ԱՄՆ ֆինանսների նախագահի նախկին օգնական, հայտնի տնտեսագետ ու հրապարակախոս, «Ռեյգանոմիկայի» (Ռոնալդ Ռեյգանի նախագահության օրոք ամերիկյան կառավարության տնտեսական քաղաքականության ուղղություն) հայր Փոլ Քրեյգ Ռոբերտսը բացահայտում է ուկրաինական մարտերի խորագաղտնիքները:
Փոլ Քրեյգ Ռոբերտսի «Ռուսաստանը հարվածի տակ» հոդվածն օրերս հայտնվել է նրա պաշտոնական կայքում (paulcraigroberts.org), որը ներկայացվում է հատվածաբար:
Ես իմ մի շարք հոդվածներում արդեն բացատրել եմ, որ Խորհրդային Միությունը ԱՄՆ-ի համար խոչընդոտ է ծառայել. ԽՍՀՄ-ի քայքայումը սանձազերծեց ԱՄՆ-ի համաշխարհային հեգեմոնիայի նեոպահպանողական առաջխաղացումը: Ռուսաստանը` Պուտինով, Չինաստանն ու Իրանը միակ սահմանափակումներն են նեոպահպանողական օրակարգում: Միջուկային հրթիռներ ու ռազմական տեխնոլոգիաներ. այս ամենը Ռուսաստանը դարձնում է լուրջ խորչընդոտ ԱՄՆ հեգեմոնիայի համար:
Ռուսաստանը չեզոքացնելու համար Վաշինգտոնը խախտեց Ռեյգանի ու Գորբաչովի համաձայնությունը, ընդլայնեց ՆԱՏՕ-ն խորհրդային կայսրության նախկին տարածքների հաշվին ու հիմա մտադիր է Ռուսաստանի նախկին հատվածները` Վրաստանն ու Ուկրաինան ներգրավել ՆԱՏՕ-ի մեջ: Վաշինգտոնը հեռացել է այն պայմանագրից, որն արգելում էր հակահրթիռային պաշտպանությունը, և հակահրթիռային հենակայաններ է հաստատել ռուսական սահմանում: Վաշինգտոնը փոխել է իր միջուկային ռազմական դոկտրինը, որպեսզի իրեն առաջին հարվածը հասցնելու հնարավորություն վերապահի:
Այդ ամենը նպատակաուղղված է զսպմանը` նվաստացնելով Ռուսաստանի արժանապատվությունը, նվազեցնելով նրա` Վաշինգտոնին դիմադրելու ունակությունը:
Ռուսաստանի կառավարությունը (ինչպես նաև` Ուկրաինան) հիմարաբար թույլատրում են, որ իրենց երկրներում գործեն ԱՄՆ-ի կողմից ֆինանսավորվող մեծ թվով հասարակական կազմակերպություններ: Դրանք Վաշինգտոնի գործակալներն են «իրավապահ կազմակերպության» կամ «ժողովրդավարության կառուցման» քողի տակ:
«Pussy Riot» ակցիան գործողություն էր` ուղղված այն նպատակին, որ Ռուսաստանն ու Պուտինը երևան վատ լույսի տակ: Կանանց օգտագործեցին ու խաբեցին:
Արևմտյան ԶԼՄ-ների հարձակումները Սոչիի Օլիմպիադայի վրա Պուտինին ու Ռուսաստանը ծաղրելու ու գազազացնելու մասն են կազմում: Վաշինգտոնը որոշել է, որ Պուտինին ու Ռուսաստանին արգելված է որևէ հաջողության դրսևորում որևէ ոլորտում, լինի դա դիվանագիտություն, սպորտ թե մարդու իրավունք:
Ամերիկյան ԶԼՄ-ները քարոզչության նախարարություն են, որ աշխատում է կառավարության ու կորպորացիաների համար: ԶԼՄ-ներն օգնում են Վաշինգտոնին Ռուսաստանը թաղել կեղտի մեջ: Սթիվեն Ֆ. Կոենը ճիշտ է նկարագրում է, թե ամերիկյան ԶԼՄ-ները լուսաբանում են Ռուսաստանում կատարվող ամեն ինչ որպես «ամոթալի, ոչ պրոֆեսիոնալ ու քաղաքական սադրիչ իրադարձությունների փոթորկալի հեղեղ»:
Որպես «սառը պատերազմի» մնացուկ` ամերիկյան ԶԼՄ-ները պաշտպանում են ազատ մամուլի կերպարը, որին իբր կարելի է վստահել: Իրականում Ամերիկայում ազատ մամուլ չկա, բացառությամբ ինտերնետային կայքերի: Վերջին տարիներին Քլինթոնի վարչակարգը, ԱՄՆ կառավարությունը 5 խոշորագույն կորպորացիաների թույլ տվեցին իրենց ներքո կենտրոնացնել տարբեր ու անկախ ԶԼՄ-ներ: Այդ հսկայական մեգա-ընկերությունների արժեքը կախված է հեռարձակման դաշնային արտոնագրից:
Այսպիսով, ԶԼՄ-ները չեն համարձակվի հակառակվել կառավարությանը ոչ մի կարևոր հարցում: Բացի այդ, մեդիա-կորպորացիաներն այլևս լրագրողների կառավարման ներքո չեն, այլ ղեկավարվում են կորպորատիվ գովազդային մենեջերների ու կառավարության նախկին պաշտոնյաների կողմից, որոնք ոչ թե փաստերին են ուշադրություն դարձնում, այլ գովազդից ստացվող եկամտին ու կառավարական «աղբյուրներ» մուտք ունենալու հնարավորությանը:
Վաշինգտոնը ԶԼՄ-ներն օգտագործում է ամերիկյան ժողովրդին Ռուսաստանի հետ առերեսման նախապատրաստելու և ռուսներին ու աշխարհի մյուս ժողովուրդներին Պուտինի դեմ տրամադրելու նպատակով: Վաշինգտոնը կցանկանար, որ Ռուսաստանն ավելի թույլ ու ենթարկվող առաջնորդ ունենար, քան Պուտինն է:
Ռուսաստանցիներից շատերը դյուրահավատ են: Ապրելով կոմունիստների ու ճգնաժամի քաոսի փորձությունները` նրանք միամտաբար կարծում են, թե Ամերիկան լավագույն տեղն է, օրինակ` ողջ աշխարհի համար, երկիր, որին կարելի է հավատալ ու վստահել: Դա հիմար համոզմունք է, որը, ինչպես տեսնում ենք, արտահայտվեց Արևմտյան Ուկրաինայում, թե ինչպես է ԱՄՆ-ն ապակայունացնում այդ պետությունը` պատրաստվելով նրա գրավմանը. դա այն գլխավոր զենքն է, որն ԱՄՆ-ն օգտագործում է իրավիճակը Ռուսաստանում ապակայունացնելու նպատակով:
Որոշ ռուսաստանցիներ ներում են Վաշինգտոնի հակառուսաստանյան հռետորաբանությունը` բացատրելով, դա գալիս է «սառը պատերազմի» հին կարծրատիպերից: «Հին կարծատիպերը» շեղող հնարք են, որոնք մոլորության մեջ են գցում: Վաշինգտոնը նշանի տակ է վերցրել Ռուսաստանը: Ռուսաստանը հարվածի տակ է, ու եթե ռուսները դա չհասկանան, կդառնան պատմություն»:
Շատ ռուսաստանցիներ են քնում «միացման-անջատման կոճակի վրա»: Նրանց փորձում է արթնացնել Իզբորի ակումբը: 2014-ի փետրվարի 12-ին ռուսական «Զավտրա» շաբաթաթերթում ռազմավարական ու ռազմական փորձագետները նախազգուշացնում են, որ Արևմուտքն օգտագործում է բողոքի ցույցերը, որպեսզի չեղարկվի Ուկրաինայի ԵՄ չմտնելու որոշումը: Դա հանգեցրեց մի իրավիճակի, երբ հնարավոր դարձավ ֆաշիստական հեղաշրջումը: Իսկ դա իր հերթին կարող է հանգեցնել Ուկրաինայում եղբայրասպան պատերազմի և Ռուսաստանի համար կարող է լուրջ ռազմավարական սպառնալիք դառնալ:
Փորձագետները հանգել են այն եզրակացության, որ եթե նման հեղաշրջում տեղի ունենա, ապա դրա հետևանքները Ռուսաստանի համար հետևյալը կլինեն.
– Սևաստոպոլի` որպես Ռուսական սևծովյան նավատորմիղի հենակայանի կորուստը,
– Արևելյան ու Հարավային Ուկրաինայից ռուսական ծագում ունեցող փախստականների հարկադրված հոսքը,
– արդյունաբերական հզորությունների կորուստ Կիևում, Խարկովում, Դնեպրոպետրովսկում, որտեղ ռուսական ռազմական արդյունաբերության համար պատվերներ են կատարվում,
– ռուսալեզու բնակչության ճնշումը բռնի ուկրաինացման ճանապարհով,
– Ուկրաինայում ՆԱՏՕ-ի ամերիկյան ռազմական հենակայանների ստեղծումը, այդ թվում` Ղրիմում, ահաբեկիչների ուսուցման կենտրոնների ստեղծումը, որոնք ուղղված կլինեն Կովկասի, Պովոլժիեի ու հավանաբար Սիբիրի դեմ,
– Ռուսաստանում, Կիևի ղեկավարությամբ, ոչ ռուսական ազգություն ունեցողների բողոքի ակցիաները:
Ռուսական ստրատեգները եզրակացնում են. «Այն իրավիճակը, որ ուրվագծվում է Ուկրաինայում, կարող է աղետալի հետևանքներ ունենալ Ռուսաստանի համար»:
Ի՞նչ անել: Այստեղ ռազմավարության փորձագետները, որոնք ճիշտ են վերլուծել իրադրությունը, կանգ են առնում: Նրանք կոչ են անում լայն տեղեկատվական քարոզչություն ծավալել զանգվածային լրատվամիջոցներում, որպեսզի ցուցադրեն հեղաշրջման բնույթը, որը ներկա պահին տեղի է ունենում Ուկրաինայում: Նրանք ՌԴ կառավարությանը կոչ են անում, որ հղում անելով 1994-ի Բուդապեշտի հուշագրին` Ուկրաինայում հակասությունը կարգավորելու համար համաժողով հրավիրի Ռուսաստանի, Ուկրաինայի, ԱՄՆ-ի ու Մեծ Բրիտանիայի կառավարության ներկայացուցիչների մասնակցությամբ:
Եթե կողմերից մեկը կամ մի քանիսը չպաշտպանեն Բուդապեշտի հուշագրի գաղափարը Ուկրաինայի սուվերենության կարգավորման վերաբերյալ, ապա փորձագետներն առաջարկում են Ռուսաստանի կառավարությանն Ուկրաինայի հարցով ուղիղ բանակցություններ վարել Վաշինգտոնի հետ` կիրառելով Քենեդու ու Խրուշչովի բանակցությունների նախադեպը1962-ին կուբայական հրթիռային ճգնաժամի ժամանակ:
Սակայն դա անիրականանալի երազանք է: Փորձագետները խրվել են ինքնախաբեության մեջ: Հենց Վաշինգտոնն է ուկրաինական ճգնաժամի մեղավորը ու մտադիր է Ուկրաինայում հեղաշրջում իրականացնել այն նույն պատճառներով, որոնք թվարկել են փորձագետները: Դա Ռուսաստանն ապակայունացնելու և ԱՄՆ-ի հարձակումն Իրանի ու Սիրիայի վրա կանխելու ուղղությամբ Պուտինի դիվանագիտության հաջողությունը բացառելու իդեալական ծրագիր է:
Ըստ էության, եթե Վաշինգտոնին հաջողվի Ուկրաինայում հեղաշրջում իրականացնել, ապա Ռուսասատանի` որպես ԱՄՆ-ի հեգեմոնիայի խոչընդոտի դերը կվերանա: Կմնա միայն Չինաստանը:
Ես ենթադրում էի, որ Ուկրաինան ամենաթեժ կետին կհասնի այն պահին, երբ Պուտինն ու Ռուսաստանը զբաղված կլինեն Սոչիի Օլիմպիադայով, այդպիսով Ռուսաստանին հանկարծակիի բերելով: Քչերն են կասկածում, որ Ռուսաստանը լուրջ ռազմավարական սպառնալիքի առաջ է կանգնել:
Ի՞նչ իրական տարբերակներ կան Ռուսաստանի համար: Ամեն դեպքում պետք է բացառել Վաշինգտոնի կողմից բարի կամքի դրսևորման գաղափարները:
Հնարավոր է, որ Ռուսատանը կարողանա գործել ամերիկյան սցենարով: Եթե Ռուսաստանն անօդաչու սարքեր ունի, ապա կարող է դրանք օգտագործել, ինչպես Վաշինգտոնը, Վաշինգտոնի կողմից ֆինանսավորվող բողոքի ակցիայի առաջնորդներին ոչնչացնելու համար: Կամ էլ Ռուսաստանը կարող է հատուկ նշանակության ջոկատայիններ ուղարկել, որպեսզի ոչնչացնի Ռուսաստանի դեմ գործող գործակալներին: Եթե ԵՄ-ն շարունակի պաշտպանել Ուկրաինայի ապակայունացումը, ապա Ռուսաստանը կարող է դադարեցնել նավթի ու գազի մատակարարումը եվրոպական այն երկրներ, որոնք ԱՄՆ-ի խամաճիկներն են:
Բացի այդ, ռուսական զորքերը կարող են զբաղեցնել Արևմտյան Ուկրաինան այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի լինի Ուկրաինայի բաժանման մասին համաձայնություն, որը վերջին 200 տարում Ռուսաստանի մասն է կազմել: Ակնհայտ է, որ Արևելյան Ուկրաինայի բնակչության մեծամասնությունը Ռուսաստանը գերադասում է ԵՄ-ից: Հնարավոր է նույնիսկ, որ Արևելյան Ուկրաինայի դեմքերը` լավ լվացված ուղեղներով, դադարեցնեն բերանից փրփուր թափելը` հասկանալով, որ Ուկրաինայի համար ԱՄՆ-ի ու ԵՄ-ի ձեռքում լինել նշանակվում է թալանվել, ինչպես Հունաստանի կամ Լատվիայի դեպքում եղավ:
Ես նկարագրեցի ճգնաժամի նվազագույն հետևանքները, որ ստեղծում են Վաշինգտոնն ու նրա եվրոպական հիմար խամաճիկ պետությունները, ոչ թե խորհուրդ եմ տալիս Ռուսաստանին: Վատթարագույն հնարավոր հետևանքը վտանգավոր պատերազմն է: Եթե ռուսները ձեռքները ծալած նստեն, ապա իրավիճակը նրանց համար անտանելի կդառնա: Քանի որ Ուկրաինան ՆԱՏՕ-ին անդամակցության և ռուս բնակչության ճնշման ուղիով է ընթանում, ապա ՌԴ-ն կա՛մ պետք է Ուկրաինայի վրա հարձակվի ու տապալի օտարերկրյա վարչակարգը, կա՛մ հանձնվի ամերիկացիներին: Ռազմավարական լպիրշ սպառնալիքի հավանական ելքը, որով Վաշինգտոնը կստիպի Ռուսատանին բախվել, միջուկային պատերազմն է:
Նեոպահպանողական Վիկտորյա Նուլանդը, Պետդեպարտամենտի իր գրասենյակում նստած, երանությամբ Ուկրաինայի հաջորդ կառավարության անդամներին է ընտրում: Հասկանո՞ւմ է նա Ուկրաինայի ու Ռուսաստանի գործերին Վաշինգտոնի միջամտությունից բխող միջուկային պատերազմի վտանգը: Գիտե՞ն արդյոք Օբաման ու ԱՄՆ Կոնգրեսը, որ պետքարտուղարի նման օգնական կա, որը գուցե հենց հիմա Արմագեդոն է սադրում:
Անհոգ ամերիկացիներն ուշադրություն չեն դարձնում ու գաղափար անգամ չունեն, որ մի բուռ նեոպահպանողական գաղափարախոսները ողջ աշխարհը կործանման են հրում:
Ծանոթություն: Ես Մոլդովայից մի նամակ ստացա: Այդ երկիրը սահմանակից է Ռումինիային ու Ուկրաինային: Մոլդովա-ուկրաինական սահմանային քաղաքներից մեկից գրում են, որ մոլդովացիներին 1 օրվա համար 30 եվրո են վճարել ուկրաինացի ցուցարար ձևանալու համար: Ես կցանկանայի ընթերցողներից լսել դրա հաստատումը և անգամ որպես ապացույց, հնարավորության դեպքում, աղբյուր ներկայացնել:
«Комсомольская правда»
Անկախ
Քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը մեկնաբանելով Ուկրաինայում տեղի ունեցող արյունալի իրադարձությունները` այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նշեց, որ ամենակարևորն այն է, թե ուկրաինական ընդդիմությունն ինչպե՞ս կկարողանա մեղմել կրքերն ու անցնել պետական ինստիտուտների ձևավորմանը, մանավանդ որ հիմա հասարակության պահանջներն ավելի շատ են:
