Այսօր մինչ կառավարությունը նիստ էր անցկացնում, կառավարության շենքի դիմաց քաղաքացիները բողոքում էին Երևանում հասարակական տրանսպորտի սակագների բարձրացումից: «Մեզ մի կթեք», «Ժպտալով վճարում ենք 100 դրամ և իջնում», «Ուղեվարձը 100 դրամ», «Արժանապատիվ կյանք մեր վարորդներին» և այլ պաստառներով ցուցարարները գործադիրին կոչ արեցին քայլեր ձեռնարկել` վերականգնելու Երևանի բնակիչների խախտված իրավունքները:
Նրանք նաև հայտարարեցին, որ դեմ կլինեն, եթե 100 դրամ ուղեվարձն ապահովվի պետբյուջեից սուբսիդիաների հատկացման հաշվին:
Մի տարեց կին, որ նախորդ բողոքի ակցիաներից հայտնի է որպես «ՀՀԿ-ական տատիկ», փորձեց սադրել հավաքվածներին` ակցիային քաղաքական երանգ հաղորդելով: Սակայն ակտիվիստները պարզապես անտեսեցին սադրիչ տատիկին` հայտարարելով, որ իրենց շարժման հետևում որևէ քաղաքական ուժ չկա կանգնած և իրենք շարքային քաղաքացիների ձայնն են բարձրացնում:
Բողոքի ակցիային մասնակցում էին շուրջ 200 քաղաքացիներ:
«Չենք վճարելու 150 դրամ» շարժման մասնակիցներից Աշոտ Խաչատրյանը «Անկախ»-ի հետ զրույցում ասաց, որ ակցիայի մասնակիցները Երևանի տարբեր շրջաններում շարունակում են բողոքի ցույցեր անցկացնել և իրազեկել քաղաքացիներին` կոչ աբելով 100 դրամ ուղեվարձ վճարել, այդ պատճառով էլ քիչ են:
«Չկա որևէ միջոցառում, որին պետք է բոլորը գան: Դրվում է ինֆորմացիան, ով ցանկանում, գալիս է: Շատ ապակենտրոն է մեր շարժումը, քանի որ չկա կոնկրետ կազմակերպիչ,- ասում է Խաչատրյանը, հավելելով, որ ապակենտրոնությունն իրենց ավելի ուժեղ է դարձնում` ոստիկանները չեն հասցնում իրենց հետևից, իրենք էլ համեմատաբար ավելի լայն շրջանակների են իրազեկում:
Այսօր Հայազն կուսակցության ներկայացուցիչները և մոտ 100 քաղաքացիներ քաղաքապետարանի մոտ իրենց դժգոհությունն արտահայտեցին Երևանում հասարակական տրանսպորտի թանկացման վերաբերյալ: Բողոքի ակցիայի մասին հայտարարվել էր նախապես: Երբ ժամը 16-ին բողոքավոր քաղաքացիները հավաքվեցին քաղաքապետարանի մոտ, քաղաքապետարանի դիմացն արդեն լեցուն էր ոստիկաններով: Նրանք թույլ չտվեցին, որ հավաքված մարդիկ մոտենան քաղաքապետարանի մուտքին`շենքի անկյունից առաջ անցնել արգելվեց: Պատճառաբանությունն այն էր, որ ցուցարարները խանգարում են քաղաքապետարանի աշխատանքային առօրյան: Կանաչ տարածքների վրա էլ ոռոգման ջուրն էին միացրել, բայց այնքան ուժեղ, որ ցնցուղի տակ էր նաև մայթը: Ցուցարարները ստիպված մոտ 30 րոպե կանգնած էին մայթին առաջացած ՛՛լճակի՛՛ մեջ`արհեստական անձրևի տակ:
Ապա բարձրաձայն հնչեցվեց պահանջագիր-նամակը, որը հետագայում պետք է հանձնվեր քաղաքապետարանին: Սակայն որևէ մեկը այդպես էլ դուրս չեկավ`նամակը վերցնելու: Նամակը հանձնեվց ոստիկաններին, որոնք վստահեցրեցին, որ նամակը չի կորչի և տեղ կհասնի:
Պահանջագիրը հետևյալն է.
՛՛Պաշտոնապես ներկայացված հիմնավորումը ակնհայտորեն ուռճացված է` մասնավորապես, հաշվարկված է ուղևորների` իրականից բազմապատիկ փոքր քանակության համար: Իրական քանակի դեպքում, վարձավճարը պետք է կազմեր առավելագույնը 70 դրամ:
Վստահ ենք, որ Երևանի բնակիչները դեմ չէին լինի ուղեվարձի որոշ թանկացմանը, եթե այն իրոք համապատասխաներ մատուցվող ծառայության որակին: Իսկ երբ սակագնի թանկացման միակ իմաստը առանձին արտոնյալ անձանց համար գերշահույթ ապահովելն է, ապա հանրային բողոքն անխուսափելի է: «Հայազն» կուսակցությունը վճռականորեն միանում է այդ բողոքին:
Պահանջում ենք.
1. Անմիջապես չեղյալ հայտարարել սակագնի թանկացման որոշումը:
2. Վերացնել երթուղիների անհատ սեփականատերերի ավելորդ ինստիտուտը: Ամբողջությամբ հանրայնացնել մայրաքաղաքային ուղևորափոխադրումը` շահույթն ու պատասխանատվությունը թողնելով քաղաքապետարանին:
3. Ապահովել երթուղիներում, ըստ ժամերի, բավարար քանակի մեքենաների առկայությունը` այդ թվում ուշ և պիկ ժամերին: Բացառել սահմանվածից ավել թվով ուղևորների նստեցումը:
4. Կատարելագործել վճարման համակարգը: Խրախուսել ոչ կանխիկ` քարտային վճարումը` կիրառելով ավելի ճկուն սակագներ` ըստ հեռավորության, օգտվելու ժամի, արտոնություններ հաճախ օգտվողների, կարիքավոր խմբերի համար: Վարորդներին աստիճանաբար ազատել կանխիկ մանրադրամով գործառույթից:
5. Երաշխավորել վարորդների ծանրաբեռնվածության համապատասխանեցումը աշխատանքային օրենսդրությանը` միաժամանակ սահմանելով ավելի հաստատուն և արժանապատիվ վարձատրություն` աշխատավարձ: Բացառել նրանց եկամուտների կախվածությունը ուղևորների քանակից, ինչը հաճախ հանգեցնում է ուղևորների որսի, խախտումների և կոնֆլիկտների:
6. Ապահովել մեքենաների սրահների, նստատեղերի քանակի և դիրքի համապատասխանությունը սահմանված նորմերին: Վարորդներին ազատել մեքենաների նորոգման ծախսերի բեռից: Մեքենաների տեխնիկական վիճակի պատասխանատվությունը դնել գերազանցապես ընկերության վրա:
7. Հստակեցնել քաղաքավարի սպասարկման կանոնները և խստությամբ հետևել դրանց կիրառմանը:
8. Սակագնի հարցին անդրադառնալ վերոնշյալ բարեփոխումներից հետո` ներկայացնելով առարկայական, ճշգրիտ հիմնավորում՛՛:
Բողոքի ակցիայի մասնակիցները երթով շարժվեցին դեպի Տարածքային կառավարության նախարարություն, ապա Կառավարության շենք, քանի որ առանց այս երկու կառույցների համաձայնության և իմացության տրանսպորտի սակագինը 50 տոկոսով թանկացնելու որոշում չէր կարող ընդունվել:
Ակտիվիստները ճանապարհին հանդիպած քաղաքացիներին կոչ էին անում իրենց միանալ և տրանսպորտով երթևեկության համար վճարել 100 դրամ:
Երևանի քաղաքացիները շարունակում են պայքարել մայրաքաղաքում հասարակական տրանսպորտի թանկացման դեմ: Նրանք կոչ են անում Երևանում երթևեկելու համար շարունակել վճարել 100 դրամ, իրենք էլ այդպես են վարվում:
«Ժողովուրդ, պետք է հանրային վերահսկողություն անենք, ճնշում գործադրենք, որ քաղաքապետարանը ստիպված ապացույցներ տրամադրի, թե ինչից ելնելով է թանկացել տրանսպորտը: Հանրային ճնշումը միշտ էլ ունենում է արդյունավետություն»,-այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հանրային դաշտի խնդիրներից խոսեց «Իրազեկ և պաշտպանված քաղաքացի» հկ նախագահ Բաբկեն Պիպոյանը:
Գազի թանկացման հետ մեկտեղ թանկացել են նաև հոսանքի ու տրանսպորտի գները: Անդրադառնալով այս թեմային բանախոսը նշեց, որ թանկացման պաշտոնական հայտարարությունից 20 օր առաջ իրենց հկ-ն արդեն քայլեր է ձեռնարկել դրա դեմ.
«Հանրային վերահսկողությունը պետք է իրականացվի պարզ, երկկողմային: Մենք մի քանի հոգով բոլոր սվեռաներում պարտադիր վերահսկողություն ծավալել չենք կարող, ԶԼՄ աշխատողների հետ համագործակցելն այսօր առաջնային պլան է մղվում: Պետք է լուծման մեխանիզմներ առաջարկել եւ գործել, որպեսզի խնդիրը վերացվի: Տնտեսությանը չվնասելու համար կապ ենք փորձել հաստատել պետության հետ, հայտնել ենք մեր պատրաստակամությունը, հանրային վերահսկողությունը իր մեջ պարունակում է նաեւ հանրային աջակցություն»:
Պրն. Պիպոյանի պնդմամբ թանկացումն անհիմն է: Չի կարելի ծաղրել ժողովրդին, չի կարելի նման գնահատականներ տալ: Գազի գնով չի կարելի նման տատանում տալ, դա հնարավոր չէ.
«Քաղաքապետարանը հնչեցրեց այն հայտարարությունը, որ նրանք ունեցել են ոչ թե գործարարներ, այլ առաքյալներ, ովքեր ծառայում են Հայաստանի Հանրապետությանը: Սա սուտ է, մենք ունենք գերշահույթ ունեցող գործարարներ: Այն գերծախսերը, որը գրվել է քաղաքապետարանի կողմից սուտ է, նվեր տված ավտոբուսների համար ծախս չի կարող սահմանվել: Պատրաստվում ենք նամակ գրել քաղաքապետարան, դիմել վարչապետին, պատասխան չստանալու դեպքում կգրենք նախագահին: Ամեն ինչ կարվի փուլերով, ամեն քայլ ունի իր հաջորդականությունը»:
Բանախոսի համոզմամբ գնահատականներ ու բողոք հնչեց միայն երեկ: Իրենք կոչ են արել քաղաքապետարանին, որ ներկայացնի թե ինչի հիման վրա է թանկացումը, այն դեպքում, երբ գազի գնի թանկացման հետ սա կապ չունի.
«Թվեր են նշված մեքենան վերանորոգելու համար, նշանակում է, որ մենք ամեն օր պետք է տեսնեինք իդեալական վիճակում գտնվող տրանսպորտ, բայց մեր մեքենաներն այսօր հազիվ են տեղից շարժվում` ուռչածված թվեր են սահմանվել աբսուրդի հասնող»:
Ինչպես գիտեք, սույն թվականի մայիսին Մեղրիում ստորագրահավաք անցկացվեց` ընդդեմ այդ տարածաշրջանում իրականացվող երկրաբանահետախուզական աշխատանքների և հանքերի հետագա շահագործման, որի տակ ստորագրեցին մոտ 2500 մեղրեցիներ: Ստորագրահավաքի տեքստում նշված է, որ լիցենզիաների տրման, աշխատանքների իրականացման հարցում ոչ ոք հաշվի չի նստել տեղաբնակների կարծիքի հետ: Բազմաթիվ հանքավայրերի մեջ առանձնահատուկ է Տաշտուն համայնքի տարածքում գտնվող հանքավայրը` այնտեղ իրականացվող աշխատանքներով։
Համահայկական բնապահպանական ճակատը (ՀԲՃ) որոշեց ավելի մանրամասն զբաղվել սույն խնդրով: Դեռևս հունիսի 7-9-ը ՀԲՃ-ի երկու անդամ այցելեցին Մեղրու տարածքաշրջանի Տաշտուն գյուղական համայնք և պարզեցին, որ այստեղ ոչ միայն անցկացվում են հետախուզական աշխատանքներ, այլ նաև գյուղին շատ մոտ սկսվել են հարստացուցիչ ֆաբրիկայի կառուցման աշխատանքները: Կան տեղեկություններ, որ Տաշտունում հայտնաբերել են տարբեր տեսակի ազնիվ և լանթանոիդների շարքին պատկանող հազվագյուտ մետաղներ: Հայտնի է նաև, որ այդ հազվագյուտ մետաղներն օգտագործվում են հրթիռաշինության մեջ: Տաշտունի բնակիչները նշում են, որ հանքի տերը ազգությամբ ռուս է, իսկ տիրոջ ներկայացուցիչն այս պահին տուն է վարձում գյուղում և զբաղվում է աշխատանքների կարգավորմամբ: Հետաքրքրական է, որ Տաշտունում հանք բացող «ԱՏ-ՄԵՏԱԼՍ» ՍՊԸ-ի մասին չկար որևէ տեղեկություն: Գյուղապետը նշում էր, որ իր մոտ կան հանքի բացման հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը, որ հանքարդյունաբերող ընկերությունը քառամյա զարգացման ծրագիր է իրականացնելու գյուղում:
Այդ այցից հետո մենք հարցում ուղարկեցինք ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարություն, որի արդյունքում պարզվեց հետևյալը.
2007թ-ի օգոստոսի 8-ից մինչև 2012թ-ի հունիսի 15-ը «ՎՐԵԺ-ԴԵՐՈ» ՍՊԸ-ին տրամադրվել է երկրաբանական ուսումնասիրության թույլտվություն ՀՀ Սյունիքի մարզի Քարասարի և Պրիխրեպտովոյի երևակման 300 հա մակերեսով տարածքում որոնողական աշխատանքներ իրականացնելու համար: 2012թ-ի օգոստոսի 15-ին այդ թույլտվության ժամկետը երկարաձգվել է մինչև 2014թ-ի հունիսի 15-ը: Սակայն նույն 2012թ-ի դեկտեմբերի 14-ին «ՎՐԵԺ-ԴԵՐՈ» ՍՊԸ-ն իր այդ իրավունքները փոխանցում է «Վենտմայն» ՍՊԸ-ին, իսկ դրանից 12 օր անց` դեկտեմբերի 26-ին, արդեն «Վենտմայն» ՍՊԸ-ն էլ իր հերթին այն փոխանցում է դրանից ընդամենը մեկ ամիս առաջ ստեղծված՝ վերը նշված «ԱՏ-ՄԵՏԱԼՍ» ՍՊԸ-ին։
Ֆուտբոլային այս արագընթաց կոմբինացիայից հետո, ՀՀ կառավարությունը` ոչ պակաս արագությամբ, 2013թ-ի մայիսի 23-ի նիստում որոշում է ընդունում` ներդրումային ծրագրի շրջանակներում «ԱՏ-ՄԵՏԱԼՍ» ՍՊԸ-ի կողմից 300 միլիոն դրամը գերազանցող ապրանքների ներմուծման դեպքում մաքսային մարմինների կողմից հաշվարկված ավելացված արժեքի հարկի վճարման ժամկետը մինչև 3 տարի ժամկետով երկարաձգելու մասին: Այդ որոշման մեջ նշված են նաև ակնկալվող արդյունքները, որոնք են` ընկերության կողմից կառուցվող արտադրական համալիրը թույլ կտա 2013 թվականին թողարկել շուրջ 1.4 մլրդ ՀՀ դրամի արտադրանք` հաջորդ տարիներին այն հասցնելով մինչև 2.2 մլրդ ՀՀ դրամի: Թողարկված արտադրանքը կարտահանվի և կիրացվի «ԱՏ-ՍՊԵՑՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ» ՍՊԸ-ի և «ԱՎԻԱՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ» ՓԲԸ-ի կողմից, որոնք հանդիսանում են «ԱՏ-ՄԵՏԱԼՍ» ՍՊԸ-ի բաժնետերերը (ի դեպ այդ երկու կազմակերպություններն էլ ռուսական են): Ներդրումային ծրագրի շրջանակներում «ԱՏ-ՄԵՏԱԼՍ» ՍՊԸ-ն 2013 թվականին նախատեսում է ստեղծել շուրջ 75 աշխատատեղ` մոտ 270 հազար ՀՀ դրամ ամսական միջին աշխատավարձով, իսկ հաջորդ տարում աշխատատեղերի քանակը հասցնելով մոտ 105-ի:
Արդեն Սյունիք կատարած հնգօրյա այցի շրջանակներում` Համահայկական բնապահպանական ճակատի մի քանի անդամներ հունիսի 28-ին նորից այցելեցին Տաշտուն, որտեղ ականատես եղան, որ «ԱՏ-ՄԵՏԱԼՍ» ՍՊԸ-ն կատարում է հողաշինարարական աշխատանքներ։ (http://www.youtube.com/watch?v=Kc-CnsOqNME&feature=youtu.be) Արդեն փորված էր մոտ տասը մետր խորությամբ բավականին մեծ մակերեսով փոս, իսկ հանված հողի շերտը լցվում էր մոտակայքով անցնող Տաշտուն գետի հովիտը: Ավելի վերևում կատարվում էին նաև բետոնապատման աշխատանքներ։ Քանի որ տարածքում բացակայում էր շինարարության մասին տեղեկություններ հաղորդող որևէ ցուցանակ, ՀԲՃ-ի անդամները տեղի աշխատակիցներից պահանջեցին համապատասխան փաստաթղթեր, որոնք կհաստատեին շինթույլտվության առկայությունը: Որոշ ժամանակ բնապահպանները կարողանում են կանգնեցնել աշխատանքները, սակայն փաստաթղթեր այդպես էլ չեն ներկայացվում: ՀԲՃ-ն ահազանգ է փոխանցում ՀՀ քաղաքաշինության և բնապահպանության նախարարություն` տեղյակ պահելով կատարվող շինարարության ու փաստաթղթերի բացակայության մասին:
Հաջորդ օրը` հունիսի 29-ին, ՀԲՃ-ի Կանաչ ջոկատի 14 անդամներ կրկին այցելում են Տաշտուն: Այս անգամ սկզբում գնում են հանքավայրի տարածք` որտեղ նույնպես ականատես են լինում կատարված հողաշինարարական աշխատանքների, ինչը բոլորովին նման չէր երկրաբանական ուսումնասիրությունների, այլ ավելի շուտ իրենից ներկայացնում էր հանքի մակաբացման աշխատանքներ: Այստեղ ոչ մի պատասխանատու չկար` բացի պահակից, որը ըստ իր խոսքերի` ոչ մի բանից տեղյակ չէր: Քիչ անց մեքենայով մոտենում են երկու աշխատակից, որոնք նույնպես ոչ մի փաստաթուղթ չեն կարողանում ներկայացնել կատարվող աշխատանքների վերաբերյալ: Դրանից հետո իջնելով գյուղ` նախորդ օրը կատարվող շինարարության վայր, բնապահպանները տեսնում են, որ շինարարությունը շարունակվում է: Նրանք մոտավորապես մեկ և կես ժամ դադարեցնում են շինարարական աշխատանքները` պահանջելով համապատասխան փաստաթղթեր, սակայն` ապարդյուն: Այդ ընթացքում մի խումբ գյուղացիներ` մոտ 25-30 հոգի, գալիս են դեպքի վայր և բանավեճի բռնվում բնապահպանների հետ` պահանջելով, որ թույլ տան շարունակել աշխատանքները: Քիչ անց ժամանում է նաև Տաշտունի գյուղապետ Հենրիկ Գաբրիելյանը։ Սակայն ո´չ գյուղապետը, ո´չ ընկերության ներկայացուցիչը, ո´չ տեղում շինարարություն իրականացող աշխատակիցները բնապահպաններին չներկայացրին որևէ փաստաթուղթ, որը կփաստեր շինթույլտվություն ունենալը, կամ գոնե կներկայացներ իրականացվող շինարարության մյուս մանրամասները: Դրա փոխարեն պատասխանատուներից մեկը, որը ազգությամբ ռուս էր, փորձում էր մեզ բացատրել, որ իրենք վերևից «դաբրոն» ունեն և խորհուրդ էր տալիս հանդես չգալ վերևների դեմ։
ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությունից մեզ պաշտոնապես պատասխանել են, որ մեր ահազանգի հիման վրա կատարած ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզել են, որ «ԱՏ-ՄԵՏԱԼՍ» ՍՊԸ-ն առանց քաղաքաշինական և իրավական փաստաթղթերի ձևակերպման, փաստորեն՝ ինքնակամ, իրականացնում է բետոնապատման և հողային աշխատանքներ։ Իրենց կողմից 2013թ հուլիսի 12-ին Տաշտուն համայնքի ղեկավարին ուղարկվել է գրություն, որով առաջարկվել է կասեցնել ինքնակամ իրականացվող շինարարությունը և միջոցներ ձեռնարկել հետևանքների վերացման ուղղությամբ։ Իսկ ահա ՀՀ բնապահպանության նախարարությունից պաշտոնական պատասխան դեռևս չունենք, սակայն դրա փոխարեն իրենց կայքից տեղեկանում ենք, որ բնապահպանական տեսչության Սյունիքի տարածքային բաժնի կողմից հայտնաբերված ապօրինի շինարարության համար «ԱՏ-ՄԵՏԱԼՍ» ՍՊԸ-ի նկատմամբ կայացվել է ընկերության գործունեության դադարեցման որոշում։
Ողջունելի է, որ բնապահպանության նախարարությունը դադարեցնում է Տաշտունում կատարվող ապօրինի շինարարությունը, սակայն չպետք է աղավաղել իրականությունը: Իրականում տեսչությունը չի հայտնաբերել ապօրինի շինարարությունը, այլ ստիպված է եղել «տեսնել» դա մեր ահազանգից հետո: Իսկ շինարարական աշխատանքներն այդ տարածքում սկսվել էին վաղուց, և ցանկության դեպքում կարելի էր հայտնաբերել դրանք առանց մեր ահազանգի: Բացի դրանից հերթական անգամ տեսնում ենք, որ պետական մարմինները չեն ուզում գնահատել շրջակա միջավայրին հասցված վնասը և ստիպել փոխհատուցել այն, պարզել ապօրինի շինարարություն իրականացնողների պատասխանատվության չափը և քայլեր ձեռնարկել մեղավորներին պատասխանատվության կանչելու ուղղությամբ:
Փորձը ցույց է տալիս, որ պետական մարմինները նմանօրինակ դեպքերին լավագույն դեպքում արձագանքում են միայն ահազանգերից և հանրային ճնշումներից հետո, իսկ խախտումներ թույլ տվողները հիմնականում մնում են անպատիժ, քանի որ Հայաստանում օրենքները գործում են միայն «մեջք» չունեցողների համար, իսկ ունեցողներին թույլատրված է ամեն ինչ:
Փաստորեն, ՀՀ կառավարությունը հարկային արտոնություններ է տրամադրել մի ընկերության, որը ստեղծվել է ընդամենը մի քանի ամիս առաջ, ոչ թե ներդրումներ կատարելու, այլ Հայաստանի ընդերքի հերթական թալանը կազմակերպելու համար, որը չունի հանքարդյունաբերության ոլորտում ոչ մի փորձ, առանց հանքավայրի պաշարների գնահատման, շահագործման լիցենզիայի և բնապահպանական փորձաքննության դրական եզրակացության սկսել է հանքի շահագործում ու ֆաբրիկայի կառուցում։ «ԱՏ-ՄԵՏԱԼՍ» ՍՊԸ-ն, այսօրվա դրությամբ չունենալով այդ բոլոր կարևոր թույլտվությունները, 300 միլիոն դրամի սարքավորումներ է սկսում ներմուծել մեր ազգային հարստությունը թալանելու համար և հայտարարում, որ 2013թ-ի ընթացքում թողարկելու է շուրջ 1.4 մլրդ դրամի արտադրանք։ Հարց է առաջանում, իսկապե՞ս այդ ընկերությունում չգիտեն ՀՀ օրենքները, թե՞ դրանց կատարումը պարտադիր չէ վերևներում «դաբրո» ունեցողների համար։
Այսուհետ Երեւան քաղաքում վճարովի են միայն կարմիր կետագծերով նշագծված իրազեկման համապատասխան ցուցանակով կահավորված հատվածները։ Կայանման համար չարգելված մնացած բոլոր վայրերում ավտոկայանումն անվճար է եւ դրա դիմաց որեւէ մեկը իրավունք չունի կայանման համար գումար պահանջել վարորդից։
Արսենալ ֆուտբոլային թիմը, շարունակելով իր ասիական տուրը Հանոյում, որոշել էր այցելել պատմական բուդիստական տաճար, սակայն տաճարի ճանապարհին նրանց ավտոբուսը շրջապատել էին վիետնամցի երկրպագուները, որոնք ցանականում էին լուսանկարվել իրենց սիրելի թիմի հետ:
Շատերը փորձում էին հեծանիվով նրանց ավտոբուսի հետևից հասնել, սակայն նրանցից միայն մեկն էր, որ գրավեց թիմի ուշադրությունը: Երկրպագուն հավասարաչափ արագությամբ վազում էր նրանց ավտոբուսի կողքով՝ չնայած անընդհատ հարվածում էր ծառերին և էլեկտրասյուներին:
Հարձակվող Օլիվիե Ժիրուն իր հեռախոսով նկարահանել էր վազող երկրպագուին և այն տեղադրել իր Facebook-ի էջում, որտեղ նշել էր, որ երկրպագուն 15 րոպե վազել է իրենց ավտոբուսի կողքով:
Թիմի անդամները այնքան տպավորված են եղել, որ սկսել են բղավել, որ պետք է նրա հետ պայմանագիր կնքել:
Ի վերջո Արսենալի կազմը ժամանակ է տրամադրել և երկրպագուին թույլ տվել բարձրանալ ավտոբուս, որտեղ նկարվել են նրա հետ և ստորագրել շապիկի վրա:
Վոյցեխ Շեսնին, որը օգնել էր մեկնաբանել Արսենալի կայքում տեղադրված հոլովակը, նշում է, թե թիմը որքան է տպավորված եղել երկրպագուի ֆիզիկական պատրաստվածությամբ:
Արսենալը իր ասիական տուրը սկսել է 7-0 հաղթանակով Ինդոնեզիայի նկատմամբ, իսկ չորեքշաբթի հանդիպում կունենա Վիետնամի թիմի հետ:
Այնուհետև նրանք կմեկնեն Ճապոնիա, որտեղ հուլիսի 22-ին կխաղան Նագոյա Գրամպուսի հետ, իսկ դրանից չորս օր անց Ուրավայի հետ, որից հետո նրանց ասիական տուրը կավարտվի:
Նորից ահազանգ ենք ստացել փոքր ՀԷԿ-երի շահագործման հետևանքով գետերի ամբողջովին չորացման վերաբերյալ: Մեր հեծանվորդ ընկերները տեղեկացնում են, որ 2013 թ. հունիսի 23-ին գնացել էին հիանալու Կոտայքի մարզի Մեղրաձորի երբեմնի ջրառատ ջրվեժով: Սակայն, հասնելով տեղ, նրանք ականատես են լինում, որ ջրվեժի փոխարեն մնացել է մի բարակ առու: Պատճառը պարզելու համար բարձրանում են գետի վերին հոսանքները և տեսնում, որ այնտեղ կառուցված է փոքր ՀԷԿ: Հասնելով ՀԷԿ-ի ջրառի կետը` նրանք ականատես են լինում, որ այն կուլ է տալիս գետի ամբողջ ջուրը և մտցնում խողովակի մեջ այնքան ագահորեն, որ մի գրամ ջուր անգամ չի թողնում գետին և բնությանը: Դիտելով սիրողական տեսանյութը` կհամոզվեք, որ իսկապես էկոլոգիական թողք ու ձկնուղի ընդհանրապես չկա, իսկ գետն ամբողջովին չորացրած է:
Հերթական անգամ ականատես ենք լինում այսպիսի աղետալի վիճակի, ինչը շահագործողների անկշտության և բնապահպանական վերահսկողության բացակայության արդյունք է: Հասկանում ենք նաև, որ ՓՀԷԿ-երի առաջ բերած բնապահպանական խնդիրները համակարգային լուծումներ են պահանջում, և անհրաժեշտ է անհապաղ մշակել այդ ոլորտը կարգավորող գիտականորեն հիմնավորված էկոհամակարգային և սոցիալ-տնտեսական չափորոշիչներ: Մեկ անգամ ևս կոչ ենք անում ՀՀ կառավարությանը անհապաղ միջոցներ ձեռք առնել այդ չափորոշիչները մշակելու ուղղությամբ, իսկ մինչ այդ դադարացնել նոր ՓՀԷԿ-երի շինարարությունը:
Կոնկրետ այս ահազանգը փոխանցում ենք բնապահպանության նախարարությանը` հորդորելով ձեռք առնելու համապատասխան միջոցառումներ:
Կոկա Կոլան թողարկել է ամբողջովին սառույցից պատրաստված շիշ:
Այժմ այդ շշերով կոլան հասանելի է միայն Կոլումբիայում: Այս նոր դիզայնը որակավորվել է որպես էկոլոգիապես մաքուր, քանի որ ըմպելիքը օգատգործելուց հետո շշից ոչինչ չի մնում՝ այն ամբողջովին հալվում է:
Սառցե շշերի իսպանական գովազդում ցուցադրվում է, թե ինչպես են ծովի ափին հանգստացողները սառցե շշերից ըմպում ըմպելիքը, իսկ շիշը թողնում արևի տակ, որ հալվի:
Շշերը միջնամասնում փաթաթված են կոլայի կտորե կարմիր ապրանքանիշով, որոնք թույլ չեն տալիս, որ ձեռքերը սառչեն: Շշի հալվելուց հետո կտորե ապրանքանիշները օգտագործվում են որպես ձեռնաշղթա:
Ընկերության տեղեկություններով նոր շշերով ըմպելիքը դարձել է Կոլումբիայի լողափերի հիթը, որտեղ ժամում մոտավորապես 265 շիշ է վաճառվում:
Սակայն ոմանք պնդում են, որ սառցե շշերը հիգենիկ չեն, քանի որ սառույցը կլանում է շրջապատի փոշին և բակտերիաները:
Մյուսները պնդում են, որ այդ շշերը իրենց ստիպում են արագ խմել ըմպելիքը և չեն կարողանում վայելել դրա համը:
Դեռևս սառցե շշերը այլ երկներ ներմուծելու ծրագրեր չկան:
Ամերիկացի Մեթ Շտուցմանը համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել` թիրախը խոցելով 210 մետրից: Նախորդ ռեկորդը սահմանվել էր 197 մետրից խոցելով, որի հեղինակը ձեռքեր ունեցող նետաձիգ էր:
Շտուցմանը լույս աշխարհ է եկել առանց ձեռքերի, սակայն հաշմանդամությունը չի կոտրել նրա կամքը: Նա սովորել է ոտքերով անել այն, ինչ մյուսներն անում են ձեռքով:
Նա ասում է, որ իր հաջողությունների համար պարտական է ծնողներին, քանի որ երբ փոքր հասակում նա դիմում էր նրանց ինչ-որ հարցում օգնելու` ծնողները սովորեցրել են` մինչև խնդրելը փորձել ինքնուրույն հասնել նպատակին, իսկ եթե չէր ստացվում, ապա նոր նրանք օգնում էին երեխային: Դա շատ է օգնել Մեթին:
Շտուցմանը ցանկանում է դառնալ աշխարհի լավագույն նետաձիգը:
Ամերիկացի դիզայներ Ռենդի Սարաֆանը մի հետաքրքիր կրծկալ է ստեղծել, որը կազմված է երկու տպագրական թերթից , բազմաթիվ կոնդենսատորներից ու ռեզիստորներից: Ունի նաև էլեկտրամագնիս, որը կատարում է կոճակի դեր: Եթե աղջկա կողքին բարձր ծափ լինի, ապա փականն իսկույն կբացվի:
Դիզայներն իր կայքում մանրամասն նկարագրել է, թե ինչպես է ստեղծել խելացի կրծկալը: Ցանկացողը կարող է ինքնը նույնատիպ կրծկալ ստեղծել, դիտելով դրա պատրաստման յուրաքանչյուր փուլի լուսանկարները` քայլ առ քայլ:
Պետական լրատվամիջոցների տվյալներով՝ փոքր քաղաքի չափեր ունեցող հողի հոսքի հետևանքով Չինաստանում մահացել է 18 մարդ, 11 շենք մնացել են հողի տակ:
Xinhua պետական լրատվական գործակալության տեղեկություններով՝ աղետը տեղի է ունեցել չորեքշաբթի Սիչուան նահանգի Դուցզյանյան քաղաքում:
Հինգշաբթի օրվա տվյալներով՝ 107 մարդ անհետ կորած է համարվում, որոնցից 21-ը՝ չորեքշաբթի օրվանից: Անհետ կորածներին գտնելու նպատակով փրկարարները շարունակում են փորել 53 միլիոն խորանարդ ոտնաչափ ցեխը:
Ջրհեղեղեի պատճառով տուժել են 1,5 միլիոն մարդ, ինչպես նաև տասնայկ հազարավոր հեկտար բերք: Հեղեղները այս նահանգում սկսվել են երկուշաբթի օրվանից՝ կործանելով կամուրջներ և հազարվոր մարդկանց զրկելով էլեկտրականությունից:
Ըստ նահանգային բարձրաստիճան պաշտոնյաների՝ հեղեղը պատճառել է 40 միլիոն դոլար արժողությամբ գույքային վնաս:
Xinhua լրատվական գործակալությունից հայտնում են, որ 400 մարդ տարհանվել է Դուցզյանյան քաղաքից:
Հարավային Աֆրիկայի Կրյուգեր ազգային պարկի զբոսաշրջիկները զարմանահրաշ պատկերի ականատես դարձան: Նրանց դիմաց թռան քաղցած ընձառյուծներ, որոնք վազում էին այծքաղների հոտի ետևից: Նրանցից մեկը այնքան էր վախեցել, որ թռել է ճանապարհորդների մեքենայի վրա, հաղորդում է The Telegraph-ը:
Պետք է ասել, որ ազգային պարկի հիմնական օրենքը ամբողջ ճամփորդության ընթացքում մեքենայի մեջ մնալն է, որը ղեկավարությունը պահանջում է կատարել: Ստորև ներկայացրած տեսահոլովակի հեղինակները խախտեցին այդ օրենքը և թանկ վճարեցին: Զբոսաշրջիկները հայտնվեցին հետապնդման էպիկենտրոնում և դուրս թռան պատուհաններից այն նկարահանելու համար: Վախեցած կճղակավորները այնպիսի արագությամբ էին կտրում ճանապարհը, որ կարծես նրանք թռչում էին: Այծքաղներից մեկը հետապնդողներից փրկվելու համար հարվածում է զբոսաշրջիկների ավտոմեքենայի պատուհանին:Մարդիկ սկսում են խուճապի մատնվել:
“Նա մեքենայում է, նա մեքենայում է”,- սկսեցին գոռալ նրանք, որից հետո լսվեցին ձայներ.”Բացեք դռները”: Վայրկյաններ հետո ազատված այծքաղը դուրս եկավ ավտոմեքենայից և վազեց անտառ` թողնելով սոված ընձառյուծներին ձեռնունայն:
Սա առաջին դեպք չէ, երբ կճղակավոր կենդանիները ամբողջ արագությամբ հարվածում են երթևեկության միջոցի պատուհանին և նրանց ոչինչ չի պատահում:
Այսպիսով ԱՄՆ-ում, այս գարնանը եղնիկը կոտրել էր ամբողջ արագությամբ սլացող ավտոբուսի ճակատային ապակին:
«Դողան» լրատվական գործակալությունը պատմում ԱՄՆ-ի Միսուրի նահանգում բնակվող Քրիստինա Սթիվենսի մասին: Վերջինս նշանավոր «Լեգո» խաղալիքի մասնիկներից պատրաստել է ոտքի պրոթեզ, որը օգտագործման ենթակա է: Աղջիկը, զրկված լինելով մի ոտքի վերջնամասից, որոշել է իր համար գեղեցիկ ու գունավոր պրոթեզ պատրաստել: Նա պրոթեզի պատրսատման գործընթացը նկարահանել է և տեսանյութը տեղադրելով «Youtube» կայքում շատ կարճ ժամանակում մեկ միլիոնից ավել դիտում է հավաքել:
Մայիսին Ռուսաստանում հայտնաբերված, սառած մամոնտը ցուցադրվել է Տոկիոյի ցուցասրահներից մեկում:
39,000 տարեկան մամոնտը ցուցասրահում կցուցադրվի հուլիսի 13-ից մինչև սեպտեմբերի 16-ը:
Այցելուները և զբոսաշրջիկները հնարավորություն կունենան տեսնելու այս տարի Նովոսիբիրսկի կղզիներում սառցե դամբարանի մեջ հայտնաբերված մամոնտին:
Հազարավոր տարիներ սառույցի մեջ գտնվելու շնորհիվ՝ մարմնի որոշ հատվածներ հատկապես լավ են պահպանվել:
Ինչևէ մամոնտի մարմնի վերին հատվածը և երկու ոտքերը կերել են նախապատմական և ժամանակակից գիշատիչները, քանի որ դրանք սառույցից դուրս են գտնվել:
Գիտնականները մամոնտից վերցրել են նաև նրա մարմնում պահպանված արյունը, որը մամոնտից երբևէ վերցված առաջին արյունն է, ինչը կարող է օգտագործվել վերացած կենդանիներին կյանքի կոչելու համար:
Ամեն դեպքում ցուցասրահի այցելուները կկարողանան տեսնել մամոնտի կնճիթը, ոտքերը և մարմինը:
Հայտնագործությունը կատարած ռուսական թիմի տվյալներով՝ իրենք մահանալու ժամանակ 50-60 տարեկան կենդանուց վերցրել են նաև նրա հյուսվածքի որոշ մասնիկներ:
Հյուսիսարևելյան դաշնային համալսարանի մամոնտների ինստիտուտի ղեկավար Սեմիոն Գրիգորևը Siberian Times-ին հայտնել էր, որ չնայած այդքան լավ պահպանված մարմնի մասերին՝ հնարավոր է, որ մամոնտի մոտ կենդանի բջիջ չհայտնաբերվի:
Մամոնտից վերցված նմուշները ուղարկվել են Յակուտիայի մայրաքաղաք Յակուտսկ հետազոտելու նպատակով:
Մոտավորապես մեկ տոնա կշռող մարմինը տեղափոխվել էր Սիբիր և պահվել սառցե պահուստում՝ նախքան Տոկիո տեղափոխելը:
2013 թ հունիսի 25-ից 30-ը Համահայկական բնապահպանական ճակատի (ՀԲՃ) անդամներ Լևոն Գալստյանը, Եղիա Ներսեսյանը, Սյուզի Պետրոսյանը գտնվում էին Սյունիքի մարզում՝ փաստագրելու մարզում առկա հանքերի ու պոչամբարների ընթացիկ վիճակը և բնապահպանական խնդիրները: Դրանց թվում նախատեսված էր նաև այց Գեղի գետի վերին հոսանքներում շահագործվող Հանքասարի հանքավայր: Հունիսի 26-ին երեկոյան ժամը վեցից հետո բնապահպանները հասնում են հանքավայրի տարածք և ականատես լինում վթարային վիճակի: Նշենք, որ տվյալ հանքը շահագործվում է «Լեռ-էքս» ՍՊԸ-ի կողմից, որի հարստացուցիչ ֆաբրիկան գտնվում է լեռան կատարին, իսկ ձորի մեջ գործում է պոչամբար, որը մեր կարծիքով կառուցված է սխալ և գործում է խախտումներով: Ըստ պոչամբարի պահակների խոսքերի, նախորդ օրը՝ հունիսի 25-ի երեկոյան, հանքի պոչամբարի տարածքում վթար է տեղի ունեցել. պոչամբարի կողքով անցնող խողովակը, որի միջով հոսում է լեռնային գետը, պայթել է:
Բնապահպանների տեսախցիկը փաստագրում է աղետալի մի վիճակ…
Նախկինում փորձագետները երկրաշարժի ժամանակ մարդկանց խորհուրդ էին տալիս վազել դեպի դռնախորշը, այժմ գիտնականները խորհուրդ են տալիս մտնել մոտակա սեղանի տակ:
Երկու իսրայելցի գիտնականներ ստեղծել են երկրաշարժին դիմացող սեղաններ:
Սեղանը, որը կարող է դիմանալ վերևից ընկնող մինչև մեկ տոնա բեռին, ստեղծել են իսրայելցի գյուտարարներ Արթուր Բրաթերը և Իդո Բրունոն:
Գյուտարարները հայտնում են, որ սեղանի ստեղծման գաղափարը առաջացել է իրենց կառուցվածքով անկայուն դպրոցների աշակերտներին պաշտպանելու ցանկությունից:
Բաթերը նշում է, որ ինքը պարզապես սարսափած էր դիտելով 2010թ-ին Հայիթիում տեղի ունեցած երկրաշարժի մասին պատմող մի հոլովակ, որտեղ վատ կառուցված տների և դպրոցների պատճառով 200,000 մարդ էր զոհվել:
Այս սեղանը բավականին թեթև և հարմար է դպրոցականների օգտագործման համար և միևնույն ժամանակ կարող է դիմանալ երկրաշարժի ընթացքում վերևից ընկնող մեծ ծանրությանը:
Եթե սեղանները դասավորվեն շարքերով, ապա դրանք կարող են նաև ծառայել որպես փախուստի համար բաց ճանապարհ:
Սեղանը առաջինը փարձարկել են իսրայելի զինվորականները, իսկ այժմ այն գտնվում է Իտալիայի Փադուա համալսարանի շինարարական տեխնոլոգիաների բաժնում, որտեղ այն խիստ պայմաններում փորձարկում է անցնում:
Ըստ գիտնականների՝ անկայուն շինությունների պատճառով ամբողջ աշխարհում մոտ 300 միլիոն երեխա երկրաշարժից տուժելու վտանգի տակ է գտնվում: Սեղանի ստեղծողները սեղանը համարում են երկրաշարժի ժամանակ զոհերից և վնասվածքներից խուսափելու մի եղանակ:
Սեղանը ստեղծելու համար երկու գիտնականները բազմաթիվ մրցանակներ են ստացել:
Փորձառու բժիշկը երկու անգամ ուժեղ հարվածել է ինտենսիվ թերապիայի բաժնում պառկած սրտային հիվանդին:
Անպաշտպան հիվանդը այդ դեպքից հետո մահացել է, իսկ բժիշկ Անդրեյ Վոտյակովը նշել է, որ իր պահվածքի պատճառը 24-ժամյա հյուծիչ աշխատանքն է եղել:
Ոստիկանությունը այժմ հետաքննություն է իրականացնում նախկինում անբասիր հեղինակություն ունեցող ռուս բժշկի նկատմամբ` Ուրալի Պերմ քաղաքի հիվանդանոցում նոր վիրահատված միջին տարիքի տղամարդուն ծեծելու համար:
Համացանցում տարածված 30 վայրկյան տևողությամբ հոլովակում ցուցադրվում է, թե ինչպես է բժշկի և հիվանդի միջև խոսքային վեճ տեղի ունենում, որից հետո բժիշկը հարվածում է հիվանդին:
Բժիշկը միանգամայն անտեղյակ է եղել, որ իր հարձակումը նկարահանվում է հիվանդի մահճակալի վերևում տեղադրված տեսախցիկով:
Ռուսական կայքերում տարածվելուց հետո ինտենսիվ թերապիայի բաժնի վարիչ Վոտյակովը պնդել է, որ իր արարաքը պայամանվորված էր 24 ժամյա ծանր աշխատանքով, իսկ երբ ինքը մտել է հիվանդասենյակ, տղամարդը սկսել է իրեն ստորացուցիչ արտահայտություններ ասել, և ինքը չի կարողացել իրեն զսպել: Նա նաև ավելացրել է, որ տղամարդու դեպքը շատ ծանր է եղել, և իրենք շատ ժամանակ են անցկացրել նրան օգնելով վերականգնվել, իսկ նա նույնիսկ շնորհակալություն չի հայտնել: Բժշկի տեղեկություններով` դեպքը տեղի է ունեցել իր կոլեգաների ներկայությամբ, սակայն հոլովակում մոտակայքում որևէ այլ բժիշկ կամ բուժքույր չի երևում:
Բիժշկը նաև հայտնել է, որ իրենք այդ դեպքից հետո շարունակել են տղամարդու բուժումը, սակայն հիվանդը հանկարծակի մահացել է: Այդ դեպքի համար նա ներողություն է խնդրել առաջին հերթին հիվանդից, այնուհետև նրա ընտանիքի անդամներից:
Դեպքը տեղի է ունեցել փետրվարին, սակայն հոլովակը միայն վերջերս է հանրային տարածում ստացել: Տղամարդու ընտանիքը մեկնաբանություններ չի կատարել այդ կապակցությամբ:
Վոտյակովի տնօրենը հայտնել է, որ ինքը աշխատանքից հեռացրել է անբարեխիղճ բժշկին:
Ենթադրվում է, որ բժիշկը այդ դեպքից հետո կբանտարկվի, սակայն դեռևս պարզ չէ, թե ինչ պատիժ կսահմանվի նրա նկատմամբ:
ՏՏ մասնագետին բռնեցրել են աշախատավայրում պոռնոֆիլմ դիտելիս, երբ նա պատահաբար ֆիլմը ցուցադրել է կայարանում տեղադրված հսկայական գովազդային էկրանի վրա, որի անսարքությունը նա քիչ առաջ էր վերացրել:
Չինաստանի Ցզիլին կայարանում հարյուրավոր մարդիկ ուշադիր դիտում էին գովազդային էկրանի վրա մոտ 10 րոպե ցուցադրվող ֆիլմը:
Ըստ երևույթին, մասնագետն իր նոթբուքը միացրել է գովազդային էկրանին անսարքությունը վերացնելու համար, սակայն, աշխատանքն ավարտելով, մոռացել է համակարգիչը անջատել էկրանից:
Անսարքությունը վերացնելուց հետո նա միացրել էր պոռնոֆիմը` չիմանալով, որ այն դիտում են նաև հարյուրավոր այլ մարդիկ:
The Sun-ը հայտնում է, որ ոստիկանությունը հարցաքննել է մասնագետին և դեռևս նրա նկատմամբ որևէ պատիժ չի սահմանել:
YouTube-ում տեղադրվել է մի հոլովակ, որտեղ ցուցադրվում է, թե ինչպես է մարդկանց մեծ բազմությունը շփոթված նայում էկրանին:
Այսօր մինչ կառավարությունը նիստ էր անցկացնում, կառավարության շենքի դիմաց քաղաքացիները բողոքում էին Երևանում հասարակական տրանսպորտի սակագների բարձրացումից: «Մեզ մի կթեք», «Ժպտալով վճարում ենք 100 դրամ և իջնում», «Ուղեվարձը 100 դրամ», «Արժանապատիվ կյանք մեր վարորդներին» և այլ պաստառներով ցուցարարները գործադիրին կոչ արեցին քայլեր ձեռնարկել` վերականգնելու Երևանի բնակիչների խախտված իրավունքները:
MOV03360.AVI
