Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության պաշտոնական կայքի հրապարակված վերջին տվյալներով՝ այս տարվա հունվարից իրանական նավթի արտահանման ֆանտաստիկ աճ է գրանցել՝ հասնելով օրական մինչև 1,3 մլն բարելի, որը ներկայիս գներով կազմում է 4 մլդ դոլար:
Ըստ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի զեկույցի՝ իրանական տնտեսությունը հաղթահարում է ճգնաժամը և առաջընթացի այդպիսի տեմպերով կարող է գրանցել տարեկան 1-2 տոկոսի աճ:
Հիշեցնենք, որ մինչ 2012-ի միջազգային պատժամիջոցների կիրառումը, Իրանը արտահանում էր օրական  2,5 մլն բարել նավթ, իսկ նախորդ տարվա աշնան տվյալներով, այդ թիվը հասել էր 760 հազարի:
Ուշագրավ է, որ Վիրջինիայի տեխնոլոգիական համալսարանի իրանցի պրոֆեսոր Ջավադ Սալեհի Իսֆահանին կարծում է, որ, եթե անգամ վերջնական համաձայնություն ձեռք չբերվի Իրանի և «Վեցնյակի» միջև, ապա Իրանի տնտեսության 1-2 տոկոսով աճն արդեն իսկ դրական է:
Այս մասին տեղեկացնում է իրանական «ԻՍՆԱ» լրտվական գործակալությունը:
Անկախ

Ուկրաինայի նորընտիր նախագահ Պյոտր Պորոշենկոն մտադիր է երկրում ստեղծված ճգնաժամը կարգավորել 3 ամսում, իսկ երդմնակալությունից հետո մտադիր է  հակամարտությունների կենտրոն` Դոնբաս այցելել` իրավիճակը շտկելու իր պլանը ներկայացնելու նպատակով: Դրա մասին այսօր գրել է  «Կոմերսանտ» թերթը` հղում անելով Պորոշենկոյին շրջապատող աղբյուրներին:

Պորոշենկոն մտադիր է ճգնաժամը կարգավորելու խաղաղ ծրագիր ներկայացնել ու հունիսի 7-ին նշանակված երդմնակալության ժամանակ մեծ համաներում առաջարկել: Նա հայտնել է, որ մտադիր է ապակենտրոնացում անցկացնել ու տեղեկացրել է, որ այդ պլանի մշակման շուրջ բանակցություններ է վարում ԵՄ-ի, Կանադայի ու ԱՄՆ-ի հետ:

ԱԳ նախարարի նախկին առաջին տեղակալ Ալեքսանդր Չալին թերթին պատմել է, որ  ճգնաժամի կարգավորման պլանում «3 ուղղություններ են ուրվագծվում». երկրի ներսում համաձայնության ձեռքբերման խաղաղ միջոց, ժնևյան կամ ավելի ներկայացուցչական ձևաչափում միջազգային երկխոսության օրակարգ, կոնկրետ քայլեր Ռուսաստանի հետ երկկողմ բանակցություններում: Միջազգային երկխոսության շրջանակներում Պորոշենկոն հույս ունի ԱՄՆ-ի ու Ռուսաստանի միջև  քաղաքական պլանում  ու Բրյուսելի ու Մոսկվայի միջև ` տնտեսական փոխզիջման հասնել:

« Միայն այս 3բաղկացուցիչները հաշվի առնելով կարելի է հասնել ապաէսկալացիայի, կարգավորել իրավիճակն Ուկրաինայի ներսում ու նրա շուրջ»,-պարզաբանել է նախկին դիվանագետը:

Անկախ

Հալեպից  ու Դամասկոսից մինչեւ Ղրիմ, անցնելով Իրաքից եւ Եգիպտոսից վերադառնալու համար Քեսապ, ապահովական ցնցումներն ու նրանց զուգակցված քաղաքական իրադարձությունները մեկնաբանելը հայկական լրատվական ոսպնյակների համար հավելյալ ճիգ, կենտրոնացում, մաքրազտման մեքենականություն եւ արհեստավարժ համապատասխան աշխատանք է պահանջում:

Ոչ միայն այն պարզ պատճառով, որ այս թեժ կետերը առնչված են նաեւ հայկական գործոնի հետ. կամ էլ այն բնական մղման բացատրությամբ, որ այնտեղ կան հայկական համայնքներ:

