“Աշխարհում իրավիճակը գնալով վատթարանում է, ճգնաժամը` խորանում.  սա մեկնաբանվեց որպես ֆինանսատնտեսական համակարգի ժգնաժամ, հետո պարզվեց որ սա ամբողջական է, համակարգային և բխում է մարդկության որդեգրած արժեհամակարգից”,´ասօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ աշխարհաքաղաքական ներկայիս զարգացումների մասին խոսելիս նշեց «Ղարաբաղ» կոմիտեի նախկին անդամ Աշոտ Մանուչարյանը:

Ըստ նրա` այս  ամենի արտաքին քաղաքական դրսևորումներին էլ ակատես ենք լինում: Մի կողմից` քաղաքական և ռազմաքաղաքական բնագավառներում լուրջ առճակատումներ են տեղի ունենում` կապված  թվում է Ուկրաինայի հետ. «Ասում եմ «թվում է», քանի որ խորքային իմաստով Ուկրաինա գոյություն չունի. Ռուսաստանն էլ հանդես է գալիս  որպես հրապարակ, որը թույլ է տալիս կոնսոլիդացնել այն ուժերը, որոնք փորձելու են պահպանել  առկա աշխարհակարգը, մյուս կողմից` փորձ է արվում փոխելու այս աշխարհակարգը: Մենք այս տենդենցների բախման հետևանքով անընդհատ ճգնաժամերի մեջ ենք լինելու, մինչև այս բախումը չբերի կամ աշխարհակարգի կպահպանմանը  կամ նորի ծնունդին, որը դեռ ոչ ոք չի պատկերացնում` ինչ կլինի։

Մարդկության և ամեն ժողովրդի առջև ըստ Աշոտ Մանուչարյանի նման պայմաններում 2 հարց է դրված:

Ի՞նչ է կատարվում

Մեր դեպքում ի՞նչ է կատարվում և ի՞նչ  անել հարցի պատասխանը առարկայական բնույթ է ստացել: Հայաստանը կարող է հայտնվել կամ քաոսի շրջանում կամ մի միջազգային ուժ մյուսին  հարված հասցնելու նպատակով զորքեր կարող է մտցնել` փակելով Կովկասյան միջանցքը։ Այսինք Ուկրաինական ժգնաժամի պայմաններում` Ռուսաստանին ամենաէֆֆեկտիվ պատասխանը ՝ Ղարաբաղյան ճակատում կամ այլ պատրվակով զորք մտցնելն է ու Կովկասյան ճակատը փակելը։ Դա կբերի լուրջ խնդիրների հակառակորդների համար:

Ի ՞նչ անել

«Բանն այն է, որ այն գործիքը, որով, թվում էր, մարդկությունը կարգավորում է իր գործերը՝ պետություններն ու միջազգային կառույցները, մարդկանց չեն ծառայում. դրանք  մարդկանց դեմ են, այլ ուժերի են ծառայում»,-նկատեց Աշոտ Մանուչարյանը:

Պետություններն, ըստ նրա, շատ անգամ ոչ թե իրենց ժողովուրդների կամքն են  կատարում, այլ անում են ուրիշ բան` ուրիշների կողմից են թելադրվում, մենք դա չենք տեսնում։  Ըստ բանախոսի` սա մենք մեկնաբանում ենք որպես մեր թալանչի օլիգարխիայի գործողություններ. ներքին օլիգարխիան, սակայն, իրականում սպասարկում  է համաշխարհային օլօգարխիայի շահերը և նրանց գործողություններն էլ չի բխում իրենց ժողովուրդների շահերից: Այն, ինչ կատարվում է Ուկրաինայում, ևս կապ չունի ուկրաինական ժողովրդի շահերի հետ։

Իսկ բանախոսի կարծիքով ժամանակակից աշխարհում կա միտում փոխելու այս համակարգը, փորձ է արվում այլևս ծառայեցնելու պետությունը ժողովրդի կամքին, իսկ սրա օրինակը մենք, ըստ Աշոտ Մանուչարյանի, ունենք: Խոսքը 1988-99 թվականների մասին է, երբ  մենք տեսել ենք ելքը, ունեցել ենք այդ վերելքը, ժողովուրդն էր ձևավորել իր համակարգը և այդ պետությունում չկար ոչ մի կաշառակեր, աշխարհն էլ այսօր դրան է գնում։

Ժողովուրդները պետք է ըստ նրա ինքնուրույն քաղաքականություն վարեն, պետությունները չպետք է խոչընդոտեն ազգերի ազատ զարգացմանը  և այս համատեքստում մենք անգնահատելի գանձ ունենք, որը և՛ մերն է և՛ աշխարհինը։  Խոսքը մեր ողբերգության հետևանքով աշխարհասփյուռ հայերի մասին է. պետք է կարողանանք ամեն տեղ ներկայացնել հայությանը։ Ուկրաինայի ճգնաժամում էլ պետք էր օգտագործել մեր ներուժն ու հայերի միջոցով խնդրի լուծումը մեր ձեռքը վերցնել:

“Այսօր միասնական չենք, չունենք սեփական նպատակ, կամք ու միտք»,-նշեց Աշոտ Մանուչարյանը՝ ավելացնելով. «Միասնական Հայաստանի ժողով է պետք, մասնավոր, կուսակցական կոչերը խայտառակություն են, ամբողջականը՝ փրկություն»։ 

Զարմանալի է, որ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին ընդառաջ Թուրքիան Սիրիայի հայաբնակ համայնքում՝ Քեսաբում,  իրականացրեց նույն քաղաքականությունը, ինչ 1915-ին` օգտագործելով քրդերին: Թուրքիան իր ցանկությամբ նման բան չէր անի, քանի որ առջևում Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակն է: Թուրքիային այդ քայլին է գնացել հենց այն ուժերի դրդմամբ, որոնց դրդմամբ էլ շարժվեց 1915թ-ին: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ Աշոտ Մանուչարյանը: Վերջինիս խոսքով` հայ հասարակությունը պետք է հստակ իմանա, թե ով է Թուրքիային դրդում քայլեր անել Սիրիայում:

«Թուրքիայից սիրիական կոնֆլիկտին միջամտել պահանջող երկրներին պետք է հայտ ներկայացնել այն մասին, որ 1915 թվականին Թուրքիան ընդամենը գործիք է եղել, և հիմա էլ գործիքի դերում է, ուզում ենք հասկանալ՝ ո՞վ և ինչո՞ւ է հայերի դեմ կատարում ցեղասպանության դավադրություն»,-ասաց Աշոտ Մանուչարյանը:

Բանախոսը համակարծիք է նաև այն տեսակետին, որ Հայաստանից պետք է զինված խմբեր գնան Սիրիա ու պաշտպանեն տեղի հայությանը:

«Մենք Սիրիայի կառավարությանը պետք է բացատրենք, որ չենք գնում միջամտելու իրենց հարցին, այլ միայն գնում ենք պաշտպանելու մեր հայրենակիցներին: Այսպես մենք նաև կպարզենք, թե ովքե՞ր են իրականում մեր դաշնակիցները»,-ասաց Աշոտ Մանուչարյանը` ընդգծելով, որ այսօր Սիրիայում, ավելի հստակ՝ Քեսաբում, հույժ կարևոր է հայկական ստորաբաժանումների առկայությունը:

Ինչ քայլեր պետք է ձեռնարկեր նման իրավիճակում Հայաստանի իշխանությունը հարցին, Աշոտ Մանուչարյանը պատասխանեց, որ ՀՀ կառավարությունն ու իշխանությունը կարծես գոյություն ունեցող աշխարհի հետ կապ չունենան: Պետք է այսօր Ռուսաստանի հետ լուծենք Քեսաբի մեր հայության անվտանգության հարցերը, քանի որ բոլորս գիտենք, որ Ռուսաստանն այնտեղ ռազմանավեր ունի: Պարզ չէ, թե ինչո՞ւ չեղան քննարկումներ ԱՄՆ-ի համապատասխան կառույցների հետ, որովհետև բոլորս ի սկզբանե գիտենք, թե որ կողմն էր հրահրում Թուրքիային: ԱՄՆ-ի հայությունը պետք է պահանջեր ԱՄՆ-ի կառավարությունից՝ Թուրքիային զերծ պահել Քեսաբում որևէ գործողություն իրականացնելուց»:

«Հայաստանը պետք է ուշի ուշով հետևի Ուկրաինայում կատարվող իրադարձութուններին, քանի որ այս պահին, ըստ էության, ուկրաինական նույն  որակներն ու գնահատականները կարող ենք տալ Հայաստանում վիճակի մասին», – նման միտք այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտնեց «Ղարաբաղ»  կոմիտեի անդամ Աշոտ Մանուչարյանը՝ իբրև հիմնական նմանություն շեշտելով այն, որ թե՛ Հայաստանում, թե՛ Ուկրաինայում այսօր միայն ժողովրդի համար կարելի է ցավ ապրել, քանի որ ժողովուրդը միակ անկեղծն է ամբողջ գործում:

«Ուկրաինայում էլ, ինչպես մեզ մոտ, կա մաֆիոզ իշխանություն, ժողովուրդն  ուղղակի ուզում է լավ իշխանություն, ոտքի է կանգնել, որ նորմալ երկիր ստանա, բայց շատ դրսի ուժեր կանեն ամեն ինչ, որ այդ ազնիվ մարդկանց  ցանկությունները չարդարանան, երկիրը կանգնի աղետի առաջ, քանի որ դրսի ուժերն իրենց նպատակներով են առաջնորդվում: Ռուսամետ ուժերն իրենց կողմն են ձգում Ուկրաինան, արևմտամետ ուժերն՝ իրենց: Արդյունքում կարելի է միայն ցավ ապրել ուկրաինացիների համար», – ասաց Աշոտ Մանուչարյանը:

Հարցին, թե այս պահին ինչ կերպ պետք է հարաբերվեն Ուկրաինայի հետ մեր իշխանությունները, Աշոտ Մանուչարյանն այսպես պատասխանեց.«Հայաստանը որևէ վերաբերմունք ցուցաբերելու համար պետք է ունենա իշխանություն, Հայաստանը իշխանություն չունի: Իշխանության գլխում է «Ղարաբաղյան կլանը», որի անվանումը  կապ չունի Ղարաբաղյան շարժման հետ, այդպես է կոչվում,  որովհետև կլանի երկու գլուխները ծագումով ղարաբաղցիներ են: Եվ ահա, այս կլանը պետության գործերով չի զբաղվում: Պետք է նորմալ իշխանություն, որ կկարողանա պատասխան տալ արտաքին քաղաքական նման հարցերին»: