորները», 2010 թ.՝  Բոգդան Ալեքսանդրու Ստընեսկուի հետ գրած «Այն, ինչ մեզ բաժանում է» գիրքը, իսկ 2012 թ.՝ «Այսօրվա ռուս մտավորականները»:

– Այլ աշխատանքնե՞ր:

– Իհարկե: Այսօր համակարգում եմ «Հակակոմունիզմի պատրանքը» գիրքը (2008 թ., www.ernu.ro):

– Իսկ ո՞րն է Ձեր վերջին գիրքը:

– Կոչվում է «Ձախի մարդ եմ»:

– Ո՞րն է ձեր գրքերի գլխավոր իմաստը, միջուկը:

– Յուրաքանչյուր գիրք ունի առանձին իմաստ: Եթե առաջին գրքում ինձ ավելի շատ հետաքրքրում էր մարդու անցյալը և դրա մասին անվրդով խոսելը կոմունիստական ժամանակաշրջանում, ապա հաջորդ աշխատանքներում խոսվում է այսօրվա խնդիրների,  ամենօրյա կյանքի մասին՝ անցյալի համեմունքներով: Իմ գրքի գլխավոր հերոսները գաղափարներն են: Ես փորձում եմ հասկանալ հասարակությանը, այն վերլուծել և քննարկել՝ ավելի որակով ապագա կառուցելու ակնկալիքով:

– Կարծում եք` կա՞ արդարություն, թե՞ մարդն է այն հորինել:

– Չարն ու բարին մարդն է հորինել: Կարծում եմ, որ պետք է ձգտենք ավելի լավ, որակով  կյանքի, այլապես արհամարհանքն ավելի վատ կլինի: Քանի դեռ չենք հետաքրքրվում մյուսներով և արհամարհված ենք, նահանջում ենք, որակազրկվում:

– Ինչպիսի՞ անհարթությունների եք հանդիպել աշխատանքի ընթացքում:

– Ամենամեծ բարդությունները կապված են եղել այն փաստի հետ, որ միայն գրելով չես կարող ապրել: Ուստի գրողների մեծ մասը կողմնակի աշխատանքներ ունի:

– Սթրեսային վիճակում ի վիճակի՞ եք գրել:

– Անհնար չէ, բայց այդ դեպքում պետք է ավելի մեծ ջանք գործադրես: Սակայն թիվ մեկ խնդիրը ժամանակի հետ է կապված:

– Այդպես է ամենուրե՞ք:

– Այո, հատկապես ոչ զարգացած երկրներում:

– Ի՞նչ փիլիսոփայությամբ եք առաջնորդվում:

– Կարողանամ հնարավորինս կյանքը փոխել:

– Եվ ստացվո՞ւմ է:

– Դժվար է ասել՝ կարողանում եմ այն փոխել, թե ոչ: Հնարավոր է, որ երբեք չտեսնենք մարդկանց որոշ խմբերի որոշ աշխատանքների արդյունքները, ի տարբերություն մեր երեխաների: Պետք է դա քաջ գիտակցենք:

– Ի՞նչ ծրագրեր ունեք:

–  Վերջերս  լույս տեսավ «Ձախի մարդ եմ» գիրքը: Այժմ էլ աշխատում եմ մարգինալ խմբերի մասին գրքի վրա:

–  Այսի՞նքն…

– Այսինքն՝ որոշ կրոնական մարգինալ խմբերի հարյուր տարվա կյանքի մասին, և այն լինելու է վավերագրական վեպի պես մի գրվածք:

Հարցազրույցը Ելենա ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ

Անկախ

Սոցիալական պաշտպանության ոլորտում 2013 թ.-ին, մասնավորապես, ավարտին են հասցվել ինտեգրված սոցիալական ծառայությունների փորձնական ծրագրի նախապատրաստական աշխատանքները, մշակվել և ներդրվել են պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային բաղադրիչի գործարկումն ապահովող տեղեկատվական ենթակառուցվածքները, շահագործվել է կենսաթոշակային համակարգի տեղեկատվական նոր շտեմարանը: Այս մասին ՀՀ կառավարության մամուլի կենտրոնում կայացած մամուլի ասուլիսում նշել է ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արտեմ Ասատրյանն՝ ամփոփելով անցած տարին:

Ըստ նախարարի` գործազրկության մակարդակը Հայաստանում 2013թ.-ի տարեվերջին կազմել է 16,2%՝ նախորդ տարվա 17,3%-ի փոխարեն: Նա նշել է, որ 2013թ.-ի ընդունվել է «Զբաղվածության մասին» ՀՀ նոր օրենքը, որի նպատակն է պասիվ քաղաքականությունից անցում կատարել աշխատաշուկայի օբյեկտիվ իրավիճակից բխող ճկուն քաղաքականության: «Կարևորում ենք զբաղվածության ակտիվ նոր ծրագրերի փորձարկումն ու ներդրումը»,– ընդգծել է Ա.Ասատրյանը:
Խոսելով ձեռքբերումների մասին՝ նախարարը նշել է, որ անցած տարի գործարկվել են սոցիալական ծառայությունների տարածքային 19 համալիր կենտրոնները, որոնց հիմնական նպատակը քաղաքացիներին մատչելի ծառայություն մատուցելն է` «մեկ պատուհանի» սկզբունքով:
Ա.Ասատրյանը հայտնել է , որ 2013թ.-ին ավարտվել է ավանդների փոխհատուցման ծրագիրը ` 2005-2006 թվականներին հաշվառված: Այս ընթացքում վճարվել է շուրջ 10 մլրդ դրամ: Ծրագիրը շարունակվելու է նաև 2014թ.-ին:

ՀՀ կառավարությանն առընթեր քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության (ՔԱԳՎ) 2014թ.-ի գերակա խնդիրներից է լինելու «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքի բնակելի շենքերի բնակարանների սեփականատերերին և նույն տարածքի նախկին հանրակացարաններում փաստացի բնակվող բնակիչներին նոր բնակարաններով ապահովումը:

Այս մասին ՀՀ կառավարության մամուլի կենտրոնում կայացած մամուլի ասուլիսում նշել է ՀՀ ԿԱ քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության պետ Արտյոմ Մովսեսյանը, նշելով, որ ըստ այդմ, Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքում կկառուցվեն նոր բնակելի շենքեր: Ըստ Ա.Մովսեսյանի` 176 ընտանիքի համար նոր բազմաբնակարան շենքերի կառուցման նպատակով կներդրվի 4 մլն դոլար:
«Բանակցությունների ընթացքում բոլոր քաղաքացիները, բնակիչները կողմ են եղել տեղափոխմանը, առաջարկվող պայմանները շատ ավելի լավն են, քան այսօր իրենք ունեն, առնվազն 20-25 տոկոսով ավելի բնակարանային տարածք են իրենք ստանալու»,– նշել է Ա.Մովսեսյանը:
ՔԱԳՎ հաջորդ գերակա խնդիրը կոմերցիոն օդաչուների պատրաստումն է: Նախատեսվում է ավարտին հասցնել «Ավիաուսումնական կենտրոն» փակ բաժնետիրական ընկերության օդաչու-ուսանողների թռիչքային պրակտիկան, ինչի արդյունքում օդաչուները կունենան ավիացիոն միջազգային կազմակերպությունների պահանջներին համապատասխան որակավորում:

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի գլխավորությամբ կառավարությունում այսօր սկսվել է ՀՀ պետական կառավարման մարմինների գնահատված կատարողականների և ՀՀ կառավարության 2013 թ. գործունեության միջոցառումների ծրագրի ու գերակա խնդիրների կատարման մասին հաշվետվությունների քննարկումը։

2013 թ. ընթացքում կատարված աշխատանքների ու դրանց արդյունքների վերաբերյալ զեկուցումներով են հանդես եկել ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի, ՀՀ առողջապահության, ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի, ՀՀ սփյուռքի, ՀՀ գյուղատնտեսության, ՀՀ ֆինանսների, ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների, ՀՀ էկոնոմիկայի, ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարները, ՀՀ ԱՍՀՆ սոցիալական ապահովության պետական ծառայության, ՀՀ ԳՆ սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայության, ՀՀ ԿԱ պետական գույքի կառավարման վարչության և ՀՀ ԿԱ քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության պետերը: Նրանք անդրադարձել են հաշվետու տարում գերակա խնդիրների կատարման ուղղությամբ իրականացված միջոցառումներին և վարչապետին զեկուցել արձանագրված բացթողումների պատճառների մասին:
Կառավարության ղեկավարը համապատասխան հանձնարարականներ է տվել առկա թերացումների վերացման ուղղությամբ: Հաշվետվությունները լսելուց հետո վարչապետ Սարգսյանն անդրադարձել է 2013թ. ըստ գերատեսչությունների տրված հանձնարարականների, ինչպես նաև աշխատակազմերի ստորաբաժանումների կատարողականներին: Զեկուցողները պարզաբանումներ են ներկայացրել հանձնարարականների ուշացումով կատարման կամ չկատարման, տարբեր վարչությունների աշխատանքի գնահատման վերաբերյալ:
Վերոնշյալ պետական կառավարման մարմինների 2013 թ. գործունեության միջոցառումների ծրագրի և գերակա խնդիրների իրականացման արդյունքների հաշվետվությունների սեղմագրերին հնարավոր է ծանոթանալ վերջիններիս պաշտոնական կայքերում:

Անկախ

Վայոց ձորի մարզպետ Էդգար Ղազարյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրառում է կատարել` նվիրված  հունվարի 19-ի լույս 20-ի գիշերը ադրբեջանական դիվերսիոն հարձակումը կանխելու ժամանակ  հերոսաբար զոհված զինծառայող, կրտսեր սերժանտ  Արմեն  Հովհաննիսյանին:

Ղազարյանը գրում է. « Սիրելի Արմեն։ Այն պահին, երբ Դու խրամատում հրոսակների դեմ պայքարում կյանքի գնով Հայրենիքդ էիր պաշտպանում, իմ նորածին բալիկը հանգիստ քնած էր իր օրորոցում։ Քո երիտասարդ կյանքը զոհելով՝ Դու իմ բալիկի կյանքն էիր փրկում։ Ինչպես ասեմ Քեզ, որ ես ՇՆՈՐՀԱԿԱԼ ԵՄ ՔԵԶԱՆԻՑ։ Երբ իմ բալիկը մեծանա, ես անպայման կպատմեմ նրան Քո մասին։ Նրա պես իրենց օրորոցում քնած այսօրվա բալիկները այցի կգան Քո շիրիմին։ Դու ուժեղ ես և շատ հզոր։ Քո ուժն է դառնում մեզ ոգեշնչող։ ՓԱՌՔ ՔՈ ՍԽՐԱՆՔԻՆ, ԼՈՒՅՍ ՔՈ ՇԻՐՄԻՆ։ Դու ծննդյան օրից արդեն իսկ կրում ես ՔՈ երկրի անունը՝ ԱՐՄԵՆ։ Մենք հիշելու ենք Քեզ մեր պետական օրհներգը ամեն անգամ երգելու պահին.
Ամենայն տեղ մահը մի է
Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի,
Բայց երանի՝ որ յուր ազգի
Ազատության կզոհվի»։

Անկախ

Ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության ծառայողները հունվարի 20-ին, ժամը 09.00-ին, «Զվարթնոց» օդանավակայանում հայտնաբերվել և բերման են ենթարկել 1988 թ. ծնված Երջանիկ Խ.-ին, որը 2013 թ. սեպտեմբերի 3-ից ՌԴ Ռոստովի մարզի իրավապահների կողմից հետախուզվում էր գողության մեղադրանքով:

Անկախ

Ըստ ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` հունվարի 20-ից 21-ն ընկած ժամանակահատվածում հանրապետությունում արձանագրվել է սպանության փորձի 1 դեպք, որը բացահայտվել է:
Արձանագրված մարմնական վնասվածք հասցնելու 8 դեպքից բացահայտվել է 5-ը, խարդախության 6 դեպքից` 4-ը, գողության 23 դեպքից` 22-ը, մաքսանենգության 1 և յուրացման կամ վատնման 2 դեպքերն էլ բացահայտվել են:
Նախկինում կատարված հանցագործություններից բացահայտվել է գողության 4 դեպք:
Անցած 1 օրվա ընթացքում հանրապետությունում արձանագրվել է ճանապարհատրանսպորտային 8 պատահար. 16 մարդ ստացել է տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ:

Անկախ

Անկախ

Հունվարի 21-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 300,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 407.05 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 407.05 դրամ:

Անկախ

Թուրքական «Անադոլու» գործակալությունը նախատեսում է Հայաստանում գրասենյակ բացել: «Անադոլու» գործակալության ներկայացուցիչը և  թուրք պատմաբան, Անկարայի Կովկասյան ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն  Հասան Օքթայը Երևանում հանդիպումներ են ունեցել` գրասենյակի բացման  թույլտվություն ստանալու համար, ինչպես նաև Հյուսիսային պողոտայում գրասենյակի տարածք վարձակալելու համար:

Նրանք  հանդիպում ունեցան  նաև Անկախի աշխատակազմի ներկայացուցիչների հետ: Նրանք փորձում էին հասկանալ, թե ինչպիսի արձագանք կառաջացնի Հայաստանում  թուրքական լրատվական գործակալության գրասենյակի բացումը: Քննարկվեցին նաև երկու երկրներում մամուլի ազատությանը,  էթիկական  լրագրությանը, մամուլի ազդեցիկությանը վերաբերող հարցեր:

Անկախ

«Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ից Անկախին տեղեկացրեցին , որ

2013 թվականի հունվար-դեկտեմբերին «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ն փոխադրել է 3275,2 հազ. տոննա բեռ և 415,4 հազ. ուղևոր: Բեռնափոխադրումների ծավալը հաշվետու ժամանակաշրջանում 2012 թվականի հետ համեմատ կրճատվել է 5,3%-ով, իսկ ուղևորաշրջանառությունը՝ աճել 4%-ով (52992,0 հազ. ուղևոր/կմ-ից մինչև 55123,8 հազ. ուղևոր/կմ):

Արտահամնան հաղորդակցությունում ՀԿԵ-ի բեռնափոխադրումների ծավալը  2013 թվականի հաշվետու ժամանակահատվածում կազմել է 456 հազար տոննա: Ներմուծման հաղորդակցությունում փոխադրվել է 1260,7 հազար տոննա բեռ, տեղական հաղորդակցությունում՝  1558,5 հազար տոննա:

Բեռների ծավալում գերակշռող մաս կազմում են, մասնավորապես, գունավոր մետաղները (1,3 մլն. տոննա), հացահատիկային բեռները (455 հազ. տոննա), նավթային բեռները (276,8 հազ. տոննա), շինանյութը (133,5 հազ. տոննա), ցեմենտը (110,2 հազ. տոննա):

Միայն դեկտեմբեր ամսվա ընթացքում ՀԿԵ-ի բեռնափոխադրումների ծավալը կազմել է 245 հազ. տոննա, որից արտահանվել է 29,7 հազ. տոննա, ներմուծվել՝ 120 հազ. տոննա, տեղական հաղորդակցությունում փոխադրվել՝ 95,3 հազ. տոննա բեռ:

Իսկ տարվա ընթացքում փոխադրված 415,4 հազ. ուղևորից 60,2 հազարը տեղափոխվել էր միջազգային և 355,2 հազարը՝ տեղական հաղորդակցությունում:

«ՀԿԵ» ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն Վիկտոր Ռեբեցը ոլորտի համար պատասխանատու ղեկավարներին հանձնարարեց ուսումնասիրել իրավիճակը և մշակել բեռնափոխադրումների և ուղևորափոխադրումների աճի ապահովման, բեռների լրացուցիչ ծավալների և նոր ուղևորների ներգրավմանն ուղղված միջոցառումների ցանկ:

ՀԿԵ–ն էապես բարելավել է լոկոմոտիվների և բեռնատար վագոնների շահագործման ցուցանիշները

2013 թվականին «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ում էապես բարելավվել են լոկոմոտիվների և բեռնատար վագոնների շահագործման ցուցանիշները: Վերջին վիճակագրական տվյալների համաձայն՝ մեկ բեռնատար վագոնի շրջանառությունը 2012 թվականի նույն ժամանակահատվածի հետ համեմատ արագացել է մոտ 0,2 օրով կամ 6,7%-ով:

Ըստ վիճակագրական տվյալների՝ 2013 թվականի հունվար-դեկտեմբերին մեկ վագոնը շրջանառությունում էր գտնվել միջինում 3 օր:

Մեկ վագոնի միջին օրեկան արտադրողականությունը 2013 թվականի ընթացքում կազմել է 4995 տկմ նետտո/վագոն, ինչը 10,6%-ով գերազանցում է 2012 թվականի նույն ժամանակահատվածում գրանցված ցուցանիշը:

Բարելավվել են նաև լոկոմոտիվների շահագործման ցուցանիշները: Մեկ լոկոմոտիվի միջին օրեկան վազքը կազմել է 394 լոկ-կմ, ինչը 7,7%-ով գերազանցում է  2012-ի ցուցանիշը:

Ընկերությունը նման արդյունքների կարողացել է հասնել ենթակառուցվածքի և շարժակազմի արդիականացման, գնացքների անվտանգության ապահովման շնորհիվ:

Անկախ