Քաղաքագիտական  անառարկելի տեսություն է, որ պատերազմներին ընկերակցում է  տեղեկատվականը եւ հատուկ ծառայությունները լրատվականների հետևում կանգնած ղեկավարում են այդ ոլորտի պատերազմը:  Այս տեսությունը միայն պատերազմների դեպքում չէ, ընդհանուր հասկացություն է. պարզապես թեժացումը բնականաբար արձանագրվում է լարված իրավիճակների կամ ռազմական ընդհարումների ընթացքում:

Հայկական կողմի համար ճգնաժամային տեղեկատվությունը անպայման նկատի պիտի ունենա բազմագործոնային հանգամանքներ: Նախ այն իհարկե, որ պիտի սահմանազատի քարոզչականը լրատվականից: Անկախ մամուլ հասկացությունը այսօր հեքիաթային բնութագիր ունի, եւ որեւէ լրատվամիջոց իր առջեւ գերխնդիր չի դրել միայն ճշմարիտը, զուտ առարկայականը ընթերցող լսարանին հասանելի դարձնելու հրամայականը: Սա բացառապես տեսություն է, որը որեւէ առարկայացում չի գտնում որեւէ միջավայրում: Խնդիրը ուրեմն հնարավոր առարկայականությունը պահելու հմտությունում է կայանում: Քարոզչական հզոր մեքենաների արտադրանքների ուղղվածությունը հասկանալու, քարոզչական թիրախն ըմբռնելու եւ ըստ այդմ լուրի վերարտադրման չափը ճշտելու եւ տալու: Հաճախ այնքան համատարած տարողություն է ստանում այդ արտադրանքի լրագրական շուկայացումը, որ դժվար է թվում շուկայի ճշտած օրինաչափությունից հեռու մնալու փորձությունը հաղթահարելը: Այսպես է, որ Սիրիայի դեպքերի լուսաբանման խաղի կանոնները, հաճախ ճշտված Արեւմուտքից, երբեմն Ռուսաստանից, գրավում են տեղեկատվական տարածքները:

Այս թոհուբոհում պատահում է, որ լրատվական կողմնակի թիրախի է վերածվում հայությունը: Ընդհանրապես խուճապային իրավիճակների մատնելու նպատակ հետապնդող ապատեղեկատվությունները տարբեր աղբյուրներ ունեն: Երբեմն անորոշ կայքեր  են մեջբերվում, այլ դեպքերում հղում է կատարվում տվյալ լրատվամիջոցին, որի սկզբնաղբյուրն ու պատկանելիությունը անհստակ լինելով ոլորապտույտի մեջ են թողնում լուրի վավերականությունը ստուգել փորձող մամուլի որեւէ ներկայացուցչին: Մինչ այդ, սակայն, լուրը կրկնօրինակվում է, պատճենահանվում է, երբեմն  համեմվում ցանկալի մեկնաբանություններով եւ  շրջանառությունը բազմապատկվում: Բացառված չէ այս դեպքերում, որ շրջանառության մեջ դնող ու անմիջապես անհայտացող լրատվամիջոցը մեր հակառակորդների ուղղակի կամ անուղղակի ներշնչումը ունեցած լինի:

Նման օրինակները բազմաթիվ են: Ճգնաժամային տեղեկատվությունը հատկապես հայկական լրատվամիջոցների համար արագ ու զգայացունց լինելու մղումներով պետք չէ հատկանշվի: Այստեղ կա իրավիճակին տեր կանգնելու, խուճապային տրամադրությունների ստեղծման առաջն առնելու, զուսպ ու հավասարակշիռ մոտեցման վարքագիծը որդեգրելու եւ մանավանդ արտակարգ իրավիճակներում հայտնված մեր հայրենակիցներին անվտանգությունը գերադասելու անհրաժեշտությունը:

Հայկական ճգնաժամային տեղեկատվությունը ինքնակազմակերպվելու, աշխատակարգ ճշտելու անմիջական անհրաժեշտության առջեւ է: Աշխարհաքաղաքական իրադարձությունները հուշում են, որ Ղրիմից մինչեւ Քեսապ եւ դեռեվս այլ հայաշատ միջավայրեր հայկական գործոնի հետ առնչված լրատվություններ ներկայացնելու եւ մեկնաբանելու նուրբ խնդիր ունի հայ տեղեկատվադաշտը  երկար ժամանակ: Մինչ այդ հայության հետ կապված որեւէ լուրի վավերականությունն ու ճշմարտացիությունը ստուգելու համար բացառապես պետք է հենվել տեղի հայկական պաշտոնական լրահոսի փոխանցած տեղեկատվության վրա` այնտեղ նկատելու համար ճշտված շեշտադրումները, տարողություններն ու չափերը: Ամպագոռգոռությունից, զգացականությունից եւ մանավանդ քարոզչական առավելություններ շահելու փորձություններից հեռու մնալը այս դեպքում ոչ միայն լրագրական օրինաչափություն է, այլ նաեւ անվտանգության հետ կապված լրջագույն խնդիր:

Շահան Գանտահարյան

«Ազդակ» թերթի գլխավոր խմբագիր

ԱՄՆ-ի Կոնգրեսում ժամանակը  բառի բուն իմաստով կանգ է առել: Հանրահայտ “Օհայո” ժամացույցը, որն ամերիկյան Կոնգրեսում է գտնվում, բյուջետա-ֆինանսական ճգնաժամի “զոհ” է դարձել.սլաքները կանգ են առել, իսկ մեխանիզմը լարել պարզապես չեն կարող: Այդ աշխատանքը կատարող աշխատակիցները ևս հազարավորների պես հարկադիր արձակուրդում են:

3 մ բարձրություն ունեցող ժամացույցը հայտնի է նրանով, որ դրա կողքին են սենատորները մամլո-կոնֆերանսներ անցկացնում: Ժամացույցը Կոնգրեսի վերին պալատի սրահ տանող մուտքերից մեկի կողքին է դրված: Այն ավելի քան 200 տար առաջ ստեղծել է ֆիլադելֆիացի ժամագործ Թոմաս Վոյթը: Սկզբում ժամացույցը սենատի հին շենքում էր, իսկ ներկայիս տեղում այն հայտնվել է 1859-ին:

Ժամացույցի հետ կապված լեգենդներից մեկն ասում է, որ “չոր օրենքի” տարիներին սենատորները հաճախ ժամացույցի տուփի մեջ էին պահում սպիրտային խմիչքներով շշերը: Սակայն, ինչու է ԱՄՆ խորհրդանիշով` բրոնզե արծվով զարդարված ժամացույցն ամերիկյան նահանգներից մեկի անունով կոչվում` ոչ ոք չգիտի:

Սպիտակ տունը պատրաստ է  հանրապետականների առաջարկած`բյուջետային աշխատակիցների աշխատավարձը “հետին թվով” վճարելու մասին օրենքի նախագիծն ընդունել: Խոսքն այն պետծառայողների մասին է, որոնք  ստիպված են արձակուրդ վերցնել` կառավարության գործունեության դադարեցման պատճառով: Բոլոր խնդիրներն այդ նախագծով չեն լուծվի, սակայն նախագահի ադմինիստրացիան հույս ունի, որ դրա ընդունումը կմոտեցնի փոխհամաձայնությունը: Իսկ ամերիկյան բանկերը պատրաստվում են դեֆոլտի` բանկոմատներն են լցնում ու մեծացնում առձեռն գումարի պաշարները պահուստներում, եթե քաղաքացիներն ուզենան իրենց խնայողություններն  իրենց մոտ պահել: Երկրում փակ է պետական հիմնարկների մեծ մասը: Ռեստորաններն ու սրճարանները հաճախորդների բացակայության պատճառով կորուստներ ունեն: Կապիտոլիումի մոտ գործազուրկներն են հավաքվել ու կոնգրեսականներից պահանջում են հրաժարվել իրենց աշխատավարձից.նրանց կարծիքով, միայն այդպես նրանք կարող են հասկանալ, թե ինչ ասել է երկրում ճգնաժամի պայմաններում մնալ առանց փողի:

“Փակ է անորոշ ժամանակով” ցուցանակն այս օրերին ԱՄՆ-ի թերևս գլխավոր տեսարժան երևույթն է դարձել: Այդ գրությունը կարելի է տեսնել թանգարանների ու գրադարանների դռներին, գազանանոցների դարպասներին, ազգային պարկերի մուտքերին: Փակ են երկրի գլխավոր խորհրդանիշները. Ազատության արձանը, Գրանդ-Կանյոնը: Զբոսաշրջիկները հրաժավում են վաղօրոք պլանավորած այցելությունից ,իսկ օպերատորները բազմամիլիոնանոց կորուստ են կրում:

Այդ լուրը հայտնվել է բոլոր լրատվամիջոցների առաջին տողերում.”գերկայսրությունն ինքն իրեն կաթվածահար է արել”,-գրում են գերմանական ԶԼՄ-ները:

Փակ են ոչ միայն հիմնարկները, որոնք աշխատում էին առանց ձեռքերը ծալելու, այլև երկրի տեսարժան վայրերը: Հիմա Ամերիկայի դեմքն անգամ թաքնվում է զբոսաշրջիկներից: Ու հայտնի չէ, թե որքան ժամանակով:

Հունաստանի վարչապետ Անտոնիս Սամարասը հունիսի 24-ին փոխել է նախարարների կաբինետի կազմը: Պատճառը, ինչպես նշում է  Reuters-ը, կառավարող կոալիցիայից “Դեմոկրատական ձախեր” կուսակցության դուրս գալն է, որին էին պատկանում մի քանի նախարարական պորտֆելներ:

Նոր կառավարությունում 2 մասնակիցներ են մնացել. “Նոր դեմոկրատիան”` վարչապետ Սամարասի հետ ու ՊԱՍՈԿ-ից (“Համահունական սոցիալիստական շարժում”)` սոցիալիստներ` Էվանգելոս Վենիզելոսի գլխավորությամբ, որը  վերանշանակումների արդյունքում զբաղեցրել է փոխվարչապետի ու ԱԳ նախարարի պաշտոնը:

Կոալիցիայից “Դեմոկրատական ձախերի” դուրս գալու պատճառը ERT հեռուստառադիոընկերության փակումն է: Ընկերության աշխատանքները դադարեցվեցին բյուջետային միջոցների անբավարարության պատճառով. 2,5 հազար աշխատակիցներն ուղարկվեցին չվճարվող արձակուրդ:

Հունաստանում բյուջետային միջոցների անբավարարությունը պայմանավորված է տնտեսական խոր ճգնաժամով: Հունաստանի իշխանությունները ստիպված էին դիմել միջազգային ընկերակցությանը: Միջազգային վարկատուները խոստացել են երկրին 200 մլն եվրո վարկ տրամադրել, սակայն դրա փոխարեն պահանջել են կրճատել պետծախսերը: Դրա համար մինչև 2014-ի տարեվերջ Հունաստանը պետք է շուրջ 15 հազար պետծառայող ազատի աշխատանքից:

Միջին խավի ներկայացուցիչներից շատերը, որոնք տուժել են գլոբալ  ֆինանսական ու Եվրագոտու  ճգնաժամի պատճառով, խոստովանում են, որ ստիպված են իրենց երեխաներին հանձնել մանկատուն, քանի որ պարզապես ի վիճակի չեն կերակրել ընտանիքը:

Լրագրողները  ծնողների ու երեխաների նման ստիպողական բաժանումն անվանում են “հունական ժամանակակից ողբերգություն”, սակայն աղքատացած պետության շատ բնակիչներ, որոնք կորցրել են աշխատանքը ու գոյատևելու միջոցները, կարծում են, որ երեխաների համար ավելի լավ կլինի մանկատներում, որտեղ նրանք գոնե պարբերաբար սնունդ կստանան:

Մանկատների ու բարեգործական կազմակերպությունների տվյալներով, հիմա հույն երեխաների շուրջ 10%-ը գտնվում է քաղցի սահմանին: Որոշ տարածաշրջաններում  մանկատների երեխաների 80-100%-ն այստեղ է հայտնվել այն պատճառով, որ ծնողները պարզապես չեն կարողանում նրանց կերակրել:

Գրեթե մեկ տարի ծախսելով նոր հարկեր հաստատելու ու իր դաշնակիցների կաշառակերության դեմ պայքարի վրա` Ֆրանսիայի նախագահ Օլանդը այդպես էլ չկարողացավ փրկել պետությունը նոր ֆինանսական ճգնաժամից:

Փորձագետների կարծիքով, խոսքը Երկրորդ համաշխարհայինից հետո ամենազգալի տնտեսական անկման մասին է: Ներկայիս ճգնաժամը անքակտելիորեն կապված է Եվրագոտու ճգնաժամի հետ, որում ռեցեսիայի զոհ է դարձել 17 երկրներից 9-ը:

Տնտեսական դրության վատթարացումն  ու գործազրկության աճը Օլանդին Ֆրանսիայի պատմության ամենաչսիրված նախագահ են դարձրել: Նրա  նախագահության մեկ տարում իրավիճակը միայն վատթարացել է, ու ոչ մի ակնարկ վիճակի բարելավման մասին չկա: Բացի այդ, նախագահի հեղինակությունը տուժում է նաև նրա քաղաքացիական տիկնոջ` Վալերի Տիերվեյլերի սկանդալային արարքների պատճառով: