Հունաստանի Հռոդոս կղզում գտնվող Հաֆըզ Ահմեդ Աղայի անվան գրադարանի երկաթյա պահոցներում խիստ հսկողության ներքո պահվում է ձեռագիր Ղուրան, որը մոտ 613 տարեկան է: Օսմանյան գեղագիրները մուսուլմանական այս սուրբ գիրքը սկսել են գրել 1401 թվականին և այն ավարտել 53 տարի անց: Ղուրանը Հռոդոս է տեղափոխվել Ստամբուլի գրադարանից, ապա գողացվել է 1991 թվականին: Ավելի ուշ միջազգային հետախուզության ջանքերով գիրքը գտնվել է Մեծ Բրիտանիայում աճուրդի ժամանակ և վերադարձվել Հռոդոս:

Հաֆըզ Ահմեդ Ազայի անվան գրադարանը, որը կառուցվել է 1793 թվականին, ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մշակույթային ժառանգության ցուցակում: Գրադարանում պահվում է մոտ 2500 ստեղծագործություն՝ բերված աշխարհի չորս ծայրերից: 1200 անուն գիրք պահվում է հատուկ պահոցներում: Դրանք հիմնականում իսլամական ձեռագրեր են՝ թաֆսիրներ, հադիսներ և ֆիկհեր:

Անկախ

Հարվարդի համալսարանի գրադարանում հին գիրք են հայտնաբերել, որի կազմը մարդու մաշկից է պատրաստված:

Փորձագետներն ոսումնասիրել են XIX դաի ֆրանսիացի գրող Արսեն Հուսայեի «Հոգու ճակատագրերը» աշխատությունն ու հաստատել, որ դրա  կազմն  իսկապես մարդու մաշկից է պատրաստված: համենայն դեպս, նրանք դրանում հաոզված են 99.9%-ով:

Հեղինակն իր գիրքն անվանել է «Մտորումներ հոգու ու կյանքի մասին` մահից հետո»: Ինչպես հայտնում է  CNN-ը, 1880-ականներին նա այդ աշխատությունը նվիրել է իր բժիշկ ընկերոջը` Լյուդովիկ Բուլանդին: Նա էլ գիրքը կազմել է  հոգեկան  խանգարում ունեցող ,անձը չպարզված  ու կաթվածից մահացած մի կնոջ մաշկով: Դրա բացատրությունը նա թողել է գրքում. «Այս գիրքը մարդկային հոգու մասին է ու արժե, որ այն մարդկային կազմ էլ ունենա»,-գրել է նա:

Այսօր դա վայրենաբարո արարք կհամարվեր, իսկ այն ժամանակ ամենևօն է հակաբնական չէր: Նման պրակտիկա հայտնի է  XVI դարից: Երբեմն հանցագործների  խոստովանություններից գիրք էր կազմվում ու  նրա իսկ մաշկից մաշկից  պատվում կազմով: Իսկ երբեմն էլ մարդիկ անձամբ էին խնդրում իրենց նման ձևով անմահացնել հարազատների ու մտերիմների համար:

Նույն դոկոտոր Բուլանդը թողել է վկայություն այն մասին, որ իր հավաքածուում ևս մի գիրք կա մաշկակազմով: Հիմա  այդ գիրքը գտնվում է Լոնդոնի Ուելքոմ գրադարանում:

2006-ին Հարվարդի համալսարանի պաշտոնական թերթում գրել էին, որ ուսումնական հաստատության հավաքածուում առնվազն նման 3 գիրք կա: Ուսումնասիրությունից հետո պարզվեց, որ դրանցից 2-ի կազմը ոչխարի կաշվից էր պատրաստված:

Անկախ

Ավետիք Իսահակյանի անվան կենտրոնական գրադարանում համալսարանական շունչն էր թևածում:

Մայիսի 30-ին ԵՊՀ հրատարակչությունը Մայր բուհի 95-ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում հերթական նվիրատվությունն արեց: Այս անգամ ԵՊՀ ներկայացուցիչները հյուրընկալվել էին Ավետիք Իսահակյանի անվան կենտրոնական գրադարանում, որը համալրվեց ԵՊՀ հրատարակչության և «Գալուստ Գյուլբենկյան» հիմնարկության աջակցությամբ տպագրված ավելի քան 300 կտոր գրականությամբ:

ԵՊՀ պատվիրակության կազմում էին Ուսանողների, շրջանավարտների և հասարակայնության հետ կապերի գծով պրոռեկտոր Ռուբեն Մարկոսյանը, ԵՊՀ հրատարակչության տնօրեն Կարեն Գրիգորյանը, ՈՒԳԸ նախագահ Միքայել Մալխասյանը, այլ համալսարանականներ: Միջոցառմանը ներկա էին նաև Երևանի քաղաքապետարանի մշակույթի վարչության ներկայացուցիչները:

Միջոցառումը մեկնարկեց Մայր բուհի մասին պատմող ֆիլմի ցուցադրությամբ, ինչից հետո գրադարանի տնօրեն Հասմիկ Կարապետյանը շնորհակալություն հայտնեց համալսարանականներին նմանօրինակ արժեքավոր գրքերի նվիրատվության կապակցությամբ, խոսեց գրադարանի և ԵՊՀ-ի միջև տասնյակ տարիներ գոյություն ունեցող բարեկամական հարաբերություններից և արդեն իսկ իրականացրած միջոցառումներից: «Համալսարանը գրադարանի լավագույն բարեկամների շարքում է, և մենք հպարտ ենք, որ հաղորդակից ենք դարձել Մայր բուհի հոբելյանական միջոցառումներին: Օրինակելի և հրաշալի նախաձեռնության համար անչափ շնորհակալ ենք»,- նշեց Հասմիկ Կարապետյանը և գրադարանի ղեկավարության ու այցելուների անունից ընթերցեց Մայր բուհին ուղղված շնորհավորական ուղերձը:

Այնուհետև միջոցառման մասնակիցները հոտընկայս ունկնդրեցին Մայր բուհի օրհներգը, ինչից հետո բացման խոսքով հանդես եկավ պրոռեկտոր Ռուբեն Մարկոսյանը, ով որոշ մանրամասներ ներկայացրեց ԵՊՀ հրատարակչության կողմից իրականացվող նվիրատվությունների շրջանակներում կատարված Մայր բուհի պատվիրակության այցելություններից: «Քանի որ Ավ. Իսահակյանի անվան կենտրոնական գրադարանը Երևանի ամենահին գրադարաններից մեկն է, ուստի Մայր բուհի և, այսպես ասած, մայր գրադարանի համագործակցությունը բավականին հատկանշական է: Վստահ եմ, որ մեր շատ ուսանողներ ուսումնառության ընթացքում հաճախ են օգտվում կենտրոնական գրադարանից, հետևաբար մենք մեր հոգու պարտքն ենք համարում հնարավորինս աջակցել գրադարանի գրքային ֆոնդի հարստացման գործընթացին»,- ասաց Ռուբեն Մարկոսյանը:

ԵՊՀ հրատարակչության տնօրեն Կարեն Գրիգորյանն էլ ներկայացրեց նախաձեռնության նպատակը, հրատարակչության գործունեությունն ու հետագա ծրագրերը՝ շեշտելով, որ բուհի և գրադարանի համագործակցությունն անպայման շարունակական է լինելու: «Այսօր գրադարանի այցելուներին ենք ներկայացնում նախորդ տարիներին լույս ընծայած բավականին արժեքավոր գրքեր, որոնց կազմում են նաև հիմնարար մի շարք աշխատություններ՝ բառարաններ, Մ. Աբեղյանի և Հ. Աճառյանի հատորյակները և այլն: Պետք է նշեմ, որ նմանաբնույթ միջոցառումներ հաճախ են կազմակերպվելու, մասնավորապես յուրաքանչյուր տարի ԵՊՀ հրատարակչությունը գրքեր է նվիրաբերելու գրադարանին»,- հավելեց Կարեն Գրիգորյանը և բոլորին հրավիրեց մասնակցելու հոբելյանական միջոցառումների շրջանակներում առաջիկայում կազմակերպվելիք գրքերի ցուցահանդես-տոնավաճառին, որտեղ ներկայացված կլինեն ոչ միայն ԵՊՀ-ի, այլև այլ հրատարակչությունների տպագրած գրքերը:

