Քաղաքական դալտոնիկ, քաղաքական իմպոտենտ. փոխադարձ մեղադրանքներ խորհրդարանում

 загруженноеՏեսանկարահանող և լուսանկարահանող22744 սարքերի կիրառման, վճարովի ավտոկանգառների, հնարավոր ուղեվարձի թանկացման հարցերն ուսումնասիրող ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողով ստեղծելու խորհրդարանական ընդդիմության նախագիծն այս քառօրյայում քվեարության չի դրվի, այլ կտեղափոխվի հաջորդ քառօրյա, բայց մինչ այդ, ինչպես առաջարկել էր ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը, բարձրացված հարցերի վերաբերյալ կկազմակերպվեն խորհրդարանական լսումներ:

Մինչ այս որոշումը, ամփոփիչ ելույթներով հանդես եկան մի շարք պատգամավորներ:

ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանը, իր ոճին հավատարիմ մնալով, սկսեց թվարկել հանրապետականի բոլոր առավելություններն ու ընդգծել ընդդիմության թերությունները: «Դուք կրկնում եք մեզ, բայց շատ կոշտ ու կոպիտ,-ասաց նա ընդդիմադիր ուժերին,-մի մտածեք, որ կարողանում եք ամբոններից խոսք ասել, դա ինչ որ փառահեղ խոսք է: Դուք ընդամենը կուսակցական նեղ ոգեշնչումով եք առաջնորդվում` համախմբել ամբոխին, սրբացնել, անկանխատեսելի դարձնել և ժողովրդի գլխին չարիք բերել: Դուք անգամ ժողովրդին ու ամբոխն իրարից չեք տարբերում»:

Այնուհետև, անցնելով չափածոյի, նա ամբոխի և ժողովրդի մասին մի ստեղծագործություն ընթերցեց, որից հետո ասաց, որ դրանք իր խոսքերը չեն, այլ Հովհաննես Թումանյանինն են:

 «Բա շուտ ասեիր, որ քոնը չեն, թե չէ մարդիկ թողեցին-գնացին դահլիճից: Սկզբից որ ասեիր Թումանյանն ա, չէին գնա, Գալուստ Գրիգորիչ»,-արձագանքեց Հովիկ Աբրահամյանը:

Այնուհետև ամփոփիչ ելույթով հանդես եկավ «Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանը, որն անդրադարձավ իրենց ուղղված մեղադրանքներին, թե ամեն պատեհ-անպատեհ առիթով ընդդիմությունը փորձում է ժամանակավոր հանձնաժողովներ ստեղծել:

Խոսքն ուղղելով նախ ՀՀԿ-ական երիտասարդ պատգամավոր Կորյուն Նահապետյանին, որը նախօրեին ասել էր, որ ընդդիմությունը փորձում է շահարկել հարցերը, Ռուբեն Հակոբյանն ասաց. «Ի՞նչն ենք շահարկում, եղբայր: Գոնե մի ուրիշ հոմանիշ գտեք, արդեն սպանում եք էս բառով: Եվ եթե դասեր եք մեզ տալիս, մենք երևի լավ ընդդիմություն չենք: Խնդրեմ, դուրս եկեք, մտեք ընդդիմություն և ձեր օրինակով ցույց տվեք, թե ինչպիսին պետք է լինի ընդդիմությունը, բայց ոչ թե սենց միանգամից մտել եք քաղաքականություն և իշխանություն և մեզ դասախոսություններ եք կարդում: Երիտասարդ եք, մի քանի տարի ընդիիմություն աշխատեք և հետո իրավունք կնվաճեք դասեր տալու»,-ասաց Ռուբեն Հակոբյանը:

Այնուհետև, անդրադառնալով ՀՀԿ-ական Խոսրով Հարությունյանի այն խոսքին, որ ընդդիմությունն ամբողջությամբ սև ակնոցով է նայում իրականությանը, ասաց. «Ես կարծում եմ` դա քաղաքական դալտոնիզմ է` տեսնել, որ ընդդիմությունը սև  ակնոցով է նայում: Իսկ գուցե դո՞ւք եք վարդագույն ակնոց դրել և ուզում եք արդարացնել իշխանության բոլոր արածները»:

Ռուբեն Հակոբյանը խորհուրդ տվեց իրենց դասեր չտալ` առավել ևս նրաք, որոնք կյանքում գոնե 15 րոպե ընդդիմություն չեն եղել:

Քաղաքական դալտոնիզմի մեղադրանքին Խոսրով Հարությունյանը պատասխանեց ոչ պակաս մեղադրանքով. «Ինձ քաղաքական դալտոնիկ ասողը քաղաքական իմպոտենտ է, այո` քաղաքական իմպոտենտ, քանի որ նախագահական ընտրությունների ժամանակ 500 հազարից ավելի ձայն հավաքած և մեկ ամսվա ընթացքում այդ ձայները հօդս ցնդեցրած քաղաքական ուժը ոչ այլ ինչ է, քան քաղաքական իմպոտենտ: Է՞ս ինչ բան էր, մեզ խորհուրդ չտաք, մեզ չսովորացնեք: Մարդիկ կան այս դահլիճում, որոնց կենսափորձը թույլ է տալիս ոչ միայն ձեզ, այլ միգուցե ձեր սերունդներին էլ խորհուրդ տալ»,-ասաց Խոսրով Հարությունյանը` ներողություն խնդրելով, որ այս բարձր ամբիոնից ստիպված է նման բաներ ասել:

Անկախ

Հակոբյանը հիշեց Հովհաննես Թումանյանի հերոսին

ruben-hakobyan«Չե՞ք կարծում, որ այս առաջարկը ներկայացնելով` նսեմացնում եք թե´ խորհրդարանական հանձնաժողովի, թե´ Երևանի ավագանու աշխատանքը»,-ոչ իշխանական չորս ուժերի առաջարկի վերաբերյալ քնարկման ժամանակ հիմնական զեկուցողին հարցրեց հանրապետական պատգամավոր Արայիկ Հովհաննիսյանը: Կորյուն Նահապետյանը ևս համամիտ է, որ օրենսդրական նախաձեռնության հեղինակները նույն շահագրգռվածությամբ խնդիրը պետք է բարձրացնեին նախ խորհրդարանական 12 հանձնաժողովներում, որոնք իրենց լիազորությունների շրջանակում էլ խնդիրներին կփորձեին լուծումներ տալ: Պատգամավոր Նահապետյանի կարծիքով, հակառակ դեպքում ստացվում է, որ պետք է վերացվեն մշտական հնաձնաժողովները և ստեղծվեն 2-3 տասնյակ ժամանակավոր հանձնաժողովներ: Կորյուն Նահապետյանի խոսքով, հարցը շահարկվում է: «Մի շահարկեք «շահարկել» բառը, արդեն թափառող եզրույթ է դարձել, Երևանը ձեր տնամերձը չէ»,-վրդովվեց Ռուբեն Հակոբյանը:

Խոսրով Հարությունյանն էլ առաջարկեց գնալ խնդրի լուծման իրավական ճանապարհով, նոր հետո հարցը ներկայացնել քաղաքական կարգավորման: Եթե խնդիր կա, ապա այն ավագանին կարող է ներկայացնել դատական մարմիններին:

Ի պատասխան, Ռուբեն Հակոբյանն ասաց, որ ինչպես Խորհրդարանում, այնպես և քաղաքապետարանում իրենք փոքրամասնություն են և անգամ հարցերը բարձրացնելուց հետո որևէ արդյունքի չեն կարողանում հասնել` միաժամանակ Խոսրով Հարությունյանին խորհուրդ տալով սեփական նախաձեռնությամբ գնալ իրավական ճանապարհով, եթե իհարկե, հավատում է, որ հաջողության կհասնի:

Հակոբյանը հիշեց նաև Հովհաննես Թումանյանի հերոսին, որ լեռներից գնում է Սև ծով, մանդարին ճաշակում, իսկ նրա քեռակինը խնդրում է, որ հետը մանդարինի տնկի բերի, որովհետև շուկայում թանկ է: «Ասում են` լավ, համով միրգ է, բայց ձեզ մոտ չի աճի: Հերոսն էլ մտածում է` ինչ պատասխան տա քեռակնոջը,-ասաց Հակոբյանը,-հիմա ես ասում եմ` դատական կարգով գնալ նշանակում է թաղել հարցը, դուք ասում եք` ինչու չեք գնում, քիչ է մնում` ամբողջ Հայաստանը մասնավորին տաք»:

 

Անկախ

Դավիթ Հարությունյանը դատաիրավական բարեփոխումների նախագծում ծայրաստիճան վիճելի հարց է տեսնում

դավիթ-հարությունյանԱզգային ժողովում քննարկվում է «ՀՀ դատական օրենսգրքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին» և դրան առնչվող մի շարք օրենքներում փոփոխություններ եւ լրացումներ նախատեսող օրենքների նախագծերի փաթեթը:

Հիմնական զեկուցող, ՀՀ արդարադատության նախարար Հրայր Թովմասյանը  տեղեկացրեց, որ փաթեթը մշակվել է՝ հաշվի առնելով նախատեսված դատաիրավական բարեփոխումները: Սահմանվում են վճռաբեկ դատարան գործեր ընդունելու հիմքերը, գործերի բաշխման նոր, առավել արդյունավետ  համակարգ եւ այլն:

Հարակից զեկուցող Դավիթ Հարությունյանն իր ելույթում անդրադրձավ նախագծի` իր կարծիքով ամենավիճահարույց կետին. այն, որ միևնույն անձը երեք անգամից ավելի չի կարող ընտրվել դատարանի դատավոր: «Այս հարցը սահմանադրության հետ որոշակի խնդիրներ ունի,-կարծում է Հարությունյանը` վկայակոչելով սահմանադրական այն դրույթը, ըստ որի դատավորներին Արդարադատության խորհրդի առաջարկով նշանակում է և նրանց լիազորությունները դադարեցնում է Հանրապետության նախագահը,-արդյոք Ազգային ժողովը կարո՞ղ է այդ աստիճան մխրճվել ՀՀ նախագահի լիազորությունների մեջ: Մենք այս հարցում ունենք տարակարծություն կառավարության հետ: Այս մասը պետք է ուղարկվի Վենետիկի հանձնաժողով, և մենք պետք է սպասենք Վենետիկի հանձնաժողովի պաշտոնական պատասխանին: Սա ծայրաստիճան վիճելի հարց է»:

Միաժամանակ Դավիթ Հարությունյանը կարծում է, որ դա չպետք է արգելք հանդիսանա, որպեսզի օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվի: Սակայն մինչև երկրորդ ընթերցում այդ հարցին պետք է հստակ պատասխան տրվի:

Նա նաև անընդունելի է համարում օրինագծում առկա այն դրույթը, որ դատարանի նախագահը 25 տոկոս նվազ ծանրաբեռնվածություն պետք է ունենա, քան մյուս դատավորները: «Ի վերջո այդ ամենն ունի ֆինանսական արտահայտություն: Դատարանի նախագահն էլ դրա դիմաց ավելի բարձր աշխատավարձ է ստանում: Եվ բացի այդ, մենք այսօր չենք կարող մեզ նման շռայլություն թույլ տալ»:

“Ժառանգություն” խմբակցության պատգամավոր Թևան Պողոսյանին հետաքրքրում էր Դավիթ Հարությունյանի` որպես «ոլորտի լավագույն մասնագետի» անձնական կարծիքը այս օրենսդրական փոփոխության վերաբերյալ` արդյոք սա կնպաստի՞ դատական համակարգի անկախացմանը:

Դավիթ Հարությունյանը նախ ժպիտով իր անհամաձայնությունը հայտնեց իր հասցեին հնչած «ոլորտի լավագույն մասնագետ» ձևակերպանը, ապա անցնելով բուն թեմային` նախագիծը բնութագրեց որպես հակակոռուպցիոն նախագիծ: Միաժամանակ նա հայտնեց, որ բարեփոխումներ անելիս պետք է կարողանալ ճշգրիտ սահմանը զգալ: «Կարգավորումն անհրաժեշտ է, բայց ողջամտության սահմաններում: Գերկարգավորութմոը կարող է բերել կոլապսի»:

Ինչ վերաբերում է դատական համակարգի անկախացմանը, ապա Դավիթ Հարությունյանը կարծում է, որ այդ համակարգն էլ հասարակության մի մասն է և տառապում է այն նույն հիվանդությամբ, ինչ ողջ հասարակությունը:

Խոսրով Հարությունյանն էլ բարձրարցրեց դատական պրակտիկայի վերլուծության հարցը, որն, ըստ նրա, պետք է հիմք դառնա դառնա իրավունքի ոլորտում քաղաքականության մշակման համար: «Ո՞ր կառույցը դա պետք է անի,-հարցրեց նա,-և ընդհանրապես մենք ունե՞նք նման վերլուծության կարիք»:

Դավիթ հարությունյանը կարևորեց բարձրացված հարցը և ասաց, որ ցավոք, այսօր մենք չունենք ինստիտուցիոնալ մի կառույց, որը հետևողականորեն վերլուծի դատարանի որոշումներն ու հանդես գա համապատասխան օրենսդրական փոփոխություններով:

«Պետք է ունենալ մի մարմին, որը պատասխանատու է այդ աշխատանքի համար: Կարծում եմ` այդ մարմինը պետք է լինի գործադիր իշխանությունը: Միգուցե նաև ճիշտ կլինի, եթե մենք առաջարկենք գործադիր իշխանությանը այս հարցում քայլեր ձեռնարկել»,-ասաց Դավիթ Հարությունյանը:

ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Գագիկ Ջհանգիրյանի ելույթից պարզ դարձավ, որ նա այս նախագծից առանձնապես ոգևորված չէ: Ճիշտ է, փոփոխությունները որոշակի դրական տարրեր իրենց մեջ պարունակում են, սակայն նա համոզված է, որ դրանք արմատական հեղաշրջում չեն իրականացնի ոլորտում:

Նա նույնպես սահմանադրության կոպտագույն խախտում է համարում նախագծով դատավորների նշանակման և ազատման վերաբերյալ դրույթ սահմանելը: «Մեր կառավարությունը կարծես չի սիրում Սահմանադրությունը, ուզում է շրջանցել, ինչ որ ձևակերպումեր է գտնում `խուճուճ-մուճուճ: Առանց այն էլ ինքնուրույնությունները կորցրած դատավորներ են»:

Անդրադառնալով նախագծով սահմանված բարեփոխումներին` ՀԱԿ պատգամավորը թվարկեց ոլորտում առկա խոցելի տեղերը, որոնք ըստ նրա, շարունակելու են նույն ձևով պահպանվել. «Ի՞նչ ենք ուզում մենք այս օրենքով: Արդյոք քանդո՞ւմ ենք դատական բուրգը: Ցավոք, ոչ: Մեր արդարադատության խորհուրդը ամենամեծ գուրզն է դատավորների անկախության գլխին: Խորհրդի անդամներ կան, որ 1996 թվականից այդ խորհրդի կազմում են: Բերեք փոխենք: Սրանք սպիտակ դատավորներ են: Երբևէ լսե՞լ եք, որ նրանցի որևէ մեկին կարգապահական տույժի ենթարկեն: Այս օրենքով վճռաբեկ դատարանի դատավորին ավելի մոնստր ենք դարձնում: Վճռաբեկ դատարանը չի աշխատում: Մենք մի դատարան ենք ստեղծել, որի քեֆն ինչ տալիս, անում է»,-սկսեց թվարկել Գագիկ Ջհանգիրյանը` կոչ անելով հարցին առավել լուրջ ու համակարգային մոտենալ:

 

Անկախ

«Մենք սովորություն ունենք վատի վրա կայֆ բռնել, մի քիչ լավին արդեն լավ չենք վերաբերվում». Խոսրով Հարությունյան

խոսրով հարությունյանԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Խոսրով Հարությունյանի կարծիքով` անկախ ծավալներից, արտագաղթը պետք է լինի մտահոգիչ, բայց, եթե որևէ չինովնիկ համեմատական վերլուծություն է անում, դա «գլուխ գովելու համար» չէ, այլ փաստելու, որ արտագաղթի ծավալները նվազել են: Նրա խոսքով` հիմնականում ՌԴ արտագաղթող մեր հայրենակիցներն այդ երկիր են գնում ոչ նրա համար, որ այնտեղ վիճակը շատ ավելի լավ է, քան Հայաստանում, այլ գնում են եկամուտ ստեղծելու: Հետևաբար, խնդիրը Հայաստանում աշխատատեղեր ստեղծելու մեջ է, ընդ որում, գիտատեխնիկական ոլորտում: Իսկ դրա համար պետք է դրսից ներդրողներ ներգրավել:

«Բայց ոչ ոք Հայաստանում երկարաժամկետ ներդրում չի կատարի, քանի որ քաղաքական և ռազմական ռիսկեր կան, ներդրումներին խանգարում են նաև կաշառակերությունը, տնտեսական ստանդարտների, տեխնիկական կարգերի ոչ եվրոպական վիճակը»,- ասաց Խոսրով Հարությունյանը:

Նրա խոսքով` վերջին 5-6 տարիների ընթացքում, ունենալով ամենաանբարենպաստ մեկնարկը` մարտի մեկ և ֆինանսատնտեսական ճգնաժամ, կառավարությունը լուրջ քայլեր է արել: Մաքսային միությանն անդամակցելու հայտարարությունը Հայաստանի անվտանգությունն առնվազն մեկ աստիճանով բարձրացնում է և մեր երկիրն ավելի նպաստավոր է դառնում ներդրումների համար:

«Մի քանի տարի առաջ նոտարական համակարգում, կադաստրում, սոցիալական ծառայությունների, ոստիկանության ոլորտներում, ընդունելության քննությունների ոլորտում կաշառակերության մակարդակն աննախադեպ բարձր էր, իսկ հիմա այդ ոլորտներն բավական բարելավել են: Դատաիրավական համակարգում ևս այս կառավարությունը լուրջ բարեփոխումներ է արել: Ինչ վերաբերում է Եվրամիության հետ տնտեսական ստանդարտները արդիականացնելուն, այդ գործընթացը շարունակում է մնալ օրակարգային, առաջիկայում արդյունքները տեսանելի կլինեն»,- ասաց բանախոսը:

Այս պայմաններում, Խոսրով Հարությունյանի համոզմամբ, ցանկացած կառավարություն խոցելի էր լինելու, բայց համեմատելով այլ կառավարությունների գործունեության հետ՝ նա համոզված է, որ այս կառավարությունը լուրջ բարեփոխումներ է արել`դրական արդյունքներով:

«Մենք սովորություն ունենք վատի վրա կայֆ բռնել, մի քիչ լավին արդեն լավ չենք վերաբերվում»,- եզրափակեց Խսրով Հարությունյանը:

Խոսրով Հարությունյանը հավատում է կառավարության պրոֆեսիոնալիզմին

arm1326796386712014 թվականի գլխավոր ֆինանսական փաստաթղթի վերաբերյալ քննարկումներն այսօր խորհրդարանում կշարունակվեն նաև արտահերթ նիստում: Իսկ մինչ այդ 2014-ի պետբյուջեի քննարկումն ավարտվեց ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Խոսրով Հարությունյանի` կառավարության, ՀՀԿ-ի և նախագծի  վերաբերյալ բավականին ջերմ ելույթով:

Թվարկելով երկրի առջև ծառացած հիմնական խնդիրները` գործազրկություն, աղքատություն և արտագաղթ,  պատգամավորը նշեց, որ սրանք այն հիմնական թիրախներն ու գերակայություններն են, որոնց պետք է միտված լինի ցանկացած կառավարության ուղղությունը: «Արդյոք այս փաստաթուղթն իր առջև դրե՞լ է այդ հիմնական թիրախները, արդյոք այս փաստաթութղը հնարավորություն տալիս՞ է այդ թիրախների նկատմամբ նպատակադրված քաղաքականություն իրականացնել,-հարց բարձրացրեց Խոսրով Հարությունյանը` ինքն էլ իր հարցին պատասխանելով,-աներկբա` այո»:

Նրա խոսքով` բյուջեում ամրագրված աշխատավարձերի բարձրացումը սպառնալիքները մեղմելու երաշխիքներից մեկն է: Ինչ վերաբերում է իշխանությունների նկատմամբ քննադատություններին, ապա հանրապետական պատգամավորը դրական օրինակներ է առաջ բերում. արդեն երրորդ տարին է` ունենք արտահանման դինամիկա ներմուծման նկատմամբ, ունենք արդյունաբերության ոլորտում լուրջ տեղաշարժ: «Դրական է, բայց անկասկած` ոչ բավարար,-ասաց Խոսրով Հարությունյանը` միաժամանակ նշելով, որ անիմաստ է և ոչ կոռեկտ քննադատել կառավարությանը, թե այդ ուղղությամբ սխալ է եղել»:

Պատգամավորը վստահ է, որ այն կուրսը, որ որդեգրել է կառավարությունը, արդարացված է, ակայն կառավարության գործունեությունն անշուշտ անթերի չէ: Թերություններ կան, օրինակ` ներդրումների նվազումը: Հարությունյանը կարծում է, որ մեր տնտեսկան միջավայրն ավելի գրավիչ դարձնելու գործիքներ կան, որ պետք է կիրառվեն, այդ առումով ռեսուրսները բավարար չեն օգտագործվում, և կառավարությունը բավականին պատասխանատու պետք է վերաբերի այս ամբիոնից հնճող բոլոր քաղաքական հարցադրումներին:

Այնուամենայնիվ, նա կարող է վստահ հայտարարել, որ կառավարության պրոֆեսիոնալիզմը բավարար է, իսկ քաղաքական մեծամասնությունը` պատրաստակամ ստանձնելու պատասխանատվություն և դա առաջ տանելու: