«Շանթ» գործարանի մոտակայքում

Մայիսի 21-ին, ժամը 23.32-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի «Շանթ» գործարանի մոտ այրվում է ավտոմեքենա, կա տուժած. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:

Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:

Տեղում պարզվել է, որ դեռևս չբացահայտված հանգամանքներում Գր. Հասրաթյան փողոցի թիվ 12 հասցեում գտնվող «Շանթ» գործարանի մոտակայքում բախվել են «Նիսսան» մակնիշի 09 DD 100, «Մերսեդես» մակնիշի 75 MN 777 և «Վայ-ֆայ» տաքսի ծառայությանը պատկանող «Տոյոտա» մակնիշի Լ 4313 պետհամարանիշերով ավտոմեքենաները, ինչի հետևանքով «Տոյոտա» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդ՝ 1974 թ. ծնված Ա. Ավագյանը տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներով հոսպիտալացվել է «Արմենիա» բժշկական կենտրոն: Վերջինս հրաժարվել է բուժօգնությունից:

***

Երևան-Աբովյան ավտոճանապարհին

Մայիսի 21-ին, ժամը 22.30-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևան-Աբովյան ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ՃՏՊ, կա տուժած. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:

Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:

Դեռևս չբացահայտված հանգամանքներում Աբովյան-Երևան ավտոճանապարհի 11-րդ կմ-ին բախվել են «ՎԱԶ-21099» մակնիշի 68 ՕՏ 888, «ԳԱԶել» մակնիշի 33 LR 115, «Ֆորդ» մակնիշի 24 ՏԼ 437, «ՎԱԶ-2106» մակնիշի 24 ՕՍ 490, «Մերսեդես» մակնիշի 34 SR 618 և «Ֆորդ» մակնիշի 08 ՕՍ 241 պետհամարանիշերով ավտոմեքենաները:

Մինչ հրշեջ-փրկարարների կանչի վայր հասնելը՝ «Ֆորդ» մակնիշի 08 ՕՍ 241 պետհամարանիշով ավտոմեքենայի ուղևոր Ս. Շահումյանը (մոտ 25 տ.) տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներով հոսպիտալացվել է Երևանի «Սուրբ Գր. Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն:

Բժիշկները տուժածի առողջական վիճակը գնահատել են ծանր:

Մայիսի 21-ին, ժամը 14.42-ին ահազանգ է ստացվել, որ Արարատի մարզի Խարբերդ գյուղի 6-րդ փողոցի թիվ 12 տան մոտակայքում վնասվել է ջրատար խողովակ, ինչի հետևանքով ջուրը լցվում է տները:

Դեպքի վայր են մեկնել ՃԿԿ ԱԻ արձագանքման և Մասիս քաղաքի հրշեջ-փրկարարական ջոկատի օպերատիվ խմբերը:

Տեղում պարզվել է, որ էլ. սյուն տեղադրելու ժամանակ վնասվել է այդ տարածքով անցնող «Նաիրիտ գործարան» ՓԲԸ մտնող ջրատար խողովակը: Ջրատարի շահագործման ժամանակ տեղի է ունեցել ջրի մեծ ծավալի արտահոսք, ջրածածկվել է Խանգելդյանին պատկանող հողատարածքը (մոտ 200 քմ) և 6-րդ փողոցի երթևեկելի մասից մոտ 300 մ հատված, իսկ էլ. սյունն էլ թեքվել է:

Դեպքի վայր են մեկնել նաև ՀՀ ԱԻՆ ՓԾ ԲՏևԱՀՎԿ վարչության քիմիկ-հետախույզները:

«Նաիրիտ» գործարանի աշխատակիցների կողմից խողովակում դադարեցվել է ջրի հոսքը: Էլ. ցանցի աշխատակիցների կատարել են էլ. սյան ապամոնտաժման աշխատանքներ:

Մայիսի 22-ին, ժամը 01.35-ին ահազանգ է ստացվել, որ Վայոց ձորի մարզի Վայք քաղաքում ավտոմեքենան արգելափակվել է Արփա գետի մեջ. այն դուրս բերելու համար անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:

Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:

Տեղում պարզվել է, որ Երևան-Մեղրի ավտոճանապարհի 143-րդ կմ-ում` Արփա գետի մեջ, արգելափակվել են «ՈւԱԶ» մակնիշի 56 ՏՏ 277 և «Ֆորդ» մակնիշ 56 ՏՏ 056 պետհամարանիշերով ավտոմեքենաները:

Հրշեջ-փրկարարները  գետից  դուրս են բերել «ՈՒԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենան  և «Ֆորդ» մակնիշ ավտոմեքենայից 3 ուղևոր, իսկ քարշակման միջոցի բացակայության պատճառով «Ֆորդ» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը հրաժարվել է օգնությունից:

***

Մայիսի 21-ին, ժամը 23.56-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Հրազդանի կիրճում (Շրջանցիկ թունելում) ավտոմեքենան արգելափակվել է գետի մեջ, և այն դուրս բերելու համար անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:

Դեպքի վայր է մեկնել հատուկ նշանակության փրկարարական աշխատանքների իրականացման կենտրոնի հերթապահ խումբը:

Փրկարարները Հրազդան գետից ճանապարհի երթևեկելի հատված են դուրս բերել Գ. Գասպարյանին պատկանող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 22 ՏԼ 175 պետհամարանիշով ավտոմեքենան:

ՀՀ տարածքում՝

Մայիսի 22-ի գիշերվա առաջին կեսին և օրվա երկորդ կեսին առավելապես հյուսիսային շրջաններում, 25-26-ին շրջանների զգալի մասում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին վայրերում հնարավոր է կարկուտ, 23-24-ին սպասվում է առավելապես առանց տեղումների եղանակ: Քամին` հարավ-արևմտյան՝ 2-7 մ/վրկ, ամպրոպի ժամանակ սպասվում է քամու ուժգնացում՝ 18-23 մ/վրկ: Օդի ջերմաստիճանը 22-24-ին աստիճանաբար կբարձրանա 5-7 աստիճանով:

Երևանում՝

Մայիսի 22-ի գիշերվա առաջին կեսին և երեկոյան ժամերին առանձին հատվածներում հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ, 23-24-ին սպասվում է առավելապես առանց տեղումների եղանակ, 25-26-ին՝ անձրև և ամպրոպ, ամպրոպի ժամանակ քամու ուժգնացում՝ 18-23 մ/վրկ:

Երևանի մայիսի 22-ի բազմամյա կլիմայական տվյալներ`
• Օդի առավելագույն ջերմաստիճան   33.6⁰C (1974 թ.)
• Օդի նվազագույն ջերմաստիճան      4.5⁰C (1932 թ.)
• Օդի միջին օրական ջերմաստիճան  18.7⁰C

Մայիսի 21-ին ժամը 04.47-ին տեղեկություն է ստացվել, որ Լոռու մարզի Ալավերդու շրջանի Սանահին գյուղում այրվում է “Ռաֆ” մակնիշի ավտոմեքենա: Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:

Պարզվել է, որ հրդեհը բռնկվել է Սանահին թաղամասի 2-րդ փողոցի թիվ 8 տան մոտակայքում:

Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 05.10-ին, մարվել՝ 05.14-ին: Ամբողջությամբ այյրվել է Գ. Էվոյանին պատկանող «Ռաֆ» մակնիշի 426 UL 38 պետհամարանիշով ավտոմեքենայի սրահը:

Մայիսի 21-ին, ժամը 11.25-ին տեղեկություն է ստացվել, որ ժամը 04.20-ի սահմաններում գայլերը հոշոտել են Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի Խորենացու փողոցի թիվ 62 տան բնակչուհի Կ. Ջանախյանին պատկանող 3 գլուխ ոչխար:

«ՎԱԶ-2121»-ը բախվել է ճանապարհի արգելապատնեշին

Մայիսի 20-ին, ժամը 09.20-ի սահմաններում, «ՎԱԶ-2121» մակնիշի ավտոմեքենան Ալավերդի-Նոյեմբերյան ճանապարհի 1-ին կմ-ին  բախվել է ճանապարհի արգելապատնեշին:
Վարորդը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել  է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

Խաչմերուկում բախվել են «Մերսեդես Բենց» և «ՎԱԶ-2106» մակնիշի ավտոմեքենաներ

Մայիսի 20-ին, ժամը 21.00-ի սահմաններում, Թբիլիսյան խճուղու և նույն խճուղու նրբանցքի խաչմերուկում իրար են բախվել «Մերսեդես Բենց»  և   «ՎԱԶ-2106» մակնիշի ավտոմեքենաներ:
«Մերսեդես Բենց»-ի ուղևորը   մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

Պատահար Մոլդովական փողոցում

Մայիսի 20-ին, ժամը 20.30-ի սահմաններում, Նորքի 2-րդ զանգվածի Մոլդովական փողոցի թիվ 27 հասցեի մոտ իրար են բախվել   «Մերսեդես»   և   «ԳԱԶ-3102» մակնիշի ավտոմեքենաներ:
Վթարի հետևանքով «ԳԱԶ-3102»-ի  ուղևորը  մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

«ՎԱԶ-21010»-ը բախվել է «Ֆոլքսվագեն»-ի

Մայիսի 20-ին, ժամը 19.00-ի սահմաններում, «ՎԱԶ-21010» մակնիշի ավտոմեքենան Կոմիտասի պողոտայի թիվ 59 շենքի դիմաց  բախվել  է «Ֆոլքսվագեն» մակնիշի ավտոմեքենայի:
«ՎԱԶ-21010»-ի ուղևորուհին  մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

Վարորդները տեղափոխվել են հիվանդանոց

Մայիսի 20-ին, ժամը 02.10-ի սահմաններում, Հ. Քոչարի և Վ. Փափազյան փողոցների խաչմերուկում իրար են բախվել   «Մերսեդես»  և  «ՎԱԶ-21010» մակնիշի ավտոմեքենաներ:
Վարորդները  մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

Պատահար Աշտարակի խճուղում

Մայիսի 20-ին, ժամը 17.00-ի սահմաններում, «ԶԻԼ» մակնիշի բեռնատարը Աշտարակի խճուղում ինքնաբերաբար շարժվելով՝ բախվել է ճամփեզրին կայանված «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայի, որն էլ առաջ շարժվելով՝ վրաերթի է ենթարկել վարորդին, որից հետո բախվել է նույն վայրում կայանված մեկ այլ «Օպել»-ի:
«Օպել»-ներից մեկի վարորդը  մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

Վրաերթ Առինջ գյուղում

Մայիսի 20-ին, ժամը 08.50-ի սահմաններում, «Նիսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը  Առինջ գյուղի Մաշտոցի փողոցում վրաերթի է ենթարկել 16-ամյա պատանու, որը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

Վրաերթի ենթարկված տղամարդը գիտակցության չգալով՝ մահացել է

Մայիսի 20-ին, ժամը 21.00-ի սահմաններում,   «ՎԱԶ-21010» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը  Գուրգեն Մահարու փողոցի թիվ 122 հասցեի մոտ վրաերթի է ենթարկել 1935 թ. ծնված  Միսակ   Գազազյանին, որը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց, որտեղ,   գիտակցության չգալով, մայիսի 21-ին, ժամը 00.30-ին մահացել է:
Կատարվում է քննություն:

Մայիսի 20-ին, ժամը 09.06-ին, տեղեկություն է ստացվել, որ թունավորման նախանշաններով Երևանի «Արմենիա» բժշկակական կենտրոն է տեղափոխվել Երևանի Ղարիբջանյան փողոցի թիվ 36 տան բնակչուհի` 1938 թ. ծնված Լաուրա Սահադյանը:  Բժիշկները տուժածի առողջական վիճակը գնահատել են միջին ծանրության: 

Նույն օրը, ժամը 14.10-ին, տեղեկություն է ստացվել, որ դեղորայքի չարաշահումից թունավորման նախանշաններով Արագածոտնի մարզի Թալին քաղաքի բժշկական կենտրոն է տեղափոխվել Զովա­սար գյուղի բնակչուհի`  1993 թ. ծնված Քնքուշ Ղազարյանը:  Բժիշկները տուժածի առողջական վիճակը գնահատել են բավարար:

Մայիսի 21-ին, ժամը 00.28-ին, տեղեկություն է ստացվել, որ թունավորման նախանշաններով Երևանի «Արմենիա» բժշկակական կենտրոն է տեղափոխվել Երևանի Բակունցի փողոցի թիվ 85 տան բնակչուհի` 1991 թ. ծնված Ռիմա Արմենակյանը:  Բժիշկները տուժածի առողջական վիճակը գնահատել են բավարար:

Մայիսի 20-ին, ժամը 21.30-ին, տեղեկություն է ստացվել, որ Արարատի մարզի Նոր Խարբերդ գյուղի ամառանոցների մոտակայքում շտապօգնության ավտոմեքենան արգելափակվել է ցեխակույտի մեջ:

Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:

Փրկարարները «Ֆորդ» մակնիշի 040 ՍԼ 64 պ/հ շտապօգնության ավտոմեքենան դուրս են բերել երթևեկելի մաս:

Արարատի և Արմավիրի մարզեր, Արագածոտնի նախալեռներ

Օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է 21…22⁰C, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Ամսվա առաջին կեսում հնարավոր է ջերմաստիճանի նվազում՝ գիշերը մինչև 10…13⁰C, առանձին օրեր ջերմաստիճանի բարձրացում ցերեկը՝ մինչև 32…33⁰C (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը 8…9⁰C, առավելագույնը՝ 34…35⁰C): Ամսական տեղումների քանակը ենթադրվում է բազմամյա միջին քանակից ավել (նորման 17-29մմ):

Շիրակի, Կոտայքի և Գեղարքունիքի մարզեր, Արագածոտնի մարզի
լեռնային շրջաններ

Օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է 12…15⁰C, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Ամսվա առաջին կեսում հնարավոր է ջերմաստիճանի նվազում՝ գիշերը մինչև 2…5⁰C, առանձին օրեր ջերմաստիճանի բարձրացում ցերեկը՝ մինչև 23…26⁰C (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը 2…5⁰C, առավելագույնը՝ 22…26⁰C): Ամսական տեղումների քանակը ենթադրվում է բազմամյա միջին քանակից ավել (նորման 67-85մմ):

Լոռու մարզ

Օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է 13…15⁰C, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Ամսվա առաջին կեսում հնարավոր է ջերմաստիճանի նվազում՝ գիշերը մինչև 4…7⁰C, առանձին օրեր ջերմաստիճանի բարձրացում ցերեկը՝ մինչև 25…30⁰C (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը 2…4⁰C, առավելագույնը՝ 25…27⁰C): Ամսական տեղումների քանակը ենթադրվում է բազմամյա միջին քանակից ավել (նորման 95-127մմ):

Տավուշի մարզ

Օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է 15…19⁰C, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Ամսվա առաջին կեսում հնարավոր է ջերմաստիճանի նվազում՝ գիշերը մինչև 8…13⁰C, առանձին օրեր ջերմաստիճանի բարձրացում ցերեկը՝ մինչև 30…33⁰C (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը 5…9⁰C, առավելագույնը՝ 27…30⁰C): Ամսական տեղումների քանակը ենթադրվում է բազմամյա միջին քանակից ավել (նորման 91-104մմ):

Վայոց Ձորի մարզ

Օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է հովտային շրջաններում 20…22⁰C, լեռնային շրջաններում` 13…15<sup>0</sup>C, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Ամսվա առաջին կեսում հնարավոր է ջերմաստիճանի նվազում գիշերը` հովտային շրջաններում մինչև 10..13⁰C, լեռնային շրջաններում՝ 2…5⁰C, առանձին օրեր ջերմաստիճանի բարձրացում՝ ցերեկը հովտային շրջաններում 30…33⁰C, լեռնային շրջաններում՝ 21…26⁰C (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույնը հովտային շրջաններում՝ 7…8⁰C, լեռնային շրջաններում՝ 1…2⁰C, առավելագույնը հովտային շրջաններում 32…34⁰C, լեռնային շրջաններում՝ 22…23⁰C): Ամսական տեղումների քանակը ենթադրվում է բազմամյա միջին քանակին մոտ (նորման հովտային շրջաններում` 34-46մմ, լեռնային շրջաններում՝ 70-71մմ):

Սյունիքի մարզ

Օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է հովտային շրջաններում 20…23⁰C, լեռնային շրջաններում` 13…16<sup>0</sup>C, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին: Ամսվա առաջին կեսում հնարավոր է ջերմաստիճանի նվազում գիշերը` հովտային շրջաններում մինչև 10…15⁰C, լեռնային շրջաններում՝ 4…8⁰C, առանձին օրեր ջերմաստիճանի բարձրացում՝ ցերեկը հովտային շրջաններում 32…35⁰C, լեռնային շրջաններում՝ 24…28⁰C (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույնը հովտային շրջաններում՝ 8…11⁰C, լեռնային շրջաններում՝ 3…7⁰C, առավելագույնը հովտային շրջաններում 32…34⁰C, լեռնային շրջաններում՝ 26…27⁰C): Ամսական տեղումների քանակը ենթադրվում է բազմամյա միջին քանակից պակաս (նորման հովտային շրջաններում` 31-66մմ, լեռնային շրջաններում՝ 54-99մմ):

Երևան

Օդի ամսական միջին ջերմաստիճանը սպասվում է 21…23⁰C, որը մոտ է բազմամյա միջին արժեքին:Ամսվա առաջին կեսում հնարավոր է ջերմաստիճանի նվազում՝ գիշերը մինչև 10…12⁰C, առանձին օրեր ջերմաստիճանի բարձրացում ցերեկը՝ մինչև 31…33⁰C (դիտված բազմամյա միջին բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը 8…9⁰C, առավելագույնը՝ 34⁰C): Ամսական տեղումների քանակը ենթադրվում է բազմամյա միջին քանակից ավել (նորման 17-29մմ):

 1918 թվականի գարունը թերևս ամենաբախտորոշ ժամանակաշրջանն էր հայոց պատմության մեջ: Ցեղասպանության ենթարկված, պատերազմի արհավիրքներում անօգնական մնացած հայ ժողովրդի բեկորները` ծվատված ու բզկտված հավաքված Արևելյան Հայաստանում, սպասում էին օրհասին:

Հեղափոխությունից հետո ռուսական բանակը լքեց ճակատային գիծը և վերադարձավ Ռուսաստան: Օգտվելով ստեղծված նպաստավոր իրավիճակից` թուրքերը ռազմաճակատի ողջ երկայնքով հարձակման անցան:

Անդրկովկասյան Սեյմի և Թուրքիայի միջև Տրապիզոնի հաշտության բանակցությունների տապալումից հետո թուրքական բանակը վերսկսեց հարձակումը: Թեև թուրքերի հարձակման նպատակը ողջ Անդրկովկասի նվաճումն էր, մի քանի հարյուր կիլոմետր ձգվող ռազմաճակատի գիծը պաշտպանում էին միայն հայկական փոքրաթիվ ուժերը: Վրացիներն ու ադրբեջանցիները ոչ միայն հրաժարվեցին թուրքերի դեմ կռվելուց, այլև իրենց պառակտիչ գործունեությամբ քայքայում էին հայկական ճակատը:

Մարտին թուրքերը գրավեցին Սարիղամիշը: Հայերի հույսը լավ ամրացված Կարսն էր, սակայն քաղաքը երկար չդիմադրեց` Անդրկովկասյան Սեյմի ղեկավարության ապաշնորհության պատճառով: Ճանապարհը դեպի Կովկաս թուրքական զորքերի համար այլևս բաց էր: Հայության գլխին կրկին կախվեց ոչնչացման սպառնալիքը:

Մայիսի 15-ին թուրքական զորքերը գրեթե առանց դիմադրության գրավեցին Ալեքսանդրապոլն ու Շիրակի դաշտավայրը: Այստեղից թուրքական բանակը բաժանվեց երեք մասի: Առաջին մասը երկաթուղու ուղղությամբ արշավեց դեպի Արարատյան դաշտ և Երևան, մյուս մասը, շրջանցելով Արագած լեռը, Երևանի վրա արշավեց Բաշ-Ապարանի ճանապարհով, երրորդ մասն արշավեց Լոռի` նպատակ ունենալով գրավել Թիֆլիսը: Երևանի և Թիֆլիսի առումից հետո թուրքերը տարբեր ուղղություններով պիտի արշավեին Բաքվի վրա:

Բնականաբար, թուրքական բանակն իր ճանապարհին կողոպտում ու սպանում էր հայ ժողովրդին: Հայության արևելյան հատվածի գլխին ևս կախվեց ցեղասպանության սպառնալիքը:

Թուրքերին դիմագրավելու համար հայությունը լարեց բոլոր ուժերը: Հայ քաղաքական միավորումները համախմբված գործի անցան: Հիմնական ծանրությունն ընկավ Հայկական կորպուսի երևանյան զորախմբի վրա, որի հրամանատարն էր գեներալ Մովսես Սիլիկյանը: Արարատյան երկրում պաշտպանության կազմակերպումը ստանձնեց Արամ Մանուկյանը:

Զարգացնելով հաջողությունը` թուրքական զորքերը մայիսի 21-ին գրավեցին Սարդարապատը: Հայկական զինուժը թուրքերին դիմավորեց Սարդարապատ կայարանի մատույցներում: Սարդարապատի ճակատամարտի հրամանատարությունը հանձն առավ գնդապետ Դանիել բեկ Փիրումյանը: Առաջին իսկ օրը հրետանային համազարկից հետո հայկական բանակը հակահարձակման անցավ և հետ գրավեց Սարդարապատ գյուղն ու կայարանը: Թուրքերը նահանջեցին Արաքս կայարան, ապա համախմբելով ուժերը` կրկին գրոհի անցան: Մի քանի օր տևած կռիվների արդյունքում թուրքական 15000-ոց բանակը գլխովին ջախջախված փախուստի դիմեց դեպի Ալեքսանդրապոլ:

Սարդարապատի ճակատամարտը, բացի ռազմական հաղթանակ լինելուց, կարևորվեց նաև նրանով, որ ճակատամարտին մասնակցեցին հայ ժողովրդի բոլոր խավերի ներկայացուցիչները՝ անկախ քաղաքական համոզմունքներից, սեռից ու տարիքից: Սարդարապատն այսօր նաև հայոց միասնության խորհուրդն է ամփոփում:

Սարդարապատի հաղթանակը մեծ ոգևորություն առաջացրեց հայ ժողովրդի մեջ ու քաղաքական շրջանակներում: Առաջին անգամ ողջ պատմության ընթացքում թուրքական կանոնավոր բանակի դեմ հայերը բաց դաշտում ճակատամարտ տվեցին ու հաղթեցին:

Սարդարապատից զատ միաժամանակ ճակատամարտ էր ընթանում Բաշ Ապարանում և Ղարաքիլիսայում:

Բաշ Ապարանում թուրքական բանակի 9-րդ դիվիզիայի նպատակն էր արագ երթով ջարդել հայկական զինված խմբավորումները, շրջանցել Սարդարապատի զորախումբը թիկունքից, աքցանի մեջ առնել հայկական բանակն  ու ոչնչացնել: Թուրքերի մտահղացումը կռահելով` գեներալ Սիլիկյանը Բաշ-Ապարան ուղարկեց Դրաստամատ Կանայանին 6000-ոց զորախմբով: Հայկական զինուժին հաջողվեց նախ Ալի-Քուչակում ջախջախել թուրքական առաջնապահ ուժերին և ոչնչացնել հրետանին, ապա Դրոն, կազմակերպելով նաև տեղական աշխարհազորը, հակահարձակման անցնելով, ջարդեց թուրքական բանակի հիմնական ուժերը, կասեցրեց թուրքերի առաջխաղացումն ու հզոր հակագրոհով փախուստի մատնեց թշնամուն, որ դարձյալ նահանջեց Ալեքսանդրապոլ: Պետք է նշել, որ Բաշ-Ապարանի ճակատամարտում մեծ աջակցություն ցուցաբերեց նաև եզդի աշխարհազորը` Ջհանգիր աղայի հրամանատարությամբ:

Փոքր-ինչ այլ էր իրավիճակը Ղարաքիլիսայում: Թուրքական բանակը Ղարաքիլիսային մոտեցավ երկու ուղղություններով: Հիմնական ուժերը երկաթուղու ուղղությամբ Շիրակի դաշտավայրից մոտեցան Ղարաքիլիսային, իսկ մյուս զորաբանակը մտավ Դաշտային Լոռի, գրավեց Ջալալօղլին և Վորոնցովկան (Տաշիր) և մայիսի 20-ին երկու բանակները մոտեցան Ղարաքիլիսային: Մայիսի 24-28-ը տևած արյունահեղ կռիվների ընթացքում հայերը հերոսաբար դիմադրեցին մեծաքանակ թշնամուն` փակելով Լոռվա ձորի մուտքը և ճանապարհը դեպի Թիֆլիս, որտեղ կենտրոնացած էր հայության մեծագույն հատվածը: Թուրքական բանակը Ղարաքիլիսայի ճակատում կենտրոնացրել էր 10000 զինվոր, 70 թնդանոթ և 40 գնդացիր: Ճակատամարտի ընթացքում թուրքական բանակին օգնում էր նաև տեղի թուրք-մահմեդական բնակչությունը: Թուրքերի գերազանց սպառազինության դեմ հայկական կողմն ուներ 6000 կռվող` 10 հրանոթներով և 20-ից պակաս գնդացիրներով: Ավելորդ չէ նշել, որ Ղարաքիլիսային շատ մոտ` Դսեղում էր գտնվում զորավար Անդրանիկն իր մարտունակ զորաջոկատով, սակայն նա հրաժարվեց մարտի բռնվել թուրքերի դեմ և ճակատամարտից հետո անցավ Դիլիջան: Իսկ Ղարաքիլիսայի ճակատամարտի հրամանատարը հայկական բանակի գնդապետ Ա. Բեյ-Մամիկոնյանն էր: Ղարաքիլիսայում աչքի ընկան Գ.Նժդեհը, գնդապետ Ն.Ղորղանովը և ուրիշներ…

Ճակատամարտն ահեղ էր: Երկուստեք մեծ կորուստներ եղան: Հայերն առաջին օրերին հակահարձակման անցան և թուրքերին հետ քշեցին ելման դիրքերը:  Սակայն թուրքերին, այնուամենայնիվ, համալրում ստանալուց հետո հաջողվեց գրավել Ղարաքիլիսան: Թշնամին քաղաքում իսկական նախճիր սարքեց: Մի քանի օրվա ընթացքում Ղարաքիլիսայում և շրջակա գյուղերում թուրքական յաթաղանի զոհ գնացին 5000-ից ավելի հայեր: Չնայած Ղարաքիլիսայում հայկական զինուժի պարտությանը` կասեցվեց թուրքերի առաջխաղացումը: Եվ եթե Սարդարապատի տակ և Բաշ-Ապարանում հայերը փրկեցին Երևանը, ապա Ղարաքիլիսայի հերոսամարտի արդյունքում փրկվեց ողջ Կովկասը և Թիֆլիսը` մասնավորապես: Ավելին, մայիսյան հերոսամարտերի արդյունքում մասնակիորեն կասեցվեց թուրքերի առաջխաղացումը Բաքու, ավելի ստույգ` դանդաղեցվեց, որից շահեց Բաքվի կոմունան: Ղարաքիլիսայի ճակատամարտից շատ չանցած` թուրքական բանակի հրամանատար Վեհիբ փաշան խոստովանեց. «Ղարաքիլիսայի մոտ հայերը ցույց տվեցին, որ կարող են աշխարհի լավագույն զինվորները լինել»:

Մի խոսքով, Սարդարապատում, Բաշ-Ապարանում և Ղարաքիլիսայում գոյամարտի ելած հայությունը կարողացավ ոչ միայն խափանել թուրքական հրամանատարության պլաններն ու զենքով ամրագրել ապրելու իրավունքը, այլև հաստատել ապրելու և  անկախ պետականություն կերտելու իրավունքը:

Մնում էր, որ հայ քաղաքական ուժերը կարողանային ամրագրել մայիսյան հերոսամարտերի հաղթանակները դիվանագիտության ասպարեզում:

Թիֆլիսում Հայոց ազգային խորհուրդը 1918 թ. մայիսի 28-ին հռչակեց Հայաստանի անկախությունը: Դա այն առավելագույնն էր, որ կարողացավ անել հայ քաղաքական միտքն այդ տարիներին:

 Վահե ԱՆԹԱՆԵՍՅԱՆ

ՀՀ մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը հույս ունի, որ այսուհետ Երևանի Ծածկած շուկայում ընթացող գործողությունները կշարունակվեն իրենց պահանջի համաձայն. «Պաահանջը մեկն է` հին կառույցի պատերի ամրակայումը, սահմանված հատվածի ապամոնտաժումը, որից հետո արդեն կառուցվող շենքի նախագծի ներկայացումը մշակույթի նախարարություն»,-այսօր խորհրդարանում լրագրողների հետ ճեպազրույցի ժամանակ ասաց նա:

Չկատարելու պարագայում, ըստ նախարարի, բոլոր հարցերը կտեղափոխեն լուծումների այլ դաշտ:

«Անկախ»-ի դիտարկմանը, որ գոյություն ունի միջազգային պայմանագիր, ըստ որի, եթե սեփակնատերը երկու անգամ խախտում է օրենքը, երրորդ անգամ նրան ոչ թե տուգանում են, այլ ձեռքից վերցնում հուշարձանը, մշակույթի նախարարն արձագանքեց. «Գիտեք ինչ, դուք ինձ հարցեր տվեք մշակույթի նախարարության գործառույթների շրջանակներում: Բոլորն ունեն իրենց գործառույցները»:

Նրա խոսքով` մշակույթի նախարարությունն այսօր դատապարտված է հանդուրժելու այն բոլոր գործընթացները, որոնք ժամանակին իրականացվել են, և որոնցով տարբեր սուբյեկտներ վերցրել են պարտավորություններ. «Ժամանակին այդ գործընթացներն իրականացվել են բազմաթիվ բացթողումներով: Անշուշտ պետք է հասկանալ նաև այն հանգամանքը, որ նորանկախ պետականության պայմաններում կայացվող կառույցները կարող էին ունենալ բազմաթիվ թերություններ, իսկ այսօր կնքվող պայմանագրերը չեն կարող պարունակել այն դրույթները, որոնք եղել են նախկինում»:

Լրագրողները նկատեցին, որ Ծածկած շուկան Սամվել Ալեքսանյանին է տրվել ոչ վաղ անցյալում, սակայն նախարարն ասաց, որ չի կարող ասել հստակ տարեթիվը:

Հասմիկ Պողոսյանը չպատասխանեց նաև սեփականատիրոջը պատասխանատվության ենթարկելու հարցին` նշելով, որ դա նույնպես իրենց իրավասության տակ չի մտնում:

Ի դեպ, Հասմիկ Պողոսյանը հայտնեց, որ հունվար-փետրվար ամսին նախարարությունում տեղի է ունեցել մասնագիտական քննարկում, որին մասնակցել են ոչ միայն նախարարության և քաղաքապետարանի համապատասխան պաշտոնյաները, այլև Սամվել Ալեքսանյանը: Նախարարի տպավորությամբ` Սամվել Ալեքսանյանը հասկացել է իրենց պահանջները, սակայն. «Այս վերջին օրերի իրադարձությունները, ճիշտն ասած, ինձ էլ զարմացրին և  տարակուսանքի մեջ գցեցին»,-խոստովանեց նախարարը:

Այնուամենայնիվ, Հասմիկ Պողոսյանը շարունակում է հավատալ, որ Սամվել Ալեքսանյանը կուղղի իր սխալը:

ՀՀ փոխվարչապետ, տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գեւորգյանն այսօր հանդիպեց Արմավիրի մարզի կարկուտից տուժած համայնքների բնակիչների հետ: Փոխվարչապետը նրանց տեղեկացրեց կառավարությունում տեղի ունեցող քննարկումների մասին` նշելով, որ օժանդակության չորս ուղղություն է քննարկվում, որոնք վերաբերում են բանկերի նկատմամբ ունեցած վարկային պարտավորությունների հետ կապված խնդրին, հակակարկտային կայանների թվի ավելացմանն ու կայանների արդյունավետության բարձրացմանը, տարբեր ենթակառուցվածքների (այդ թվում` ոռոգման) միջոցով օժանդակության ցուցաբերմանը, այլ` այդ թվում նաեւ ֆինանսական աջակցությանը: Արդեն ավարտվում են վնասի չափերի ճշգրտման եւ գույքագրման աշխատանքները, որից հետո հնարավոր կլինի որոշել կառավարության աջակցության հիմնական ուղղությունները:

Գյուղացիական տնտեսությունների ներկայացուցիչների հետ Արմավիրի մարզպետարանում կայացած հանդիպմանը հիմնականում քննարկվեցին տուժած տնտեսություններին ֆինանսական օժանդակության, վարկային պարտավորությունների սառեցման հնարավորության եւ գյուղատնտեսության ապահովագրության հետ կապված հարցեր: Փոխվարչապետը նրանց առաջարկեց իրենց ներկայացուցիչներից ստեղծել հասարակական հանձնաժողով եւ պատրաստակամություն հայտնեց ուղղակիորեն աշխատել հանձնաժողովի հետ ու քննարկել կառավարության կողմից իրականացվող միջոցառումների ընթացքը: Հանդիպման մասնակիցները խնդրեցին իրենց մտահոգություններն անհապաղ փոխանցել ՀՀ նախագահին եւ վարչապետին: Փոխվարչապետը տեղեկացրեց, որ առաջիկա 2-3 օրվա ընթացքում կառավարությունում մոտեցումները կճշգրտվեն, եւ այդ մասին կհայտարարվի:

Հասարակայնության հետ կապերի բաժին

Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը ստորագրել է հրամանագիր, համաձայն որի` հայրենիքի պաշտպանության համար մղված մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար “Շուշիի ազատագրման համար”մեդալով պարգեւատրվել են ազատամարտիկներ Արարատ Ավանեսյանը եւ Արթուր Գասպարյանը:

Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը մայիսի 20-ին այցելել է Ասկերանի շրջանի Պատարա գյուղ եւ այնտեղ մասնակցել Արցախյան ազատամարտում զոհված պատարացիների հուշարձանի բացման հանդիսավոր արարողությանը:
Իր խոսքում երկրի ղեկավարը կարեւորել է հայրենիքի ազատության ու անկախության համար նահատակված հերոսների հիշատակը հավերժացնող նման կոթողի կառուցումը եւ երախտագիտություն հայտնել բոլոր նրանց, ում ջանքերով իրականացվել է այդ ազգանպաստ նախաձեռնությունը:
Բակո Սահակյանը նշել է, որ Պատարա գյուղի բնակիչներն անձնվիրաբար մարտնչել են Արցախի բոլոր ճակատներում, իրենց դրսեւորել որպես խիզախ ու քաջարի մարտիկներ եւ այսօր էլ ծառայում են Պաշտպանության բանակի շարքերում: Նա վստահություն է հայտնել, որ գյուղի բնակիչները նման եռանդով կշարունակեն ապրել եւ աշխատել` ի փառս մեր պետության ու ժողովրդի:
Նախագահը պետական պարգեւներ եւ արժեքավոր նվերներ է հանձնել մի խումբ ազատամարտիկների:
Միջոցառումանը մասնակցում էին Հայ Առաքելական Եկեղեցու Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգեւ արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը, Ազգային ժողովի նախագահ Աշոտ Ղուլյանը, պաշտոնատար այլ անձինք:

Մայիսի 20-ին, ժամը 12.47-ին տեղեկություն է ստացվել, որ Արարատի մարզի Դաշտավան գյուղում՝ թիվ 54 երթուղային ավտոբուսի մեջ, նռնակ է հայտնաբերվել:

Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ և մարզային փրկարարական վարչության օպերատիվ խումբը:
Ժամը 12.50-ից մինչև 13.06-ը հրշեջ – փրկարարները ավտոբուսի մոտակայքում իրականացրել են հերթպահություն:
Ժամը 13.00-ին ոստիկանները վնասազերծել են «РГД-5» տիպի նռնակը և տեղափոխել անվտանգ տարածք:

Մայիսի 20-ին, ժամը 13.03-ին ահազանգ է ստացվել, որ Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքում` կինոյի շենքի մոտակայքում, գազի արտահոսքից տեղի է ունեցել պայթյուն, որն ուղեկցվել է փլուզումով, առկա են երկու տուժած. անհրաժեշտ է օգնություն:

Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
Տեղանքի ուսումնասիրման արդյունքում հրդեհի և պայթյունի նշաններ չեն հայտնաբերվել:

Մայիսի 20-ին, ժամը 09.22-ին Լոռու մարզի Արմակից գյուղից տեղեկություն է ստացվել, որ նույն գյուղի բնակիչ Մ.Ալավերդյանին պատկանող անասնագոմի մոտակայքում գտել են 25 հոշոտված ոչխար:

Մայիսի 20-ին, ժամը 09.27-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Հրազդանի կիրճում՝ Արաբկիր զբոսայգու հարակից տարածքում տեղի է ունեցել փլուզում:

Դեպքի վայր է մեկնել ՃԿԿ ԱԻ արձագանքման խումբը:

Կտրվի լրացուցիչ տեղեկություն:

ՀՀ տարածքում`

Մայիսի 21-24-ը գիշերվա առաջին կեսին և օրվա երկորդ կեսին առավելապես հյուսիսային շրջաններում, 25-ին շրջանների զգալի մասում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին վայրերում հնարավոր է կարկուտ:

Քամին` հարավ-արևմտյան` 2-7մ/վրկ, ամպրոպի ժամանակ սպասվում է քամու ուժգնացում 18-23 մ/վրկ:

Օդի ջերմաստիճանը 21-24-ին աստիճանաբար կբարձրանա՝ 8-10 աստիճանով:

Երևանում`

Մայիսի 21-24-ը գիշերվա առաջին կեսին և երեկոյան ժամերին առանձին հատվածներում հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ, 25-ին սպասվում է անձրև և ամպրոպ, ամպրոպի ժամանակ քամու ուժգնացում 18-23 մ/վրկ:

Երևանի մայիսի 21-ի բազմամյա կլիմայական տվյալներ
• Օդի առավելագույն ջերմաստիճան 32.9⁰C  (1980թ)
• Օդի նվազագույն ջերմաստիճան 1.3⁰C       (1932թ)
• Օդի միջին օրական ջերմաստիճան 18.1⁰C