Հավելենք, որ 120 անուն գրքերի օրինակները ցուցադրված էին գրադարանի միջոցառումների դահլիճում, ինչն այցելուներին ու ընթերցողներին հնարավորություն էր տալիս ծանոթանալու համալրված գրականությանը:

Վերջում գրադարանի մեկ այլ բարեկամ բուհի՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի սաները միջոցառումը համեմեցին մշակութային մի շարք համարներով:

Ալեքսանդրիայի գրադարանում կայացել է գիտաժողով` նվիրված եգիպտահայ ականավոր պետական գործիչ, Եգիպտոսի նոր շրջանի առաջին արտաքին գործերի նախարար Պողոս Բեկ Յուսուֆյանին, ում մահվան 170 տարելիցը լրանում է այս տարի։ Այն կազմակերպել էր Ալեքսանդրիայի գրադարանի ակադեմիական բաժանմունքը` Եգիպտոսում ՀՀ դեսպանության և Հայոց Առաջնորդարանի  հետ համագործակցությամբ։

Բացման հանդիսավոր նիստին ելույթ ունեցողների թվում էին Ալեքսանդրիայի նահանգապետ Տարեկ Մահդին, Եգիպտոսում ՀՀ դեսպան Արմեն Մելքոնյանը, Հայոց թեմի առաջնորդ Աշոտ եպիսկոպոս Մնացականյանը և Ալեքսանդրիայի գրադարանի ակադեմիական տնօրեն Էզզա էլ–Խուլին։ Մասնավորապես, դեսպան Մելքոնյանը խոսել է հայ–եգիպտական արդի հարաբերությունների մասին` նշելով, որ դրանց հիմքում այն ավանդույթներն են, որոնք ձևավորվել են դեռ 19-րդ դարում Օսմանյան կայսրությունից Եգիպտոսի անկախացման գործընթացում հայ ականավոր գործիչների ներգրավվածության շնորհիվ։ «Մեր ժամանակներում, երբ ցավոք հաճախ ենք առերեսվում անհանդուրժողականության, այլատյացության և ռասիզմի դրսևորումների, նվիրումի և փոխվստահության վրա հիմնված այդ գործակցությունը կարող է հանդուրժողականության և համագոյակցության ուսանելի օրինակ ծառայել»– ասել է ՀՀ դեսպանը։

Եգիպտացի գիտնականների նեկայացրած մոտ մեկ տասնյակ զեկույցներում հարկինս արժեվորվել է ինչպես Պողոս Բեկ Յուսուֆյանի գործունեությունը, այնպես էլ  Եգիպտոսի հասարակական, մշակութային կյանքում հայերի ունեցած նշանակալից ներդրումը։ Կարևորվել է Եգիպտոսում այն բարենպաստ միջավայրի ապահովումը, որն ինքնադրսևորման հնարավորություն է ստեղծել հայ գործիչների համար։ Ցեղասպանագետ Մուհամմադ Ռեֆաթ ալ-Իմամի զեկույցում անդրադարձ է կատարվել նաև Հայոց ցեղասպանության հետևանքով հազարավոր բռնագաղթված  հայերի` Եգիպտոսում բարյացակամ ընդունելություն գտնելու և այդ երկրում հաստատվելու մանրամասներին։

Ավելի քան երկու հարյուր ունկնդիրների թվում էին օտարերկրյա դիվանագետներ, տարբեր համալսարանների պրոֆեսորներ, գիտնականներ, Կահիրեի և Ալեքսանդրիայի հայ համայնքների ներկայացուցիչներ, լրագրողներ և ուսանողներ:

Հաջորդ օրը նահանգապետ Տարեկ Մահդին, դեսպան Մելքոնյանը և Աշոտ եպիսկոպոս Մնացականյանը միասին այցելել են  Ալեքսանդրիայի Հայոց առաջնորդարան, որտեղ ջերմ և անկեղծ մթնոլորտում հանդիպում է տեղի ունեցել Ալեքսանդրիայի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ։ Այնուհետև բոլոր ներկաները հարգանքի տուրք են մատուցել Առաջնորդարանի բակում գտնվող Պողոս Բեկ Յուսուֆյանի և Նուբար Փաշա Նուբարյանի շիրիմներին։

Տեղեկանք: Պողոս Բեկ Յուսուֆյանը (1768-1844). եղել է Եգիպտոսի կառավարիչ Մուհամմադ Ալիի անձնական քարտուղարն ու թարգմանիչը։ Հաջորդաբար զբաղեցրել է արտաքին առևտրի տնօրենի, մաքսատների կառավարչի, ի վերջո` արտաքին առևտրի և գործերի նախարարի պաշտոնները: 
         Ալեքսանդրիայի գրադարանը, որը հիմնադրվել է 2002–ին, խոշորագույնն է տարածաշրջանում։ Տարողունակությունը 7-8մլն հատոր է։ Գերհագեցած է ժամանակակից տեխնոլոգիաներով։  Ունի մասնագիտացված մասնաճյուղեր, թվայնացված արխիվներ, գիտա–հետազոտական կենտրոններ, թանգարաններ և մշտական ցուցահանդեսներ։ Այստեղ պարբերաբար անց են կացվում միջազգային և տեղական նշանակության գիտաժողովներ, սեմինարներ, ցուցահանդեսներ։

Անկախ

Օրերս, երբ հերթական անգամ այցելեցի Հայաստանի ազգային գրադարան, տարօրինակ մթնոլորտ զգացի` անհասկանալի սառնություն բոլոր «կանգառներում», սկսած գրացուցակների սրահից մինչև սպասարկման բաժինները: Վերջապես, աշխատակցուհիներից մեկին, որ միշտ առանձնակի սիրալիրությամբ է աչքի ընկել, հարցրի.
– Էս ինչո՞ւ չեք ժպտում, հո բան չի՞ պատահել:

– Դուք էլ, հա՞,- միանգամից բորբոքվեց,- ժպտալու տե՞ղ է մնացել, էս աշխատավարձով աշխատում ես, չգիտես` ոնց ծերը ծերին հասցնես, մի բան էր մնացել, որ գիրք էի տանում տուն, երեխաս կարդում էր, էդ էլ շատ համարեցին, հիմա ասում են` վճարիր: Ինչի՞ց վճարեմ, ես նվազագույն աշխատավարձ եմ ստանում, ընդամենը 55 հազար դրամ է գալիս ձեռքս: Կարծեմ հիմա նվազագույն աշխատավարձը 50 հազար են հաշվել, չէ՞: Սովորական գրադարանավարներն իսկի 35 հազար են ստանում: Գնալ-գալու փողը հանիր, տես` տակն ինչ է մնում: Մենք չենք կարող ասել` վճարեք այնքան, ինչքան աշխատում ենք, բայց իրենք կարող են ասել` շուկայական հարաբերություններ են, գի՞րք ես ուզում, փողը տուր, տար: Բա՞: Թե որ մի թեթև էլ դժգոհություն հայտնես, միանգամից կվիրավորեն ու աշխատանքից կհանեն, քանի որ էս երկրում աշխատանք գտնելը, գիտեք էլի, մեծ բախտավորություն է: Դրա համար էլ միշտ պիտի շնորհակալ լինես ղեկավարներիդ, ինչ էլ գլխիդ անեն: Մանավանդ եթե թոշակին մոտ տարիքի ես: Տեսնեիք` վերջերս ինչ օրը գցեցին ամենահին աշխատողներից մեկին: Ուրիշ տեղեր ստաժավոր մարդկանց փորձառու են համարում, էստեղ` սպառված: Երևի ճիշտ են, սպառված չենք, բա ի՞նչ ենք, մեր կյանքն ենք սպառել էստեղ, տասնյակ տարիներ, հիմա էս չնչին աշխատավարձն է մնացել, որի վրա դողում ենք: Մի արտոնություն ունեինք, էդ էլ առան ձեռքներիցս, էլ բան չմնաց: Ու ասում են` պարտավոր եք ընթերցողներին ժպտալ: Ժպտանք, բա ոնց, վշտի ժպիտ, համեցեք:

Պարզվեց, որ այսպես կոչված` ներքին աբոնեմենտը (բաժնույթը), որից օգտվում են գրադարանի աշխատողները և որը գրադարանի ամբողջ պատմության ընթացքում անվճար է եղել, այս տարվա սկզբից վճարովի է դարձել, տարվա կտրվածքով` 6 հազար դրամ: Սա, իհարկե, ներկայիս պայմաններում չնչին գումար է, բայց եթե համեմատենք աշխատողների առավել քան չնչին եկամտի հետ, հասկանալ կարելի է, թե ինչու են այսքան վիրավորված:
Փորձեցի մխիթարել զրուցակցիս, գուցե երեխան գրադարանից օգտվի այնպես, ինչպես բոլոր ուսանողները, գա գրադարան ու ընդհանուր ընթերցասրահում անվճար կարդա ինչքան ուզում է: Պարզվեց` տղան անվճար է սովորում, շատ ջանքեր է թափում դրա համար, այլապես իրենց 55 հազար եկամտով երբեք բուհի երես չէր տեսնի: Դրան գումարած` դասերից հետո աշխատում է, որ մորն օգնի, պարապելու համար մնում են գիշերային ժամերը, երբ գրադարանն արդեն փակ է: Իսկ գրքեր գնելը, առավել ևս, բացառվում է, քանի որ հատկապես բուհական ուսումնական ձեռնարկները շատ թանկ են, երկու անգամ ավելի թանկ, քան մնացած գրքերը, եթե սկսես գնել, ամբողջ աշխատավարձն էլ չի բավականացնի: Մնում են դրանց պատճենահանումները, որոնք ավելի քիչ, բայց էլի բավական գումար են կազմում:
Նյութականը դեռ մի կողմ, աշխատակիցներին ավելի շատ վիրավորում է բարոյական կողմը: Ուզում են հասկանալ` ինչո՞ւ էին խորհրդային տարիներին հարգում մարդկանց վաստակը, ինչ-որ արտոնությամբ փորձում փոխհատուցել այն, իսկ հիմա, իրենց խոսքով, «դանակը ոսկրին են հասցնում»:

Իսկապես, հարցը զուտ բարոյական կողմ ունի, քանի որ իրենք` գրադարանային աշխատողներն էլ հասկանում են, որ գրքերը գրադարանից դուրս տանելը ազգային գրադարանի պարտադիր ծառայությունների շարքում չէ: Բայց տասնամյակներ շարունակ, բացի հիմնական ծառայությունից, այսինքն` գրքերը գրադարանի ընթերցասրահներում սպասարկելուց, այստեղ գործել են անհատական բաժնույթը, որից օգտվել են գրադարանի երկարամյա ընթերցողները` բարձր գիտական աստիճաններ ու կոչումներ ունեցող, և գրադարանի երկարամյա, թոշակի անցած աշխատակիցները, ներքին բաժնույթը, ինչպես արդեն նշեցինք, և միջգրադարանային բաժնույթը, որից օգտվել են հանրապետության այլ գրադարաններ, այստեղից գրքեր են տարել իրենց ընթերցողների համար: Երեքն էլ` անվճար:
Անկախության տարիներին վճարովի է դարձել անհատական բաժնույթի մի հատվածը: Հիմա այս բաժնույթից բոլորն օգտվում են տարեկան 10 հազար դրամով: Բայց ո՞ւմ հայտնի չէ, որ տարեց դոկտոր, պրոֆեսորները ծիծաղելի թոշակ են ստանում, նրանց համար էլ այս կյանքը հեշտ չէ: Պատմեցին, որ օրերս այս բաժնույթից լացակումած, առանց գիրք վերցնելու հեռացել է գրադարանի վաստակավոր ու այժմ թոշակու աշխատակցուհիներից մեկը: «Մի՞թե իմ ավանդն այս գրադարանի համար ոչինչ չարժի»,- ասել է նա:

Այնուամենայնիվ, դառնանք իրավական կողմին: Վճարովի ծառայությունների դիմում են աշխարհի բոլոր գրադարանները, մանավանդ` ազգային: Մասնագետներն այս հաստատությունները համեմատում են մեծ երախի հետ, որի մեջ ինչքան էլ փող գցես` չի բավարարվի: Նույնիսկ ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի գրադարանը, որ պետական բյուջեից տարեկան մի քանի հարյուր միլիոն դոլար հատկացում է ունենում, դարձյալ կողքից տարբեր բիզնեսներ է բացում: Եվ լրացուցիչ ֆինանսական աղբյուրների որոնման հակված մեր մասնագետներն էլ մշտապես բերում են արտասահմանի փորձը` մոռանալով, սակայն, որ արտասահմանում գրադարանավարն ամենահարգի մասնագիտությունների շարքում է, և ազգային գրադարանների աշխատակիցներն էլ բարձր աշխատավարձ են ստանում: Օտար փորձին համապատասխանելու համար հարկ է հաշվի առնել բոլոր հանգամանքներն ու պայմանները:
Բացի այդ, անվճար և վճարովի ծառայությունները պետք է հստակ տարբերակվեն օրենքով, որպեսզի կամայականությունների դուռ չբացվի: Սա սկզբունքային հարց է: Այլապես այսօր այս տնօրինությունը սրանք կհամարի հավելյալ ծառայություն և վճար կպահանջի, վաղը մի ուրիշ տնօրինություն վճարովի կդարձնի նաև սովորական սպասարկումը: Դրա օրինակն արդեն ունեցել ենք ոչ այնքան վաղ անցյալում: Նախորդ տնօրինությունը 5X10 սմ չափսի պատվերաթերթիկները, որոնց վրա ընթերցողները նշում էին իրենց պատվերը, վաճառում էր 20 դրամով: Ստացվում էր, որ ամեն գիրք կարդալն այդքան արժեր, ստացվում էր, որ հարկեր էինք վճարում, որպեսզի հետո վճարեինք մեր իսկ հարկերով գործող հաստատությանը:
Նայենք օրենքին: «Գրադարանների և գրադարանային գործի մասին» ՀՀ օրենքում, որի 9-րդ հոդվածը վերաբերում է Հայաստանի ազգային գրադարանին, ոչինչ չկա նրա վճարովի և անվճար ծառայությունների ցանկերի, գոնե դրանց տարբերակման սկզբունքների ու հնարավորությունների մասին, ոչինչ չկա նաև կառավարության որոշումներում: Այս պարագայում հարցը գոնե քննարկման չի դրվել Գրադարանների խորհրդում կամ ազգային գրադարանի գիտխորհրդում, որոշումն ընդունվել է տնօրինության նիստում:

Հիմա էլ նայենք տարրական թվաբանությանը: Ինչքա՞ն օգուտ կբերի գրադարանին այս «նորամուծությունը»: Մոտավոր հաշվարկներով` տարեկան մոտ 2,5 մլն դրամ: Մի տարի առաջ գրադարանը թալանվեց, մի քանի տասնյակ միլիոնների կորուստ եղավ: Անվերադարձ: Բացի գողերից, մեր որոշումներ ընդունող պաշտոնատար այրերից ո՞ր մեկը պատասխանատվություն կրեց այս խայտառակ անփութության համար: Կամ Երևանի գրեթե բոլոր փողոցների բոլոր կանգառներում հսկայական վահանակներ են ցցված` «Կարդա», «Կարդալը նորաձև է» և նման անհեթեթ բովանդակությամբ, որոնք գումարներ արժեն: Ավելի լավ չէ՞ այդ միջոցները ներդնել գրադարանների կարիքները հոգալու համար:

Վերջապես հիշենք, որ 1993 թ. Հայաստանը վավերացրել է Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը և այդպիսով պարտավորվել է աստիճանաբար բարելավել մեր` հայաստանցիներիս սոցիալական, տնտեսական և մանավանդ մշակութային պայմանները, որպեսզի լիարժեք իրացնենք մեր իրավունքները: Ի՞նչ հաշվետվություն է տալիս մեր երկիրը, որ օր օրի, որոշումից որոշում իսկապես «դանակը ոսկրին է հասցնում»:

Հ.Գ. Նյութը պատրաստ էր տպագրության, երբ հայտնի դարձավ, որ առողջապահության նախարարությունը կանանց միամսյակի կապակցությամբ կանանց անվճար բուժսպասարկման (ընդհուպ մինչև վիրահատությունները) միամսյակ է հայտարարել: Էհ, կարո՞ղ ենք համարել, որ վերը նշված «նորամուծությունն» էլ, կանանց միամսյակին ընդառաջ, մշակույթի նախարարության նվերն է Հայաստանի ազգային գրադարանի աշխատողներին, որոնց 99 տոկոսը կանայք են:

Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայության գրադարանները տարեցտարի համալրվում են նոր գրականությամբ: Գրադարանային ֆոնդերի թարմացման աշխատանքների շրջանակում 2013թ. գրադարանային ֆոնդն ընդհանուր առմամբ կազմել է 1 միլիոն 712136 կտոր գրականություն: Նկատենք, որ 2012 թվականի համեմատ այն ավելացել է 16432  գրքով: Դրանք ինչպես գեղարվեստական, այնպես էլ մասնագիտական գրքեր են եղել:

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության   և հասարակայնության հետ կապերի վարչությունից Անկախին տեղեկացնում են, որ զգալի աշխատանքներ են տարվել նաև գրադարանային ֆոնդի թվայնացման ուղղությամբ: Մասնավորապես, Ավետիք  Իսահակյանի անվան կենտրոնական գրադարանն իր որոշ մասնաճյուղերով համալրվել է նաև տեսա- և ձայնասկավառակների առանձին ֆոնդով: Այստեղ աճել է նաև ընթերցողների թվաքանակը:  Եթե 2012-ին գրադարանն ունեցել է 26227 ընթերցող, ապա 2013-ին 36269:

Գրադարանային ֆոնդի արդիականցման և համալրման աշխատանքներին զուգահեռ աճում է հաճախումների թիվը: 2012 թվականի  627352-ի համեմատ նախորդ տարվա ընթացքում այդ ցուցանիշը կազմել է 655146:

ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունը Չարենցավանի քաղաքային գրադարանի հետ համատեղ պաշտոնապես ազդարարեց Չարենցավանում Ամերիկյան անկյան բացման մասին: Միջոցառմանը ներկա էին ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպան Ջոն Հեֆերնը, ՀՀ մշակույթի փոխնախարար Արև Սամուելյանը, Կոտայքի մարզպետ Կովալենկո Շահգալդյանը և Չարենցավանի քաղաքապետ Հակոբ Շահգալդյանը: Սա Հայաստանում 5-րդ Ամերիկյան անկյունն է, ընդ որում առաջինը բացվել է 2005թ.-ին:

Իր խոսքում դեսպան Հեֆերնը նշեց, որ Ամերիկյան անկյան միջոցով Չարենցավանի ու Կոտայքի մարզի բնակիչների համար հասանելի կդառնան բազմազան ռեսուրսներ, որոնք կնպաստեն հայ-ամերիկյան երկխոսությանն ու փոխըմբռնմանը: Ամերիկյան անկյունը նաև  անգլերենի իմացությունը կիրառելու հնարավորություններ կընձեռի:

Ամերիկյան անկյունները ամերիկյան ոճի փոքր գրադարաններ են, որ ստեղծվում են աշխարհի տարբեր երկրներում՝ փոխադարձ ընբռնումը Միացյալ Նահանգների ու տվյալ երկրի միջև խորացնելու նպատակով: ԱՄՆ պետքարտուղարության ու այս գրադարաններն իրենց հարկի տակ ընդունող տեղական կազմակերպությունների համագործակցության արդյունքում այսօր աշխարհում գործում են շուրջ 470 այդպիսի կենտրոններ: Ամերիկյան անկյուններն ապահովում են Ամերիկային վերաբերող տեղեկություններ տարբեր ձևաչափերով ՝ հանրագիտարաններ, գեղարվեստական երկեր, ամսագրեր և տեսանյութեր: Այս ռեսուրսները հիմնականում առնչվում են ԱՄՆ-ում ուսանելու հնարավորություններին, ամերիկյան պատմությանը, մշակույթին, հասարակությանը, ԱՄՆ-ում տնտեսական գործունեություն իրականացնելուն, ինչպես նաև անգլերենի՝ որպես օտար լեզվի ուսուցմանը:  Ամերիկյան անկյուններում նաև ապահովվում են համակարգիչներ՝ ինտերնետային կապով: Այստեղ անցկացվում են տարաբնույթ հասարակական միջոցառումներ, ինչպիսիք են՝ քննարկումներ, հանդիպումներ հրավիրված խոսնակների հետ, աշխատաժողովներ և այլն: Ամերիկյան անկյան ծառայություններն անվճար են ու հասանելի բոլորի համար:

Ներկայումս Հայաստանում Ամերիկյան անկյուններ գործում են Երևանում, Գյումրում, Վանաձորում և Կապանում: Անցյալ տարվա տվյալներով այդ կենտրոններ այցելողների թիվը գերազանցել է 40.000-ը:

Երևանի քաղաքապետարանի մշակույթի և տուրիզմի վարչության պետ Կամո Մովսեսյանը գրադարանավարի օրվա կապակցությամբ քաղաքապետի պատվոգրով է պարգևատրել ոլորտի շուրջ մեկ տասնյակ աշխատակիցների՝ գրադարանային գործի զարգացման մեջ ունեցած ավանդի և երկարամյա գործունեության համար։

«Դուք պրոպագանդում եք գիրքը, հետևաբար շատ մեծ դեր ունեք մանուկների, երիտասարդության դաստիարակության, նրանց աշխարհայացքի ձևավորման գործում։ Երևանի քաղաքապետը շատ է կարևորում ձեր համակարգը, հետևաբար բարձր է գնահատում և ձեր գործը. դրա վառ վկայությունն է այս տարի քաղաքապետարանի տարեկան ծրագրերում ընդգրկված գրադարանային պայմանների բարելավման ծրագիրը, և այն երախտիքի խոսքը, որն այսօր քաղաքապետի անունից փոխանցվում է ձեզ՝ պատվոգրի տեսքով»,- նշել է Կամո Մովսեսյանը։

Գրադարանային ոլորտի աշխատակիցները շնորհակալություն են հայտնել գնահատանքի համար՝ ընդգծելով, որ ոլորտին ուղղված ուշադրությունն ընթացիկ տարում տեսանելի է մի շարք ձեռքբերումներով։

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության

և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն

Ապրիլի 22-ին Խորհրդարանական ազգային գրադարանում տեղի ունեցավ «Եվրոպական մտածողությունը 20-րդ դարասկզբի արեւմտահայ բանաստեղծների  ստեղծագործություններում» թեմայով գրական-գործնական համաժողով` նվիրված Օսմանյան կայսրությունում ցեղասպանության զոհ դարձած 20-րդ դարասկզբի  հայ հայտնի բանաստեղծների աշխատանքին:

Համաժողովը, որը վարում էր գրող եւ հրապարակախոս Արտյոմ Կիրակոզովը, կազմակերպել էր «Թբիլիսիի հայերի ասամբլեա»  հասարակական կազմակերպությունը` Վրաստանում ՀՀ դեսպանության եւ ՀԱԵ Վիրահայոց Թեմի աջակցությամբ:

Որպես համաժողովի մասնակիցներ եւ հյուրեր հրավիրված էին հայտնի հայ եւ վրացի գրողներ, ուսուցիչներ, թարգմանիչներ, հայագետներ, դերասաններ:

Բացման  եւ օրհնության խոսքով հանդես եկավ Հայ Առաքելական Ուղղափառ եկեղեցու Վրաստանի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տ. Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանը:

Մասնակիցները ընթերցեցին մի քանի զեկույցներ, որոնցում նշվում էր արեւմտահայ բանաստեղծների դերը հայկական եւ միջազգային գրականության մեջ: Հյուրերի դատին հանձնվեց նաեւ 1915 թվականին զոհված  Ռուբեն Սեւակի, Սիամանթոյի եւ Դանիել Վարուժանի ստեղծագործությունների գրական թարգմանությունները՝ ռուսերեն եւ վրացերեն լեզուներով:

Միջոցառման ավարտին ելույթ ունեցավ Վրաստանում ՀՀ դեսպանության խորհրդական Լեւոն Թորգոմյանը, ով շնորհակալական խոսք հայտնեց կազմակերպիչներին կատարած աշխատանքի համար եւ խոստացավ  դեսպանության աջակցությունը հետայսու միջոցառումների կազմակերպման հարցում: