Այսօր հանրապետության 34 քննակենտրոններում  6003 դիմորդ միասնական քննություն հանձնեց մաթեմատիկայից: “Անկախ”-ը եղավ ԵՊՀ-ի քննակենտրոնում, որտեղ մաթեմատիկայից միասնական քննություն էր հանձնում 227 դիմորդ:

ԵՊՀ-ի քննական կենտրոնի ղեկավար Գյուլնարա Փալիկյանը “Անկախ”-ի հետ զրույցում նշեց,որ  հայտագրված 235 դիմոդից ԵՊՀ-ի քննակենտրոն է ներկայացել 227 դիմորդ, 8-ը բացակա էին, իսկ բացակայության պատճառները քննական կենտրոնի ղեկավարին հայտնի չէին:  Դիմորդներից մեկը “Անկախ”-ին հայտնեց, որ 15 միավոր է ստացել հայերենից ու 12 միավոր` անգլերենից, բայց հուսով է` այս անգամ լարվածությունը չի խանգարի ու ավելի բարձր գնահատական կստանա:  Մեկ այլ դիմորդ նշեց, որ մաթեմատիկա առարկան ընդամենը 1 տարի պարապել, մյուս առարկաներից բավականին բարձր միավորներ է ստացել` հայերենից` 18, օտար լեզվից` 17.75, և հուսով է` մաթեմատիկայի քննությունն էլ բարեհաջող կհանձնի ու կընդունվի ԵՊՏՀ:

Հանձնաժողովի անդամները մինչ քննության մեկնարկը ներս հրավիրեցին մի քանի ծնողների ` ականատես լինելու քննական թեսթերի  ծրարի բացմանը: Դիմորդները ծնողների ներկայությամբ բացեցին պարկը և քննությունը մեկնարկեց ժամը 9.30: Նշենք նաև, որ դիմորդներից մեկն ուշացած ներկայացավ քննությանը` մեկնարկից մոտ 40 րոպե անց, և նրան քննություն հանձնել այդպես էլ չթույլատրվեց:

Միասնական քննությունը տևեց 3 ժամ: Այս ընթացքում ծնողներին հնարավորություն էր տրվում նախասրահում հետևել քննության ընթացքին: Ծնողները հիմնականում բողոքում էին տեսախցիկների որակից` նշելով, որ սրահների որոշ հատվածների հազիվ տեսանելիությունը իրենց մոտ կասկած է առաջացնում քննության ընթացքի հետ կապված: Քննությունից մոտ մեկ ժամ առաջ էլ առաջինն իր թեսթը հաձնեց ու քննասենյակից դուրս եկավ դիմորդներից Դավիթ Մեյմանյանը, ով “Անկախ”-ին հայտնեց, որ թեսթում բավականին դժվար հարցեր են եղել, նշեց նաև, որ ամբողջ  թեսթը լրացրել է, սակայն համոզված է, որ սխալներ ունի: Հաջորդ դիմորդները ևս խոսում էին թեսթերի բովանդակության մեջ բավականին բարդ հարցերի առկայության մասին ու անհամբեր սպասում քննական թեստերի պատասխաններին:

Հիշեցնենք, որ դիմորդները հունիսի 20-ին դիմորդները քննություն կհանձնեն հայոց պատմությունից և քիմիայից: Քննությունները կեզրափակվեն հունիսի 23-ին, իսկ վերջին քննությունը ռուսաց լեզվից է:

Հայաստանում բարձրագույն կրթության որակի ապահովման հիմնական մարտահրավերներն ու միտումներն են քննարկվել միջազգային սեմինարին:

Հունիսի 12-13-ին Խորվաթիայի Զագրեբ քաղաքում կայացավ «Կրթության որակի ապահովումը  TEMPUS-ի գործընկեր երկրների բուհերում» խորագրով   սեմինարը, որը կազմակերպել էին Եվրոպական հանձնաժողովը  և EACEA (The Education, Audiovisual and Culture Executive Agency):

Սեմինարի նպատակն է վեր հանել և քննարկել որակի ապահովման ոլորտում առկա մարտահրավերները և միտումները TEMPUS-ի գործընկեր երկրներում: Մասնավորապես, նպատակն է թիրախավորել  այս երկրների կարիքները և քննարկել ներկայում ընթացող բարեփոխումները բուհերի մակարդակով:

Սեմինարին զեկույցով հանդես եկավ ՀՀ  «Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման ազգային կենտրոն» (ՈԱԱԿ) հիմնադրամի տնօրեն Ռուբեն Թոփչյանը: Զեկույցի թեման էր  «Հայաստանում բարձրագույն կրթության որակի ապահովման խնդիրներն անցումային ժամանակաշրջանում: Վստահության ձևավորում»: Թոփչյանը  ներկայացրել է որակի ապահովման հիմնական մարտահրավերները, բարեփոխումները, դրանց ազդեցությունը ընդհանուր համակարգի վրա  և միտումները Հայաստանում` համեմատական անցկացնելով Արևելյան Եվրոպայի այլ երկրների հետ:

ՀՀ կրթության և գիտության  նախարար Արմեն Աշոտյանն  ընդունել է Հայաստանի Հանրապետությունում Իրանի Իսլամական Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մոհամմադ Ռեյիսիին:
Ողջունելով հյուրին՝ նախարար Ա. Աշոտյանն  անդրադարձել է  կրթության  բնագավառում հայ-իրանական առկա համագործակցությանը և զարգացման հեռնակարին՝  նշելով, որ կրթամշակութային երկխոսությունը միջպետական հարաբերությունների կաևոր հարթականերից մեկն է: Ափսոսանք  հայտնելով, որ ներկայումս և՛ հայկական, և՛ իրանական կողմից կրթական համատեղ ծրագրերի իրագործման ռեսուրսն ամբողջությամբ չի օգտագործվում, Ա. Աշոտյանը ներկայացրել է մի քանի գործնական առաջարկ, որոնք վերաբերել են բարձրագույն կրթության ոլորտում երկկողմ կրթաթոշակային   ծրագրերին և կրթական փաստաթղթերի փոխադարձ ճանաչմանը:
Հանդիպման ընթացքում անդրադարձ է եղել Հայաստանում սովորող իրանցի ուսանողների և ասպիրանտների խնդիրներին, որոնք առնչվել են կրթության կազմակերպմանը, մասնավորապես լեզվի հետ կապված խնդիրներին: Նախարարը դեսպանին ներկայացրել է գիտական աստիճանաշնորհման համակարգում ընթացող փոփոխությունները՝ նշելով, որ Հայաստանի պետական քաղաքականությունն այս ասպարեզում միտված է գիտական բաղադրիչի բարդացմանը, սակայն զուգահեռաբար համեմատաբար դյուրին կդառնա “փաստաթղթաբանությունը”: Ա. Աշոտյանը տեղեկացրել է, որ Հայաստանում սովորող արտասահմանցի ուսանողների համար, բացի հայերենից, կարող է կազմակերպվել նաև օտար լեզուներով՝ ռուսերեն, անգլերեն: Հետագայում տվյալ սովորողի դիպլոմային աշխատանքը կամ ատենախոսության թեզը պետք է պաշտպանության ներկայացվի այն լեզվով, որով կազմակերպվել է կրթությունը, իսկ  պաշտպանության ժամանակ անպայման ապահովվում է հայերեն թարգմանություն՝ հաշվի առնելով, որ  գիտական խորհրդի անդամները  պարտավոր չեն տիրապետել օտար լեզուների:  Նախարարը նաև պատրաստակամություն է հայտնել առանձին հանդիպում ունենալ Հայաստանում սովորող իրանցի ուսանողների հետ՝ նրանց հուզող խնդիրներին անձամբ ծանոթանալու և դրանց լուծում տալու նպատակով:
ՀՀ-ում Իրանի դեսպանը պատրաստակամություն է հայտնել աջակցել հայ-իրանական կրթական ծրագրերի իրականացմանը: Կողմերը քննարկել են նաև աշնանը նախատեսվող կրթական և մանկավարժական խնդիրներին նվիրված տարածաշրջանային գիտաժողովի կազմակերպչական խնդիրներին վերաբերող մի շարք հարցեր:

Այսօր Հայաստանի 34 քննակենտրոններում դիմորդները  միասնական քննություն հանձնեցին  օտար լեզվից: Անգլերենից քննություն է հանձնում 5494, գերմաներենից` 277, ֆրանսերենից` 229 իսպաներենից` 12, իտալերենից 2, պարսկերենից` 1 դիմորդ: “Անկախ”-ը եղավ ԵՊՀ-ում, որտեղ դիմորդները միասնական քննություն էին հանձնում օտար լեզվից:  Քննությունը մեկնարկեց 9.30 և տևեց 2.30 ժամ:

ԵՊՀ-ի քննական հանձնաժողովի նախագահ Վարդուհի Փիլիպոսյանը տեղեկացրեց, որ այսօր ԵՊՀ-ի քննակենտրոնում միասնական քննություն է հանձնում 238 դիմորդ, իսկ բացակաները 7-ն էին:

Ծնողները նշում էին, որ թեև դիմորդները բավականին լավ են պատրաստվում,  հույզերը հաճախ տեղի են տալիս, քննությանը ներկայանում են վատառողջ, սթրեսային վիճակում, ինչն էլ անմիջականորեն ազդում է քննությունների արդյունքների վրա: Ծնողներից մեկն էլ, խոսելով իր որդու ստացած գնահատականների մասին, նշեց, որ դիմորդը պատրաստվում է ԵՊՀ ընդունվել` իրավագիտության ֆակուլտետ. դիմորդը հայերենից ստացել էր 12,25 միավոր, սակայն ծնողը վստահ է, որ ինչ-որ բան այն չի եղել: Ըստ նրա` հայերենի քննական թեսթերի 1-ին տարբերակում վիճելի ու շփոթեցնող հարցեր են եղել և հուսով են` գնահատականը բարձրացվելու է:

Պետք է փաստել նաև, որ տեսախցիկներում պարզ երևում էր, որ քննություններն ընթանում են զրույցի մթնոլորտում, դիմորդները հաճախ զրուցում, մտքեր էին փոխանակում միմյանց հետ` չնայած նրան, որ հսկիչները շրջում էին սրահում:

Առաջին դիմորդները, ովքեր դուրս եկան քննասենյակներից, նշեցին, որ իրենց գնահատմամաբ թեսթերը բավականին հեշտ էին ու հուսով են` գնահատականն էլ գոհացնող կլինի:

Հաջորդ միասնական քննությունը նախատեսված է անցկացնել հունիսի 17-ն` մաթեմատիկայից: Հունիսի 20-ին դիմորդները քննություն կհանձնեն հայոց պատմությունից և քիմիայից: Քննությունները կեզրափակվեն հունիսի 23-ին, իսկ վերջին քննությունը ռուսաց լեզվից է:

Կրթական ոլորտի խնդիրները համախմբել էին հայաստանյան և արտասահմանյան մի շարք հեղինակավոր բուհերի պրոֆեսորներին:

Այսօր ԵՊՀ 95-ամյակին նվիրված հոբելյանական միջոցառումների շրջանակներում գիտական խորհրդի նիստերի դահլիճում տեղի ունեցավ «Կրթությունը XXI դարում. խնդիրներ և մարտահրավերներ» խորագրով միջազգային գիտաժողով, որին, բացի հայաստանյան բուհերից, մասնակցում էին նաև Ռուսաստանի, Ուկրաինայի, Բելառուսի, Մոլդովայի, Բուլղարիայի, Վրաստանի, Գերմանիայի, ԱՄՆ-ի և Շվեյցարիայի ուսումնական հաստատությունների ներկայացուցիչները:

Գիտաժողովի մասնակիցներին ողջունեց ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը, ով, կարևորելով նմանաբնույթ միջազգային գիտաժողովները, ընդգծեց, որ փորձի փոխանակումն ու ոլորտի հիմնախնդիրների համատեղ վերլուծությունները կօգնեն առավել արդյունավետ հաղթահարել կրթական համակարգում առկա խոչընդոտները:

«Իհարկե, այս գիտաժողովի արդյունքները բոլոր հարցերի պատասխանները չեն տան, սակայն կարծում եմ, որ այն լավ հիմք կդառնա մեր հետագա անելիքները և ծրագրերը ուղենշելու համար: Որքան հաճախ համախմբվենք ոլորտի հիմնախնդիրների շուրջ, այնքան արդյունավետ կիրականացնենք ակադեմիական կրթության զարգացմանը նպաստող ծրագրերը»,- ասաց Արամ Սիմոնյանը:

Գիտաժողովի հանդիսավոր բացման արարողությունից անմիջապես հետո մեկնարկեց պլենար նիստը, որը ղեկավարում էին ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը և Բելգորոդի պետական ազգային հետազոտական համալսարանի ռեկտոր, պրոֆեսոր Օլեգ Պոլուխինը:

Պլենար նիստի առաջին զեկույցը ներկայացրեց Արամ Սիմոնյանը, ով խոսեց ՀՀ-ում համալսարանական կառավարման առանձնահատկություններից:

