Տիգրան Պետրոսյանի անվան շախմատիստի կենտրոնական տանն անցկացվող շախմատի Հայաստանի տղամարդկանց  առաջնության առաջին խմբի մրցաշարում խաղացված 6 տուրից հետո առաջատարը Լևոն Բաբուջյանն է:

Աղյուսակ

1. Լևոն Բաբուջյան`  4,5

2. Հովհաննես Գաբուզյան`  4

3. Արթուր Չիբուխչյան`  4

4. Արման Միքայելյան`  3,5

5. Դավիթ Շահինյան` 3,5

6. Տիգրան Հարությունյան` 3,5

7. Դավիթ Պետրոսյան` 3

8. Հայկ Մարտիրոսյան` 3

9. Գեւորգ Ալավերդյան`  3

10. Նորայր Թորոսյան` 2,5

11. Հայկ Վարդանյան` 2,5

12.`Հովիկ Հայրապետյան` 2

13. Գեւորգ Հարությունյան` 1,5

14. Սուրեն Պողոսյան` 1,5

Չինաստանի Նանջինգ քաղաքը օգոստոսի 16-28-ը կհյուրընկալի ամառային պատանեկան օլիմպիական երկրորդ խաղերի մասնակիցներին: Հաշված օրեր են մնացել մինչև այդ ստուգատեսի սկիզբը: Պայքարի ոլորտ կներգրավվի 204 երկրների 15-18 տարեկան 3808 մարզիկ-մարզուհի: Խաղերի ծրագրում 34 մարզաձևի 228 մրցաձև է :

Հայաստանը նույնպես իր ներկայացուցիչները կունենա ստուգատեսում: Այդ պատվին են արժանացել ազատ ոճի ըմբիշներ Վաղինակ Մաթևոսյանը ( 54 կգ), Սարգիս Հովսեփյանը (76 կգ), հունահռոմեական ոճի ըմբիշ Զավեն Միքայելյանը (58 կգ), ծանրորդներ Հակոբ Մկրտչյանը (77 կգ ), Սիմոն Մարտիրոսյանը (+ 85 կգ), Սոնա Պողոսյանը (63 կգ), մարմնամարզիկ Վիգեն Խաչատրյանը, լողորդ Վահան Մխիթարյանը (50 մ, 100 մ ազատ լողաոճ և 50 մ բատերֆլայ), ջրացատկորդ Լև Սարգսյանը, բռնցքամարտիկներ Նարեկ Մանասյանը (81 կգ), Անուշ Գրիգորյանը (51 կգ), հրաձիգներ Հրաչյա Բաբայանը (օդամղիչ հրացան, 10 մ), Զավեն Իգիթյանը (օդամղիչ ատրճանակ, 10 մ) և ձյուդոյիստ Հարություն Դերմիշյանը (66 կգ ):

Այսպիսով, ամառային պատանեկան օլիմպիական 2-րդ խաղերում Հայաստանը 8 մարզաձևերում ունենալու է 14 մասնակից:

Ստուգատեսում հանդես գալու իրավունք տվող ուղեգրերը մերոնք ձեռք են բերել վարկանշային միջազգային մրցաշարերում: Դրանց ժամանակ համառ մրցակցություն է ծավալվել, քանի որ պատանեկան օլիմպիական խաղերի մասնակիցների տեղերը սահմանափակ են:

Ի դեպ, մայիսի 30-ից հունիսի 1-ը Բաքվում կայացել է աթլետիկայի Եվրոպայի օլիմպիական վարկանշային պատանեկան (1997-1998 թթ. ծնվածներ) մրցաշարը, որում խաղարկվել են ամառային պատանեկան օլիմպիական 2-րդ խաղերին մասնակցելու իրավունք տվող ուղեգրեր, և միաժամանակ այս մրցաշարը թեստային էր համարվում եկող տարի՝ 2015 թ. Բաքվում կազմակեպվելիք Եվրոպայի օլիմպիական 1-ին խաղերի համար:

Վարկանշային այդ մրցաշարում հանդես են եկել աշխարհամասի 38 երկրների 690 աթլետներ՝ 333 աղջիկ և 387 պատանի: Ստուգատեսի մասնակիցները 18 մրցաձևերում խաղարկել են օլիմպիական պատանեկան խաղերի ուղեգրեր. աղջիկները՝ 108, պատանիները՝ 82: Բայց մերոնք գերադասել են բաց թողնել այդ ստուգատեսը:

Մինչդեռ օրերս Հայաստանում անցկացվեց Եվրոպայի նետաձգության առաջնությունը, որում խաղարկվում էին նաև 2015-ին Բաքվում կայանալիք Եվրոպայի օլիմպիական խաղերի ուղեգրեր, և ադրբեջանցի նետաձիգները Էջմիածնում կրակագծում էին: Նրանք Հայաստան էին եկել, որպեսզի Եվրոպայի օլիմպիական խաղերի վարկանիշ լրացնեն, քանի որ այդ մրցումներում կարող են մեդալների հավակնել:

Ինչ վերաբերում է Չինաստանի պատանեկան խաղերի հետ կապված սպասելիքներին, ապա մեդալների տիրանալու հույսեր կան: Ցավալի է, որ հունահռոմեական ոճի ըմբիշների վարկանշային մրցումներում մերոնք խաղերի երկրորդ ուղեգիրը չկարողացան նվաճել, մինչդեռ Հայաստանի այս մարզաձևի ներկայացուցիչները ևս մեծ ներուժ ունեն:

Վանաձորում օրերս կայացած օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, աշխարհի եռակի գավաթակիր, Եվրոպայի, ԽՍՀՄ չեմպիոն Ստեփան Սարգսյանի մրցանակների խաղարկության ազատ ոճի ըմբշամարտի միջազգային մրցաշարին մասնակցում էր 9 երկրների 110 ըմբիշ: Հայաստանի ներկայացուցիչները տիրացան 1 արծաթե և 6 բրոնզե մեդալի: Ստուգատեսից ստացած տպավորությունները հայտնեց մրցաշարի գլխավոր մրցավար, միջազգային կարգի մրցավար Սամվել Հարությունյանը:

– Մրցաշարը կազմակերպվեց 19-րդ անգամ: Այն շուքով անցկացվեց: Բացման հանդիսավոր արարողությանը ներկա էին ՀՀ ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանը, ՀԱՕԿ-ի նախագահ, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Գագիկ Ծառուկյանը, ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար Գաբրիել Ղազարյանը: Ի դեպ, Ծառուկյանը հրապարակավ հայտնեց, որ հաջորդ՝ 20-րդ հոբելյանական միջազգային մրցաշարը 2015-ին կանցկացվի Երևանում և մեծ մրցանակային հիմնադրամ կունենա: Այս անգամ տարբեր քաշային կարգերում 1-ին , 2-րդ, 3-րդ տեղեր գրաված մարզիկները հարստացան, համապատասխանաբար, 3 հազար, 2 հազար, հազար դոլարով: Հաղթողների մարզիչներին հանձնվեց 500-ական դոլար: Ուժերն էին չափում Ռուսաստանի, Վրաստանի, Իրանի, Ղրղզստանի, Ուկրաինայի, Բելառուսի, Ղազախստանի, Տաջիկստանի, Հայաստանի ուժեղագույն ըմբիշները: Մասնակիցները տեղավորվել էին «Կիրովական» հյուրանոցում և «Հայաստան» առողջարանում: Իսկ մրցումներն անցկացվում էին «Հայաստան» մարզական միության մարզասրահում:

– Մրցավարության հետ կապված խնդիրներ չառաջացա՞ն, վիճահարույց որևէ բան չկատարվե՞ց:
– Հայաստանի մրցավարներից բացի, մրցամարտերը սպասարկում էին Ղրղզստանի, Ռուսաստանի, Վրաստանի, Իրանի մրցավարները: Ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիայի ներկայացուցիչն էր Մոսկվայում բնակվող Նորավարդ Առուստամյանը: Միայն մի դեպք եղավ, երբ մեր մարզիկը՝ 65 կգ քաշային վանաձորցի ըմբիշ Նարեկ Սիրունյանը, եզրափակչում գոտեմարտում էր Վրաստանի ներկայացուցչի հետ: Մրցակիցը հաղթում էր մեծ առավելությամբ՝ 12:4 հաշվով, և դուրս եկավ մրցագորգից: Փախուստի համար կարելի էր նրան պատժել և հաղթանակը մեր մարզիկին շնորհել: Եթե աշխարհի, Եվրոպայի առաջնություն լիներ, հնարավոր է, որ այդպես էլ արվեր, սակայն երբ մրցակիցը հաղթում էր միավորների մեծ առավելությամբ, պարզապես գեղեցիկ չէր լինի: Վրացի ըմբիշի արածն էլ միտումնավոր չէր, նրան հրել էր մեր մարզիկը:

– Ասում են` տանը պատերն էլ են օգնում: Ինչո՞ւ Հայաստանի ներկայացուցիչներից ոչ ոք չկանգնեց պատվո պատվանդանի առաջին աստիճանին:
– Անպայման առաջին մրցանակակիր ունենալու խնդիր չկար: Համենայն դեպս, մեր մարզիկներից 1-2-ը մոտ էին դրան:

– Որպես մրցավար առաջիկայում միջազգային ի՞նչ ստուգատեսներ եք սպասարկելու:
– Օգոստոսին և սեպտեմբերին սպասարկելու եմ Խորվաթիայում և Ուզբեկստանում կայանալիք աշխարհի երիտասարդների և մեծահասակների առաջնությունները:

Կատարվածը Հայաստանի հավաքականի մարզչի աչքերով

Զրուցելով նաև Հայաստանի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Արայիկ Բաղդադյանի հետ` նախ հարցրինք, թե ինչ տվեց մերոնց այս ստուգատեսի մասնակցությունը և ինչ է նախատեսվում առաջիկայում:

– Մեր ըմբիշների համար նախապատրաստական փուլ էր, նրանք սեպտեմբերին հանդես են գալու Տաշքենդում կայանալիք աշխարհի առաջնությունում: Փաստորեն, այդ ստուգատեսից առաջ մերոնք վերջին միջազգային մրցաշարին մասնակցեցին: Թիմը երկու ուսումնամարզական հավաք կանցկացնի: Օգոստոսի 2-16-ը Կիսլովոդսկում համատեղ մարզումներ կկազմակերպվեն Ռուսաստանի հավաքականի հետ: Օգոստոսի 25-ից մինչև սեպտեմբերի 6-ը ուսումնամարզական հավաք է նախատեսված մրցավայրում՝ Տաշքենդում: Համատեղ կպարապենք Ուզբեկստանի, ևս մի քանի երկրների հավաքականների հետ: Արդեն նախնական պայմանավորվածություններ ունենք: Ներկայումս ըմբիշները համապատասխան մարզավիճակում են:

– Աշխարհի չեմպիոն Դավիթ Սաֆարյանն ինչո՞ւ չմասնակցեց Վանաձորում կազմակերպված միջազգային մրցաշարին:
– Դավիթը վնասվածքից հետո բուժվել է Գերմանիայում, ապա կարողություններն է փորձել Իտալիայում և Գերմանիայում կազմակերված միջազգային մրցաշարերում: Նա զբաղեցրել է 2-րդ և 3-րդ տեղեր: Այս արդյունքները լավ կարելի է համարել, քանի որ վնասվածքը Դավիթին 8 ամիս լիարժեք մարզվելու հնարավորություն չի տվել: Նա հավաքականի կազմում Ծաղկաձորում ծանրաբեռված պարապել է: Հիմնականում ուշադրություն է դարձվել այդ ըմբիշի ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստականության բարելավմանը: Բանն այն է, որ Սաֆարյանը նախկինում նախապատրաստական այդ փուլը բաց է թողել: Մինչ աշխարհի առաջնության մեկնարկը 40 օր ունենք, հուսով եմ, որ այդ ընթացքում Դավիթը կվերագտնի իր լավագույն մարզավիճակը, և նրանից մեդալ կսպասենք:

– Հայաստանից Վանաձորում շուրջ չորսուկես տասնյակ ըմբիշ էր մրցագորգ դուրս եկել: Ցավալի է, որ հաղթող չունեցանք: Ինչպե՞ս եք գնահատում կատարվածը:
– Այս մրցաշարում հաղթող ունենալը մեզ համար հիմնական նպատակ չի եղել: Եթե այդպիսի առաջադրանք ունենայինք, հնարավոր է, որ հասնեինք դրան: Հատուկ չէինք նախապատրաստվել, որ Ստեփան Սարգսյանի մրցանակների խաղարկության մրցաշարում ակնառու արդյունքներ ցույց տանք, պարզապես նախապատրաստվում ենք աշխարհի առաջնությանը: Սովորաբար, միջազգային մրցաշարերի մեկնարկից մեկ շաբաթ առաջ նախապատրաստական աշխատանքները դադարեցնում ենք, որպեսզի ըմբիշները հանգստանան և ավելի լավ հանդես գան, բայց այս անգամ մեր նպատակն այլ էր, և մինչև մրցումների մեկնարկը մերոնք ծանրաբեռնված պարապում էին: Իսկ մրցաշարի ընթացքում կարևորում էինք, որ տեսնենք ըմբիշների սխալները, այն բացթողումները, որոնք կարող են նրանց խանգարել: Առաջիկայում էլ փորձելու ենք լրացնել այդ բացերը: Ունենք ըմբիշներ, որոնք իրենց պատրաստականության մակարդակով գոհացրին, կային մարզիկներ էլ, որ սպասելիքները չարդարացրին:

– Հատկապես ո՞ր մարզիկների մրցելույթից եք գոհ:
– 65 կգ քաշային Նարեկ Սիրունյանը միայն եզրափակչում պարտվեց: Անդրադառնանք նաև բրոնզե մեդալակիրներին: 84 կգ քաշային Վահե Թամրազյանը վերջին 2-3 տարվա ընթացքում միջազգային մրցաշարերում իր լավագույն մասնակցությունն ունեցավ: 55 կգ քաշային Եվրոպայի առաջնության մրցանակակիր Գարիկ Բարսեղյանը կողոսկրի վնասվածքով էր հանդես գալիս: Նա հարկադրված էր մրցագորգ դուրս գալ, քանի որ առջևում միջազգային մրցաշար այլևս չկա: Բարսեղյանը պետք է մրցակցային փորձ ձեռք բերեր: Նրա առջև խնդիր էր դրվել, որ իր հնարավորությունների սահմաններում գոտեմարտի: Ճիշտ է, առաջին հանդիպումում մեր մարզիկը զիջեց Ռուսաստանի այս տարվա բրոնզե մեդալակրին, սակայն հետո սփոփիչ գոտեմարտեր անցկացրեց, երկու հաղթանակ տարավ, 3-րդ տեղի համար գրավիչ հանդիպումում էլ հաղթեց Ռուսաստանի փոխչեմպիոնին: Նա մեկ շաբաթում պետք է ապաքինի կողոսկրի վնասվածքը և վերսկսի մարզումները: Էդգար Ենոքյանի (96 կգ), Մուսա Մուրթազալիևի (86 կգ), Գրիգոր Գրիգորյանի (70 կգ) մրցելույթները ևս գոհացնում են: Նրանք նույնիսկ արեցին ավելին, քան սպասում էինք: Ի դեպ, Գրիգորը հանդես էր գալիս մինչև 74 կգ քաշային կարգում, բայց նա Հայաստանի առաջնությունից հետո միջազգային մրցաշարում կարողությունները փորձեց, և համոզվեցինք, որ այդ քաշային կարգում նրանից մեծ սպասելիքներ չենք կարող ունենալ: Եվ քանի որ 70 կգ քաշային կարգում էլ խնդիր ունեինք, Գրիգորյանը տեղափոխվեց այդ քաշային կարգ: 66 կգ քաշային կարգում, Դավիթ Սաֆարյանի բացակայության պայմաններում, հանդես եկավ Արթուր Բաղդասարյանը: Նա Հայաստանի չեմպիոն է և արդարացրեց իրեն:

– Դրսից ըմբիշներ հրավիրելու խնդիր կա՞:
– Դրա մասին էլ ենք մտածում, հարց է բարձրացվել: Քաշային կարգ կա, որում խնդիր ունենք:

– Հավանաբար, նկատի ունեք գերծանր քաշային կարգը:
– Այո: Անդրանիկ Գալստյանը Եվրոպայի առաջնությունում 5-րդն էր: Ընդ որում, նա պարտվել էր երկու գոտեմարտում միավորների բացահայտ տարբերությամբ: Անդրանիկը թույլ ըմբիշի էր հաղթել, և նրա առջև խնդիր էր դրվել, որ վանաձորյան մրցաշարում առնվազն 3-րդ տեղ գրավի, որպեսզի աշխարհի առաջնության մասնակցի: Մինչև այդ էլ նրան ցանկանում էինք փորձարկել Մախաչկալայում կազմակերպված միջազգային մրցաշարում, բայց հրաժարվեց մասնակցել՝ պատճառաբանելով, որ պատրաստ չէ: Վանաձորյան մրցաշարում էլ Գալստյանը երկու պարտություն կրեց: Ընդ որում, առաջին գոտեմարտը նա ռուսաստանցի ըմբիշին տանուլ տվեց 20 վայրկյանում, հետո էլ զիջեց Բուլղարիայի ներկայացուցչին: Ֆինանսների խնդիր չկա, բայց նպատակահարմար չենք գտնում, որ առանց սպասելիքի մարզիկ տանենք աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու: Ճարահատյալ օլիմպիական խաղերից առաջ կփորձենք դրսից այդ քաշային ըմբիշ թիմ հրավիրել:

– Ուրվագծվա՞ծ է թիմի կազմը: Հավաքականում ընդգրկվելու համար ո՞ր քաշային կարգերում է մեծ մրցակցությունը:
– Հավաքականի կազմն ուրվագծված է, բայց մրցակցությունը մեծ է 55 կգ, 61 կգ քաշային կարգերում: Տարբեր տարիքի արժանի ըմբիշներ ունենք: Հավասար հնարավորությունների դեպքում ինքս նախապատվությունը տալիս եմ երիտասարդ ըմբիշներին, բայց փորձառուներն էլ չեն անտեսվում: Աշխարհի առաջնությունից առաջ թիմի կազմը հստակեցնելու համար ստուգողական մրցամարտեր կկազմակերպվեն: Հավաքականի կազմը կհրապարակվի օգոստոսի 20-ից հետո:

– Կարելի՞ է ասել, որ Դավիթ Սաֆարյանն անպայման մասնակցելու է աշխարհի առաջնությանը:
– Միանշանակ:

Բրազիլացի Ռոնալդինյոն հեռացել է «Ատլետիկո Մինեյրո» ակումբից: Հանրածանոթ ֆուտբոլիստի ճակատագիրն անորոշ է:

Նրա գործակալ Ռոբերտո դե Ասիշը հայտնել է, որ հարձակվողը ցանկանում է շարունկել մրցելույթները և դեմ չէ, որ մասնակցի Ռուսաստանի առաջնությանը:

«Ռոնալդինյոն ցանկանում է ֆուտբոլ խաղալ: Եթե Ռուսաստանում հետաքրքրվեն նրա ծառայություններով, ապա նա դեմ չի լինի մրցելույթները  շարունակել այդ երկրի առաջնությունում: Ռուսաստանը հիանալի երկիր է: Դեռևս Ռուսաստանի, ոչ էլ այլ երկրների առաջնությունների մասնակից ոչ մի ակումբի հետ չենք կապնվել:  Իր հետագա անելիք հարցում Ռոնալդինյոն որոշում կկայացնի առաջիկա օրերին»-, ասել է նա:

Հետևելով Բրազիլիայում կազմակերպված ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը` մարզասերները մեծ բավականություն ստացան, և ցավով ևս մեկ անգամ համոզվեցինք, թե մեր ազգային ընտրանին իր խաղամակարդակով ինչքան հեռու է ուժեղագույններից: Թերևս ոմանք էլ փոքր սփոփանք համարեցին այն, որ տանտերերի` Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստները աշխարհի չեմպիոն դարձած Գերմանիայի ընտրանիին ավելի անփառունակ հաշվով պարտվեցին (1:7), քան մերոնք` ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության շեմին (1:6): Բայց որ հայկական ֆուտբոլը տխուր վիճակում է, երկու կարծիք լինել չի կարող: Այդ են վկայում նաև վերջին իրադարձությունները:

Հայաստանից չորս թիմ էր հանդես գալիս Եվրոպայի ակումբային մրցաշարերում, և բոլորն էլ խայտառակվեցին` նախնական մրցաշարի առաջին փուլից դուրս մնալով պայքարից:
Ընդ որում, Երևանի «Բանանցը» Եվրոպայի չեմպիոնների լիգայի մրցաշարում երկու խաղի արդյունքով պարտվեց սիրողական ակումբի` Անդորրա գաճաճ պետության չեմպիոն «Սանտա Կոլոմային» (0:1, 3:2): Սա հայկական ֆուտբոլի համար նոր խայտառակ էջ է:
Եվրալիգայի գավաթի խաղարկության մրցաշարում էլ ձախողվեցին Գյումրիի «Շիրակը», Երևանի «Միկան», Երևանի «Փյունիկը»: Ընդ որում, «Շիրակը» և «Փյունիկը» զիջեցին ղազախական թիմերին` համապատասխանաբար Կարագանդայի «Շախտյորին» և «Աստանային»: Սա նույնպես ամոթալի է: «Միկան» պայքարից դուրս մնաց խորվաթական «Սպլիտի» հետ պայքարում, որն այնքան էլ անպատվաբեր չէ:
Իսկ ընդհանուր առմամբ Հայաստանի ակումբային ֆուտբոլի վարկանիշը շարունակում է իջնել: Հետ ենք մնում նույնիսկ ֆուտբոլային համարում չունեցող երկրներից` Լիխտենշտեյնից, Իսլանդիայից, Էստոնիայից, Ֆարերյան կղզիներից, Անդորրայից, Լյուքսեմբուրգից:
Դժվար է որևէ բացատրություն տալ, թե ինչ է կատարվում հայկական ֆուտբոլում:
Երբ օրերս անցկացվեց Հայաստանի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնության վիճակահանությունը, որպեսզի կազմվի խաղացանկը, հայտնի դարձավ, որ առանց այդ էլ սակավաթիվ` 8 ակումբների մասնակցությամբ նախատեսված ստուգատեսի մասնակիցների թվում չէ «Ուլիսը»: Եվ վիճակահանությունը կատարվեց 7 թիմի միջև:
Բանն այն է, որ «Ուլիսը» հավաստագիր չէր ներկայացրել, չէր վճարել մասնակցության մուտքավճարը` 5 մլն դրամ: Միայն հետո պարզվեց, որ 2011-ի Հայաստանի չեմպիոն ակումբը կարողացել է հայթայթել այդ գումարը և այնուամենայնիվ, մասնակցելու է առաջնությանը:
Եթե Հայաստանի առաջնությունում 7 թիմ հանդես գար, ապա Հայաստանին Եվրալիգայի գավաթի խաղարկությանը մասնակցելու մեկ ուղեգիր պակաս կհատկացվեր: Ընդհանրապես դա Հայաստանի ֆուտբոլային ակումբների համար իդեալական տարբերակ է: Բարձրագույն խմբի առաջնությունում խաղում է 8 թիմ, և կեսը հնարավորություն է ստանում մասնակցելու եվրոպական գավաթային մրցաշարերին: Այլ հարց է, թե ինչքան փնթի են կատարում մերոնք այդ պատասխանատու գործը: Փաստորեն, մեր ակումբների անհաջող մասնակցությունը վարկաբեկում է երկիրը, և պատասխանատվություն կրող չկա:
Ինչևէ, օգոստոսի 2-ին նախատեսվում է սկսել Հայաստանի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնությունը: Արդեն սովորական է դարձել, որ խաղերն անցկացվում են կիսադատարկ մարզադաշտերում. լավագույն դեպքում: Մարզասերներին ամենևին էլ չի հետաքրքրում այն ֆուտբոլը, որ ունենք: Ակումբների տերերն էլ չեն ցանկանում փող ծախսել, որ թիմերն ուժեղանան: Չի կարելի ասել, թե նրանք շահ չունեն: Եթե շահ չլիներ, պարզապես կհրաժարվեին թիմեր պահելուց: Իսկ թե ինչու է հայկական ֆուտբոլում այդպիսի վիճակ, միանշանակ պատասխանել հնարավոր չէ: Ֆուտբոլային կառույցը պետություն է պետության մեջ:
Եվ Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի ղեկավարությունը ժանանակ առ ժամանակ պարսավում է Հայաստանի սպորտի և երիտասարդության հարցերի շարունակ փոփոխվող նախարարներին, որ ֆուտբոլից հեռու են: Եվ զարմանալի է, որ պատասխանները սոսկ արդարանալու փորձերն են:
Սա է մեր ունեցածը:

Չինաստանի Նանջինգ քաղաքում օգոստոսին կայանալիք պատանեկան օլիմպիական երկրորդ խաղերին նախապատրաստվում են նաև մեր երկրի հրաձիգները: Թե ովքեր են նրանք` խնդրեցինք պարզաբանել Հայաստանի հրաձգության հավաքականի գլխավոր մարզիչ Սեյրան Նիկողոսյանին:

– Հայաստանը կներկայացնի այդ ստուգատեսում երկու մարզիկի: Հրաչյա Բաբայանը հանդես կգա օդամղիչ հրացանով, և Զավեն Իգիթյանը` ատրճանակով հրաձգության կրակահերթերում: Ներկայումս նրանք պարապում են Երևանի հրաձգության դպրոցում: Հրաձիգներին օգնում են նախապատրաստվելու մարզիչներ Անդրանիկ Այվազյանը և Խորեն Իգիթյանը: Երկու նշանառուներն էլ խաղերին մասնակցելու ուղեգրերը նվաճել են 2014-ի փետրվարին Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում կայացած Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում: Զավենը դարձել է չեմպիոն, իսկՀրաչյան զբաղեցրել է 5-րդ տեղը: Երկուսն էլ հանդես են գալու 10 մ հեռավորությունից կրակահերթերում: Մոսկվայում խաղարկվում էին նաև մարզուհիների ատրճանակով և հրացանով հրաձգության պատանեկան օլիմպիական խաղերի ուղեգրեր, սակայն մեր լավագույն մարզուհին վարկանիշային ստուգատեսից առաջ անսպասելիորեն վիրահատվեց:

– Ի՞նչ սպասելիքներ կան մեր նշանառուներից:
– Մրցումներից առաջ միշտ էլ լավի մասին ենք մտածում, տեսնենք, թե ինչ կստացվի: Մեր հրաձիգները նորմալ մարզավիճակում են: Երկուսն էլ հեռանկարային են, բայց ֆինանսների պակասի պատճառով միջազգային քիչ մեկնարկների են մասնակցել: Այդուհանդերձ, Բաբայանը և Իգիթյանը միջազգային մրցաշարերում բարձր արդյունքներ ունեն: Բաբայանը 600 հնարավորից խոցել է 599 նիշ: Փաստը խոսուն է և վկայում է, որ նա շատ բանի է ի վիճակի:

– Այդուհանդերձ, այն տպավորությունն է, որ վերջին շրջանում մեր նշանառուները մարզասերներին քիչ են ուրախացնում:
– Ընդհակառակը, այս տարի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում մերոնք 5 մեդալի են արժանացել` 1 ոսկե, 4 բրոնզե: Նախկինում այսպիսի հաջողություն չենք ունեցել, առաջընթացն ակնառու է: Իսկ ահա մեծահասակների Հայաստանի հավաքականը կազմալուծվել է: Մեր ամենափորձառու հրաձիգը` Նորայր Բախտամյանը, անվերադարձ մեկնել է ԱՄՆ: Մյուսները ընտանիք են կազմել, այլ աշխատանքի են անցել: Ապրուստի խնդիր է, վիճակը լավ չէ: Գերմանիայից Հայաստանի հավաքականը համալրել է Քրիստիան Լաուերը, նրա կինը` Իրինա Աղաջանյանը, նույնպես հրաձգուհի է, հանդես է եկել Հայաստանի հավաքականի կազմում: Լաուերը Հայաստանի քաղաքացիություն ստացել է, բայց դրանից նոր խնդիրներ են ծագել: Գերմանիայում երկքաղաքացիությունն ընդունված չէ: Նրա նկատմամբ ճնշումներ են գործադրվում, և այդ մարզիկը հոգեբանական ծանր վիճակում է: Նա բարձրակարգ հրաձիգ է, սակայն սթրեսային վիճակը թույլ չի տալիս, որ բարձր արդյունքներ ցույց տա: Քրիստիանը գրեթե մարզվելու ժամանակ չի ունենում, դատական նիստերը հաջորդում են իրար: Հուսով են, որ ամեն ինչ կհարթվի և նա նորմալ կմասնակցի միջազգային մեկնարկներին: Արդեն մեկ տարի է, ինչ նշանառուների ընտանեկան զույգը Գերմանիայում է, ծնվել է առաջնեկը` աղջիկ: Դմիտրի Օռլովը փորձառու ստենդային հրաձիգ է: Նա բնակվում է Ռուսաստանում, սակայն Հայաստանի դրոշի ներքո է հանդես գալիս: Լաուերը և Օռլովը կմասնակցեն սեպտեմբերին Իսպանիայում կայանալիք աշխարհի առաջնությանը:

– Ռուսաստանում բնակվող տիտղոսակիր հրաձգուհի, աշխարհի, Եվրոպայի չեմպիոնուհի Երջանիկ Ավետիսյանը Ռուսաստանի թիմի կազմից դուրս է եկել և կրկին համալրել է մեր երկրի ընտրանին: Նա ներկայումս ինչո՞վ է զբաղված:
– Երջանիկը, ինչպես նաև նրա երկու որդիները լավ հրաձիգներ են, սակայն տեսադաշտում չկան: Հեռախոսազանգեր են եղել, նամակ է ուղարկվել, մի քանի անգամ եկել են Հայաստանի սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարություն, և դրանով էլ ամեն ինչ ավարտվել է:

– Իսկ եթե աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու ցանկություն առաջանա:
– Արդեն ուշ է, հնարավոր չէ: Պետք էր նախապես հայտ ներկայացնել:

– Նորից խնդիրներ առաջանո՞ւմ են, երբ մրցումներից առաջ անհրաժեշտ է լինում զենքեր տեղափոխել:
– Թերևս միակ երկրի այս մարզաձևի ներկայացուցիչներն ենք, որ այդ առումով տարբեր փորձություններ ենք կրել և նույնը շարունակ կրկնվում է: Համակարգը բարդ է, բայց կարելի է այնպես անել, որ այդ ամենը հեշտ կարգավորվի:

– Մեր մարզիկներն ապահովվա՞ծ են ժամանակակից զենքերով և զինամթերքով:
– Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեն մեր երկրի պատանեկան օլիմպիական խաղերի մասնակիցների համար գնել է ավստրիական «Շտայեր» ֆիրմայի ժամանակակից հրացան և ատրճանակ: Մարզիկները ստացել են համապատասխան հանդերձանք: Միայն Իգիթյանի մարզակոշիկների հարցն է առայժմ մնացել չլուծված: 14-ամյա պատանի հրաձիգը 45 համարի մարզակոշիկ է հագնում… Փափուշտներ նույնպես տրամադրվել են: Գոհ ենք, որ ՀԱՕԿ-ն աջակցում է:

– Նշանառուների կարիքները հոգալու համար Հայաստանի հրաձգության ֆեդերացիայի միջոցները բավականացնո՞ւմ են:
– Ֆեդերացիան պետությունից աջակցության կարգով 26 մլն դրամ է ստանում, որը շատ քիչ է: Կազմակերպության նախագահ Արթուր Հովհաննիսյանն օգնում է: Լուծված է մասնագետների, պարապողների վարձատրության հարցը:

– Խորհրդային տարիներին հավաքականի հրաձիգների համար անվանական փամփուշտներ էին արտադրվում: Ներկայումս նման բան արվո՞ւմ է:
– Արտասահմանացի հրաձիգները, մեծ ֆինանսներ վճարելով, օգտվում են այդ հնարավորությունից: Դրա համար պետք է զենքը ներկայացնել ռազմական գործարան, այն թեստավորել և համապատասխան զինամթերք ստանալ:

– Տարիներ են եղել, երբ Հայաստանի լավագույն մարզիկների տասնյակում հրաձիգներ են եղել: Այժմ կարո՞ղ ենք հույս ունենալ, որ նման բան էլի կարող է լինել:
– Հույսը մեր երիտասարդներն են: Վերջին 2-3 տարում նկատելի աճ կա, նույնիսկ մեր արտասահմանցի գործընկերներն են զարմանում:

– Մերոնք դրսում ուսումնամարզական հավաքներ անցկացնելո՞ւ են:
– Նախատեսված էր, բայց չի կայացել: Սովորաբար, այդ հավաքներն անցկացնում էինք Ուկրաինայում, այդ երկրում միջազգային մեկնարկների էինք մասնակցում, բայց 2014-ին բաց ենք թողել: Ուկրաինայում պատերազմական վիճակ է: Մերոնք նախապատրաստվում են Նոր Նորքում գտնվող հրաձգության դպրոցի հարմարավետ մարզաբազայում: Կան նաև խնդիրներ: Օրինակ` պարապմունքների համար սահմանափակ քանակով փամփուշտներ ունենք, 50 մ-ոց հրաձգարանի թիրախակալներն են շարքից դուրս եկել: Այդ էլեկտրոնային սարքավորումները նորոգելու համար մեծ ֆինանսներ են անհրաժեշտ:

Ֆուտբոլի Եվրոպայի  Չեմպիոնների լիգայի մրցաշարի որակավորման 3-րդ փուլւմ Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Ռոբերտ Արզումանյանի և Մարկոս Պիզելիի թիմը` ղազախական «Ակտեբեն», կմրցի ռումինական «Ստյաուայի» հետ: Վերջինս երկու խաղի արդյունով պայքարից դուրս է թողել «Ստրյոմսգոդսետին» (Նորվեգիա)`2:0 (1:0)

Ներկայացնենք նաև որակավորման երրորդ փուլի մյուս զույգերին:

Հանդիպումները կայանալու են հուլիսի 29-ին և օգոստոսի 5-ին:

«Լեգիա»(Լեհաստան) –  «Սելթիկ» (Շոտլանդիա)

«Մարիբոր» (Սլովենիա)» – «Մակքաբի» Թել Ավիվ (Իսրայել)

ՀԻԿ (Ֆինլանդիա) – ԱՊՈԵԼ (Կիպրոս)

«Սպարտա» (Չեխիա) – «Մալմյո» (Շվեդիա)

«Լուդոգորեց» (Բուլղարիա)  – «Պարտիզան» (Սերբիա)

«Ղարաբաղ» (Ադրբեջան) – «Զալցբուրգ» (Ավստրիա)

«Դեբրեցեն» (Հունգարիա) – ԲԱՏԵ (Բելառուս)

«Սլովան» (Սլովակիա) –  «Շերիֆ» (Մոլդովա)

«Օլբորգ» (Դանիա) – «Դինամո» (Խորվաթիա)

Տիգրան Լ. Պետրոսյանը Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայում ընթացող Նայդորֆի հուշամրցաշարում յոթ տուրից հետո վաստակել է 5 միավոր և չորրորդ տեղում է: Նա գրոսմայստերներ Դուրարբեյլիից (Ադրբեջան), Շիմանովից (Ռուսաստան) ևՄարկովսկուց (Լեհաստան) ետ է մնում կես քայլով:

Հրանտ Մելքումյանն ունի 4,5 միավոր:

Հայաստանի ներկայացուցիչները նորամուտ նշեցին Թուրքիայի Տրապիզոն քաղաքում անցկացված հանդբոլի դպրոցականների աշխարհի առաջնությունում: Թվում էր, թե ստուգատեսը զանգվածային բնույթ ունի, սակայն այն շատ ավելի լուրջ էր: Մերոնք. հանդիպելով ուժեղ մրցակիցների, անհաջողության են մատնվել, սակայն կարծում են, որ կատարվածից պետք է դասեր քաղել, ավելի նպատակադիր նախապատրաստվել երկու տարի հետո Ֆրանսիայում կայանալիք ստուգատեսին: Մեր երկրի այդ մարզաձևի ֆեդերացիայի նախագահության անդամ, Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի մարզական խաղերի ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Հարություն Մելքոնյանին, որ գլխավորել է Հայաստանի հանդբոլի պատվիրակությունը, նախ, հարցրինք, թե ինչ տվեց մերոնց մասնակցությունը:

– Դրականն այն է , որ մրցավայրում անցկացրած 7 օրվա ընթացքում Հայաստանը ներկայացնող Վանաձորի թիմը 7 խաղ անցկացրեց: Այսպիսի ծանրաբեռնված ծրագրով հանդես գալը դժվար էր: Ինքնին հարց կարող է ծագել` մի՞թե նույն պայմաններում չէին մյուս երկրների թիմերը: Մասնակցում էին պատանիների 22 և աղջիկների 21 թիմեր: Մրցավայր էին ժամանել ուսումնական տարբեր հաստատությունների, դպրոցների, գիմնազիաների, հիմնականում` լիցեյների թիմեր: Վերջիններս մարզական թեքումով կրթօջախներ են, որտեղ արմատավորված է հանդբոլը:
Մասնավորապես, Գերմանիան ներկայացնում էր մի կրթօջախի թիմ, որն ունի հանդբոլի 60 դասարան: Եվ կազմվել է հաստատության հավաքականը: Մինչդեռ Հայաստանի պատիվը պաշտպանում էր հանրակրթական դպրոցի թիմ: Ընդ որում, առաջնությանը մասնակցում էին եվրոպական երկրների ներկայացուցիչներ, բացառություն էր միայն Բրազիլիան: Ի դեպ, վերջինիս թիմը եզրափակչում միայն Գերմանիայի պատվիրակներին զիջեց, որը հանդես էր գալիս Հայաստանի ներկայացուցիչների հետ նույն խմբում: Ուշագրավ է, որ գերմանացիները խմբային մրցաշարում պարտվեցին Սլովենիայի թիմին, սակայն հետո դարձան չեմպիոն:
Ինչևէ, ուժեղ թիմեր էին ներկայացել մրցավայր, մինչդեռ Հայաստանի ներկայացուցիչները չունեին 12 արժանավոր խաղացող, որոնք այդ ստուգատեսում կարող էին հանդես գալ: Բանն այն է, որ բուհական ընդունելության քննությունների պատճառով, որոնք անցկացվում էին նույն ժամանակահատվածում, թիմը զրկվել էր հիմնական կազմի 4-5 խաղացողից: Արտասահմանյան երկրներում բուհ ընդունվելու, բանակ զորակոչվելու խնդիրներ չկան: Ուսումը բուհում շարունակելու համար խաղացողները համակարգչային տարբերակով ուսումնական հաստատություններ են ներկայացնում իրենց տվյալները և ազատ են նմանատիպ հոգսերից: Այնպես որ մեր թիմը համալրելու ժամանակ խնդիրներ էին ծագեցին, որոնք այդպես էլ մնացին բաց: Եթե այդ մի քանի խաղացողն էլ թիմի կազմում լինեին, հավանաբար պահեստայինների նստարանն ավելի «երկարեր», բայց էապես ոչինչ չէր փոխվի: Այդուհանդերձ, մերոնք հաղթելու հնարավորություններ ունեին: Մի քանի խաղում Հայաստանի ներկայացուցիչները գնդակների փոքր տարբերությամբ զիջեցին մրցակիցներին: Բացի այդ, այնպես էր ստացվել, որ թիմն ուներ հուսալի մեկ դարպասապահ, և հանդիպումների ամբողջ ծանրությունը ստիպված էր նա կրել: Կա նաև մեկ այլ խնդիր: Մեր թիմի հանդբոլիստները շաբաթական 2-3 պարապմունք են անցկացնում, մինչդեռ պարզվեց, որ մեր մրցակից թիմերի ներկայացուցիչները շաբաթական 6-9 պարապմունք են անցկացնում, և այս ընթացքում երկու տարին մեկ մասնակցել են աշխարհի առաջնություններին: Իսկ մերոնց համար ուժերի այս ստուգատեսը նորություն էր: Ընդ որում, մրցակից թիմերը միջանկյալ շուրջ 6 տասնյակ ընկերական խաղ են անցկացնում, լրջորեն նախապատրաստվում:

– Մրցակարգում որևէ նորություն չկա՞ր:
– Անսպասելի էր, որ առաջնությունում ոչ-ոքի հասկացողությունը չկար: Եթե խաղում հավասար արդյունք էր գրանցվում, ամեն թիմ արագորեն հարձակվելու 5 հնարավորություն էր ստանում: Դարպասապահը գնդակը փոխանցում էր իր թիմակցին և վերջինս, երեք քայլ կատարելով, փորձում էր գրավել մրցակցի դարպասը: Ոչ-ոքիի դեպքում հաղթողին որոշելու համար մեզ հայտնի էր միայն 7 մետրանոցների հարվածաշարի տարբերակը: Երկրորդ նորությունն այն էր, որ եթե խաղի առաջին10 րոպեի ընթացքում թիմը չէր կարողանում գրավել մրցակցի դարպասը, հանդիպումը դադարեցվում էր, և անկարող թիմին 0: 6 հաշվով պարտություն էր գրանցվում: Մեր թիմն այդպիսի իրավիճակում չհայտնվեց, սակայն առաջնությունում այդպիսի դեպք եղավ:

– Ինչո՞ւ էր որպես մրցավայր ընտրվել Տրապիզոնը:
– Քաղաքը մեծ չէ, մոտավորապես Գյումրիի չափ է: Բայց մրցումների օրերին 12 մարզասրահում եղանք, որոնցում անցկացվում էին առաջնության խաղերը: Բոլորն էլ համապատասխանում էին միջազգային չափանիշներին: Այնինչ, Հայաստանում այդպիսի թեկուզ մեկ մարզասրահ չկա: Վանաձորի թիմը պարապում է անհամեմատ փոքր` 24×12 մ չափերի մարզասրահում: Սա չեմ ասում մերոնց արդարացնելու համար: Ի դեպ, հանդբոլը բոլոր երկրներում էլ, այդ թվում նաև Հայաստանում, դպրոցական ծրագրով դասավանդվում է, «Ֆիզիկական կուլտուրա» առարկայի ծրագրում է: Բայց այն, ինչ արվում է մեր երկրում, չի կարող համեմատվել արտասահմանյան ուսումնական հաստատություններում եղածի հետ: Երևանի մարզական պետական քոլեջում երկար ժամանակ է` ցանկանում ենք հանդբոլի դասարան հիմնել, բայց չի ստացվում: Հանդբոլի Հայաստանի ֆեդերացիայի ղեկավարությունն է առաջարկել, ուսումնական հաստատության ներկայացուցիչներն էլ պատրաստ են ընդառաջել, բայց ծնողները թույլ չեն տալիս, որ իրենց երեխաներն ուսումն այդ հաստատությունում շարունակեն:

– Առաջնությունը հավուր պատշա՞ճի էր կազմակերպված:
– Պարզապես կարելի էր հիանալ: Մասնակիցներն իջևանեցին օլիմպիական ավանում. 2-3 տեղանոց հյուրանոցային համարներ էին: Ծախսերը հոգացել է Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարությունը: Հայաստանի հանդբոլի ֆեդերացիան ապահովել է ուղևորության, սննդի ծախսերը: Խաղերը սպասարկում էր մրցավարական 40 բիգադ: Բոլորի կազմում երկուական երիտասարդ էին: Հայաստանից չէին հրավիրել, քանի որ համապատասխան կարգի մրցավարներ չունենք: Այժմ աշխատում ենք այդ ուղղությամբ, փորձում ենք նախապատրաստել երկու երիտասարդ մրցավարի, որպեսզի իրավունք ունենան սպասարկելու միջազգային հանդիպումներ: Առաջնության մասնակցությունն օգտակար էր ոչ միայն խաղացողների, այլև մարզիչների համար: Նրանք շատ բան սովորեցին, շփվեցին արտասահմանցի իրենց գործընկերների հետ:

– Վերաբերմունքը Հայաստանի պատվիրակության նկատմամբ ինչպիսի՞ն էր:
– Ոչ մի հայ չզգաց, որ Թուրքիայում է: Հայեր գուցե կային, բայց նրանցից ոչ մեկին չհանդիպեցինք: Ակամա ստանձնել էի թարգմանչի դեր, քանի որ տիրապետում եմ այդ երկրի լեզվին: Ի դեպ, պատվիրակության կազմում էին նաև Հայաստանի ԿԳ նախարարության մարզառազմական և արտաուսումնական դաստիարակության վարչության պետ Արման Այվազյանը, Հայաստանի դպրոցականների մարզական ֆեդերացիայի նախագահ, «Աշխատանքային հերթափոխ» մարզընկերության նախագահ Արայիկ Մեհրաբյանը, «Աշխատանքային հերթափոխ» մարզընկերության բաժնի պետ Մանվել Մանուկյանը:
Հնարավորն արվում էր, որ մեր երկրի պատվիրակներն իրենց անկաշկանդ զգան: Ի դեպ, մերձեցման օր անցկացվեց, բոլոր երկրների ներկայացուցիչները նախապես պատրաստվել էին և իրենց տիպական ցուցաբաժիններով ներկայացան: Հայաստանն առանձնանում էր: Ներկայացվեցին ազգային կերակրատեսակներ: Հանդիպումներ ունեցանք Հանդբոլի միջազգային, Եվրոպայի ֆեդերացիաների ներկայացուցիչների հետ: Եվրոպան ներկայացնում էր մեր լավ բարեկամ, չեխ Ֆրանտիշեկ Տաբորսկին: Զրուցեցինք նաև Տրապիզոնի հանդբոլի ֆեդերացիայի նախագահի հետ: Նա պատրաստակամություն հայտնեց ցանկացած ժամանակ հյուրընկալել Հայաստանի ներկայացուցիչներին, աջակցել, որպեսզի բարվոք պայմաններում մարզվեն, նաև ընկերական խաղեր անցկացնեն:

Այս օրերին Գերմանիան ցնծում է: Ֆուտբոլի աշխարհի քառակի չեմպիոն Գերմանիայի հավաքականը Բրազիլիայից վերադարձել է հայրենիք: Գերմանացի խաղացողներին դիմավորում են ինչպես ազգային հերոսների: Ուր որ նրանք են գնում` մի քանի հարյուր հազար ֆուտբոլասեր է հավաքվում:

Հիշեցնենք, որ Ռիո դե Ժանեյրոյի «Մարականա» մարզադաշտում կայացած եզրափակչում Գերմանիայի հավաքականը լրացուցիչ խաղաժամանակում, Մարիո Գյոտցեի խփած գոլի շնորհիվ, հաղթել է արգենտինացիներին և 24 տարվա ընդմիջումից հետո դարձյալ հռչակվել աշխարհի ուժեղագույն:

Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելն ուշադրության կենտրոնում էր պահում առաջնությունը: Նա ներկա էր ստուգատեսի բացման հանդիսավոր արարողությանը, և երկրորդ անգամ Բրազիլիա է ժամանել, որպեսզի հետևի եզրափակչի ընթացքին: Գերմանիայի ղեկավարը վարձահատույց եղավ, ազգային թիմի ֆուտբոլիստները նրան հուսախաբ չարեցին:

Ֆուտբոլի միջազգային ֆեդերացիան, որպես պարգև, Գերմանիայի հավաքականին կհանձնի 35 մլն դոլար:

Առաջնությունն ուշագրավ էր գերմանացիների համար նաև այն առումով, որ այդ երկրի հավաքականի փորձառու խաղացող Միրոսլավ Կլոզեն, կիսաեզրափակչի` Բրազիլիայի հավաքականի հետ խաղում գոլի հեղինակ դառնալով, աշխարհի առաջնություններում իր 16-րդ գնդակը խփեց: Այսպիսով, իտալական «Լացիոյի» հարձակվողը դարձավ աշխարհի առաջնությունների լավագույն ռմբարկուն՝ մեկ գնդակով առաջ անցնելով բրազիլացի Ռոնալդոյից:

Ի դեպ, երկար ժամանակ է, ինչ Գերմանիայի հավաքականի գլխավոր մարզչի պարտականությունը վստահվել է Յոահիմ Լյովին, սակայն նրա թիմը չէր կարողանում լուրջ հաջողությունների հասնել: Եվ ահա, մարզչի օգնությամբ Գերմանիայի հավաքականը բարձունքին է:
Ընդ որում, Լյովը հայտնել է, որ իր թիմը կշարունակի ձգտել հաղթանակների:

«Աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը վստահություն է ներշնչում մեզ: Հիանալի հեռանկարներ ունենք և փայլուն ապագա: Այժմ մեր նպատակն է դառնալ Եվրոպայի 2016-ի առաջնության չեմպիոն: Կարծում եմ` շուտով կսկսվի գերմանական ֆուտբոլի դարաշրջանը: Հաստատ գիտեմ, որ մենք կանգ չենք առնի և կշարունակենք նոր նվաճումների ձգտել»,- ասել է նա:

Բուլղարիայի Պլովդիվ քաղաքում անցկացվող շախմատիստուհիների Եվրոպայի անհատական առաջնության ավարտին մնացել է մեկ տուր:

Հայաստանի ներկայացուցիչները մեդալների չեն հավակնում:

Տեխնիկական արդյունքներ

10-րդ տուր

Դանիելյան – Ստեֆանովա` ½ : ½
Մկրտչյան – Սոչկո` ½ : ½
Մամաձադա – Կուրսովա` ½ : ½
Գալոյան – Պարամզինա` 1 : 0
Կայա – Սարգսյան` 0 : 1

ԱՂՅՈւՍԱԿ

Գրոսմայստեր Կարեն Գրիգորյանը Իսպանիայի Բարբերա դել Վայես քաղաքում անցկացված շախմատի միջազգային մրցաշարում 9 հնարավորից վաստակեց 7 միավոր և 87 մասնակիցների պայքարում նվաճեց երկրորդ մրցանակը:

Գրիգորյանը կես միավորով ետ մնաց հաղթողից` արգենտինացի գրոսմայստեր Ֆերնանդո Պերալտայից:

Գրոսմայստեր Տիգրան Ղարամյանը շախմատի Փարիզի բաց առաջնությունում 9 հնարավորից վաստակեց 6,5 միավոր և 41 մասնակիցների պայքարում գրոսմայստերներ Սերգեյ Ֆեդորչուկի (Ուկրաինա) և Պավել Տրեգուբովի (Ռուսաստան) հետ միասին բաժանեց 1-3-րդ տեղերը:

Լրացուցիչ ցուցանիշներով Ղարամյանին շնորհվեց երկրորդ մրցանակը:

Մրցաշարի հաղթող ճանաչվեց Ֆեդորչուկը:

Երևանի հրաձգության մանկապատանեկան մարզադպրոցի գնդակային հրաձգության բաց առաջնությանը մասնակցել է 60 մարզիկ՝ առանց տարիքային սահմանափակման:

Նշենք, որ այս մրցաշարը մեր մարզիկների համար վերջին ստուգատեսն էր օգոստոսին Նանջինգում կայանալիք <<Պատանեկան օլիմպիական խաղերից>> և սեպտեմբերին կայանալիք <<Աշխարհի  առաջնությունից>> առաջ:

Օլիմպիական վարկանիշ ձեռք բերած Զավեն Իգիթյանը և Հրաչիկ Բաբայանը բավականին լավ արդյունքներ են ցույց տվել, ավելին՝ Հրաչիկ Բաբայանը գրանցել է ՀՀ նոր ռեկորդ՝ գերազանցելով իր իսկ սահմանած հայաստանյան ռեկորդը և կրկնելով Ուկրաինայում սահմանածը: Նա օդամղիչ հրացան 10 մ տղամարդկանց վարժությունում 600 հնարավորից խոցել է 599 միավոր, որը լուրջ հայտ է Օլիմպիադայի և աշխարհի առաջնության համար:

Նոր ռեկորդի հեղինակ է դարձել նաև Եվրոպայի երիտասարդների բրոնզե մեդալակիր Լիլիթ Մկրտչյանը, որը վազող թիրախ՝ խառը վազք, 10մ, կանանց վարժությունում  400 հնարավորի խոցել է 376 միավոր:

Հաղթողները պարգևատրվել են մեդալներով, դիպլոմներով և ֆուտբոլային տարին խորհրդանշող գնդակ-հուշանվերներով՝ լեգենդար հրաձիգների ստորագրությամբ (Գագիկ Զոհրաբյան, Սեյրան Նիկողոսյան, Գագիկ Մելոյան և այլն):

Պարգևատրվել են նաև հաղթող հրաձիգների մարզիչները:

Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականը նախապատրաստվում է սեպտեմբերին Տաշքենդում կայանալիք աշխարհի առաջնությանը: Օրերես մեր երկրի պատվիրակները Գերմանիայի Դորտմունդ քաղաքում մասնակցեցին միջազգային մրցաշարի և փայլուն հաջողության հասան: Մրցագորգ դուրս եկած Հայաստանի հավաքականի 10 անդամներից 7-ը դարձան մեդալակիր: Կատարվածն ահա թե ինչպես մեկնաբանեց հավաքականի գլխավոր մարզիչ, օլիմպիական խաղերի չեմպիոն Լևոն Ջուլֆալակյանը:

– Գերմանիայի Դորտմունդ քաղաքում կայացած միջազգային մրցաշարն աշխարհի առաջնությանը նախապատրաստվող Հայաստանի հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի հավաքականի մարզիկների համար կարողությունները փորձելու լավ հնարավորություն էր: Ընդ որում, հավաքականի հիմնական կազմի ըմբիշների համար սա վերջին միջազգային մրցաշարն էր: Ցանկանում էինք ընդհանուր պատկերացում կազմել, թե հավաքականի անդամներն ինչ մարզավիճակում են, կատարված աշխատանքն ինքանով է արդյունավետ: Ավանդական այս մրցաշարը մասնակիցների ներկայացուցչական կազմ է հավաքում և լավագույններից է:
Մեր ըմբիշների մասնակցությունից հիմնականում գոհ եմ: Կան նաև թերություններ, որոնք պետք է շտկել: Այդուհանդերձ, 8 քաշային կարգից 6-ում Հայաստանի ներկայացուցիչները տիրացել են ոսկե պարգևի: Ընդ որում, գերծանր քաշային կարգում հայտավորված ըմբիշ չունեինք: Միայն 80 կգ քաշային կարգում Հայաստանի ներկայացուցիչներն անմասն մնացին խաղարկված պարգևներից: Ռաֆիկ Մանուկյանը վնասվածք ուներ: Իսկ Հրաչ Հովհաննիսյանը պարտվեց ուժեղ մրցակցի, բայց վնասվածքի պատճառով հաջորդ շրջանում դուրս մնաց պայքարից: Ակնկալում էի, որ նա կհասնի մինչև եզրափակիչ, մեր մարզիկը սփոփիչ գոտեմարտեր անցկացնելու հնարավորություն կստանա և առնվազն բրոնզե մեդալ կունենանք: Հաղթող դարձան Ռոման Ամոյանը (59 կգ), Արամ Ջուլֆալակյանը (66 կգ), իսկ նույն քաշային Կարեն Ասլանյանը բավարարվեց 3-րդ մրցանակով: Պատվո պատվանդանի առաջին աստիճանին կանգնեցին նաև Վարշամ Բորանյանը (70 կգ), Արսեն Ջուլֆալակյանը (75 կգ), Արթուր Շահինյանը (85 կգ), Արթուր Ալեքսանյանը (98 կգ):

– Այդ մրցաշարին ուղևորվելուց առաջ ձեր ինքնազգացողությունն անսպասելիորեն վատացել էր, դա չխանգարե՞ց:
– Ես շատ արագ ապաքինվեցի: Աշխարհի տարբեր երկրներում բնակվող իմ ընկերներն անհանգստացած էին, երբ այդ մասին հայկական լրատվամիջոցներում հաղորդագրություններ հրապարակվեցին, բոլորը զանգահարում էին, հետաքրքրվում իմ առողջական վիճակով: 5 օր պահանջվեց, որպեսզի կազդուրվեմ: Այժմ ինքնազգացողությունս լավ է:

– Ռոման Ամոյանը և Կարեն Ասլանյանը նույն քաշային կարգում են հանդես գալիս: Միջազգային այս ստուգատեսից հետո կողմնորշվե՞լ եք, թե Հայաստանի հավաքականի կազմում նրանցից ով հանդես կգա աշխարհի առաջնությունում:
– Արդեն կողմնորոշվել եմ, թե բոլոր քաշային կարգերում ովքեր են մասնակցելու աշխարհի առաջնությանը, սակայն հավաքականի կազմը հայտնելու իրավունք ինձ չեմ վերապահում, քանի որ հիմա նախպատրաստական փուլ է: Ոչ մեկը չի կարող ասել, թե երկու ամիս հետո ինչ կլինի: Ակնհայտ է, որ Ամոյանը մի շարք առավելություններ ունի: Սակայն բոլոր քաշային կարգերում էլ ցանկացած ըմբիշ, եթե ճիշտ չնախապատրաստվի, լրջորեն չմոտենա առաջադրանքին, բնականաբար, չի մասնակցի:

– Աշխարհի առաջնությունից երկու ամիս առաջ մեր ըմբիշների ցույց տված վերջին փայլուն արդյունքը նաև մտավախություն է առաջացնում: Հնարավո՞ր է, որ նրանք կարողանան այդքան երկար պահպանել իրենց պատրաստականության մակարդակը և աշխարհի առաջնությանը ներկայանան կրկին լավ մարզավիճակում:
– Հայաստանի հավաքականի ոչ բոլոր ըմբիշներն են իրենց լավագույն մարզավիճակում եղել: Ծաղկաձորում կազմակերպված ուսումնամարզական հավաքի ընթացքում ուշադրություն է դարձվել ըմբիշների ընդհանուր և հատուկ ֆիզիկական պատրաստկանության բարելավմանը: Չենք փորձել և չէինք էլ կարող այնպես անել, որ մեր ըմբիշներն իրենց լավագույն մարզավիճակում գտնվեն: Ընդ որում, մեր մրցակից երկրների հավաքականների ըմբիշները նույնպես լավագույն մարզավիճակով չէին ներկայացել մրցավայր: Այդուհանդերձ, մրցաշարի մակարդակը բարձր էր և նմանվում էր Եվրոպայի առաջնությանը: Ինչևէ, հաջողությունների նախկինում էլ հասել ենք, բայց բարձր մակարդակի միջազգային մրցաշարում 6 հաղթող ունենալն արդեն լուրջ հայտ է, որ մերոնք կարող են իրենց լավագունս դրսևորել նաև աշխարհի առաջնությունում: Կփորձենք այնպես անել, որ Հայաստանի հավաքականի ըմբիշներն աշխարհի առաջնությունում կարողանան առավելագույնս դրսևորել իրենց ունակությունները:

– Դորտմունդում Հայաստանի հավաքականի կազմում գերծանրքաշային ըմբիշ չկար, աշխարհի առաջնությունում նույնը կրկնվելո՞ւ է: Ինչո՞վ է ներկայումս զբաղված մեր տիտղոսակիր գերծանրքաշայինը` Յուրի Պատրիկեևը:
– Հայաստանի հավաքականն ունի գերծանրքաշային ըմբիշ` Վաչիկ Եղիազարյանը: Նա մասնակցել էր Իրանում կայացած աշխարհի գավաթի խաղարկությայնը, ուսի վնասվածքը խանգարեց: Վաչիկը նախապատրստվում է աշխարհի առաջնությանը: Այդ քաշային կարգում կաղում ենք; Պատրիկեևը ներկայումս չի մարզվում, նաև չի հայտնել, որ մտադիր է մրցելույթ ունենալ: Այդ քաշային կարգում ունենք նաև երիտասարդ ըմբիշ` էդգար Խաչատրյանը: Առայժմ նա միայն երիտասարդական միջազգային մրցաշարերի է մասնակցում: Այդ ըմբիշը ներուժ ունի, հեռանկարային է, սակայն մեծահասակների միջազգային մրցաշարերում հաջողության հասնելու համար պետք է շատ աշխատի:

– Հայաստանի հավաքականը նախապատրաստվում է աշխարհի առաջնությանը: Չե՞ք կարծում, որ բացթողման հետևանք էր այն, որ մեր երկրի ընտրանին անհաջողության է մատնվել Իրանում անցկացված աշխարհի գավաթի խաղարկությունում` զիջելով մեր սահմանակից երկրների թիմերին, նաև 0:8 հաշվով պարտվել է Ադրբեջանի ներկայացուցիչներին:
– Ըմբշամարտի աշխարհի գավաթի թիմային խաղարկության մրցաշարերը, որպես կանոն, Ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիան անցկացնում է Եվրոպայի առաջնություններին շատ մոտ ժամանակահատվածում: Այդ է պատճառը, որ Հայաստանի հավաքականի տարբեր քաշային կարգերի առաջին համարները չէին մասնակցում: Որոշ քաշային կարգերում մեր երրորդ համարներն էին մրցավայր ուղևորվել: Պարզապես անհրաժեշտ էր մասնակցել: Եթե հրաժարվեինք, ապա մեծ տուգանքներ պետք է վճարեինք: Բացի այդ, եթե Հայաստանի հավաքականում շատ ուժեղ ըմբիշներ կան, ապա իրավունք չունենք նրանց փոխարինողներ պատրաստելու մասին չմտածել: Իսկ ինչպե՞ս դա պետք է անել: Եթե այդ երիտասարդ ըմբիշներին միանգամից Եվրոպայի առաջնությունում հանդես գալու հնարավորություն տանք, ապա գուցե «կոտրվեն»: Ուստի, բոլոր մարզիկներն էլ պետք է անցնեն այդպիսի մրցաշարերի բովով: Ի դեպ, մեր հավաքականը մի քանի անգամ այդ ստուգատեսին ուժեղ կազմով է մասնակցել և բարձր արդյունքների է հասել:
Ես եմ որոշում, թե նախապատրաստական որ փուլում որ մարզիկները պետք է մասնակցեն: Այդ մրցումների արդյունքը կարևոր չէ, բայց եթե մեր երկրի կառավարությունը, պետությունը գտնի, որ մեզ պետք է լրջորեն մասնակցել աշխարհի գավաթի թիմային խաղարկությանը` լիարժեք կազմով և վերադառնալ հաջողություններով, ապա այդպես էլ կանենք: Կրկնում եմ, հավաքականի առաջատարներին անհրաժեշտ են փոխարինողներ, և երիտասարդ ըմբիշները պետք է այդպիսի մրցաշարերում բացահայտեն, թե ինչ առավելություններ և թերություններ ունեն, թրծվեն, վարպետանան:

– Շատ է խոսվում մեր ռուսաստանցի հայրենակից, 66 կգ քաշային Միհրան Հարությունյանի Հայաստանի հավաքականը համալրելու խնդրի շուրջ:
– Այդ հարցը կարգավորվել է, Ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիայից արդեն գրություն է ստացվել, որում նշված է, որ նա կարող է հանդես գալ Հայաստանի հավաքականի կազմում:

– Նախապատրաստական ինչպիսի՞ աշխատանքներ են կատարվելու առաջիկայում:
– Միհրան Հարությունյանը չէր կարող Հայաստանի հավաքականի կազմում միջազգային մրցաշարերի մասնակցել, բայց այժմ այդ հնարավորությունը նա ունի: Միհրանը կարողությունները կփորձի միջազգային մրցաշարերում, միաժամանակ հավաքականի իր թիմակիցների հետ ուսումնամարզական հավաքների կմասնակցի:
Հուլիսի սկզբին կուղևորվենք Ղրիմ: Վերջին ուսումնամարզական հավաքը նախատեսվում է անցկացնել Երևանում, այստեղից էլ կմեկնենք մրցավայր:

– Խնդիրներ չե՞ն ծագի Ղրիմ ուղևորվելու հարցում:
– Կարծում եմ` ոչ: Գնալու ենք Կրասնոդար, այնտեղից էլ` Ղրիմ:

Ֆրանսիայի մայրաքաղաքում անցկացվող շախմատի տղամարդկանց  Փարիզի առաջնությունում Տիգրան Ղարամյանը 7-րդ մրցափուլում սևերով ոչ-ոքի խաղացած Ֆրանսիան ներկայացնող գրոսմայստեր Անդրեյ Շչեկաչևի հետ: հայ գրասմայստերը վաստակած 4,5 միավորով ընթանում 5-րդ տեղում: Նա ստուգատեսի ավարտից տուր առաջ առաջատարներից՝ ուկրաինացի գրոսմայստեր Սերգեյ Ֆևդորչուկից և ֆրանսիացի գրոսմայտեր Անտոնի Վիրիգից ետ է մնում 1, իսկ 3-րդ հորիզոնականը զբաղեցնող ռուսաստանցի գրոսմայստեր Պավել Տրեգուբովից՝  կես միավորով: 8-րդ տուրում Տիգրանի մրցակիցն ուկրաինացի Ֆեդորչուկն է :

Շվեյցարական մրցակարգով կխաղացվի 9 տուր: Փարիզի չեմպիոնը հայտնի կդառնա հուլիսի 13-ին:

Ֆուտբոլի Եվրոպայի լիգայի որակավորման առաջին փուլի մրցաշարում Երևանի «Միկան» ավելի նամուսով պարտվեց մրցակցին, քան Երևանի «Փյունիկը» և  Գյումրիի «Շիրակը»:

Ինչպես արդեն հայտնել ենք, վերջիններս մրցակիցներին երկու խաղի արդյունքով զիջել են ընդհանուր 1:6 հաշվով:

«Միկան» երկու հանդիպումների արդյունքով զիջեց Խորվաթիայի «Սպլիտին»` 1:3 հաշվով:

Երևանում կայացած պատասխան խաղում «Միկան» հաղթում էր 1:0 հաշվով, սակայն 88-րդ րոպեին գնդակ բաց թողեց՝ 1:1: Մրցակցի հարկի տակ հայկական ակումբը պարտվել էր 0:2 հաշվով:

Տեխնիկական արդյունքներ

Որակավորման առաջին փուլ, պատասխան հանդիպում

«Միկա» – «Սլիտ»՝ 1:1 (առաջին հանդիպում՝ 0:2)

Սարգիս Կարապետյան, 45+1 – Մատե Բիլիչ, 88

Բրազիլիայում անցկացվող ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության եզրափակչի առաջին մասնակիցը դարձավ Գերմանաիայի հավաքականը, որը կիսաեզրափակչում անսպասելիորեն առավելության հասավ տանտերերի` Բրազիլիայի թիմի նկատմամբ` 7:1 հաշվով:

Ընդ որում, Բրազիլիայի հավաքականը ոչնչացվել էր արդեն առաջին խաղակեսում: Հանգստի գնալուց առաջ նրանք մրցակցին զիջում էին 0:5 հաշվով: Եզրափակչում Գերմանաիայի հավաքականը կխաղա մյուս կիսաեզրափակչի`Հոլանդիա – Արգենտինա մրցամարտի հաղթողի հետ: Այս խաղն ավարտվել է ուշ գիշերով:
Իսկ բրազիլացիները պետք է կարողանան բնականոն հունի մեջ մտնել ֆուտբոլային պատմության ընթացքում ունեցած երկրորդ ողբերգությունից հետո: 1950-ին տանն անցկացված աշխարհի առաջնության եզրափափակչում նրանք 1:2 հաշվով զիջել էին Ուրուգվայի հավաքականին: Տարիներ են անցել, սակայն բրազիլացիները չեն մոռացել այդ անհաջողության մասին, և հետո էլ ամեն ձախողում համեմատում էին դրա հետ: Ստացվում է, որ, Բելու Օրիզենտիում Գերմանիայի ընտրանիից կրած խայտառակ պարտությունից հետո, այդ անելու նոր շարժառիթ կա:
Կիսաեզրափակչի խաղը բրազիլացիների համար սարսափելի` մղձավանջի 90 րոպե էր: Բրազիլացի մարզասերները ֆուտբոլային խաղին հետևում էին արտասուքն աչքերում: Արտասվում էին բոլորը` երեխաները, կանայք, տղամարդիկ: Եվ զարմանալի չի լինի, որ մի երկրում, որտեղ ֆուտբոլը գրեթե հավատքի ուժ ունի, Գերմանիայի հավաքականից կրած պարտության օրը հայտարարվի ազգային սուգ` թեկուզ ոչ պաշտոնական:
2014-ի հուլիսի 8-ին Բրազիլիայի հավաքականն աշխարհի առաջնությունների տարեգրությունում կրեց իր ամենախոշոր հաշվով պարտությունը: Նախորդ մեծ ձախողումը գրանցվել էր 1998-ին, երբ Փարիզում կայացած աշխարհի առաջնության եզրափակչում նրանք Ֆրանսիայի հերկայացուցիչներին զիջել էին 0:3 հաշվով: Բայց հիմա բրազիլացիները նոր վերք ունեն:
Ընդ որում, Բրազիլիայի հավաքականը վերջին խաղում ջախջախվեց ընդամենը կես ժամվա ընթացքում:
Թերևս, այդ ամենի մեղավորը գերմանացի ֆուտբոլիստներն են, որոնք խաղում էին ինչպես բրազիլացիները:
Ի դեպ, Գերմնաիայի նրկայացուցիչների համար ևս կատարվածն զարմանալի է: Թիմի գլխավոր մարզիչ Յոահիմ Լյովը խոստովանել է.«Ոչ ոք չէր սպասում, որ հաշիվն այդքան խոշոր կլինի: Ինձ համար նույնպես անակնկալ էր: Մեր բախտը որոշ առումով բերեց: Հաջողվեց արագ գոլ խփել:4:0 հաշվի ժամանակ մրցակիցը խուճապահար էր: Բրազիլիայի հավաքականի խաղը քանդվեց, և արդեն ընդմիջմանը պարզ էր, որ հաղթելու ենք: Պետք է համեստ լինել և հասկանալ, որ առջևում ամենակարևոր խաղն է»: