Հուլիսի 4-ին, ժամը 10.59-ին ահազանգ է ստացվել, որ Վայոց ձորի մարզի Մալիշկա գյուղում քաղաքացին բարձրացել է ծառը և սպառնում է ցած նետվել:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
Մինչ հրշեջ-փրկարարների կանչի վայր հասնելը` Եղեգնաձոր-Վայք ճանապարհի 8-րդ կմ-ում ոստիկանության աշխատակիցների բանակցությունների արդյունքում կանխել է 1976 թ. ծնված Ա. Մանուկյանի ինքնասպանության փորձը:
Հուլիսի 4-ին, ժամը 16.33-ին ահազանգ է ստացվել, որ Կոտայքի մարզի Վերին Պտղնի գյուղի 3-րդ փողոցի թիվ 24 տան մոտակա խողովակում օձ է նկատվել, որին որսալու համար անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
Հրշեջ-փրկարարները նշված հասցեում հայտնաբերել են օձ և տեղափոխել անվտանգ տարածք:
Հուլիսի 4-ին, ժամը 19.06-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Գ. Նժդեհի փողոցի «Հանդիպում» սրճարանի մոտակայքում կատուն բարձրացել է ծառը և չի կարողանում իջնել. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր են մեկնել հատուկ փրկարարական ջոկատի հերթապահ և ՃԿԿ ԱԻ արձագանքման խմբերը:
Փրկարաները կատվին ծառից իջեցրել են ցած:
Հուլիսի 4-ին, ժամը 10.14-ին տեղեկություն է ստացվել, որ հուլիսի 3-ի ժամը 02.00-ի սահմաններում Վայոց ձորի մարզի Մոզրովի գյուղում տեղացած հորդառատ անձրևի հետևանքով անձրևաջրերը լցվել են 4-րդ փողոցի թիվ 3 տան նկուղը և տանը կից օժանդակ շինությունները (պատկանում է Ա. Հարությունյանին), 5-րդ փողոցի թիվ 8 տան ննջասենյակը, ինչի հետևանքով վնասվել է առաստաղի երեսպատումը՝ 6 քմ:
Դեպքի մասին տեղյակ է պահվել մարզպետարանի քաղաքաշինության վարչության պետը:
Ստեղծվել է հանձնաժողով վնասի չափերը գնահատելու համար:
Կարկտահարություն Արագածոտնի մարզում
Հուլիսի 4-ին, ժամը 19.09-ին տեղեկություն է ստացվել, որ ժամը 18.00-ի սահմաններում տեղացած կարկուտի հետևանքով վնասվել են Արագածոտնի մարզի Շողակն և Ջրամբար գյուղերի պտղատու այգիները, տնկարաններն ու ցանքատարածքները:
Ստեղծվել է հանձնաժողով վնասի չափերը ճշտելու համար:
Տարածքը “ՄԵՎԱՆԾ” ՊՈԱԿ-ի կողմից չի վերահսկվում:
Կարկուտը վնասել է Գլաձոր և Գետափ գյուղերի պտղատու այգիները
Հուլիսի 4-ին, ժամը 09.01-ին տեղեկություն է ստացվել, որ հուլիսի 3-ի ժամը 02.00-ի սահմաններում տեղած կարկուտի հետևանքով վնասվել են Վայոց ձորի մարզի Գլաձոր և Գետափ գյուղերի պտղատու այգիները, տնկարանները և ցանքատարածքները:
Դեպքի մասին տեղյակ է պահվել մարզպետարանի բնապահպանության և գյուղատնտեսության վարչության պետը:
Ստեղծվել է հանձնաժողով վնասի չափերը գնահատելու համար:
Տարածքը «ՄԵՎԱՆԾ» ՊՈԱԿ-ի կողմից չի վերահսկվում:
Հուլիսի 4-ին, ժամը 20.54-ին տեղեկություն է ստացվել, որ Թեղուտ–Հաղարծին ավտոճանապարհին՝ գազալցակայանի մոտակայքում, տեղի է ունցել ՃՏՊ. անհրաժեշտ է օգնություն:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
Պարզվել է, որ դեռևս չբացահայտված հանգամանքներում Դիլիջան-Հաղարծին ավտոճանապարհի 15-րդ կմ-ում «ՎԱԶ-2106» մակնիշի 34 TS 300 պետհամարանիշով ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և շրջվել ձորը: Տուժածներ չկան:
Հրշեջ-փրկարարները դադարեցրել են գազի արտահոսքը, հոսանքազրկել և ուղղել են ավտոմեքենան:
Դեպքի վայրում են գտնվել ոստիկանության և շտապօգնության աշխատակիցները:
Հուլիսի 4-ին, ժամը 22.54-ին ահազանգ է ստացվել, որ Վ. Սարգսյան փողոցի թիվ 5 հասցեում գտնվող ՀՀ գլխավոր դատախազության շենքի դիմաց ավտոմեքենա է այրվում:
Դեպքի վայր է մեկնել չորս մարտական հաշվարկ:
Տեղում պարզվել է, որ քաղաքացի Խ. Ղալեչյանը դյուրավառ հեղուկով տարան նետել է դեպի դատախազության շենքը, ինչի հետևքանքով առաջին հարկի սենյակներից մեկում այրվել է համակարգիչ: Հրդեհը մարվել է տեղի ուժերով, իսկ Խ. Ղալեչյանը տեղափոխվել է ոստիկանության Երևան քաղաքի Կենտրոնականի բաժին:
Հուլիսի 4-ին, ժամը 10.24-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Մյասնիկյան պողոտայի թիվ 19/1տան մոտակա ժայռից ժայռաբեկոր է պոկվել և ընկել տան դիմաց՝ փակելով տան մուտքը. անհրաժեշտ է օգնություն:
Դեպքի վայր են մեկնել ՃԿԿ ԱԻ արձագանքման և հատուկ փրկարարական ջոկատի հերթապահ խմբերը:
Փրկարարները ժայռաբեկորը մասնատել և հեռացրեն են տան մոտակայքից:
Հուլիսի 4-ին, ժամը 21.21-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Շրջանցիկ թունելի մոտակա ձորում 3 անչափահաս տղաներ են մոլորվել. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր են մեկնել հատուկ փրկարարական ջոկատի հերթապահ, ՃԿԿ ԱԻ արձագանքման խմբերը և մեկ մարտական հաշվարկ:
Փրկարարները Երևանի Թբիլիսյան խճուղու թիվ 20 հասցեի՝ «Երևանի շամպայն գինիների գործարան» ԲԲԸ-ի մոտակայքում գտել են 2001 թ. ծնված Է. Շուշանյանին, 2001 թ. ծնված Ա. Մնացականյանին, 2000 թ. ծնված Ա. Համբարձումյանին և հանձնել ծնողներին:
Հուլիսի 5-ին, ժամը 03.38-ին տեղեկություն է ստացվել, որ Շիրակի մարզի Թորոսգյուղի ոլորանների մոտակայքում տեղի է ունեցել ՃՏՊ, կան տուժածներ:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
Պարզվել է, որ Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհի 14-րդ կմ-ում «Օպել» մակնիշի 69 TS 669 պետհամարանիշով ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և շրջվել:
Մինչ հրշեջ-փրկարարների կանչի վայր հասնելը՝ 1992 թ. ծնված Ա. Նուրբեկյանը, 1991 թ. ծնված Գ. Ռանյանը, 1992 թ. ծնված Ա. Սահակյանը և 1991 թ. ծնված Վ. Ստեփանյանը հոսպիտալացվել են Գյումրի քաղաքի բժշկական կենտրոն, որտեղ նրանց առողջական վիճակը գնահատվել է բավարար:
Հրշեջ-փրկարարները դադարեցրել են գազի արտահոսքը և հոսանքազրկել են ավտոմեքենան:
Դեռևս հին ժամանակներից Հայաստանում զարգացած է եղել կաշեգործությունը: Հետագայում այն բաժանվել է ինքնուրույն արհեստների՝ կաշվի մշակում, կոշկակարություն, մագաղաթի պատրաստում: Երևանում, ինչպես հայաբնակ մյուս վայրերում, կաշեգործությունը համարվել է ամենատարածված արհեստներից մեկը, թեև կրել է տնայնագործական բնույթ։ Կաշեգործները գոմշի և եզան կաշվից պատրաստել են ներբանացու, կովի և երինջի կաշվից՝ քոսալու, որն օգտագործվել է՝ որպես կոշիկի երեսացու։ Կաշվի դիմացկունությունը որոշվել է հետևյալ կերպ. կաշվի նմուշի մի ծայրն անշարժ ամրացվել է հարմարանքին, իսկ մյուս ծայրից կախվել է հատուկ տարա, որում կշռաքարեր են եղել։ Դրանց քանակը որոշել է կաշվի դիմացկունությունը։
1890-ական թվականներին կաշեգործական արհեստանոցները, որոնց դաբախանա էին անվանում, կլանվում էին նույն տիպի ձեռնարկությունների կողմից։ Դրանք խոշոր արհեստանոցներ էին, բայց հիմնական գործը կատարվում էր ձեռքով։ XX դարի սկզբին Երևանում գոյություն ուներ երկու այդպիսի գործարան՝ Գաբրիելյանի և Սարգսյանի։ Խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո պետականացվում են նաև այս գործարանները (աղբյուրը՝ Երևանի պատմության թանգարան):
Ցավոք, այսօր կաշեգործության երբեմնի ավանդույթներից քիչ բան է մնացել: Օրինակ` Երևանի Շահումյանի անվան կաշվի գործարանը, որը 1996 թ. սեփականաշնորհվել է և ներկայումս կոչվում է «Կաշի» ԲԲԸ, արդեն մեկուկես-երկու տարի է՝ չի գործում: Գործարանի տնօրեն Վարդան Կիրակոսյանի խոսքով` սկզբնական շրջանում գործարանն իր հզորությունների գոնե 40 տոկոսի չափով աշխատում էր: Բայց աստիճանաբար հզորությունը նվազել է և ի վերջո մարել, քանի որ գործարանը տնտեսական ներկայիս պայմաններում չի կարողանում դիմանալ Թուրքիայի և մի շարք այլ երկրների մրցակցությանը:
Բանն այն է, որ այժմ տարբեր ֆիզիկական անձինք, հավաքելով կաշվի հումքը, այն իրացնում են արտերկրում, մոտավորապես մեկ կգ կաշին՝ մեկ դոլար գնով: 2013 թ. չորս ամսվա ընթացքում Հայաստանից արտահանվել է 1464 տոննա կաշի, որից 1036-ը՝ Թուրքիա, 222-ը՝ Չինաստան, 178-ը՝ Վրաստան և 23 տոննան՝ Հնդկաստան:
Կաշվի հումքի արտահանմամբ զբաղվողները հիմնականում աշխատում են ստվերային դաշտում, խուսափում են հումքի փաստաթղթավորման գործընթացից, իսկ Երևանի կաշվի գործարանն այդ ձևով նրանցից հումք չի գնում: Եթե գնի, ապա ստիպված է փաստաթղթավորման հարցերով ինքը զբաղվել, գործընթացը ձևակերպել որպես անհայտ անձից գնում և ձեռք բերված կաշվի վրա ավելացնել ևս տասը տոկոս՝ համաձայն եկամտային հարկի մասին օրենքի: Իսկ դա, բնականաբար, կթանկացնի հումքը, և տեղի վերամշակողը կհայտնվի ոչ շահեկան դիրքերում:
Մինչդեռ արտահանողներն իրենց հումքն արտահանում են առանց որևէ տուրք վճարելու, վաճառում են բարձր գներով և մեծ շահույթներ ստանում: Փաստորեն Հայաստանից դուրս է հանվում կաշվի գրեթե ողջ պաշարը, իսկ ոլորտի արդյունաբերությունը պարզապես անկում է ապրում:
Վարդան Կիրակոսյանը կարծում է, որ այս խնդիրը լուծելու համար նախ և առաջ կաշվի հումքի արտահանմամբ զբաղվողներին պետք է բերել հարկային դաշտ կամ ժամանակավորապես թույլ չտալ հումքն արտահանել, որպեսզի իրենք նույնպես կարողանան հումք ունենալ: Այդ կերպ կառավարությունը կաջակցի տեղի վերամշակողներին, և ոլորտը կզարգանա: Գործարանի տնօրենը երաշխավորում է նաև, որ եթե կառավարությունն աջակցի իրենց, և գործարանը սկսի աշխատել, ապա իրենք կլուծեն 300 աշխատատեղի խնդիր, պետական բյուջե մուտք կարվի մինչև մեկ միլիարդ դրամ: Ինչ վերաբերում է կոշկագործությանը, ապա դա աննախադեպ զարգացում կապրի: Կիրակոսյանը կոշկագործ է և որպես մասնագետ է դա երաշխավորում: Նշենք, որ ներկայումս արտերկրից տարեկան 10 մլն զույգ կոշիկ է ներկրվում Հայաստան, և եթե մի քանի կոշիկի գործարան էլ աշխատի, ապա ոչ միայն տեղական շուկան կապահովվի, այլև Հայաստանը կոշիկ կարտահանի:
Կիրակոսյանը նաև վստահեցնում է, որ գործարանի աշխատելու դեպքում իրենք տեղական շուկային կառաջարկեն դրսից ներմուծված նույն որակի կաշի` 30-40 տոկոսով ավելի էժան գնով:
Մի կարևոր հանգամանք ևս. Երևանի կաշվի գործարանն այսօր էկոլոգիական առումով լիովին անվտանգ է, որևէ վտանգավոր թափոն չի արտանետվում շրջակա միջավայր, քանի որ գործարանն ունի մաքրման թանկարժեք կայան, որը ձեռք է բերվել մոտ յոթ տարի առաջ՝ միջազգային կազմակերպություններից մեկի դրամաշնորհի և գործարանի միջոցների շնորհիվ: Այդ հսկայական ներդրումը, փաստորեն, նույնպես անիմաստ է դառնում:
Նշենք, որ դեռևս մի քանի ամիս առաջ Հանրային խորհրդի ֆինանսատնտեսական և բյուջետային հարցերի հանձնաժողովը քննարկել է այս հարցերը և դիմել կառավարությանը` առաջարկելով միջոցներ ձեռնարկել կաշվի հումքը տեղում վերամշակելու ուղղությամբ: Հանրային խորհրդի անդամ, համապատասխան հանձնաժողովի նախագահ Վազգեն Սաֆարյանի խոսքով՝ իրենք ուսումնասիրել են նաև ոլորտի այլ երկրների փորձը, մասնավորապես` Ռուսաստանի և Բելառուսի: Օրինակ` իտալացիները մի քանի տարի առաջ գնում էին Ռուսաստանի կաշվի հումքի 40 տոկոսը, հետո այն վերամշակում, և Եվրոպայում իրացվող կաշվի 60 տոկոսը իտալացիների ձեռքում էր: «Սակայն այսօր արդեն Ռուսաստանն իր մոտ արտադրված հումքը պահում է երկրում` մաքսային արգելքներ սահմանելով արտահանման համար»,- նշում է Սաֆարյանը:
Կառավարությունը Հանրային խորհրդի նամակը հասցեագրել է էկոնոմիկայի նախարարություն, որտեղ ուսումնասիրել են հարցը և առաջարկել կազմակերպել համատեղ քննարկում` հրավիրելով ոլորտի շահագրգիռ կողմերին: Հունիսի 28-ին Հանրային խորհրդում տեղի ունեցավ լայն քննարկում, որին մասնակցում էր նաև ՀՀ էկոնոմիկայի փոխնախարար Տիգրան Հարությունյանը: Նա տեղեկացրեց, որ իրենք արդեն մեկ տարի է` քննարկումներ են անում Երևանի կաշվի գործարանի հետ, որի ընթացքում նաև ուսումնասիրել են և համոզվել, որ գործարանը հագեցած է տեխնիկական նորագույն սարքավորումներով, ինչը ողջունելի է:
Ինչ վերաբերում է բարձրացված խնդիրներին, ապա փոխնախարարը հիշեցրեց, որ խորհրդային տարիների պլանային տնտեսության փոխարեն Հայաստանն այժմ ունի ազատ տնտեսություն, ազատ շուկայական հարաբերություններ և ազատ տնտեսվարող սուբյեկտներ, որոնք էլ որոշում են` կաշին արտահանե՞լ, թե՞ վաճառել տեղացի վերամշակողին: Բացի այդ, կառավարությունը որդեգրել է արտահանման ոլորտում մի քաղաքականություն, ըստ որի՝ արտահանման համար չպետք է լինեն արգելքներ և տարիֆային սահմանափակումներ:
Այնուամենայնիվ, փոխնախարարը համամիտ է հարցը բարձրացնողների հետ, ավելին, նա ուրախ է, որ տնտեսական այս կարևոր հարցն այնքան է հասունացել, որ արդեն հանրային արձագանք է գտել: Նա կարծում է, որ անհրաժեշտ է տարբերակ գտնել տեղական արտադրողին, տվյալ դեպքում` Երևանի կաշվի վերամշակման գործարանին աջակցելու և կաշվե հումքի մի մասը Հայաստանում պահելու համար, սակայն դա պետք է արվի այնպես, որ չհակասի արտահանման հետ կապված կառավարության որդեգրած քաղաքականությանը:
Ինչևէ, Հանրային խորհրդի համապատասխան հանձնաժողովն ու ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունը համատեղ քննարկման արդյունքում կդիմեն կառավարությանը՝ քայլեր ձեռնարկել այդ ուղղությամբ՝ հաշվի առնելով տնտեսական անհրաժեշտությունը և կաշեգործության ոլորտում Հայաստանի երբեմնի հարուստ փորձն ու ավանդույթները:
Շառլ Ազնաուրը Երևանում`
Պաշտոնական այցով ՌԴ hյուսիսային մայրաքաղաքում գտնվող Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի գլխավորած պատվիրակությունն այցելել է Սանկտ Պետերբուրգի Հայ առաքելական Սուրբ Կատարինե եկեղեցի:
Եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տեր Սարգիս քահանա Չոփուրյանը ներկայացրել է դեռևս 19-րդ դարի կեսերին կառուցված հայկական եկեղեցու պատմությունը: Եկատերինա 2-րդ կայսրուհու օրոք Պետերբուրգի հայ համայնքի ղեկավար, ականավոր պետական գործիչ Հովհաննես Լազարյանի նախաձեռնությամբ և ողջ հայ համայնքի նվիրատվություններով կառուցված եկեղեցին, Տեր Սարգիս քահանայի հավաստմամբ, այսօր Սանկտ Պետերբուրգում բնակվող ավելի քան 25000 հայերի համար հանդիսանում է նաև ազգային մշակույթի հոգևոր կենտրոն:
Նա նաև հավելել է, որ շուրջ երեքդարյա պատմություն ունեցող եկեղեցին պետերբուրգյան հայ համայնքի համախմբման գործում այսօր լուրջ դերակատարում ունի: Ի դեպ, Եկատերինա 2-րդ կայսրուհին երկու անգամ անձամբ է մասնակցել Հայ առաքելական եկեղեցում մատուցվող Սուրբ պատարագին:
Քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը հոգևոր հովվի ուղեկցությամբ շրջել և ծանոթացել է նաև եկեղեցու հարակից տարածքում գտնվող Սանկտ Պետերբուրգի Լազարյանի անվան կրթադաստիարակչական կենտրոնի պայմաններին:
Ներկայացնելով կենտրոնի կողմից կազմակերպվող աշխատանքները՝ Տեր Սարգիս քահանա Չոփուրյանը նաև նշել է, որ մինչ կրթադաստիարակչական կենտրոնի կարգավիճակ ստանալը, այն գործել է որպես Հայ առաքելական եկեղեցուն կից կիրակնօրյա դպրոց:
Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության
և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն
Երևանի օրերի շրջանակում ՌԴ hյուսիսային մայրաքաղաքում գտնվող Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի ռեկտոր Նիկոլայ Կրոպաչյովի հրավերով այցելել է ուսումնական հաստատություն: Համալսարանի դիմանկարների նախասենյակում, որտեղ զետեղված են բուհի շուրջ 300-ամյա պատմության ընթացքում խոշոր դերակատարում ունեցած անձանց դիմանկարները, Տարոն Մարգարյանը և Նիկոլայ Կրոպաչյովը հանդիսավորությամբ բացել են հայ ակադեմիկոսներ Վիկտոր Համբարձումյանի և Արմեն Թախտաջյանի դիմանկարները:
Հարկ է նշել, որ ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանը 1939-1941թթ. հանդիսացել է համալսարանի պրոռեկտորը, իսկ ակադեմիկոս Արմեն Թախտաջյանը երկար տարիներ դասավանդել է համալսարանում:
Ռեկտոր Նիկոլայ Կրոպաչյովի հավաստմամբ` դիմանկարների զետեղումը նախասենյակում յուրովի հարգանքի տուրք է այն մեծ ավանդին, որ հայազգի երկու ակադեմիկոսներն ունեցել են համալսարանի պատմության մեջ:
Այնուհետ Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը շրջել է նաև Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի թանգարանում, ծանոթացել բուհի ստեղծման պատմությանն ու ներկայացված ցուցանմուշներին:
Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության
և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն
Հուլիսի 2-ին Ստրասբուրգում տեղի ունեցավ Հայաստանի նախագահության կողմից անցկացվող հերթական մշակութային միջոցառումը: ԵԽ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցչությունը, Ստրասբուրգի քաղաքապետարանի աջակցությամբ, կազմակերպեց ջազ-համերգ՝ հայտնի դաշնակահար Տիգրան Համասյանի մասնակցությամբ։
Միջոցառման սկզբում ողջույնի խոսքով հանդես եկավ ԵԽ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ, դեսպան Արմեն Պապիկյանը։
Համերգի ունկնդիրների շարքերում էին ԵԽ անդամ երկրների դեսպաններ, ԵԽ քարտուղարության եւ Ստրասբուրգի քաղաքային իշխանության բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, հայկական համայնքի ներկայացուցիչներ։ Համերգին հետեւեց ընդունելություն:
Հուլիսի 4-ին արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանն ընդունեց Հայաստանում Բրազիլիայի նորանշանակ դեսպան Էդմոն Մարինյու Դուարտե Մոնտեյրուին՝ հավատարմագրերի պատճենի հանձնման կապակցությամբ:
Շնորհավորելով դեսպան Մոնտեյրուին նշանակման կապակցությամբ նախարար Նալբանդյանը նշեց, որ Հայաստանի ու Բրազիլիայի միջև ձևավորվել են ջերմ բարեկամական հարաբերություններ և հույս հայտնեց, որ նորանշանակ դեսպանն իր առաքելության ընթացքում իր ներդրումը կունենա երկու երկրների
համագործակցության խորացման գործում:
Շնորհակալություն հայտնելով բարեմաղթանքների համար դեսպան Մոնտեյրուն ասաց, որ Բրազիլիան կարևորում է Հայաստանի հետ հարաբերությունների զարգացումը և ինքը կանի առավելագույնը տարբեր ոլորտներում երկկողմ փոխգործակցությունն ընդլայնելու նպատակով:
Զրույցի ընթացքում անդրադարձ արվեց միջխորհրդարանական կապերի
ակտիվացմանը, իրավապայմանագրային դաշտի ընլդայնմանը, գործարար կապերի
խթանմանը, արտգործնախարարությունների միջև պարբերական
խորհրդատվությունների անցկացմանը, մշակութային և կրթական ոլորտներում
փոխգործակցության նպատակով քայլերի ձեռնարկմանը:
Կառավարության այսօրվա նիստից առաջ ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանն անդրադարձել է ՀՀ նախագահի` 2012 թ. սեպտեմբերին կառավարությունում անցկացրած խորհրդակցությանը, որը նվիրված էր պետական բյուջեի միջոցների ոչ արդյունավետ ծախսմանը. «Այդ խորհրդակցությունից հետո մենք բավական մեծածավալ աշխատանք ենք կատարել, ընդունվել են բազմաթիվ որոշումներ, տրվել են հանձնարարականներ, գերատեսչությունների աշխատակիցներն անցել են վերապատրաստում: Եկել է պատասխան տալու ժամանակը: Ֆինանսների նախարարությունը դիտարկումներ է իրականացրել, թե ինչպիսին է իրավիճակն այսօր: Այդ բոլոր նյութերը տրամադրվելու են ձեզ, որպեսզի դուք ուսումնասիրեք: Եկել է պատասխան տալու ժամանակը, և այսուհետև մենք լինելու ենք չափազանց խիստ ցանկացած խախտման վերաբերյալ: Պարոն Սարգսյան, ես Ձեզ հանձնարարում եմ, որ այսուհետ վերահսկողական ծառայության բոլոր բացահայտումները, ակտերն անհապաղ ուղարկեք իրավապահ մարմիններին և միևնույն ժամանակ պարբերաբար, տարեկան ծրագրին համահունչ հենց հերթական ստուգումն ավարտվի, ակտերը կազմել, հանրությանը ներկայացնել դրանց արդյունքները: Կառավարության հաջորդ նիստերից մեկում մենք կանդրադառնանք դիտարկումների արդյունքներին ըստ գերատեսչությունների և կտեսնենք` որտեղ ինչ իրավիճակ է ստեղծվել, որտեղ կան բարելավումներ, իսկ որտեղ իրավիճակը դեռևս վատ է մնում:
ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի հանձնարարությամբ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանը տեղեկացրել է, թե ինչպես են իրականացվում գյուղմթերումները, և ինչպիսին է իրավիճակը:
ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյան – Մեծարգո պարոն վարչապետ, հարգելի գործընկերներ, ավարտվեց առաջին կիսամյակը, և մեր մշտադիտարկումների արդյունքում ես ուզում եմ ներկայացնել գյուղատնտեսության ոլորտում տիրող իրավիճակն այսօր` կապված հատկապես Արմավիրի մարզի կարկտահարությունից հետո մթերումների արտահանումների և ընդհանրապես ոլորտում տիրող իրավիճակի վերաբերյալ: Բոլորիդ հայտնի է, որ մայիսի 12-ին տեղի ունեցած ուժեղ կարկտահարության հետևանքով Արմավիրի մարզում տուժեցին գյուղացիական տնտեսություններ: Այդ ժամանակ գյուղացիների մոտ հուսահատ վիճակ էր: Եվ այն, ինչ կատարվեց, բնական էր: Իհարկե, այդ ժամանակ շատ դեպքերում խելք տվողները գյուղացիներին ավելի շատ են լինում, քան կոնկրետ օժանդակություն, օգնություն ցույց տվողները: Եվ պետությունն, ինչպես միշտ, այս անգամ էլ կանգնեց գյուղացու կողքին, օգնության ձեռք մեկնեց և բազմակողմանի անհետաձգելի օգնություն ցույց տվեց: Ես ուզում եմ մի քանի թվեր նշել հետևանքների կանխման և վերացման առումով. գյուղացիական տնտեսություններին տրվեցին 87 մլն դրամի սերմեր` 24 տոննա, և այդ սերմերի հաշվին կատարվեց լրացուցիչ 3800 հա կրկնացան, այսինքն` վնասված բանջարաբոստանային կուլտուրաներն ամբողջությամբ վերացանվեցին: Այսօր մենք դիտարկումների արդյունքում տեսնում ենք, որ բույսերը շատ լավ աճում են: Ուղղակի բերքահավաքի հետ կապված որոշակի ուշացումներ կլինեն, մոտավորապես 20-30 օր: Դա բնական է. գյուղացիները, միևնույն է, լրացուցիչ բերք են ստանալու: Ջրի վարձերից ազատվեցին բոլոր գյուղացիական տնտեսությունները`650 մլն դրամի չափով, հողի հարկերից` 207 մլն դրամի չափով: Լրացուցիչ պարարտանյութ տրամադրվեց Արմավիրի մարզի գյուղացիական տնտեսություններին` 670 տոննա: Սոցիալապես անապահով 1599 ընտանիքներին արդեն տրվում է 50 հազար դրամի չափով օգնություն: Բացի այդ, ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունն իրականացնում է տնտեսվարողների զբաղվածության խրախուսման և իրենց տնտեսությունների վերակազմավորման ծրագիր, որի արդյունքում 500 տնտեսությունների տրվելու է 171 մլն դրամի չափով օգնություն` իրենց աշխատանքները կազմակերպելու համար: Այսինքն` գյուղացիական տնտեսություններին գումար է տրամադրվելու, որպեսզի իրենց հողերը մշակեն: Բացի այդ, 50 հակակարկտային կայան պետք է տեղադրվի Արմավիրի մարզում: Եվ, ամենակարևորը, վարկերի հետաձգման խնդիրն էր: Ես պետք է շնորհակալություն հայտնեմ Կենտրոնական բանկին, որ անմիջապես արձագանքեց, և բոլոր բանկերը, վարկային կառույցներն անհատական աշխատանք են տանում բոլոր գյուղացիական տնտեսությունների հետ մինչև 3 տարով վարկերի հետաձգման, լրացուցիչ վարկերի տրամադրման առումով, և, ամենակարևորը, արտարժույթային վարկերի վերաձևակերպումը դրամական տեսքով:
Սա աննախադեպ օգնություն էր, որ տրվեց գյուղացիական տնտեսություններին: Ես ուզում եմ ուղղակի նշել, որ մեկ ամիս շարունակ մեր հասարակության մեջ այն կարծիքը ձևավորվեց, որ գյուղատնտեսության ոլորտում կատարվել է աննախադեպ բան, և ոչ մի բան չի ստացվում այս տարի, հատկապես ծիրանի, խաղողի բերք: Այսօր արդեն 20 օր է, ինչ սկսվել է ծիրանի բերքահավաքը, և բոլորս ականատես ենք, որ բարձր բերք է ապահովվել: Ամբողջ շուկաներում, փողոցների վաճառակետերում ծիրանը թափված է, և նույնիսկ 50 դրամով մարդիկ չեն կարողանում վաճառել, որովհետև բերքը շատ-շատ է: Վերամշակող գործարանները`16 ձեռնարկությունները, մթերման գործը կազմակերպել են: Դրանցից 5-ը խոշորներն են: Այսօրվա դրությամբ արդեն մթերվել է 4539 տոննա ծիրան` անցյալ տարվա 2260 տոննայի դիմաց: Արդեն արտահանվել է 12240 տոննա ծիրան` անցյալ ամբողջ տարվա 12200 տոննայի դիմաց: Այսինքն` սպասվում է լրացուցիչ 5-6 հազար տոննա ծիրանի արտահանման գործընթաց: Մի խոսքով, պտղի բերքն ընդհանրապես` ոչ միայն ծիրանի, այլ նաև դեղձի և մնացած պտղատեսակների բերքը շատ բարձր է, բարձր բերք է սպասվում:
Դուք գիտեք, որ գարնան գյուղատնտեսական աշխատանքների համար պետությունն օժանդակության մեծ ծրագրեր է իրականացնում: Առաջինն ազոտական պարարտանյութի տրամադրումն է` 31298 տոննա, որը բաշխվել է գյուղացիական տնտեսություններին, և բավարարվել է բոլորի պահանջարկը: Եվ կարելի է ասել, որ ծրագիրն այսօրվանից ավարտվեց:
Դիզելային վառելիքը հատկացվել է 17 մլն 343 հազար տոննա, որից բաշխվել է 11 մլն 776 հազարը, մնացածի վերաբերյալ պահանջարկ չկա, և ծրագիրն ավարտվեց: Մենք արդեն վերահաշվարկ ենք անում մատակարար կազմակերպության հետ և այն սուբսիդիան, որը տրամադրել էինք նախօրոք 511 մլն դրամի չափով, իրենք պետք է վերադարձնեն պետական բյուջե: Այս վեց ամսվա ընթացքում ներկրվել և գյուղացիական տնտեսություններին է տրամադրվել 446 տոհմային երինջ` եվրոպական երկրներից:
Սերմերի առումով`ներկրվել է 850 տոննա գարի գարնանացանի համար, 9.5 տոննա եգիպտացորենի, 400 տոննա կորնգանի և 52 տոննա առվույտի սերմացու: Այս բոլորը միասին մոտավորապես 10 հազար հա լրացուցիչ ցանք է ապահովել:
Մենք արդեն երկու տարի է մեր առջև խնդիր էինք դրել կրճատել անմշակ հողերի ծավալը: Եվ եթե 2010 թ. մենք ունեինք 37 տոկոս չմշակվող հողեր, որը կազմում էր 166 հազար հա, ապա այս տարի մենք ունենք 27 տոկոս չշմակված հող: 46 հազար հա հող է լրացուցիչ մշակվել այս տարիների ընթացքում: Սա լուրջ ցուցանիշ է գյուղատնտեսության համար, հատկապես մեր սակավահող երկրի պայմաններում:
Ես ուզում եմ նշել, որ մթերումների գործընթացը շարունակվում է, հատկապես ծիրանինը, պարոն վարչապետ: Մենք արդեն լուրջ աշխատանք ենք տանում դեղձի և խաղողի մթերումները նույնպես անխափան կազմակերպելու ուղղությամբ: Բոլոր վերամշակող ձեռնարկությունների հետ բանակցություններ են վարվում. իրենց պահանջարկն ավելի շատ է, քան սպասվող բերքը: Այնպես որ մթերումների առումով մենք խնդիրներ չենք ունենա: Վաղահաս կարտոֆիլի բերքահավաքը շարունակվում է. 80 տոկոս բերքահավաքն արդեն ավարտվել է:
Շատ բարձր բերք է սպասվում, որովհետև վաղահաս կարտոֆիլը հիմնականում սպասվում է Արարատյան դաշտավայրում: Հեկտարից ստանում ենք 250-300 ցենտներ բերք, որն այս պայմանների համար շատ բարձր բերք է: Տարվա սկզբին նույնիսկ խոսակցություն գնաց, որ կարտոֆիլի ցանքատարածությունները պակաս են լինելու, բայց այսօրվա մեր դիտարկումները ցույց են տալիս, որ անցյալ տարվա չափ ցանքեր ենք մենք ունենալու և բերքատվության բարձրացման հաշվին, նոր սորտերի ներգրավման արդյունքում, որը եղավ սերմերի ազատականացման արդյունքում, մենք մի քանի անգամ ավելի բերք ենք ստանալու: Ես հիմա թիվ չեմ ուզում նշել, բայց այնքան բերք ենք ստանալու, որ մեր հանրապետության բնակչության պահանջարկը բավարարելու ենք ամբողջությամբ և մեծ քանակ ենք ունենալու արտահանման համար:
Ես ուզում եմ երկու խոսք ասել անասնապահության ոլորտի վերաբերյալ:
Պարոն վարչապետ, այս տարվա հունվարի 1-ի դրությամբ անասնագլխաքանակը կտրուկ ավելացել է՝ տավարինը մոտավորապես 68 հազարով և կազմել է 668 հազար գլուխ, որից կովերինն ավելացել է 20 հազարով, ոչխարներինն ու այծերինը՝ 84 հազար 500 գլխով և կազմել է 675 հազար գլուխ:
Գլխաքանակի ավելացումը կառավարության կողմից իրականացվող արոտավայրերի բարելավման արդյունք էր, որովհետև այդ ծրագրի մեջ ընդգրկված 55 համայնքներում արդեն ստեղծվել են կոոպերատիվներ: Ջրարբիացվել է լեռնային արոտավայրերից 62 կմ, ընթացքի մեջ են ևս 61 կմ ջրարբիացման աշխատանքներ, գյուղացիական տնտեսությունների համար ստեղծվել են խմոցներ և այլ հարմարություններ, որպեսզի արոտների շրջանում 6-7 ամիս գյուղացիական տնտեսություններն այնտեղ կարողանան նորմալ պայմաններ ունենալ: Սա կազդի նաև կաթի գների կայունացմանը: Երկու տարի առաջ, երբ կաթը մթերվում էր 80-100 դրամով, այժմ արդեն 140 դրամից պակաս չի մթերվում, իսկ ձմեռվա ամիսներին՝ 180-200 դրամով: Գյուղացիական տնտեսությունները եկամուտ ստացան, և դրա արդյունքում շահագրգռվածություն առաջացավ գլխաքանակի ավելացման համար:
Արդեն ամփոփվել են հունվար-մայիս ամիսների արդյունքները և գյուղատնտեսության ոլորտում արձանագրվել է 1.3 տոկոս տնտեսական աճ` նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, որից բուսաբուծության ոլորտն ունի 0.8 տոկոս աճ, իսկ անասնապահության ոլորտը՝ 1.4 տոկոս, ձկնաբուծությունը՝ 35.21 տոկոս աճ: Ես համոզված եմ, և այսօրվա դիտարկումները ցույց են տալիս, որ մինչև տարեվերջ մենք ունենալու ենք բարձր բերք, հատկապես հացահատիկային կուլտուրաների աննախադեպ բերք կա այս տարի, որովհետև կլիմայական պայմանները շատ բարենպաստ էին, հատկապես հացահատիկային կուլտուրաների արտադրության համար: Բոլոր նախադրյալները կան ասելու, որ մինչև տարեվերջ մենք կարող ենք ապահովել բարձր ցուցանիշներ:
Իհարկե, գյուղատնտեսության ոլորտի մասին խոսելիս չպետք է մոռանանք, որ դեռևս կան չլուծված շատ հարցեր, սակայն այն հարցերը, որոնք տարիներ շարունակ կուտակվել էին, այսօր ներառված են կառավարության առաջիկա ծրագրերում և իրենց լուծումները կստանան:
ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյան – Շատ լավ, պարոն Կարապետյան: Արմավիրի 47 համայնքներում, որոնք տուժել էին կարկուտից, ինչ-որ բերք սպասվո՞ւմ է:
ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյան – Կարկտահարված համայնքներում, իհարկե, բերք կա, հատկապես ծիրանի բերք: Այսօր կարկտահարված բերքը բոլոր վերամշակող ընկերությունները մթերում են, նույնիսկ այն բերքը, որը շուկայում չի կարելի վաճառել: Իրենք հիմնականում բողոքում են գնից, բայց իրենք էլ շատ լավ գիտակցում են, որ նույնիսկ 50 դրամով այդ բերքը շուկայում չի իրացվի: Վերամշակող ձեռնարկություններն ըմբռնումով են մոտենում այս հարցին և իրենց կողմից օժանդակում են գյուղացիական տնտեսություններին: Նույն համայնքներում կան տնտեսություններ, որոնք տուժել են 100 տոկոսով, տնտեսություններ կան` 50 տոկոսով և այլն: Վնասը տարբեր աստիճանների է: Այսինքն, այդ համայնքներում բերք կա: Իհարկե, ես ուզում եմ նշել գյուղացիական տնտեսությունների աշխատանքները, որոնք իրենց գործի վարպետն են, իրենց գործը շատ լավ հասկանում են, և յուրաքանչյուրն իր հողը պարապ չի թողնում, անպայման պետք է մշակի: Շատ լավ մշակված են դաշտերը, նույնիսկ կարկտի հետքերը չեն երևում: Միայն խաղողի այգիներում բերքը պակաս է երևում:
ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյան – Շատ լավ: Պարոն Ջավադյան, թեժ գծով զանգերի քանակը նվազո՞ւմ է:
ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահ Արթուր Ջավադյան – Պարոն վարչապետ, ինչպես ներկայացվեց անցյալ հաշվետվության ժամանակ, այն ժամանակ 20 օրվա ընթացքում ունեինք 97 բողոք, երկրորդ 20-օրյակի ընթացքում ունենք ընդամենը 47 բողոք, ու դրական զարգացումների մասին են վկայում նաև տասնօրյակների զարգացումները: Վերջին 10 օրվա մեջ ընդամենը 7 բողոք ենք ունեցել: Նույնիսկ արդեն ունենք բավական դրական արդյունքներ, և մարդիկ շնորհակալություն են հայտնում: Կառավարության համապատասխան որոշումներից հետո իրավիճակը կարելի է գնահատել բարվոք, գործընթացներն ամբողջությամբ վերահսկելի են, օրական մոտավորապես տրամադրվում է 200-220 մլն դրամի վարկ: Մինչև օգոստոսի 1-ն այդ գործընթացն ամբողջությամբ կավարտվի:
ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյան – Պարոն Ասատրյան, կանխիկ գումարի վճարումները, որ մենք բյուջեից հատկացրեցինք, ե՞րբ են սկսվելու:
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արտեմ Ասատրյան – Այսօր, պարոն վարչապետ: Ցուցակներն արդեն տրամադրված են, այսօր ֆինանսավորման հայտը ներկայացվել է, և այսօր էլ 1600 ընտանիքի վճարումները կարվեն:
ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյան – Շատ լավ: Պարոն Գևորգյան, ևս մեկ անգամ մարզպետին հանձնարարեք, որպեսզի ցուցակներն անպայման փակցված լինեն, և հանրությունը կարողանա վերահսկել նրանց, ովքեր կանխիկ օգնություն են ստանում պետությունից, որովհետև ինձ երեկ ահազանգում էին, որ մի քանի համայնքներում այդ ցուցակները չկան: Շնորհակալություն:
Հուլիսի 1-4-ը ընկած ժամանակահատվածում իրականացված գործարքներն են.
USD
Արտարժույթի ներբանկային շուկայում բանկերի կողմից գնվել է 73,800,406 ԱՄՆ դոլար 409.94 դրամ ԱՄՆ մեկ դոլարի դիմաց միջին փոխարժեքով, եւ վաճառվել 86,114,890 ԱՄՆ դոլար 411.43 դրամ ԱՄՆ մեկ դոլարի դիմաց միջին փոխարժեքով:
«ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԵՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ» ԲԲԸ–ում նշված ժամանակահատվածում իրականացվել է 3,900,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք 412.09 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին փոխարժեքով:
Միջբանկային շուկայում իրականացվել է 1,511,860 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք 411.38 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին փոխարժեքով:
EUR
Արտարժույթի ներբանկային շուկայում բանկերի կողմից գնվել է 3,868,995 EUR 533.04 դրամ մեկ եվրոյի դիմաց միջին փոխարժեքով, եւ վաճառվել 12,072,352 EUR 537.09 դրամ մեկ եվրոյի դիմաց միջին փոխարժեքով:
RUB
Արտարժույթի ներբանկային շուկայում բանկերի կողմից գնվել է 729,764,148 ՌԴ ռուբլի 12.37 դրամ մեկ ռուբլու դիմաց միջին փոխարժեքով, եւ վաճառվել 145,908,336 ՌԴ ռուբլի 12.56 դրամ մեկ ռուբլու դիմաց միջին փոխարժեքով:
Հունիսի 24-30-ն ընկած ժամանակահատվածում բանկերի կողմից դրամով տեղաբաշխված միջոցների ծավալը կազմել է 35.9 մլրդ դրամ, իսկ ԱՄՆ դոլարով տեղաբաշխված միջոցների ծավալը՝ 67.7 մլն ԱՄՆ դոլար:
Հաղորդագրությունից օգտվելու դեպքում հղումը սկզբնաղբյուրին պարտադիր է:
ԿԲ հասարակայնության հետ կապերի ծառայություն
Հուլիսի 1-4-ը ընկած ժամանակահատվածում իրականացված գործարքներն են.
USD
Արտարժույթի ներբանկային շուկայում բանկերի կողմից գնվել է 73,800,406 ԱՄՆ դոլար 409.94 դրամ ԱՄՆ մեկ դոլարի դիմաց միջին փոխարժեքով, եւ վաճառվել 86,114,890 ԱՄՆ դոլար 411.43 դրամ ԱՄՆ մեկ դոլարի դիմաց միջին փոխարժեքով:
«ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԵՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ» ԲԲԸ–ում նշված ժամանակահատվածում իրականացվել է 3,900,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք 412.09 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին փոխարժեքով:
Միջբանկային շուկայում իրականացվել է 1,511,860 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք 411.38 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին փոխարժեքով:
EUR
Արտարժույթի ներբանկային շուկայում բանկերի կողմից գնվել է 3,868,995 EUR 533.04 դրամ մեկ եվրոյի դիմաց միջին փոխարժեքով, եւ վաճառվել 12,072,352 EUR 537.09 դրամ մեկ եվրոյի դիմաց միջին փոխարժեքով:
RUB
Արտարժույթի ներբանկային շուկայում բանկերի կողմից գնվել է 729,764,148 ՌԴ ռուբլի 12.37 դրամ մեկ ռուբլու դիմաց միջին փոխարժեքով, եւ վաճառվել 145,908,336 ՌԴ ռուբլի 12.56 դրամ մեկ ռուբլու դիմաց միջին փոխարժեքով:
Հունիսի 24-30-ն ընկած ժամանակահատվածում բանկերի կողմից դրամով տեղաբաշխված միջոցների ծավալը կազմել է 35.9 մլրդ դրամ, իսկ ԱՄՆ դոլարով տեղաբաշխված միջոցների ծավալը՝ 67.7 մլն ԱՄՆ դոլար:
ԿԲ հասարակայնության հետ կապերի ծառայություն
Հուլիսի 4-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 2,900,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 412.13 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 412 դրամ:
Հանրապետության տարածքում`
Հուլիսի 5-ին շրջանների զգալի մասում, 6-9-ը գիշերվա առաջին կեսին և օրվա երկրորդ կեսին հյուսիսային շրջաններում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում հնարավոր է կարկուտ:
Քամին հարավ-արևմտյան` 2-7 մ/վրկ, ամպրոպի ժամանակ քամու ուժգնացում մինչև 15-20 մ/վրկ:
Օդի ջերմաստիճանը հուլիսի 6-8-ը կբարձրանա 3-4 աստիճանով:
Երևանում`
Հուլիսի 5-ի գիշերվա առաջին և օրվա երկրորդ կեսերին հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ, ամպրոպի ժամանակ սպասվում է քամու ուժգնացում մինչև 15-20 մ/վրկ:
Հուլիսի 6-9-ին տեղումների հավանականությունը փոքր է:
Երևանի հուլիսի 5-ի բազմամյա կլիմայական տվյալներ.