«Ներկայումս բարձրագույն կրթական ոլորտը, ինչպես նաև ակադեմիական հասարակությունը լուրջ մարտահրավերների և բարեփոխումների շեմին է կանգնած: Դրանք պայմանավորված են քաղաքական, ժողովրդագրական, տնտեսական, տեխնոլոգիական, սոցիալական և մշակութային մի շարք հանգամանքներով: Այս բարդ ժամանակաշրջանում, երբ ամեն գնով պետք է կայուն զարգացում և մրցակցություն ապահովել, առավել կարևորվում է բուհերի կառավարման ռազմավարության նշանակությունը»,- իր ելույթում նշեց ԵՊՀ ռեկտորը:

Արամ Սիմոնյանն անդրադարձավ նաև բուհի կառավարման որոշ ասպեկտներին, որոնք ապահովում են միջազգային չափանիշներին համապատասխան շարունակական զարգացում՝ ընդգծելով բուհի գիտահետազոտական կառույց լինելու անհրաժեշտությունը:

Բելգորոդի պետական ազգային հետազոտական համալսարանի ռեկտոր Օլեգ Պոլուխինը նախ շնորհակալություն հայտնեց գիտաժողովի նախաձեռնողներին և նշեց, որ ԵՊՀ-ի հետ համագործակցության ընդլայնումն ու ամրապնդումը շատ կարևոր են իրենց համար:

Պարոն Պոլուխինը իր՝ «Համալսարանի ինովացիոն զարգացումը 21-րդ դարում. Բելգորոդի պետական ազգային հետազոտական համալսարանի փորձը» վերտառությամբ զեկույցում նախ ներկայացրեց համալսարանի ստեղծման և զարգացման որոշ պատմական տվյալներ, որից հետո անդրադարձ կատարեց համալսարանի ներկայիս զարգացման փուլերին և նախատեսված ներդրումային ծրագրերին:

Բուլղարիայի միջազգային համալսարանական քոլեջի ներկայացուցիչ Տոդոր Ռադևի զեկույցն էլ վերաբերում էր կրկնակի դիպլոմով ծրագրերի դասավանդման գործընթացին: Մասնավորապես բուլղարացի պրոֆեսորը խոսեց քոլեջում առկա հեռավար ուսուցման համակարգը բարելավող ծրագրերի, ինչպես նաև ուսանողների արտերկյա ուսման մասին:

Վիրտուալ ուսուցման, կառավարման և որակի վերահսկման լուծումներին և ԵՊՀ-ում նոր տեխնոլոգիաների միջոցով դասավանդման առանձնահատկություններին անդրադարձավ ԵՊՀ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կրթական և հետազոտական կենտրոնի գիտական ղեկավար Սամվել Շուքուրյանը:

«Երբ խոսում ենք կրթական համակարգի զարգացման նոր փուլի մասին, պետք է կանգ առնել հեռավար ուսուցման վրա, քանի որ այսօրվա տեխնոլոգիաները թույլ են տալիս կազմակերպել որակյալ վիրտուալ ուսուցում: Ներկայումս մեր կենտրոնի սաները բավականին հաջող են հանդես գալիս միջազգային գիտաժողովներում, ինչը վկայում է այն մասին, որ նորագույն տեխնոլոգիաները ծառայում են իրենց նպատակին»,- ասաց Սամվել Շուքուրյանը և որպես հաջողված օրինակ՝ ներկայացրեց գերմանական Ռոստոկի համալսարանի հետ իրականացրած կրթական ծրագիրը:

Բավականին հետաքրքիր զեկույց կարդաց Մյունխենի տեխնիկական համալսարանի և Թբիլիսիի պետական համալսարանի ներկայացուցիչ Գեորգի Խուբուան, ով խոսեց անցումային հասարակություններում համալսարանական կառավարման բարեփոխումների փորձի և հեռանկարների մասին:

«Անկասկած, անցումային հասարակություններում բոլոր բարեփոխումներն էլ ընդգծված առանձնահատկություններ ունեն, և բացառություն չէ նաև կրթության բնագավառը: Ինքնին «բարեփոխում» բառն արդեն վրդովմունք և դրժողական վերաբերմունք է առաջացնում համալսարանական հասարակությունում, քանի որ ակադեմիական կրթությունն ավանդական հիմքեր ունի: Այո՛, այդ հիմքերը պետք է ամուր պահել, սակայն ժամանակի մարտահրավերներին դիմակայելու համար առանց բարեփոխումների զարգացում պարզապես չի լինի: Չկա բարեփոխում, չկա նաև զարգացում»,- նշեց Գեորգի Խուբուան:

Պրոֆեսորը հավելեց նաև, որ ակադեմիական կրթությունն էլիտար բնույթ պետք է կրի, քանի որ մասսայականությունը ենթադրում է միջակություն, հետևաբար միջակ համալսարանում անհատ ու իսկական քաղաքացի չես դաստիարակի. «Համալսարանի առաքելությունը պարզապես մասնագետ պատրաստելու մեջ չէ, ուստի ուսանողների ընտրության հարցում նույնպես նրբանկատություն է հարկավոր»:

Հայաստանյան կրթական համակարգի խնդիրներին, ձեռքբերումներին ու ապագա ծրագրերին անդրադարձան ոչ միայն ԵՊՀ-ի, այլև Հայաստանի պետական ինժեներական, Հայ-ռուսական (Սլավոնական), Հայաստանի պետական տնտեսագիտական, Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանների, Երևանի կինոյի և թատրոնի պետական ինստիտուտի, ինչպես նաև ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղի ներկայացուցիչները:

Վաղը երկրի վրա մագնիսական փոթորիկներ են սպասվում: Դրանք հունիսի 9-10-ին արձանագրված Արեգակի վրա 2 հզոր բռնկումների հետևանքով կառաջանան: Արեգակնային մասնիկների արտանետումները X դասին են պատկանում` ռենտգենյան   ճառագայթման աստիճանով` ամենաուժեղը:

Հիմնական հոսքը մեր մոլորակի կողքով կանցնի, սակայն մի ոչ մեծ մաս, այնուամենայնիվ կդիպչի Երկրագնդին, հաղորդում է “Россия 24”-ը: Բժիշկները զգուշացնում են, որ մեծ թվով մարդիկ անքնություն կունենան, հաճախասրտություն ու ճնշման տատանումներ:

Անկախ

Հրապարակվել են Հայոց լեզու և գրականություն առարկայի միասնական քննության գնահատականները: Այսօր մինչև ժամը 18:00-ը դիմորդները կկարողանան բողոքարկել իրենց գնահատականները քննակենտրոններում:

Այս տարի Հայոց լեզու և գրականություն առարկայից հայտագրվել էր 7577 դիմորդ, քննությանը մասնակցել է 7328-ը: ԳԹԿ-ից Անկախին տեղեկացնում են, որ միջին գնահատականը 13,24 է:

Անբավարար է ստացել դիմորդների 9,5 տոկոսը (696 հոգի): Նվազագույն դրական միավորներ`7,5-13,25 է հավաքել դիմորդների 40,79 տոկոսը (2989 դիմորդ), 13,5-17,25 է ստացել 28,75 տոկոսը (2107 դիմորդ), 17,5-20 1 ստացել 20,96 տոկոսը (1536 դիմորդ):

Առավելագույն գնահատական`20 բալ է ստացել 124 դիմորդ:

Նախորդ տարի Հայոց լեզվի և գրականության միջին միավորը 13,25 էր`այս տարվա ցուցանիշից 0,1 միավորով բարձր, իսկ կտրվողները դիմորդների 9 տոկոսն էին կազմում (այս տարի անբավարարների թիվը 0,5 տոկոսով ավելացել է): Ընդհանուր առմամբ, Հայոց լեզու և գրականությունից գնահատականների բաշխվածությունը տոկոսային առումով գրեթե նույնն է, ինչ նախորդ տարի: Բայց  այս տարի 44-ով ավելացել է  20 բալ ստացողների թիվը (նախորդ տարի ընդամենը 80 դիմորդ էր 20 ստացել):

ԵՊՀ գիտնականները պարգևատրվեցին ՀՀ Ազգային ժողովի Պատվո մեդալներով:

Հունիսի 10-ին խորհրդարանի Ոսկեզօծ դահլիճում ՀՀ ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանը ԵՊՀ հիմնադրման 95-ամյա հոբելյանի կապակցությամբ գիտության, կրթության ոլորտներում ներդրած մեծ ավանդի և բեղմնավոր գիտամանկավարժական գործունեության համար ՀՀ Ազգային ժողովի Պատվո մեդալով պարգևատրեց կրթության և գիտության ոլորտների ներկայացուցիչներին: ԱԺ նախագահը հանդիսավոր պայմաններում հանձնեց Ազգային ժողովի Պատվո մեդալները և ԱԺ նախագահի շնորհակալագրերը:

ՀՀ ԱԺ Պատվո մեդալներով պարգևատրվեցին ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի դեկան, ֆիզմաթ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Ռոլանդ Ավագյանը, ԵՊՀ փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի դեկան, փիլ. գիտ. թեկնածու, դոցենտ Ալեքսան Բաղդասարյանը, ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի դեկան, պատմ. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Էդիկ Մինասյանը, ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետի դեկան, տնտես. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Հայկ Սարգսյանը, ԵՊՀ ուսումնամեթոդական վարչության պետ, կենս. գիտ. թեկնածու, դոցենտ Հրանտ Ժամհարյանը:

ՀՀ ԱԺ նախագահի շնորհակալագրերին արժանացան ԵՊՀ օպտիմալ կառավարման տեսության և մոտավոր մեթոդների ամբիոնի դոցենտ, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Միքայել Պողոսյանը, ԵՊՀ աստվածաբանության ամբիոնի վարիչ, պատմական գիտությունների դոկտոր, դոցենտ Ռաֆիկ Վարդանյանը, ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի դեկան, քիմիական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Տարիել Ղոչիկյանը, ԵՊՀ քրեական իրավունքի ամբիոնի դոցենտ, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու Աննա Մարգարյանը, ԵՊՀ օպտիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր Համլետ Կարայանը:

ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանը շնորհավորեց պարգևատրվածներին և նշեց, որ հաշվի առնելով արդեն ավելի քան 9 տասնամյակ շարունակվող ԵՊՀ ավանդույթները՝ Մայր բուհի պրոֆեսորադասախոսական այսօրվա կազմը ևս դրանց արժանի շարունակողն է:

«ԵՊՀ-ի հիմնադրմամբ 95 տարի առաջ Հայաստանում սկիզբ դրվեց ժամանակակից բարձրագույն կրթությանը: Ինքս շատ հպարտ եմ, որ այս բուհի շրջանավարտ եմ և կրկնակի հպարտությամբ ուզում եմ արձանագրել, որ ինչպես իմ ուսանելու տարիներին, այնպես էլ այսօր Երևանի պետական համալսարանը իսկապես Հայաստանի մայր բուհն է՝ մնալով առաջատարը թե՛ գիտելիքների մատուցման, թե՛ կրթության որակի, թե մասնագետներ պատրաստելու, և, իհարկե, պրոֆեսորադասախոսական կազմի առումով: Ինձ համար Մայր բուհը միշտ երիտասարդ է, չնայած 95 տարեկան է: Սա պատկառելի տարիք է, միաժամանակ տարիք, որը հնարավորություն է տալիս երիտասարդական եռանդով և նախաձեռնողականությամբ ձգտելու դեպի ապագա, նախանշելու նոր նպատակներ և հասնելու դրանց, որովհետև բուհն ամեն տարի ուսանողական այնպիսի էներգիա և ավյուն է ստանում, որ նրա զարկերակը միշտ տրոփում է աշխույժ ու ակտիվ»,- ասաց ԱԺ նախագահը:

ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանը հավելեց, որ այս մեդալներն ու շնորհակալագրերը համալսարանական գիտնականները կարող են համարել իրենց արժանապատիվ աշխատանքի համեստ գնահատականը:

«Համոզված եմ, որ հաջորդ հոբելյանին ԵՊՀ-ն արձանագրած կլինի ավելի մեծ հաջողություններ, որոնցում, անշուշտ, ձեր աշխատանքով կշարունակեք էական ներդրում ունենալ նաև դուք, հարգելի՛ բարեկամներ»,- եզրափակեց ԱԺ նախագահը:

ԵՊՀ 95-ամյակին նվիրված տոնական միջոցառումների շարքում այսօր տեղի ունեցավ ԵՊՀ գիտխորհրդի հանդիսավոր նիստ, որի օրակարգում ընդգրկված էին բացառապես շնորհավորանքներ ու պարգևատրումներ:

ԵՊՀ մեծ դահլիճում անցկացված հանդիսավոր նիստին մասնակցում էին ՀՀ փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանը, ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանը, Հայ առաքելական եկեղեցու արարատյան հայրապետական թեմի առաջնորդական փոխանորդ Նավասարդ արքեպիսկոպոս Կճոյանը, Հայաստանում տարբեր երկրների դեսպաններ, տարբեր բուհերի ռեկտորներ, արտասահմանյան հյուրեր, ԵՊՀ պրոռեկտորներ, դեկաններ, դասախոսներ, աշխատակիցներ ու ուսանողներ:

Հանդիսավոր նիստի սկզբում ՀՀ և ԵՊՀ օրհներգերին հաջորդեց Տերունական աղոթքը՝ այդ կերպ ազդարարելով նիստի բացումը: Ամենայն հայոց կաթողիկոսի՝ Մայր բուհին ուղղված շնորհավորական ուղերձը ներկայացրեց Նավասարդ արքեպիսկոպոս Կճոյանը, ՀՀ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի ուղերձն էլ ընթերցեց փոխվարչապետը:

«Համալսարանը, հանդիսանալով հայոց նորագույն պատմության առաջին բարձրագույն գիտակրթական հաստատությունը, Հայաստանի արդի բուհական համակարգի հիմքերն է դրել: Բազմաբնույթ կրթական և հետազոտական ծրագրերի իրականացմամբ, պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմի բարձր արհեստավարժությամբ, միջազգայնացման գործընթացի ընդլայնվող միտումների շնորհիվ համալսարանն անվերապահորեն համարվում է մեր երկրի գիտական, մշակութային համակարգի ձևավորման գլխավոր դարբնոցը»,- ասված է ՀՀ վարչապետի ուղերձում:

Այնուհետև ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը ներկայացրեց ԵՊՀ-ի ստեղծման պատմությունը, անցած ուղին, երկու՝ Հայրենական մեծ և Արցախյան պատերազմներում  ունեցած մասնակցությանը, հաղթահարած դժվարությունները, կորուստներն ու ձեռքբերումները: Խոսեց նաև բուհի այսօրվա գործունեության մասին՝ անդրադառնալով տարբեր ոլորտներում իրականացվող աշխատանքներին և դրանց արդյունքներին: ԵՊՀ ռեկտորի ամբողջական ելույթին կարող եք ծանոթանալ այստեղ:

«Հետադարձ հայացք գցելով Մայր բուհի անցած ուղուն՝ փաստենք, որ հիմնադրված լինելով մի շատ բարդ ժամանակաշրջանում՝ համալսարանն իր ողջ կենսագրության ընթացքում եղել է մեր ժողովրդի հավատարիմ ու զորավիգ ուղեկիցը, մտավոր հարուստ զինանոցը, հայրենասեր ու մրցունակ մասնագետների պատրաստման դարբնոցը»,- նշեց պարոն Սիմոնյանը՝ հավելելով, որ այսօր ԵՊՀ-ն ունի շուրջ 20.000 սովորող, 1.500-ից ավելի դասախոս, որոնցից ավելի քան 170-ը պրոֆեսոր են, 560-ը՝ դոցենտ: ԵՊՀ-ում մանկավարժական գործունեություն են իրականացնում նաև 10-ից ավելի ակադեմիկոսներ և 20-ից ավելի թղթակից անդամներ:

Ինչպես ընդունված է ծննդյան տոնակատարություններ նշելիս, շնորհավորական խոսքերին հետևեցին նվերները, այս դեպքում՝ պետական պարգևները: ԵՊՀ մի քանի տասնյակ ներկայացուցիչներ արժանացան ՀՀ նախագահի, վարչապետի, Կրթության և գիտության նախարարության և ԵՊՀ-ի տարբեր աստիճանի պարգևների՝ մեդալներ, վաստակավոր գործչի կոչումներ և շնորհակալագրեր:

«Շնորհակալ եմ համալսարանի ուսանողներին ու դասախոսներին, որ նրանք եղել են ու կան մեր պատմության մեջ: Ես համալսարանական չեմ, սակայն, կարծում եմ, որ յուրաքանչյուր կիրթ և հայրենասեր մարդ իրեն պիտի մի քիչ համալսարանական զգա: ԵՊՀ ուսանողական խորհուրդը առաջարկություն էր ներկայացրել մայիսի 16-ը ներառել պետական տոների շարքում և հռչակել երիտասարդության ու ուսանողների օր: Ուրախությամբ ուզում եմ ասել, որ այդ առաջարկն ընդունվել է, և ՀՀ Կառավարությունը ԱԺ-ին է  ներկայացրել մի օրինագիծ, որով տոների ցանկում առաջարկվում է ամրագրել նաև Մայր բուհի հիմնադրման օրը»,- շնորհավորական ելույթում նշեց ԿԳ նախարար Արմեն Աշոտյանը:

Այսօր ՀՀ տարածքում ձևավորված 14 քննակենտրոններում 2150 դիմորդներ միասնական քննություն են հանձնում Ֆիզիկա առարկայից: Սա միասնական քննությունների երրորդ օրն է: Մինչ այս դիմորդներն արդեն քննություն են հանձնել Կենսաբանություն, Աշխարհագրություն, Ընդհանուր պատմություն, Հայոց լեզու և գրականություն առարկաներից:

ԵՊՀ-ում տեղակայված քննակենտրոնում այսօր քննություն է հանձնում մոտ 240 դիմորդ: Այստեղ կազմակերպիչները քննության կարգն ու քննաթերթիկը լրացնելու ձևն են բացատրում դիմորդներին, ապա կոչ անում բջջայինները հանձնել, եթե հանկարծ դեռ չեն հանձնել, այլապես քննասենյակից կհեռացվեն այն դիմորդները, որոնց մոտ բջջային կգտնվի: Կոչին արձագանքում են մի քանի դիմորդներ ու հանձնում բջջայինները, որոնք իրենց իսկ խոսքով, պարզապես մոռացել էին ու չէին հանձնել քննասենյակ մտնելիս:

Ապա բացվում են թեստերի ծրարները և 9:30 մեկնարկում է քննությունը: Այն կավարտվի երեք ժամից: Իսկ գնահատականները կհրապարակվեն հինգ օր անց:

Գեղամ Մարգարյանը ԵՊԲՀ դիմորդ է, սա բուհ ընդունվելու երկրորդ փորձն է: Ասում է, որ երկու տարի պարապել է կրկնուսույցի մոտ և ակնկալում է հնարավորինս բարձր գնահատական ստանալ: Ասում է, որ առանց պարապելու, դպրոցի գիտելիքներով կկարողանար ընդամենը նվազագույն դրական միավորի ակնկալիք ունենալ:

Գեղամը նաև նշում է, որ նախորդ տարվա համեմատ շտեմարանում առաջադրանքների ծավալն է ավելացել, իսկ առաջադրանքների թվում` պնդումների շարքը: Սակայն, նրա խոսքով, բարդության առումով այս տարվա շտեմարանները նախորդին նման են եղել, միայն թե սխալներն են համեմատաբար շատ եղել:

Քրիստինա Ղարիբյանն էլ Ավիացիոն ինստիտուտի դիմորդ է, այսօր իր միասնական առաջին քննությունն է հանձնում, ասում է, որ մոտ կես տարի է պարապել կրկնուսույցի մոտ: Խոսելով շտեմարանների որակից ասում է. «Միջին մակարդակի են, ձևակերպումների մեջ շատ սխալներ կան, չնայած խնդիրները շատ լավն են»:

ԳԹԿ տնօրեն Գագիկ Մելիքյանն ասում է, որ մինչ այս անցկացված քննությունները հարթ են անցել, թեստերում սխալներ չեն հայտնաբերվել: Հունիսի երեքի  քննությունների բողոքարկումը կայացել է, սակայն բողոքարկել են հիմնականում կտրված դիմորդների ծնողները`պնդելով, որ քննության ժամանակ իրենց երեխան վատ է զգացել, պարզապես չի բարձրաձայնել այդ մասին: «Այն երեխաները որոնք դահլիճից դուրս չեն եկել,  և բժիշկը չի արձանագրել  վատ զգալը,  նրանց  չի թույլատրվի քննություն հանձնել երկրորդ անգամ»,- ասում է Մելիքյանը:

Բողոքարկման դիմումները կուսումնասիրի կառավարության կողմից ձևավորված բողոքարկման հանձնաժողովը: Բողոքարկումների վերաբերյալ որոշումները կհրապարակվեն միասնական քննությունների ավարտից հետո:

Խոսելով Կենսաբանության գնահատականների նվազման փաստից, Մելիքյանն ասում է, որ գնահատականները նույնն են, ինչ նախորդ տարի եղել է մյուս բնագիտական առարկաներից.  «Ցանկալի կլիներ, որ Կենսաբանությունից կտրվողների թիվը փոքր լիներ, բայց դա որևէ ազդեցություն չի ունենա մրցույթի վրա»: Նրա խոսքով`նախորդ տարի կենսաբանության թեստերի հեշտ լինելն անհավասար պայմաններ էր ստեղծել բնագիտական առարկաներով բուհ ընդունվեղների համար, ինչն այս տարի չի լինի:

ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է.

“Սիրելի ուսանողներ,

Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ստորագրել է Ազգային ժողովի ընդունած «Կրթության մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին և «Բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն և լրացումներ կատարելու մասին ՀՀ օրենքները:

Հիշեցնեմ, որ սա Հայաստանի ողջ պատմության մեջ աննախադեպ օրենսդրական փաթեթ է, որով մեր ուսանողների համար ստեղծվում են կայուն սոցիալական երաշխիքներ և բարձրագույն կրթության առավել ընդծված մատչելիություն:

Թվարկեմ օրենքների ընդամենը մի քանի դրույթներ`

ա. Կառավարության կողմից բուհերի ուսման վարձերի վերին շեմ կսահմանվի:

բ. Պետական բուհերն իրենց հատկացված անվճար տեղերի տաս տոկոսի չափով պարտավոր են տրամադրել անվճար կրթություն` պետության համար գերակա համարվող մասնագիտություններով:

գ. Բուհերի բյուջեների առնվազն յոթ տոկոսը պետք է ուղղվի ուսանողական զեղչերին:

դ. Օրենքով երաշխավորվում են ֆիքսված ուսանողական զեղչեր սոցիալապես խոցելի խմբերի համար:

ե. Այս ամենը կգործի լավ առաջադիմություն ունեցող ուսանողների համար:

Եվս մեկ կարևոր քայլ կատարեցինք, որպեսզի ոչ մի լավ սովորող ուսանող չզրկվի բարձրագույն կրթության հնարավորությունից:

Օրենքի մանրամասներին առաջարկում եմ ծանոթանալ նրանց հրապարակումից հետո:

Հ.Գ. Խնդրում եմ տարածել, որպեսզի մեր ուսանողներն առավել տեղեկացված լինեն իրենց իրավունքների և նոր հնարավորությունների մասին”:

Անկախ

ՀՀ կրթության և  գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանը հրաման է ստորագրել, համաձայն որի` դադարեցվել է«Բիզնեսի և իրավունքի ոչ պետական կրթական հաստատության երևանյան մասնաճյուղին» տրված բարձրագույն մասնագիտական կրթական ծրագրով լիցենզիայի գործողությունը:   Նախարարի հրամանի համար հիմք է ծառայել ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության կրթական ծրագրերի իրականացման լիցենզավորման հանձնաժողովի համապատասխան եզրակացությունը:  Բուհի լիցենզիան ուժը կորցրած է ճանաչվել  լիցենզավորման կարգերով սահմանված լիցենզիայի պարտադիր պահանջների և պայմանների հետևյալ խախտումների հիմքերով`  հիմնական պրոֆեսորադասախոսական կազմի, ուսումնական տարածքի /մարզադահլիճի մասով/, ուսումնամեթոդական ապահովվածության, գրադարանային-տեղեկատվական համակարգի, ուսումնաարտադրական պրակտիկայի բազայի, ամենամյա հաշվետվություն ներկայացնելու պահանջների մասով և ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի կողմից առանց գործունեության թույլտվություն ստանալու իրավունքի հեռակա ուսուցմամբ գործելու  հիմքով:

Անկախ

Հրապարակվել են հունիսի երեքին տեղի ունեցած երեք առարկաների` Կենսաբանության, Աշխարհագրության և Ընդհանուր պատմության  միասնական քննությունների գնահատականները: Այսօր մինչև ժամը 18:00-ը դիմորդները կարող են քննակենտրոններում բողոքարկել իրենց գնահատականները:

Կենսաբանությունից այս տարի հայտագրվել էր  1350 դիմորդ, քննությանը մասնակցել են 1305-ը: Միջին գնահատականն է 11,17: Կենսաբանությունից անբավարար է ստացել դիմորդների 25 տոկոսը (388 դիմորդ), նվազագույն 7,5-13 միավոր է հավաքել 32,18 տոկոսը (420 դիմորդ), 13-18 միավոր է հավաքել 22,99 տոկոսը (300 դիմորդ), 18-20` 15,10 տոկոսը (197 դիմորդ): Կենսաբանությունից առավելագույն միավոր` 20 բալ, այս տարի վաստակել է 27 դիմորդ:

Նախորդ տարի` 2013-ին, Կենսաբանության միջին գնահատականը 14,5 էր` այս տարվանից 3,33 միավորով բարձր:  Նախորդ տարի կտրվողների թիվը ևս քիչ էր` ընդամենը 12 տոկոսը, իսկ առավելագույն 20 միավոր էր ստացել 182 դիմորդ:

Աշխարհագրությունից հայտագրվել էր 314 դիմորդ, քննությանը մասնակցել է 308-ը: Միջին գնահատականը 13,34 է: Աշխարհագրությունից անբավարար է ստացել դիմորդների 9,74 տոկոսը (30 դիմորդ), 7,5-13 միավոր է հավաքել դիմորդների 36,04 տոկոսը (111 դիմորդ), 13-18 միավոր է ստացել 36,36 տոկոսը (112 դիմորդ), իսկ 18-20 միավոր ստացել է 17,8 տոկոսը (55 դիմորդ): Աշխարհագրությունից 20 միավոր է ստացել 5 դիմորդ:

Նախորդ տարի Աշխարհագրության միջին գնահատականը 14,5 էր` այս տարվանից 1,16 միավորով բարձր: Անբավարար էր ստացել դիմորդների 6 տոկոսը, իսկ 20 միավոր էր ստացել 12 դիմորդ:

Ընդհանուր պատմությունից քննությանը հայտագրվել է 141 դիմորդ, մասնակցել է 133-ը:  Միջին գնահատականը 12,57 է: Ընդհանուր պատմությունից անբավարար է ստացել դիմորդների 10,53 տոկոսը (14 դիմորդ), 7,5-13 միավոր է ստացել 44,36 տոկոսը (59 դիմորդ), 13-18 է հավաքել 31,58 տոկոսը (42 դիմորդ), 18-20 է ստացել 13,53 տոկոսը (18 դիմորդ): Այս տարի Ընդհանուր պատմությունից  20 է ստացել մեկ դիմորդ:

Նախորդ տարի Ընդհանուր պատմության միջին գնահատականը 11,5 էր` այս տարվա ցուցանիշից 1,07 միավորով բարձր:  Նախորդ տարի ևս այս առարկայից միայն մեկ դիմորդ էր 20 միավոր ստացել, իսկ անբավարարների թիվն այս տարվա համեմատ մեծ էր`  20 տոկոսը:

«Մասնագիտական կրթության որակի ապահովման ազգային կենտրոն» (ՈԱԱԿ) հիմնադրամի պատվիրակությունը տնօրեն Ռուբեն Թոփչյանի գլխավորությամբ հունիսի 4-5-ին մասնակցեց Մեծ Բրիտանիայի Գլոսթեր քաղաքում կայացած աշխատաժողովին` նվիրված անդրազգային  կրթության ներդրման խնդիրներին:

Աշխատաժողովը կազմակերպվել էր TEMPUS-ի «Հայաստանում և Վրաստանում անդրազգային կրթության որակի առաջխաղացում և ճանաչում» ծրագրի շրջանակներում:

Երկօրյա աշխատաժողովի ընթացքում Հայաստանի, Վրաստանի, Բելգիայի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի  ներկայացուցիչները  ներկայացրել են իրենց երկրում իրավիճակն անդրազգային կրթության ներդրման առումով, քննարկել են առկա մարտահրավերները, հնարավոր օրենսդրական խնդիրները և հետագա մշակումների համար անհրաժեշտ նախապատրաստությունները:

ՈԱԱԿ տնօրեն Ռուբեն Թոփչյանը զեկույց է ներկայացրել «Կարգավորման ազգային շրջանակները Հայաստանում. ինչ պետք է հաշվի առնել  մեթոդաբանությունը մշակելիս» թեմայով, որտեղ ներկայացրել է անդրազգային կրթության վիճակը Հայաստանում:

Աշխատաժողովին մասնակցել են նաև անդրազգային  կրթություն ապահովող հայաստանյան բուհերի  ներկայացուցիչներ:

Ճապոնացի գիտնականներին հաջողվել է սինթեզել մի հոտ, որը վախեցնում է մկներին ու կրծողներին` տագնապալի նոպա առաջացնում:

Գիտնական ամուսիններն Օսակա քաղաքից, 7-ամյա ուսումնասիրւթյուններից հետո սինթեզել են հոտ, որը վախի նոպա է առաջացնում կրծողների մոտ: 2007-ին մասնագետները, ուսումնասիրելով հոտոտելու ընթացքում մկների նյարդային ազդակի փոխանցման պրոցեսը,  համապատասխան գենոմի մանիպուլյացիայի արդյունքում հասան  նրան, որ մկները թշնամու ` կատուների մոտենալու հետ դադարեցին վախենալ: Այդ բացահայտումը մեծ արձագանք  գտավ գիտական շրջաններում, քանի որ դրանով ապացուցվեց, որ բնական թշնամիների նկատմամբ վախի զգացողությունը բնածին է ու փոխանցվում է ժառանգաբար:

Դրանից հետո, գիտնականները տարբեր հոտերով բազմաթիվ փորձեր կատարեցին այնքան ժամանակ, մինչև նրանց հաջողվեց սինթեզել վախ առաջացնող հոտ:

Գիտնականների կարծիքով, կենդանին  չի կարող ազատվել վախից` սովորելով  իր թշնամու հոտին: Այդպիսով,  ստեղծված միջոցը տանտիրոջը կազատի նույն հարկի տակ կրծողների հետ համակեցությունից:

Անկախ

«2013-2014  ուսումնական տարվա տվյալներով Հայաստանում ուսում է ստանում շուրջ 4400 սփյուռքահայ ուսանող. այս թիվը աճելու միտում ունի. 2010-11 ուստարում այդ թիվը կազմել էր 3400 ուղանող»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտնեց «Սփյուռքահայ ուսանողների խորհուրդ»-ի նախագահ Սամվել Մկոյանը։

Այդ ուսանողների 90 տոկոսը սովորում է Երևանում։ Այլ ուսանողներ, հիմնականում Ջավախքից ժամանածները, նախընտրում են ուսումը Գյումրիում։

Սամվել Մկոյանը նշեց, որ իրենց կազմակերպությունը քայլեր է ձեռնարկում այլ երկրներից ժամանած հայ երիտասարդներին հայկական միջավայրը ծանոթացնելու համար. «Քննաշրջանի ընթացքում փորձում ենք հոգեբանական դասեր անել, որպեսզի դրանց միջոցով ուսանողներն ավելի արդյունավետ պարապեն ու բարձր գնահատական ստանան: Մշակութային միջոցառումներ ենք անցկացնում։ Երիտասարդները և պատանիները այցելում են մշակութային օջախներ: Իրավական հանձնաժողով ունենք, որն աջակցություն է ուսանողներին համալսարանում խնդիրներ ունենալու դեպքում»։

Այս տարի սփյուռքահայ դիմորդները պետական բուհեր կարող են դիմել հուլիսի 7-ից օգոստոսի 23-ը։  Երիտասարդները գալով Հայաստան ցանկանում են առաջատար բուհեր ընդունվել, ինչը միշտ չէ, որ հասանելի է նրանց համար. « Նրանք վճարում են երեսուն և հիսուն տոկոս ավելի, քան տեղացի ուսանողները, ինչը լուրջ խնդիր է , քանի որ նրանք՝ իրենց օտարի պես վարվելու տպավորություն են ստանում: Եթե սփյուռքի բաժնով են ընդունվում, ապա վարձերն ավելի բարձր են, իսկ ընդունելությունը՝ հեշտ: Ընդհանուր քննություններին մասնակցելը այնքան էլ իրատեսական չէ, քանի որ դրսից եկած ուսանողը, որը գուցե հայկական դպրոցում չի սովորել, օրինակ, Հայոց լեզվի կամ պատմության առումով մրցունակ չէ այն դիմորդների հետ, ովքեր հայաստանյան դպրոցներում են սովորել»,- նշեց նա:

Սամվել Մկոյանը հավելեց, որ վերջին իրադարձություններից հետո սիրիահայ ուսանողներին որոշակի հնարավորություններ են տրվում կրթության և գիտության նախարարության կողմից. «Անցած տարի 50 տոկոսով զեղչվում էր նախապատրաստական կուրսի վարձը, իսկ ընդունվելուց հետո վճարում էին նախորդ՝ չբարձրացած գներով»,- ասաց նա:

 Անկախ

Այսօր Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտի լսարաններից մեկը անվանակոչվեց   ֆիզկուլտուրայի եւ սպորտի պատմության մեջ անգնահատելի վաստակ ունեցող հայտնի հայ մարզիկ, Հայաստանում սկաուտական շարժման հիմանդիր Վահան Չերազի անունով: Ֆիզիկական դաստիարակության տեսության եւ մեթոդիկայի ամբիոնի լսարաններից մեկը Չերազի անվամբ անվանակոչելու նախաձեռնությամբ Շիրակի մայր բուհում հանդես էին եկել դեռ տարիներ առաջ, այսօր նախաձեռնությունը կյանքի կոչվեց բուհի գիտխորհդի որոշմամբ ու նշանավորվեց նաև քանդակագործ Արտուշ Պապոյանի եւ նրա որդու հեղինակած կիսանդրու բացմամբ: Միջոցառմանը ներկա էին Չերազի հարազատներն ու ՀՀ Սպորտի և երիտասարդության հարցերի նորանշանակ նախարար Գաբրիել Ղազարյանը: Չերազի կյանքի ու հատկապես ալեքպոլյան որբանոցում ծավալած գործունեության մասին խոսեցին, պատմեցին ու Չերազ մարդու կերպարը բացահայտեցին ինչպես Շիրակի մայր բուհի պրոֆեսորադասախոսական կազմի ներկայացուցիչները, այնպես էլ Չերազի դուստրը՝ Բյուրակն Չերազն ու թոռը՝ Ավետիք Իշխանյանը: Նախաձեռնության հեղինակները վստահ են, որ Չերազի անվան լսարանում կծավալվի լուրջ գիտական աշխատանք՝ Չերազ ուսուցչի, դաստիարակի, հասարակական գործչի ու մարդու մասին դեռեւս անհայտ էջերի բացահայտումներով:

Սուտը և ստեղծագործական ունակությունները նույնն են: Այդպիսի եզրակացության են եկել գիտնականները: Ըստ վերջին հետազոտությունների` այս կամ այն գործողության կատարման հետ կապված սուտը կարող է մեծացնել ստեղծագործական ունակությունները` ստիպելով մարդկանց ավելի քիչ պարտավորված լինել սովորական կանոնների նկատմամբ:

«Ընդհանրապես, «կանոնները նախատեսված են խախտելու համար» արտահայտությունը նույն արմատներն ունի ստեղծագործության ունակության հետ: Այսինքն` թե´ ստեղծագործելը, թե´ ստելը իրականուն կանոնների խախտում են», – ասել է Հարվարդ բիզնես դպրոցի հետազոտության ղեկավար Ֆրանչեսկա Ջինոն: Անազնվության և ստեղծագործության միջև կապը ուսումնասիրելու համար Ջինոն և իր գործընկեր Սկոտ Ուիլթերմութը մի շարք փորձեր են կատարել, նույնիսկ խրախուսել մարդկանց ստել: Մասնակիցներին ասել են, որ կփոխհատուցվեն մի շարք մատրիցաների հիման վրա, որոնք կարողանան լուծել: Մասնակիցները ներկայացրել են երեք բառ, օրինակ` ցավ, ուս, քրտինք, այնուհետև նրանց խնդրել են չորորդ բառն արտահայտել, օրինակ` ցուրտ:

Ջինոն և Ուիլթերմութը պարզել են, որ մասնակիցների մոտ 59 տոկոսը ստել են փորձի ժամանակ, այդպիսով խաբելով մատրիցաներին կարծես ասոցացվել են ստեղծագործական մտածողության խթանի հետ: Լրացուցիչ տվյալները վկայել են, որ ստելը կարող է խրախուսել հետագա ստեղծագործական ունակությունները և ավելի շատ խախտել կյանքի կանոնները: Սակայն խնդիրն այն է, որ դա կարող է հանգեցնել ոչ բարոյական վարքագծի: Ավելի վաղ հետազոտության ժամանակ Ջինոն պարզել է, որ խրախուսելով կաղապարային մտածելակերպը կարող է հանգեցնել մարդկանց ավելի անազնիվ որոշումներ կայացնելուն և բախվել բարոյական երկընտրանքին:

«Այդ երևույթի ուսումնասիրությունը կենտրոնանում է ավելի շատ անազնվության հետևանքների վրա` մեծացնելով ստելու հնարավորությունը: Գուցե դա է պատճառը, որ անազնվությունն այդքան տարածված է մերօրյա կյանքում և մարդիկ դառնում են ավելի ստեղծագործող, իսկ ստեղծագործական ունակությունները շատ հարմար պատճառաբանություն են մեր անբարոյական վարքի համար», – նշել է Ֆ. Ջինոն:

Այժմ գիտնականները շարունակում են հասկանալ, թե մարդիկ  ինչպես են արձագանքում այն ժամանակ, երբ անազնվությունն ու ստեղծագործականությունը համակցվում են: