Մայիսի 30-ին, ժամը 12.31-ին ահազանգ է ստացվել, որ Հաղթանակ գյուղի 4-րդ փողոցի թիվ 45 տան բակում նկատվել է օձ, որին որսալու համար անհրաժեշտ է օգնություն:
Դեպքի վայր է մեկնել փրկարարական ջոկատը:
Հայտնաբերվել է «Գյուրզա» տեսակի մոտավորապես 1 մ երկարությամբ օձ և տեղափոխվել անվտանգ տարածք:
Մայիսի 30-ին, ժամը 11.38-ին տեղեկություն է ստացվել, որ Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքի Գ.Նժդեհի փողոցի 1-ին նրբանցքի թիվ 18 տունը փլուզվել է:
Դեպքի վայր է մեկնել հրշեջ-փրկարարական ջոկատի օպերատիվ խումբը:
Պարզվել է, որ փլուզվել են Ա.Ալեքսանյանին պատկանող երկհարկանի չբնակեցված տան երկրորդ հարկի ննջասենյակի պատը (12քմ) և առաստաղը (24քմ):
Տուժածներ չկան:
Մայիսի 30-ին ՀՀ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանն ընդունեց քառօրյա պաշտոնական այցով Հայաստան ժամանած Քուվեյթի Պետության Ազգային ժողովի նախագահ Ֆահդ Ալ-Ռաշիդին:
Ողջունելով հյուրին եւ շնորհակալություն հայտնելով իր հրավերը ընդունելու եւ Հայաստան այցելելու համար` Հովիկ Աբրահամյանը վստահություն հայտնեց, որ Քուվեյթի խորհրդարանի նախագահի այցը էապես կնպաստի հայ-քուվեյթյան հարաբերությունների եւ, հատկապես, միջխորհրդարանական համագործակցության հետագա զարգացմանը: ԱԺ նախագահը կարեւորեց արաբական աշխարհի հետ տարբեր հարթություններում հարաբերությունների զարգացումը, այդ թվում, նաեւ բարեկամ Քուվեյթի հետ: Նա գոհունակությամբ նշեց, որ Հայաստանի և Քուվեյթի միջև հարաբերությունները կայուն առաջընթաց են ապրում եւ բարձր գնահատեց մեր երկու երկրների միջև առկա համագործակցությունը: ԱԺ նախագահը կարեւորեց միջխորհրդարանական կապերի հետագա զարգացումը, պատգամավորական բարեկամական խմբերի ակտիվ գործունեությունը, ինչը կնպաստի երկկողմ հարաբերությունների խորացմանը և ընդլայնմանը: «Միջխորհրդարանական կապերը հանդիսանում են միջպետական հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչ եւ խորհրդարանների միջեւ շփումների ակտիվացումը ինչպես երկկողմ, այնպես էլ բազմակողմ ձեւաչափով նպաստում են փոխըմբռնման եւ փոխվստահության ամրապնդմանը, միջազգային կազմակերպություններում միասնական տեսակետների շրջանակի ընդլայմանը»,-նշեց Հովիկ Աբրահամյանը: Կարեւորելով տարածաշրջանային կայունությունը եւ անվտանգությունը ` ԱԺ նախագահը շեշտեց, որ Հայաստանի Հանրապետությունը հավատարիմ է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման սկզբունքին եւ մշտապես հանդես է եկել կառուցողական դիրքերից:
Շնորհակալություն հայտնելով ջերմ ընդունելության համար` Քուվեյթի Ազգային ժողովի նախագահը համոզմունք հայտնեց, որ իր պաշտոնական այցը Հայաստան կարեւոր խթան կհանդիսանա երկու երկրների փոխգործակցության զարգացմանը: Նրա համոզմամբ միջխորհրդարանական համագործակցության խորացումը էապես կնպաստի բոլոր ուղղություններով երկկողմ կապերի ակտիվացմանը: Ֆահդ Ալ-Ռաշիդի խոսքով` երկու երկրների քաղաքական դիրքորոշումները համընկնում են. երկու երկրներն էլ ձգտում են խաղաղության ու կայունության հաստատման ու ամրապնդման: Քուվեյթի խորհրդարանի ղեկավարը նշեց, որ իր երկիրը շահագրգիռ է Հայաստանի հետ զարգացնել առեւտրատնտեսական ու գիտամշակութային կապերը:
Հանդիպման ընթացքում անդրադարձ կատարվեց երկկողմ հետաքրքրություն ներկայացնող այլ հարցերի եւս:
Քաղաքացու հաղորդման հիման վրա ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հարուցվել է քրեական գործ՝ ոստիկանության փոխգնդապետի կողմից վաշխառությամբ զբաղվելու դեպքի առթիվ։
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունից հայտնում են, որ քաղաքացուհուց ստացված դիմումի հիման վրա նախապատրաստված նյութերով պարզվել է, որ ոստիկանության փոխգնդապետն ու նրա կինը զբաղվել են վաշխառությամբ, մասնավորապես՝ պարտքով գումար են տվել ՀՀ կենտրոնական բանկի սահմանված բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող՝ ամսական տասը տոկոսով:
Նախապատրաստված նյութերով 2013թ-ի մայիսի 25-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում հարուցվել է քրեական գործ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ փոխգնդապետի եւ նրա կնոջ գործողություններից տուժել է ոչ միայն դիմումատուն, այլ նաև՝ մեկ այլ քաղաքացի։
Նախաքննությունը շարունակվում է, ձեռնարկվում են անհրաժեշտ քննչական գործողություններ քրեական գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը բացահայտելու ուղղությամբ։
Այսօր «Ելակետ» մամուլի ակումբում իրանահայ լրագրող Ռուբիկ Մինասյանը խոսեց Իրանի ընտրությունների ու մեր տարածաշրջանի վրա դրանց հնարավոր ազդեցության մասին:
Ռուբիկ Մինասյանը նախ նշեց, որ այս անգամ Իրանի ընտրություններին մասնակցելու համար մոտ 600 դիմում էր ստացվել, սակայն հատուկ խորհրդի որոշմամբ իբրև թեկնածու հաստատվեցին ութը: Նախկին նախագահ Ռասանջյանիի թեկնածությունը մրժվեց 80-ն անց լինելու պատճառով: Սա մի տեսակ վերացրեց ընտրությունների հանդեպ հետաքրքրությունը. «Հաստատված բոլոր թեկնածուներն էլ նույն քաղաքական գծից են, ինչը նշանակում է, որ անկախ նրանից, թե ով կհաղթի, Իրանում քաղաքական կուրսի փոփոխություն չի ակնկալվում: Փոփոխություն արտաքին քաղաքականությունում ևս առաջիկայում չի լինի: Բոլոր թեկնածուների նախընտրական ծրագրերը նման են, տարբերվում են միայն փոքրկ տնտեսական դետալներով: Ինչ վերաբերում է հասարակությանը, մեծ մասը ճիշտ են համարում քաղաքական ներկայիս որոշումները: Իհարկե կան նաև խավեր, որ սանկցիաների հետևանքով լուրջ սոցիալական խնդիրներ ունեն», – ասաց լրագրողը և առանձնացրեց ապագա նախագահի երկու ամենահավանական համարվող թեկնածուներին` ատոմային հարցերում ներկայիս բանագնացին և ներկայիս արտգործնախարարին:
Խոսելով ընտրությունների թափանցիկության ու «իրանական դեմոկրատիայի մասին»` բանախոսը նկատեց, որ դեմոկրատիան դրսում ու Իրանում տարբեր հասկացություններ են. «Վերջին երեք նախագահական ընտրություններին կանայք ներկայացրել են թեկնածություններ, բայց հատուկ խորհուրդը բոլորին էլ մերժել է: Իրանի սահմանադրությունը չի արգելում, որ կինը դառնա նախագահ, բայց այնտեղ ասվում է, որ նախագահ կարող է լինել «ռաջոլը» (առաջնորդ), մինչդեռ չի ենթադրվում, որ «ռաջոլը» կին է:
Համաձայն 2012 թ. ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի կողմից իրականացված “Խոսքը ներառման մասին է” ուսումնասիրությանը, Հայաստանում կան 8,000 պաշտոնապես գրանցված հաշմանդամություն ունեցող երեխաներ, որոնք, պաշտոնական վիճակագրության համաձայն, կազմում են ողջ մանկական բնակչության 1 %-ը: Այսուամենայնիվ, ըստ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի , հաշվի առնելով, որ մանկական հաշմանդամության միջազգային ակնկալելի ցուցանիշը մոտ 2.5 % է, առավել հավանական է, որ կլինեն շուրջ 12,000 հաշմանդամություն ունեցող երեխաներ, որոնց հաշմանդամությունը վկայագրված չէ տարբեր պատճառներով, ինչպիսին են օրինակ ընտանիքի չդիմելը կարգավիճակ ստանալու համար կամ հաշմանդամության սահմանման ներկայիս բժշկական ախտորոշման վրա հիմնված չափորոշիչները:
Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների 65%-ն ապրում է աղքատության մեջ կամ օրական 3 ԱՄՆ դոլարով (Հայաստանում ընդհանուր աղքատության գիծը մեկ շնչի հաշվով ամսական կազմում է 97.1ԱՄՆ դոլար), մինչդեռ 8 տոկոսն ապրում է ծայրահեղ աղքատության կամ ավելի քիչ քան 2 ԱՄՆ դոլարով (Հայաստանում ծայրահեղ աղքատության գիծը մեկ շնչի հաշվով կազմում է 57.2 ԱՄՆ դոլար)` համաձայն ՀՀ Ազգային Վիճակագրական ծառայության կողմից տպագրված Հայաստանի սոցիալական պատկերը և աղքատությունը 2012թ. զեկույցի:
Հայաստանում հաշմանդամություն ունեցող երեխաները հանրակրթության հասանելիության հարցում բազմաթիվ խնդիրների առաջ են կանգնած: Հաշմանդամություն ունեցող 5 երեխաներից 1-ը կամ 18%-ը բոլորովին դպրոց չի հաճախում: Գյուղական վայրերում ապրող և դպրոց չհաճախող հաշմանդամություն ունեցող երեխաների տոկոսն ավելի բարձր է. գյուղերում 4 հաշմանդամություն ունեցող երեխաներից մեկը կամ 23%-ը չի հաճախում դպրոց: Ավելին, դպրոց չհաճախող և գյուղական համայնքներում ապրող հաշմանդամություն ունեցող երեխաների ծնողների 51%-ը և դպրոց չհաճախող և Երևանում ապրող հաշմանդամություն ունեցող երեխաների 36%-ը հավատացած է, որ իրենց երեխաները չեն կարող դպրոց հաճախել:
Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների համար իրենց ընտանիքներից բաժանվելու և հաստատությունում, ինչպես օրինակ մանկատանը կամ հատուկ տիպի գիշերօթիկ դպրոցում տեղավորվելու ռիսկը ավելի բարձր է, քան մյուս երեխաներինը: Համաձայն ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի «Խոսքը ներառման մասին է» զեկույցի հաշմանդամություն ունեցող յուրաքանչյուր 6 երեխայից մեկը կամ 16%-ն ապրում կամ սովորում է մանկատանը կամ հատուկ տիպի գիշերօթիկ դպրոցում: Ավելին, հաշմանդամություն ունեցող աղջիկներին համեմատաբար ավելի հաճախ են տեղավորում մանկատանը, քան տղաներին և նրանց առավել քիչ են հաճախում:
Հաշմանդամութուն ունեցող երեխաները առավել քիչ հավանական է, որ ունենան ընկերներ և ավելի քիչ հավանական է, որ մասնակցեն համայնքային կյանքի միջոցառումներին: ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի զեկույցը ցույց է տալիս, որ հաշմանդամություն ունեցող երեխաների 12%-ը ընդհանրապես ընկերներ չունեն և նրանց 33%-ը չի մասնակցում իրենց համայնքում կազմակերպվող միջոցառումներին:
Հաշմանդամություն ունեցող երեխաներին և իրենց ընտանիքներին մատուցվող ծառայությունների հսկայական պակաս կա: Հաշմանդամություն ունեցող 5 երեխաներից չորսը կամ 81%-ը որևէ սոցիալական ծառայություն, բացի հաշմանդանդամության թոշակից չի ստանում:
Չնայած բոլոր խնդիրներին, Հայաստանը զգալի առաջընթաց է արձանագրել հաշմանդամություն ունեցող երեխաների իրավունքների պաշտպանության հարցում, մասնավորապես կրթության ոլորտում: Այսօր 1700 հաշմանդամություն ունեցող երեխաներ սովորում են մոտ 100 ներառական դպրոցներում և այս ցուցանիշը կավելանա Կրթության մասին օրենքում համապատասխան փոփոխությունների ընդունմամբ, որոնք ներկայումս քննարկվում են ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից: Կան նաև 4 ցերեկային խնամքի կենտրոններ, որոնք գործում են Հայաստանի Տավուշի մարզում, որոնք մասնագիտացված ծառայություններ են մատուցում մոտ 600 հաշմանդամություն ունեցող երեխաների:
ՈՒշադրություն
Մայիսի 31-ին, հունիսի 1-3-ը հանրապետության առանձին հատվածներում, մասնավորոպես Շիրակում, Լոռիում և Տավուշում սպասվում է հորդառատ անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում հնարավոր է կարկուտ, ամպրոպի ժամանակ` քամու ուժգնացում, պոռթկումները մինչև 23 մ/վրկ:
ՀՀ տարածքում՝
Մայիսի 31-ին, հունիսի 1-4-ին՝ գիշերվա առաջին կեսին և օրվա երկրորդ կեսին, շրջանների զգալի մասում սպասվում է անձրև և ամպրոպ, առանձին վայրերում հնարավոր է կարկուտ: Քամին` արևմտյան 2-7 մ/վրկ, ամպրոպի ժամանակ՝ սպասվում է քամու ուժգնացում՝ 15-20 մ/վրկ: Օդի ջերմաստիճանը էապես չի փոխվի:
Երևանում՝
Մայիսի 31-ին հնարավոր է, հունիսի 01-04-ը՝ գիշերվա առաջին կեսին և օրվա երկրորդ կեսին, սպասվում է անձրև և ամպրոպ, ամպրոպի ժամանակ՝ քամու ուժգնացում՝ 15-20 մ/վրկ:
Երևանի մայիսի 31-ի բազմամյա կլիմայական տվյալներ՝
• Օդի առավելագույն ջերմաստիճան 35.60C (2006 թ.)
• Օդի նվազագույն ջերմաստիճան 6.10C (1935 թ.)
• Օդի միջին օրական ջերմաստիճան 19.50C
Մայիսի 29-ին, ժամը 01.30-ի սահմաններում, Երևանի Աճառյան փողոցի թիվ 33/6 շենքի պատին և դռանն է բախվել «BMV» մակնիշի ավտոմեքենա:
Վարորդը և ուղևորը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Ոստիկանությունից տեղեկացնում են, որ կատարվում է քննություն:
Մայիսի 29-ին, ժամը 21.00-ին, ոստիկանության Նոյեմբերյանի բաժնի ծառայողները Այրում քաղաքի Բարեկամության փողոցից բերման են ենթարկել 1981 թ. ծնված Արեն Ղ.-ին, որը ապրիլի 17-ից հետախուզվում էր խարդախության մեղադրանքով:
ՀՀ փոխվարչապետ, տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գեւորգյանն այսօր ընդունեց Հայաստանում Շվեյցարիայի Համադաշնության արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Կոնստանտին Օբոլենսկուն` դիվանագիտական առաքելության ավարտի կապակցությամբ:
Փոխվարչապետը հետաքրքիր եւ արդյունավետ համարեց համատեղ աշխատանքը` ընդգծելով նաեւ դեսպանի անձնական ներդրումը երկկողմ համագործակցության ամրապնդման գործում եւ հաջողություն մաղթեց նրան հետագա գործունեության մեջ: Նա բարձր գնահատեց Շվեյցարիայի կառավարության աջակցությունը համայնքների եւ տարածքների զարգացմանն ուղղված ծրագրերի իրականացման հարցում` մասնավորապես հետաքրքիր համարելով սոցիալական բնակարանաշինության, զբոսաշրջային զարգացմանն ուղղված ծրագրերը եւ կարեւորելով, որ ընդհանուր համագործակցության մեջ համայնքները չեն անտեսվել:
Դեսպանն իր հերթին փոխգործակցությունը հաջողված համարեց եւ վստահություն հայտնեց, որ իրականացվող ծրագրերը կշարունակվեն: Նա նշեց, որ Հայաստանում հետաքրքիր տարիներ է անցկացրել եւ հեռանում է լավագույն տպավորություններով:
Դեսպանի խնդրանքով փոխվարչապետը տեղեկություններ ներկայացրեց առաջիկա տարիներին տեղական ինքնակառավարման եւ տարածքային կառավարման ոլորտներում նախատեսվող բարեփոխումների մասին:
ՏԿՆ հասարակայնության հետ կապերի բաժին
Մայիսի 30-ին, ժամը 06.43-ին, ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի Ալավերդյան փողոցի թիվ 45 շենքի մոտակայքում գտնվող կրպակում:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ: Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 06.55-ին, մարվել` 07.04-ին:
Այրվել է Գ. Վարդումյանին պատկանող կրպակի տանիքից մոտ 9 քմ մակերեսով հատված:
Այսօր, ժամը 07.30-ին, տեղեկություն է ստացվել, որ Արագածոտնի մարզի Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհի 45-րդ կմ-ում բախվել են Հարություն Թադևոսյանի վարած «ՎԱԶ-21010» մակնիշի 33 VT 223 պ/հ և Շահվերդ Եփրեմյանյանի վարած «Ֆոլքսվագեն» մակնիշի 05 ԼՕ 602 ավտոմեքենաները:
Պատահարի հետևանքով Շ. Եփրեմյանը և «ՎԱԶ-21010» մակնիշի ավտոմեքենայի ուղևոր Արուսյակ Ոսկանյանը տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել են Աշտարակի բժշկական կենտրոն:
Բժիշկները տուժածների առողջական վիճակը գնահատել են բավարար:
Մայիսի 29-ին, ժամը 18.27-ին, տեղեկություն է ստացվել, որ օձի խայթոցից թունավորման նախանշաններով Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի բժշկական կենտրոն է տեղափոխվել Լուսաղբյուր գյուղի բնակիչ` 1956 թ. ծնված Նորիկ Մկոյանը:
Բժիշկները տուժածի առողջական վիճակը գնահատել են բավարար:
Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարությունը հայտարարում է բաց մրցույթ “Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիա” պետական ոչ առևտրային կազմակերպության ռեկտորի թափուր պաշտոնը զբաղեցնելու համար
“Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիա” պետական ոչ առևտրային կազմակերպության ռեկտորի թափուր պաշտոնի մրցույթին կարող են մասնակցել Հայաստանի Հանրապետության այն քաղաքացիները, ովքեր ունեն`
ա) գիտամանկավարժական աշխատանքի փորձ,
բ) գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան և (կամ) պրոֆեսորի գիտական կոչում,
գ) ձեռնարկատիրական կամ կառավարման ոլորտի առնվազն երեք տարվա կամ առնվազն հինգ տարվա մասնագիտական աշխատանքային ստաժ,
դ)ռեկտորի պարտականությունների կատարման համար անհրաժեշտ իրավական ակտերի իմացություն (այդ թվում՝ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն, կրթության և գիտության ոլորտի Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրություն և այլ իրավական ակտեր),
Հավակնորդը պարտավոր է ներկայացնել համալսարանի զարգացման և բարեփոխման հայեցակարգ (հիմնադրույթներ):
Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի ռեկտորի թափուր պաշտոնի մրցույթին մասնակցելու համար անհրաժեշտ է ներկայացնել հետևյալ փաստաթղթերը`
ա) գրավոր դիմում(ՀՀ ԿԳ նախարարի անունով),
բ) երկու լուսանկար 3×4 չափսի,
գ) աշխատանքային գրքույկի պատճենը,
դ) ինքնակենսագրություն,
ե) բարձրագույն կրթության դիպլոմի պատճենը,
զ) կադրերի հաշվառման անձնական թերթիկը (լրացված),
է) տեղեկանք մշտական բնակության վայրից,
ը) գիտությունների դոկտորի աստիճանի և (կամ) պրոֆեսորի գիտական կոչումը հավաստող փաստաթուղթ,
թ) բնութագիր վերջին աշխատավայրից (եթե կազմակերպությունը չի լուծարվել),
ժ) զինվորական գրքույկ կամ զինապարտության մասին փաստաթուղթ:
Մրցույթին մասնակցելու համար դիմումները (փաստաթղթերը՝ բնօրինակներով) ներկայացնել 2013թ. հունիսի 5-ից մինչև հուլիսի 4-ը, ժամը՝ 1000-ից 1300-ը (բացի շաբաթ և կիրակի օրերից), Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության անձնակազմի կառավարման վարչություն: Հասցեն` ք. Երևան, Գլխավոր պողոտա, Կառավարական տուն 3, հեռախոս` 583-483:
Մրցույթը տեղի կունենա 2013 թվականի հուլիսի 16-ին, ժամը 1200-ին, Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շենքում:
Լեզուների հայրենիքի տեղորոշման, այդ թվում նաև հայոց լեզվի հարցը, որ սկիզբ է առել XIX դարում, մինչ օրս շարունակվում է մնալ ոչ միայն լեզվաբանների, այլև մարդաբանների ու հոգեբանների ուշադրության կենտրոնում: Այդ կնճռոտ թեմայի շուրջ էլ զրուցեցինք դասախոս, դոցենտ Նազելի Մարգարյանի հետ, ըստ որի՝ ամերիկացի լեզվաբան Մերրիեթ Ռուհլինի «Լեզուների ծագումը» (1994) գրքում, որը նվիրված է հնդեվրոպական լեզուների նախահայրենիքին, մանրամասն քննարկվում է այդ լեզուների նախահայրենիքի բազմիցս չարչրկված հարցը` համաշխարհային գենետիկական լաբորատորիաների ուսումնասիրությունների արդյունքների հիման վրա: «Ըստ այդ ուսումնասիրությունների՝ Եվրոպայում և Մերձավոր Արևելքում վերջին 100 տարվա ընթացքում հնագիտական պեղումների արդյունքները բացահայտ ցույց են տալիս, որ առաջին անգամ ամբողջ աշխարհում երկրագործության զարգացումն առաջացել է մոտավորապես 10 հազար տարի առաջ, հայկական լեռնաշխարհում և տարածվել մինչև Միջագետք»,- ասում է Ն. Մարգարյանը: Դրանք հնագիտական փաստեր են, որոնք ընդունվում են հայտնի գիտական կենտրոնների կողմից:
Ուսումնասիրության հեղինակ Ռուհլենը, մանրամասն ու հիմնավոր յոթ վերլուծություններով փաստում է, որ գենետիկ հետազոտությունները հիմնավորում են այն տեսակետը, որ Փոքր Ասիայի և Արևելյան Անատոլիայի հնագույն հողագործների գենն է արտագաղթել Եվրոպա: «Տարօրինակն այն է, որ գենետիկական ճշգրիտ գիտական հետազոտությունների արդյունքները, որոնք ներկայացրել է գիտնական, հնագետ Ռենֆրիուն, անհիմն մերժվեցին, քանի որ դեռևս 1926 թ. մի շարք գիտնականների՝ Գորդոն Չայդի, Սարիջա Գիմբուտասի և այլոց կողմից ենթադրաբար ընդունվել էր հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի նախահայրենիքը Սև ծովի հյուսիսային ափին՝ Ուկրանիայում գտնվելու մասին վարկածը», – նշում է գիտնականը և հավելում, որ հետագա 80 տարիների ընթացքում այդ թեմային առնչվող բազմաթիվ աշխատություններ են գրվել, սակայն այդ սխալ տեսության հեղինակներից և ոչ մեկը դեռևս որևէ հայտարարությամբ հանդես չի եկել: Նույնիսկ հնդեվրոպական լեզուների մայր լեզվից տրոհման ընդունված ժամանակշրջանը՝ Ք.ա 4000-3000 թթ., որևէ գիտական հիմք չունի: Այդուհանդերձ, վերջին 20 տարիների լաբորատոր գենետիկական հետազոտություններն ապացուցել են, որ հողագործ հնդեվրոպացու գենը Եվրոպա է գաղթել հայկական լեռնաշխարհից առնվազն Ք.ա. 7000-8000 թթ.:
Ն. Մարգարյանի խոսքով` Նոր Զելանդիայի Օքլենդի համալսարանի հոգեբանության ամբիոնի երկու գիտնականներ՝ Ռասսել Դ. Գրեյն ու Քվենտին Դ. Ատկինսոնը, հիմնվելով համեմատական լեզվաբանության ուսումնասիրության արդեն գործադրված բոլոր եղանակների վրա, 2003 թ. համեմատելով 87 հնդեվրոպական լեզուները, հերքում են մինչ այժմ շրջանառության մեջ եղած թյուր տեսակետները: Նրանց գործածած նորագույն մեթոդը հաստատեց հնդեվրոպական լեզուների տարանջատման ժամանակաշրջանը, որը սկսվում է 7.800-9800 տարի առաջ:
«Այսօր հնդեվրոպական լեզուներով խոսում է երկրագնդի բնակչության կեսը: Հայոց լեզուն ևս պատկանում է այդ մեծ լեզվաընտանիքին, սակայն հայերենն իր զբաղեցրած առանձնահատուկ տեղով համարվում է այդ լեզվաընտանիքի հնագույն և ինքնուրույն լեզուներից մեկը,- ընդգծում է գիտնականը:- Հնդեվրոպական հնագույն մշակույթի տարրեր են համարվում մարտական անվավոր կառքը, բրուտագործությունը և մետաղագործությունը»: Հնդեվրոպական տնտեսության հիմնական ճյուղը անասնապահությունն էր, որսորդությունը, ձկնորսությունը, հետագայում նաև հողագործությունը, իսկ գինեգործության (Արենու քարանձավի հայտնագործությունները, Ք.ա. IV հազարամյակ) հայրենիքը Հայաստանն է:
Մասնագետը բացատրում է, որ դեռևս 1970 թ. սկզբին գիտնականներ Թ. Գամկրելիձեն և Վ. Իվանովը նշել են, որ հնդեվրոպական լեզուների նախահայրենիքը պետք է տեղադրել Առաջավոր Ասիայում, հատկապես Հայկական բարձրավանդակում և Հյուսիսային Իրանում: Այդ տեսակետը հիմնավորելու համար նրանք հիմք են ընդունում հնդեվրոպական և հին արևելյան մշակութային կապը, այնպիսի բույսերի և կենդանիների առկայությունը, որոնք տարածված չեն Հյուսիսում (առյուծ-ինձ, վարդ, խաղող-գինի, նուռ, ցորեն և այլն), հնդեվրոպացիների անվավոր կառքեր ունենալը, որը հատկապես կապված էր առաջավոր Ասիայի՝ Հայկական բարձրավանդակի մետաղի մշակության հետ և խոսում է հնդեվրոպական նախահայրենիքի՝ Կուր-Արաքսյան մշակույթի շրջանի հետ համընկնելու մասին, նշված տարածքին հին հնդեվրոպացի ժողովուրդների՝ հեթերի, հույների և արիացիների մոտ լինելը, անատոլիական հիդրոնիմայի՝ ջրանունների և տեղանունների հնդեվրոպական բնույթը և այլն:
«Ռ. Գրեյի և Ք. Ատկինսոնի կարծիքով` լեզուներն ու գեները, որպես կենսական նյութ, տալիս են անհրաժեշտ տեղեկություններ մարդկային պատմության մասին: Այդուհանդերձ, հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի ծագման գենետիկական ուսումնասիրությունները վերջնական արդյունքների չեն հանգեցրել»,- նշում է Ն. Մարգարյանը, բայց և շարունակում, որ մ.թ.ա. II հազարամյակին հայկական լեռնաշխարհը զգալի չափով բնակեցնում էին նույն խուռիները, իսկ հյուսիս-արևմտյան և հարավ-արևմտյան ծայրամասերն անմիջականորեն մտնում էին խեթական թագավորության (պատմական Հայաստանի Բարձր և ամբողջ Փոքր Հայքը) և միտանական թագավորությունների կազմի մեջ: Բացի այդ, անվիճելի է այն, որ մ.թ.ա. II հազարամյակի հենց սկզբից անատոլիական լեզուներն արդեն տարածված էին, համենայն դեպս` թերակղզու արևելյան մասում:
«Հայերենի և հեթերենի առնչությունների հարցը գիտնականների ուշադրությունը գրավել է դեռևս այն ժամանակ, երբ հեթերենի գիտական ուսումնասիրության հիմքերը չէին դրվել և հեթերենը հիերոգլիֆ լեզվից դեռևս տարբերակված չէր: Նորվեգացի գիտնական Պ. Ենսենն առաջինը հայտարարեց, որ հեթերը հայերի նախնիններն են: Օրինակ՝ 1905-ին լույս տեսած Ամոնին նվիրված հիմների մեջ Hai-t նշանակում է արև, լույս, լուսատու, իսկ 1906-ի բառարաններից մեկում նշանակում է բարձրագույն քրմական կամ հոգևոր կոչում»,- ասում է մասնագետը: Հայտնի լեզվաբան Ի. Դյակոնովը նույնպես որոշակի անհամարձակությամբ պաշտպանեց Պ. Ենսենի տեսակետը: «Ամենայն հավանականությամբ, նա չի կարողացել դեմ գնալ խորհրդային ընդունված տեսակետին՝ հաշվի առնելով նաև այն, որ ՍՍՀՄ ԳԱ-ն հենց նրան էր պատվիրել գրել և հիմնավորել ադրբեջանցի կոչվող արհեստածին պետության և ժողովրդի լեզվի մասին: Ուստի նա հստակ դիրքորոշում չի հայտարարել», – բացատրում է Ն. Մարգարյանը: Ըստ նրա՝ հայ-հեթ էթնիկ մարդաբանության տեսակետի օգտին են խոսում նաև XIX – XX դդ. մարդաբանությունը և գերմանացի մարդաբանների ուսումնասիրությունները, որոնք մինչ օրս որևէ մեկի կողմից չեն հերքվել: Ավստրիացի բժիշկ-մարդաբան Ֆելիքս Ֆոն Լուշանը, անդրադառնալով հայերին, գրում է, որ չնայած հաճախ փոփոխվող օտարերկրյա տիրապետողներին` հայերի մարմնակազմական առանձնահատկությունները զարմանալիորեն պահպանվել են միատարր, իրենց նախնական գենին հարազատ: Եվ նրանց կարելի է համարել հին խեթերի անմիջական ժառանգորդը, որոնց արտաքինին՝ գլխի և դեմքի կառուցվածքին քաջ ծանոթ ենք հին ասորական և եգիպտական բարձրավանդակներից:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Ա 1 Ժ 10 Ճ 100 Ռ 1000 1111 ԱՌՃԺԱ
Բ 2 Ի 20 Մ 200 Ս 2000 2222 ԲՌՄԻԲ
Գ 3 Լ 30 Յ 300 Վ 3000 3333 ԳՌՅԼԳ
Դ 4 Խ 40 Ն 400 Տ 4000 4444 ԴՌՆԽԴ
Ե 5 Ծ 50 Շ 500 Ր 5000 5555 ԵՌՇԾԵ
Զ 6 Կ 60 Ո 600 Ց 6000 6666 ՋՌՈԿԶ
Է 7 Հ 70 Չ 700 Ու 7000 7777 ԷՌՉՀԷ
Ը 8 Ձ 80 Պ 800 Փ 8000 8888 ԸՌՊՋԸ
Թ 9 Ղ 90 Ջ 900 Ք 9000 9999 ԹՌՋՂԹ
45 450 4500 45000 49995 ՂՔՋՂԵ
ԽԵ ՆԾ ՏՇ ԴՐ ԴՔՋՂԵ
«Ինչ վերաբերում է ձայնարկման առաջին բաղաձայն հ-ին, այն կարող է արտացոլել կա՛մ հին հնդեվրոպական p, կա՛մ Hx՝ ձայնարկումները, որոնք անհետացել են համարյա բոլոր ավելի ուշ ձևավորված հնդեվրոպական լեզուների հեթթական խմբում, որին պատկանում են հին հայերի հարևան հին փոքրասիական ցեղերից շատերը: Այդ երկձայնությունն ամենայն հավանականությամբ փոխանցում է ati, ate հին համադրությունը: Այսինքն՝ հին հայկական «հայ» անվանումը պետք է վերագրել ավելի հին Hati-ին կամ pati-ին: Այդ իսկ պատճառով ենթադրություն ենք անում, որ հին հայերի ինքնաանվանումն եղել է հաթթի, Hxat(t)i՝ հայ», – կարծիք է հայտնում մասնագետը, որի համոզմամբ` հայ մատենագրության մեջ Անանիա Շիրակացին առաջինն էր, որն օգտագործել է նախաքրիստոնեական շրջանից դեռևս գործածության մեջ գտնվող տոմարական անուններ և հաշվարկներ, որոնց հիմքում ընկած էր հին հայկական մեհենական տոմարագիտությունը: Այդ մասին են վկայում նաև հայկական ամսօրերի անվանումները: Շիրակացին մատնանշում է այն թվաբանական աղյուսակը, որտեղ պարզորոշ երևում է հայոց բուն թվականը: Ստորև ներկայացնում ենք այդ ձեռագրից մի պատառիկ, որն ապացուցում է գիտական այդ բացահայտումը՝ համոզիչ կերպով հիմնավորված Գրեյի և Ատկինսոնի կողմ
«Այդ ձեռագրում որպես հայոց բուն թվական ներկայացված է մաթեմատիկական ճշգրտությամբ ՑՇ-ն, այսինքն՝ 6500 թիվը, որը մինչև Քրիստոսի ծնունդը Հայ ժողովրդի կողմից գրանցված, հաշվարկված տարիների թիվն է: Ըստ պատմական լեզվաբանության ուսումնասիրության՝ հայոց լեզվի տարիքը 7300 է, հեթիթերենինը՝ 8700, թոխարերենինը՝ 7900: Եթե 6500-ին գումարենք ևս 2000 տարի՝ Քրիստոսի ծննդից մինչ այժմ, ապա հայերենի ճշգրիտ թիվը 8500 է», – եզրափակում է Ն. Մարգարյանը:
Պատրաստեց Ելենա ՉՈԲԱՆՅԱՆԸ
Մայիսի 29-ին, ժամը 13.11-ին տեղեկություն է ստացվել, որ ժամը 12.55-ից մինչև 13.10-ը տեղացած կարկուտի հետևանքով Սյունիքի մարզի Տաշտուն գյուղում վնասվել են ցանքատարածքներ:
Վնասի չափերը ճշտվում են:
Մայիսի 30-ին, ժամը 00.04-ին ահազանգ է ստացվել, որ Վանաձոր-Ստեփանավան ավտոճանապարհին՝ Արջուտ գյուղի մոտակայքում, տեղի է ունեցել ՃՏՊ՝ հրդեհի բռնկումով. անհրաժեշտ է օգնություն:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
Դեռևս չբացահայտված հանգամանքներում Վանաձոր-Սպիտակ ավտոճանապարհի 1-ին կմ-ին բախվել են «Օպել» մակնիշի 35 ST 292 և «Ֆորդ» մակնիշի 36 ՏՏ 492 պետհամարանիշերով ավտոմեքենաները, ինչի հետևանքով «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայի ուղևոր՝ 1990 թ. ծնված Վ. Մկրտչյանը տեղում մահացել է:
Մինչ հրշեջ-փրկարարների կանչի վայր հասնելը՝ «Ֆորդ» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդ՝ 1968 թ. ծնված Հ. Էվոյանը և ուղևորներ՝ 1941 և 1999 թ. ծնված Գ. Էվոյանները տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներով հոսպիտալացվել են Վանաձոր քաղաքի բժշկական կենտրոն:
Բժիշկները տուժածների առողջական վիճակը գնահատել են բավարար:
Այսօր Հայաստանի Հանրապետությունը իրավական պետության և քաղաքացիական հասարակության կայացման գործընթացում է, որն անհնար է առանց քաղաքացիների իրավական մշակույթի բարձրացման և ակտիվ կենսադիրքորոշման ձևավորման: Այդ ճանապարհին կարևոր շարժիչ ուժ է համարվում ոչ միայն պետական իշխանության մարմինների նպատակասլաց քաղաքականությունը, այլև քաղաքացիների կողմից այդ հիմնախնդիրների լուծմանը գործուն աջակցություն ցույց տալը: Սակայն նախքան այդ գործին լծվելը քաղաքացիները պետք է լիովին պատրաստ լինեն դրան, որը ենթադրում է անհրաժեշտ և ցանկալի գիտելիքների առկայություն: Մի բան, որին կարելի է տալ իրավական մշակույթ բնորոշումը:
Քաղաքացիների և ամբողջ հասարակության իրավական մշակույթի բարձրացման համար անհրաժեշտ է տնտեսական, քաղաքական, կազմակերպական, վարչական, դատական, դաստիարակչական, կրթական միջոցառումների համալիր, որոնք կոչված են հարգանք սերմանելու իրավունքի նկատմամբ և խթանելու դրական իրավական ակտիվությունը: Իրավական մշակույթի հիմնական նպատակն է հասնել հասարակության յուրաքանչյուր անդամի իրավաչափ վարքագծի: Հասարակության իրավական մշակույթն ուղղակի ազդեցություն է ունենում անձի իրավական մշակույթի վրա, ինչպես նաև անհատական իրավագիտակցության վրա:
Անձի իրավագիտակցության կայացման քաղաքակիրթ ուղին իրավական դաստիարակությունն ու կրթությունն է, որն օգնում է գիտակցելու իրավունքի սոցիալական արժեքը, հասկանալու գործող օրենքների իմաստը, դրանց կարևորությունը: Ընդ որում, բախվելով բացասական երևույթների, մարդը դրանք ընկալում է ոչ թե որպես կյանքի նորմ, այլ որպես անոմալիա, որոնք հակասում են իրավունքին և պահանջում են վերացնել դրանք:
Իրավական դաստիարակությունն անձի իրավական սոցիալականացման կարևորագույն բաղադրատարր է, որը բնութագրվում է որպես միջոցների համակարգ, որոնք ուղղված են իրավական նորմերի նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի ձևավորմանը: Նրա նպատակն անհատի մեջ սեփական արարքները հասարակության համար ընդունելի իրավական նորմերի հետ հարաբերակցելու սովորության ձևավորումն է, ինչը նպաստում է նրա իրավական մշակույթին: Իրավական դաստիարակությունը, լինելով անհատի իրավագիտակցության ձևավորման կարևոր միջոց, սահմանում է նաև իրավական մշակույթի մակարդակը:
Իրավական կրթությունը քաղաքացու մեջ և հասարակությունում իրավական մշակույթի մասին գիտելիքների, հմտությունների և ունակությունների ձևավորումն է: Այն ներառում է`
Գործնական տեսանկյունից իրավական մշակույթն անհրաժեշտ է, որ յուրաքանչյուր քաղաքացի լավ իմանա իր իրավունքներն ու պարտականությունները, կարողանա իրականացնել և իրավական միջոցների օգնությամբ պաշտպանել դրանք:
Հենց ամենօրյա հարցերի լուծման ժամանակ բարոյա-իրավական իրազեկությունը և իրավական մշակույթի բարձր մակարդակն է ի զորու Հայաստանի Հանրապետությունը դարձնելու իրավական պետություն: Մեզ համար իրավական մշակույթն արժեքավոր է ոչ միայն նրա համար, որ ծառայում է մեր պետության իդեալներին, այլև նրանով, որ պարփակում է մարդասիրության և արդարության համամարդկային իդեալները: Եթե իրավական մշակույթը խզում է կապերը այդ իդեալների հետ, դադարում է ծառայել և՛ իրավունքին, և՛ քաղաքակրթությանը:
Պատրաստեց Ավետիք ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
|
|
Գագիկ Շահվերդյանի կինը բուժման նպատակով գտնվում էր Ֆրանսիայում, իսկ պարոն Շահվերդյանը տարիներ շարունակ չէր կարողանում Ֆրանսիայում ՀՀ դեսպանության հյուպատոսի վավերացրած լիազորագրով ստանալ կնոջ կենսաթոշակը: Կենսաթոշակային մարմինը մերժում էր Գ. Շահվերդյանի բոլոր դիմումները` հիմք ընդունելով օրենքի այն դրույթը, որ լիազորագիրը վավերացված չի եղել ՀՀ-ում գործունեություն իրականացնող նոտարի կողմից:
Ունենալով բազմաթիվ բողոքներ այս խնդրով՝ Մարդու իրավունքների Պաշտպանը դիմեց ՀՀ Սահմանադրական դատարան, որի կայացրած որոշման շրջանակներում մեկ անգամ ևս արձանագրվեց, որ ՀՀ օրենսդրությամբ հստակ կարգավորվում է կենսաթոշակ ստանալու լիազորագրերի, ինչպես նաև նոտարի կողմից հաստատվող լիազորագրերին հավասարեցված լիազորագրեր տվող սուբյեկտների հետ կապված հարցերը, ինչպես նաև փաստվեց, որ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության կողմից անտեսվել են վավերացված միջազգային պայմանագրերի նորմերը, որոնք գերակա իրավաբանական ուժ օրենքների նորմերի նկատմամբ:
Սակայն նույնիսկ այդ որոշումից հետո դեռ երկար ժամանակ խնդիր էր առաջացնում արտերկրի լիազորագրով կենսաթոշակ ստանալը: Կենսաթոշակային ոլորտի լիազոր մարմինը` ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը, շարունակում էր անտեսել միջազգային պայմանագրերը և ՀՀ օրենսդրության պահանջները` դրանով խախտելով ոչ միայն Գ. Շահվերդյանի կնոջ, այլև բազմաթիվ մարդկանց իրավունքները:
Այդուհանդերձ, Նախարարությունը հրաժարվում է վճարել նախորդ մեկ տարվա գումարը, որը թոշակառուն այդպես էլ չէր ստացել (նախքան ՍԴ որոշման ընդունումը)` պատճառաբանելով, որ իրավական ակտը` տվյալ դեպքում ՍԴ որոշումը, հետադարձ ուժ չունի և չի կարող տարածվել իր՝ ուժի մեջ մտնելուն նախորդող իրավահարաբերությունների վրա: Մինչդեռ պետք է նկատել, որ այս խնդիրը կարգավորող օրենքը փոփոխության չի ենթարկվել և նույնն էր նաև նախքան ՍԴ կայացրած որոշումը: Հետևաբար դրա չիմացությունը դեռևս չի ազատում ՀՀ ԱՍՀ նախարարությանը նախորդ կենսաթոշակը վճարելու պարտականությունից:
Այս կապակցությամբ Մարդու իրավունքների պաշտպանը կայացրել է մարդու իրավունքների խախտման մասին որոշում:
