Գյումրու դրամատիկական թատրոնում կայացավ ՀՀ ժողովրդական արտիստ Ազատ Գասպարյանի ծննդյան 70-ամյակին նվիրված հուշ-երեկո: Ներկա էին դերասանի ընտանիքի անդամներն ու ընկերները, մշակույթի ու քաղաքական գործիչներ:

Երեկոյի կազմակերպիչներ էին “Շիրակ” հայրենակցական միությունը, Շիրակի մարզպետարանն ու Գյումրու քաղաքապետարանը: Միջոցառումը սկսվեց Շիրակի թեմի նախկին առաջնորդ Նարեկ Շաքարյանի օրհնությամբ ու տերունական աղոթքով:
“Ազատ Գասպարյանի 70-ամյակի հոբելյանական երեկոն պետք է կազմակերպեինք օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին, որպես, ինքը ժողովրդական արտիստ, որպես Շիրակ աշխարհի ծնունդ, որպես մարդ, ով ամբողջ էությամբ նվիրված էր իր ժողովրդին, շիրակցիներին և հատկապես Գյումրինն` որպես մշակութային քաղաք: Բայց անակնկալ մատուցեց դաժան հիվանդությունը. շատ արագ Ազատ Գասպարյանին զրկեց կյանքից, և բնական է, որ մենք պիտի քիչ համբերեինք, բայց մեր խոստացած հոբելյանական երեկոն անցկացնեինք:
Նա առանձնահատուկ անձնավորություն էր, և մենք անակնկալներ էինք պատրաստել նրա համար և մտածում էինք, որ նա հենց բեմի վրա կթիկնի բազկաթոռին, որպես վաստակաշատ արվեստագետ և կվայելի իր ժամանակիցների իր մասին գնահատականները, ինքը կպատմի իր կյանքի դառն ու անուշ հուշերը Գյումրու, Շիրակի մասին: Եվ որպես մեծն Աճեմյանի աշակերտ պիտի վայելեր այս ամբողջ բեմի փառքն ու հպարտությունը: Բայց ափսոս”, – archive2.ankakh.com-ի հետ զրույցում նշեց “Շիրակ” հայրենակցական միության նախագահ Վարազդատ Ավոյանը:
Նրա խաղընկերներն ու ընկերները հիշեցին լուսավոր ու հումորառատ Ազատ Գասպարյանին, հուզվեցին, կարոտեցին ու… շարունակում էին չհավատալ, որ Ազատ Գասպարյան մարդը, հայը, արտիստն այլևս չկա:
Սեյրանուհի Գեղամյան. “Աստված ստեղծել է մահը, բայց ստեղծել է նաև անմահանալու ճանապարհը: Եվ այդ ճանապարհները ցուցանել է հատկապես իր ընտրյալներին, և ահա այդ ընտրյալներից մեկը, անշուշտ, Ազատ Գասպարյանն էր”:
Հասմիկ Կիրակոսյան. “Ես ուզում եմ ասել` բարև, Ազատ, և հանկարծ չփորձես ասել մնաս բարով: Նա իմ մանկության և պատանեկության ընկերն է, հետո Ազատը կապվեց իմ հայրական օջախի հետ: Այսպիսի մի հուշ ունեմ. 1968 թվականին, էլի էդ քամբախ երկրաշարժը եղավ Լենինական քաղաքում, բավականին ուշգին: Մեր բնակարանն այնպիսին էր, որ ննջարանում ուղղահայաց մահճակալներին ես ու քույրս էինք քնած, իսկ զուգահեռ` վարագույրից այն կողմ, Ազատը: Մենք այնքան վախեցանք այդ ցնցումից, որ երկուսով թռանք հենց Ազատի մահճակալի վրա: Նա տեղից վեր թռավ ու ասաց` հմի էրկու քուրով ընձի բերել եք ձեր տունը քնցնելու, թե մեռցնելու”:
Աղվան Հովսեփյան. “Երևի ես վերջին մարդ էի, որ իրեն ցտեսություն ասացի: …Համամիտ չեմ այստեղ արտահայտած այն բոլոր մտքերին, թախիծին, նույնիսկ երաժշտության հետ: Մեռնել, չլինել հասկացությունն ընդհանրապես անտեղի է: Իսկ ով ասեց, որ չկա, բա ում ձայնն ենք լսում, ում երգն ենք լսում: Ավելի կենդանի է, քան շատ-շատ ապրողներ: Ես ուզում եմ, որ բոլորս միասին շնորհավորենք Ազատին”:

Երևանի Ավագանու «Բարև Երևան» խմբակցության անդամ Ստյոպա Սաֆարյանն այսօր իր ֆեյսբուքյան էջում հայտարարություն է տեղադրել, որտեղ նշված է, որ ինքն ու իր գործընկեր Անահիտ Բախշյանը որոշել են դատական հայց ներկայացնել «Արմենիա» հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող «Что? Где? Когда?» հեռուսատախաղի դեմ՝ հեռարձակողից և կազմակերպչից պահանջելով խաղի հայերեն լեզվով վարում և հեռարձակում, իսկ պահանջը չկատարելու դեպքում՝ հեռարձակման դադարեցում:

“Իբրեւ նախաձեռնողներ կոչով դիմում ենք բոլոր այն քաղաքացիներին, մտավորականներին, ովքեր հայցադիմումին միանալու ցանկության կունենան, աշխատանքային ժամերին կապվել մեզ հետ՝ Երեւանի ավագանու «Բարեւ Երեւան» խմբակցության հեռախոսահամարներով՝ 51-41-60, թողնել հեռախոսահամարները եւ անուն ազգանունները հետադարձ կապի համար: Քիչ անց կստեղծվի նաեւ ֆեյսբուքյան խումբ, որտեղ առաջիկա օրերին քննարկման կդրվի հայցադիմումը”,-ասված է հայտարարության մեջ:

Բլոգեր Տիգրան Քոչարյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է.

“Նկատել եք, որ մեծն իրավապաշտպան Սաքունցը ու իրա կամանադան ձայն չի հանում` ընդդեմ կենսաթոշակային 5% պարտադիր վճարին:

Ընդդեմ Պուտինի իրան կոտորեց, ասֆալտներով թավալվեց, աջուձախ քֆուր տվեց, էլ դու սուս: Մազ էր մնում իրեն Նժդեհ հռչակեր` հանուն Հայաստանի անկախության:

Իսկ կենսաթոշակայինի ռեֆորմի պահով, տարօրինակ լռում ա:
ԱԶԳԱԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆԸ ԱՆՄԻՋԱՊԵՍ ԿՊՆՈՂ ՀԱՐՑՈՎ ՁԱՅՆ ՉԻ ՀԱՆՈՒՄ:

Մի փոքր փորփրում ու, տադադամ :))))))))))))))))

Շատ հետաքրքիր palm.am կայք կա:
Կենսաթոշակների վերաբերյալ համաժողովով ամփոփվեց ԱՄՆ ՄԶԳ ( USAID) Կենսաթոշակային բարեփոխումների ծրագիրը:

Օրինակ այս հղումով գնացեք ու կհասկանաք` ինչու է լռում սաքունցը:  Ու լռելու ա…”,-գրել է բլոգերը:

Քաղաքական մեկնաբան Տիգրան Աբրահամյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրառում է կատարել` վերլուծելով Հայաստան կատարած պետական այցի ժամանակ ՌԴ նախագահ Պուտինի և 102-րդ ռազմաբազայի հրամանատար Անդրեյ Ռուզինսկու միջև տեղի ունեցած առանձնազրույցը.

“ՌԴ նախագահը Հայաստան կատարած այցի շրջանակներում, 102-րդ ռազմաբազայում առանձնազրույց է ունեցել ռազմաբազայի հրամանատար Անդրեյ Ռուզինսկու հետ, խոսել զինծառայողների առօրյա խնդիրների, ռազմաբազայի հրամանատարության ու տեղի իշխանությունների և բնակիչների հարաբերությունների մասին:

Այն, որ ՌԴ նախագահը առանձնազրույց է ունեցել ռուսական ռազմաբազայի հրամանատարի հետ՝ բնական է, սակայն, այն փոքր-ինչ այլ բնույթ է ստանում երկու ամիս առաջ ռազմաբազայի հրամանատարի կողմից ՌԴ ՊՆ պաշտոնաթերթ համարվող «Կռասնայա զվեզդա» թերթին տված հարցազրույցից հետո:
Այդ հարցազրույցում Ռուզինսկին հայտարարել էր, թե «եթե Ադրբեջանը վերսկսի ռազմական գործողությունները Լեռնային Ղարաբաղում, ապա ռուսական 102-րդ ռազմաբազան, ՀԱՊԿ շրջանակներում ՌԴ ստանձնած պարտավորությունների համաձայն, կներգրավվի ռազմական գործողություններում»:

Այս հայտարարությունը Ադրբեջանում մեծ անհանգստություն էր առաջացրել. ադրբեջանական կողմը օր առաջ փորձում էր հերքում ստանալ այս հայտարարության առնչությամբ: Ճիշտ է՝ լուրեր տարածվեցին, թե Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի հետ հանդիպման ժամանակ նրա ռուս գործընկերը նշել է, թե դա, միգուցե, լրագրողական վրիպակ է եղել, սակայն ռուսական կողմի համար առաջնայինն այն է, որ Հայաստանում ռուսական ռազմակայանի հրամանատարն արդեն իսկ ռազմաբազայի մակարդակով անհրաժեշտ մեսիջը հասցեագրել էր Ադրբեջանի իշխանությանը:

Վերջիվերջո, հասկանալի է, որ ռուսական ռազմակայանի հրամանատարը, այն էլ` ՌԴ ՊՆ պաշտոնաթերթին տված հարցազրույցում, չէր կարող պատահական հայտարարություն անել: Եթե իրավիճակը սահմանագծին լիներ` պայթյունավտանգ, անշուշտ այդ հայտարարությունը կհնչեցներ ոչ թե Ռուզինսկին, այլ ինքը՝ Շոյգուն, սակայն ստեղծված իրավիճակում, Ռուզիսնկու հայտարարությունը անհրաժեշտ զգուշացման չափաբաժին ապահովեց:
Հետաքրքրական է` ՌԴ նախագահի այցից առաջ, անանուն աղբյուրներին հղումներով, լուրեր տարածվեցին, թե ռուսական ռազմակայանի հրամանատարը արձակուրդ է ուղարկվել, քանի որ «այդ հայտարարության պատճառով Պուտինը չի ցանկանում վերջինիս դեմքը տեսնել» և որ, ամենայն հավանականությամբ, Ռուզինսկին «արձակուրդից չի վերադառնա»:

Եթե Ռուզինսկին այդ հայտարարությունն իր նախաձեռնությամբ աներ՝ շեղվելով պաշտոնական գծից, ապա նրան վաղուց պաշտոնանկ արած կլինեին: Ընդ որում՝ ռուսական լրատվամիջոցները ներկայացրեցին ոչ միայն նրա ներկայությունը Պուտինի՝ ռազմաբազա կատարած այցի ընթացքում, այլև ընդգծված ձևով առանձնացրեցին նրա ու ՌԴ նախագահի առանձնազրույցն ու դրա մանրամասները:

Ռուզինսկու կողմից այդ հայտարարության «մարսելն» ու Պուտինի հետ վերջինիս ունեցած առանձնազրույցի ընդգծումը ցույց է տալիս, որ ամեն ինչ տեղի է ունեցել ըստ նախապես հաստատված սցենարի”,-գրել է մեկնաբանը:

Տղամարդիկ անկարող են կռահել կանանց իրական զգացմունքները, անուշադիր են երեխայի լացի ձայնի նկատմամբ և ի վիճակի չեն միանգամից մեկից ավելի գործ կատարել:

Կանայք միշտ չափազանց էմոցիոնալ են, վատ են ընթերցում քարտեզները և զուգահեռ ավտոկանգառի ժամանակ վթարների պատճառ են դառնում:

Տղամարդիկ և կանայք շարունակ բողոքում են հակառակ սեռի թերություններից, սակայն այժմ գլխուղեղի մասնագետները պարզել են տղամարդկանց և կանանց վարքի կարծրատիպային տարբերությունների իրական պատճառը:

Նյարդաբանները մագնիսառեզոնանսային պատկերման միջոցով ուսումնասիրել են գրեթե 1000 կամավորների գլխուղեղներ և պարզել, որ կանանց ու տղամարդկանց գլխուղեղի կենտրոնների միջև կապերը հիմնովին տարբեր ձևով են հաստատվում:

Սեռերի միջև տարբերությունները այնքան խորքային են, որ տղամարդիկ ու կանայք կարող էին նույնիսկ առանձին տեսակներ համարվել:

Տղամարդկանց գլխուղեղում ավելի շատ կապեր են առկա յուրաքանչյուր կիսագնդի ներսում և գլխուղեղի առաջնամասի ու հետնամասի միջև: Սա նշանակում է, որ տղամարդիկ ավելի տրամաբանող են, լավ են կոորդինացնումից և տարածական իրազեկումից:

Կանանց մոտ ավելի շատ կապեր կան երկու կիսագնդերի միջև, ինչը վկայում է նրանց առավել ինտուիտիվ բնույթի, ավելի շատ էմոցիոնալ բանականության և դեմքեր ու բառեր ավելի լավ հիշելու կարողության մասին:

Հետազոտությունը հրապարակվել է Proceedings of the National Academy of Sciences թերթում: Հետազոտությունը ղեկավարած Պենսիլվանիայի համալսարանի դասախող Ռագինի Վերման նշում է, որ տղամարդկանց գլխուղեղը առավել հակված է ընկալումը կապել կատարման հետ, այդ իսկ պատճառով տղամարդիկ ավելի լավ են օրինակ՝ նոր սպորտաձև սովորում:

Իսկ կանանց գլխուղեղը ստեղծված է սրտի և մտքի հետ կապված հարցեր լուծելու, ինտուիցիայի ու վերլուծության միջոցով այլոց պահվածքը ուսումնասիրելու և մեկնաբանելու համար:

Խորհրդարանում «Կենսաթոշակների մասին» օրենքի քննարկման ժամանակ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը Կենտրոնական բանկի նախագահի տեղակալ Ներսես Երիցյանին խնդրեց թվարկել այն երկրները, որտեղ հաջողությամբ կիրառվել է կուտակային կենսաթոշակային համակարգը:

Ներսես Երիցյանը նշեց, որ բազմաթիվ են այն երկրները, որոնցում հաջողությամբմոդելը կիրառվել է, օրինակ` Սինգապուր, լատինաամերիկյան երկրներ, Չիլի, որտեղ մոդելն ամենահաջողվածներից է, Արևելյան Եվրոպայի երկրներ և այլն:

Պատգամավարոի հաջորդ հարցին, թե արդյոք քաղաքացիներն ինչպես պետք է հասցնեն մինչև հունվարի 1-ը ընտրել, թե որ ֆոնդին ու որ կառավարչին են հանձնում իրենց գումարները, Երիցյանը պատասխանեց, որ ընտրելու վերջնաժամկետը մինչև 2014 –ի մարտ ամիսն է:

Այնուհետև Մինասյանը հետաքրքրվեց, թե արդյոք մոդելը կիրառվել է այնպիսի երկրներում, որտեղ գոյություն չունի զարգացած արժեթղթերի շուկա: Երիցյանը հավաստիացրեց, որ կան անգամ երկրներ, որոնց արժեթղթերի շուկան զարգացել է համակարգը ներդնելուց հետո: «Այնպես որ, եթե դուք ագրեսիվ չքարկոծեք, ապա մենք մեր ուժերը կներդնենք արժեթղթերի շուկայի զարգացման ուղղությամբ, որն ավելի օգուտ կտա, քան քարկոծելը»:

Պատգամավորը նաև հարցրեց, թե կարող է Ազգային ժողովը ստանալ  «Նասդաք Օեմեքսի»ին վաճառված Հայաստանի ֆոնդային բորսայի և կենտրոնական դեպոզիտարիայի գործարքի առքուվաճառքի պայմանագիրը, սակայն  Երիցյանը պատասխանեց` ոչ, քանի որ դա ֆինանսական գաղտնիք է:

Միաժամանակ նա նշեց, որ որևիցե պայման կամ պարտավորություն «Նասդաք Օեմեքսի»-ի հետ գործարքի մեջ մտնելու համար չկա. «Ռեֆորմին հավատալով` ներդրում են կատարել Հայաստանում»,-նշեց նա:

Նշենք նաև, որ ամփոփիչ ելույթի ժամանակ Ներսես Երիցյանը ջանք չխնայեց գովաբանելու կենսաթոշակային նոր համակարգը` վստահեցնելով, որ սա համակարգային բարեփոխում է, որի օգուտները ոչ թե քսան տարի հետո, այլ մի քանի տարի հետո են երևալու:

«Աշխարհի բոլոր փորձերն ուսումանսիրված են, տեղայնացված են: Մենք և´ լավն ենք տեսել, և´ վատը: Նախկին համակարգը արդար չէր սոցիալական տեսակետից, և սա ուղղելու է սոցիալական արդարության սկզբունքը: Համակարգը հավասարակշռված չէր: Մինչդեռ այս ռեֆորմն ապահովում է երկարաժամկետ հավասարակշռված բյուջե: Այս ռեֆորմի սոցիալական կողմը շատ ուժեղ է»,-ասաց նա:

Երիցյանի կարծիքով` բարեփոխման դրական կողմերից մեկն էլ այն է, որ ներդրումներ կատարելով` մարդիկ ավելի ուժեղ են կպնելու իրենց հողին և հաշվետու են պահելու իշխանություններին, որ իրենք էլ իրենց հերթին կարողանան համակարգը հաջողությամբ պսակել:

Yerkir.am-ի տեղեկացմաամբ՝ Վանաձորի քաղաքապետի միանգամից երեք ազգական է նշանակվել մանկապարտեզի վարիչ։

– See more at: http://www.pastinfo.am/hy/node/28412#sthash.vgAUwrkY.dpuf

Հադրութի շրջանի Մոխրենես համայնքում աննախադեպ իրադարձություններ են՝ հինգ ամսում` հինգ հարսանիքհաղորդում է yerkirmedia.am-ը:

Բայց անցնող տարում գյուղի ձեռքբերումները չեն սահմանափակվել միայն ժողովրդագրական ցուցանիշների բարելավմամբ: Մոխրենեսցու սպասելիքներն արդարացել են նաեւ գյուղատնտեսական ոլորտում:

Մանրամասները՝ տեսանյութում

«Դեմ եմ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին» նախաձեռնության անդամները դեկտեմբերի 5-ին, ժամը 13-ին սկսեցին ավտոմեքենաներով բողոքի ակցիան Կիևյան, «Բարեկամություն» մետրո, Օպերա, Մաշտոցի պողոտա, Հանրապետության հրապարակ, Նալբանդյան, Սայաթ-Նովա, Բաղրամյան, Օրբելի, ՄՀՀ երթուղով, հաղորդում է  NEWS.am-ը:

Մոտ հիսուն մեքենաներով «Դեմ ենք» ցուցապաստառներով մեքենաները շարժվում են փողոցներով ու բարձրախոսով մարդկանց իրազեկում են, որ 2014թ. հունվարի 1-ից ուժի մեջ մտնող օրենքի մասին։

«Հունվարի 1-ից ձեր աշխատավարձը նվազելու է 6,6-ից 13 տոկոսով։ Խնդրում ենք՝ միացեք մեր ակցիային»,- ցուցարարները հայտարարում են բարձրախոսով։

Շարասյանը հետեւում են ոստիկանական մեքենաները։ Նրանք նախապես մոտեցել են ցուցարարներին եւ խնդրել են չխախտել երթեւեկության կանոնները։

Ազգային ժողովի շենքի մոտ ցուցարարներն սկսել են միասին ազդանշան տալ։Շարունակությունը`սկզբնաղբյուր կայքում:

Հայաստանում գործող տարբեր կազմակերպություննրի 1230 աշխատակիցներ բաց նամակով դիմել են ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին, որով  նրան առաջարկում են դիմել ԱԺ և արտահերթ նիստ հրավիրել` շահագրգիռ կողմերի մասնակցությամբ  քննարկելու «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքը, վերացնելու  կուտակային կենսաթոշակի պարտադիր բաղադրիչը:

Նամակի տակ ստորագրել են Օրանժ Արմենիայի 261, Սինոփսիս Արմենիայի 487, Մենթոր գրաֆիկսի 101, ՀԱԷԿ-ի 360, Թումոյի 71, ԵՊՀ 91,   ԳԴՀ դեսպանատան 24, Անելիք բանկի 68 աշխատակիցներ:

Ինչպես ավելի վաղ Անկախ-ը տեղեկացրել էր, դեկտեմբերի 4-ին կուտակային կենսաթոշակների մասին օրենքը մեկ տարով հետաձգելու չորս խմբակցությունների (ԲՀԿ, Ժառանգություն, ՀԱԿ, ՀՅԴ) առաջարկը մերժվեց  քվեարկության  46  «կողմ »  և  54  «դեմ» արդյունքով:

Նամակը ներկայացնում  ենք ամբողջությամբ.

-Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ

Սերժ Սարգսյանին

Մեծարգո պարոն Նախագահ,

Ձեր ուշադրությունն ենք հրավիրում հետևյալ կարևորագույն խնդրի վրա, միևնույն ժամանակ ակնկալելով Ձեր անմիջական աջակցությունը դրա լուծման հարցում:

ՀՀ կառավարությունը ձեռնամուխ է եղել կենսաթոշակային բարեփոխումների ծրագրի իրականացմանը և սպասվում է, որ 2014թ. հունվարի 1-ից ուժի մեջ է մտնելու «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքով /այսուհետ նաև` “Օրենք”/ամրագրված կուտակային կենսաթոշակի պարտադիր բաղադրիչը: Հաշվի առնելով բազմաթիվ պատճառներ և հիմնավորումներ (դեմոգրաֆիկ, ֆինանսական, տնտեսական, իրավական և այլն) և լիովին գիտակցելով կենսաթոշակային բարեփոխումների անհրաժեշտությունը՝ այնուհանդերձ վստահ ենք, որ օրենքում կան լուրջ բացթողումներ և թերի հիմնավորումներ, որոնք հարվածի տակ են դնելու հարկերից չխուսափող մեծաթիվ բարեխիղճ և օրինապահ քաղաքացիների: Մասնավորապես, այդ ռիսկային խմբի մեջ են մտնում ՀՀ-ում իրենց ապագան կերտող այնպիսի երիտասարդ մասնագետներ, ինչպիսիք են՝ իրավաբաններ, հաշվապահներ, աուդիտորներ, ֆինանսիստներ, մանկավարժներ, բժիշկներ, ճարտարագետներ, միջուկային էներգետիկայի մասնագետներ և այլոք, որոնք ներգրավված են մասնագիտական բարձր որակավորում պահանջող և երկրի հեռահար զարգացման համար կենսական անհրաժեշտություն հանդիսացող ոլորտներում՝ իրավաբանական, ֆինանսական, կրթական, առողջապահական, հեռահաղորդակցության, էներգետիկայի, ինչպես նաև ՀՀ կառավարության կողմից գերակա ճյուղ հայտարարված տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ճյուղերում:

Մենք տեղյակ ենք  նաև, որ ՀՀ Նախագահի բարձր հովանու ներքո հովանավորվում և քաջալերվում են յուրաքանչյուր ոլորտում մեր հայրենակիցների ունեցած անգնահատելի ներդրումները: Դրա վառ ապացույցն է նաև Ձեր կողմից բազմիցս ընդգծված ՏՏ ոլորտի կարևորությունը ՀՀ տնտեսության զարգացման մեջ, որը հայտարարվել է որպես տնտեսության գերակա ճյուղերից մեկը։ ՏՏ ոլորտի աջակցմանն է ուղղված  Ձեր կողմից այդ ոլորտում սահմանված նախագահական կրթական պարգևները, ինչպես նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար ՀՀ նախագահի կողմից սահմանված ամենամյա մրցանակը, որին այս տարի արժանացավ «Հիտաչի» ընկերության նախկին գործադիր տնօրեն Ցուգիո Մակիմոտոն։ Սակայն կարծես թե  ՀՀ կառավարությունը և խորհրդարանական մեծամասնությունն անտեղյակ են Հանրապետության Նախագահի կողմից սատարվող և գերակա նախանշված ոլորտի խթանման կարևորությանը, քանի որ  նույն օրը, երբ պրն. Մակիմոտոն Ձեր կողմից արժանանում էր բարձր պարգևի՝ ՏՏ ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար, խորհրդարանական մեծամասնություն կազմող քաղաքական կուսակցությունների ներկայացուցիչներն իրենց կոլեկտիվ բացակայությամբ բոյկոտում են այդ նույն ՏՏ ոլորտի և բազմաթիվ այլ ոլորտների հազարավոր աշխատողների համատարած բողոքը հարուցած օրենքի քննարկման համար հրավիրված ԱԺ արտահերթ նիստը։ Իսկ ՀՀ կառավարությունը սկզբունքորեն մերժում է «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքի ցանկացած հանրային քննարկում կամ երկխոսություն շահագրգիռ շրջանակների հետ, մասնավորապես վերոհիշյալ ոլորտների ավելի քան 55 տարբեր   ընկերությունների հազարավոր աշխատակիցների՝ ՀՀ վարչապետին ուղղված դիմում-բողոքից հետո։

Որպես օրենքի հիմնավորում շեշտվում է, որ կենսաթոշակային բարեփոխումները անհրաժեշտ են, այլընտրանք չունեն, ցանկացած բարեփոխում դժվարությամբ է կյանքի կոչվում և այն որոշակի սոցիալական բեռ է ենթադրում ապահով ապագա ունենալու համար: Սակայն ինչու՞ է ենթադրվում, որ եթե բարեփոխումն անհրաժեշտ է, ապա համապատասխան օրենքի բոլոր կետերը անթերի են և չեն պարունակում ոչ բավարար գնահատականներ և ռիսկերի սխալ գնահատում:

Անգամ պինոչետյան Չիլիում համակարգը ներդրվել է որպես կամավոր և ոչ պարտադիր` այդ պահին աշխատաշուկայում ներգրավված աշխատող քաղաքացիների համար: Բերվում է նաև Էստոնիայի օրինակը, սակայն անտեսվում կամ թաքցվում է, որ Էստոնիայում պետությունը մի քանի տարի ի վիճակի չի եղել կատարելու իր պարտավորություններն ընդհանրապես, իսկ կենսաթոշակային կուտակային համակարգին մասնակցության տոկոսային հարաբերությունը հետևյալն էր՝ 2% քաղաքացի – 4% պետություն և բացի այդ օրենքն ընդունվելով 2002թ. պարտադիր է եղել միայն 1983թ-ից հետո ծնվածների համար՝ այսպիսով, նույնպես բացառելով օրենքի հետադարձ ուժի կիրառումը աշխատաշուկայում այդ պահին արդեն ներգրավված աշխատող քաղաքացիների նկատմամբ և, հետևաբար` սոցիալական լարվածության ստեղծումը: Նույն պատճառով Մակեդոնիայում օրենքն ուժի մեջ մտնելով 2006թ-ից՝ պարտադիր է եղել միայն 2003թ.-ից հետո աշխատանքի ընդունված անձանց համար: Համացանցում ամենապարզ փնտրումն իսկ ի հայտ կհանի այս համակարգի թերություններն ու ռիսկերը, որոնցից խուսափելու կամ նվազարկելու ուղիները բացակայում են Կառավարության կողմից պարտադրվող օրենքում: Տրամաբանական կլիներ որ սահմանված լինեին նաև օրենքի անցումային դրույթներ, որոնք կբացառեին 1974թ-ից հետո ծնված և արդեն աշխատող մարդկանց այս օրենքի պատճառով՝  սոցիալական բեռի ավելացումը (օրինակ` եկամտային հարկի համապատասխան չափով նվազեցում), սակայն անցումային որևէ դրույթ ընդհանրապես նախատեսված չէ։

Վերոգրյալի լույսի ներքո, մեր խորին համոզմամբ, միանգամայն բնական է, որ ստեղծված իրավիճակը օրենքում տեղ գտած մի շարք դրույթների` ՀՀ Սահմանադրությանը հակասելու արդյունքն է հանդիսանում։ Մասնավորապես և հատկապես կուզենայինք Ձեր ուշադրությունը դարձնել այն փաստին, որ քննարկվող Oրենքի ուժով սահմանափակվում է անձին պատկանող սեփականությունը իր հայեցողությամբ  տիրապետելու, օգտագործելու, տնօրինելու և կտակելու անձի սահմանադրական իրավունքը, Օրենքի ուժով խտրական պայմաններ են սահմանվում կախված 1) տարիքից և 2) անձանց գույքային վիճակից, անձանց իրավական վիճակը վատթարացնող իրավական ակտին /Օրենքին/ տրվում է հետադարձ ուժ` փաստացի տարածելով դրա գործողությունը մինչև 2014թ. հունվարի 1-ը ծագած աշխատանքային և այլ իրավահարաբերություններին և այլն:

Բացի այդ, տարիներ առաջ տուն գնած և իր աշխատավարձի մոտ 75%-ը հիփոթեքային և այլ վարկեր մուծող, ինչպես նաև ընտանիքի անգործունակ անդամներին պահող աշխատող քաղաքացին ուղղակի ի վիճակի չէ վճարելու ոչ միայն իր համախառն եկամտի 5%-ից ավելին, այլև այդ 5%-ը, ինչն իրականում կազմում է 6.6% – մինչև 13.5% է, քանի որ հաշվարկվում է համախառն եկամտից և գանձվում զուտ եկամտից՝ հարկումից հետո: Եվ նման օրինակները շատ են, ինչը փաստում է, որ քննարկվող օրենքով սոցիալական բեռի ավելացման ռիսկերը պատշաճ չեն հաշվարկված և որոշ դեպքերում իրականության հետ որևէ աղերս չունեն: Որքանո՞վ է արդարացված՝ բարեկեցիկ ապագայի տեսլականով հարվածի տակ դնել ներկան:

Ավելորդ չենք համարում նաև նշել, որ ՀՀ կառավարությունը ըստ հաստատված ժամանակացույցի անգամ թերացել է ժամանակին կատարել օրենքի կիրառման հետ կապված մի շարք միջոցառումներ.

Ա) Այսպիսով, ֆոնդերի կառավարիչները ըստ քննարկվող օրենքի պետք է լիցենզավորված լինեին դեռ 2013թ.-ի հուլիսի 1-ի դրությամբ, սակայն նամակը գրելու պահին, երբ ընտրություն կատարելու համար մնացել է մոտ մեկ ամիս ժամանակ, Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ընդամենը մեկ կազմակերպություն է օրեր առաջ ստացել համապատասխան լիցենզիա, ինչը հանգեցրել է այն իրավիճակին, որի պայմաններում մարդիկ զրկվել են նույնիսկ կառավարիչների կողմից կառավարվող ֆոնդերի ընտրության հնարավորությունից: Հարկ է նշել, որ նմանատիպ ընտրությունն էլ իր հերթին պահանջում է ընտրողի մոտ որոշակի սպեցիֆիկ ֆինանսական գիտելիքների առկայություն և անհրաժեշտություն կա հանրության լայնածավալ զանգվածային կրթական միջոցառումներ իրականացնելու, որպեսզի մարդիկ հնարավորություն ստանան համապատասխան ընտրություն կատարելու: Ստացվում է, որ ՀՀ Կառավարության կողմից ժամանակին համապատասխան միջոցառումներ չիրականացնելու հետևանքով համապատասխան տեղեկատվություն և գիտելիք չունենալու պատճառով անձը զրկվում է ընտրություն կատարելու իրեն վերապահված նաև այդ իրավունքից, միաժամանակ իր կամքից անկախ խախտելով Օրենքով սահմանված ֆոնդի ընտրության իր պարտավորությունը (Օրենքի 37.1 կետ):

Բ) ՀՀ կառավարության կողմից պատշաճ չի կազմակերպվել և իրականացվել օրենքի վերաբերյալ հանրային պատշաճ քննարկումներ և օբյեկտիվ իրազեկման աշխատանքներ:

Գ) Օրենքում առկա են նաև թերություններ և հակասություններ, որոնց կիրառումը կհանգեցնի մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների խախտմանը, այս մասին բազմիցս հայտնել ենք ՀՀ կառավարությանը, սակայն ապարդյուն:

Մեծարգո պարոն Նախագահ, հաշվի առնելով վերը նշված փաստարկները, ինչպես նաև խնդրո առարկա համակարգի կիրառման միջազգային փորձը և օբյեկտիվ արդյունքները, համարում ենք, որ այն կուտակային կենսաթոշակի պարտադիր կիրառելու պահանջը մեր երկրում ժամանակավրեպ է և խիստ ռիսկային:

Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ օրենքի ընդունման գործընթացում, դուք ևս ունեցել եք մասնակցություն, արդեն իսկ վավերացրել եք այն, ուստի անհրաժեշտ ենք համարում դիմել Ձեզ և ստանալ Ձեր անմիջական մասնակցությունն այս հարցում: Հետևաբար, դիմելով Ձեզ առաջարկում ենք արձագանքել մեր կողմից բարձրացված հարցերին և լուծման նպատակով ուղերձով դիմել ՀՀ Ազգային ժողովին եւ արտահերթ նիստ հրավիրել, առաջարկել որպեսզի համապատասխան մասնագետների և շահագրգիռ կողմերի մասնակցությամբ սկսեն հանրային լայն քննարկումներ և լրամշակեն օրենքը՝ օրենքից հանելով կուտակային կենսաթոշակի պարտադիր բաղադրիչը և վերացնել օրենքում առկա հակսություններն ու թերությունները:

Մենք սիրում և ցանկանում ենք շենացնել մեր երկիրն ու պետությունը, որը ոչ թե ժառանգություն ենք ստացել մեր ծնողներից, այլ պարտքով ենք վերցրել մեր երեխաներից:

Խնդրում ենք հետամուտ   լինել այս խնդիրների լուծմանը և կանխել  ՀՀ-ում ապրող և բարեխիղճ հարկեր վճարող քաղաքացիների նկատմամբ կիրառվող սոցիալական անարդարությունը:

Ակնկալում ենք Ձեր դրական պատասխանը` օրենքով սահմանված ժամկետներում եւ կարգով  հետևյալ հասցեին`

«Սինոփսիս Արմենիա» ՓԲԸ, ք: Երևան, Արշակունյաց 41

Հարգանքներով,

Նախաձեռնող խմբի ներկայացուցիչներ՝

Լեւոն Հարությունյան   /     /

Մանե Թանդիլյան    /     /

Դավիթ Խաժակյան    /     /

Տեղեկացնում ենք նաև, որ սույն նամակը կենթարկվի բաց հրապարակման:

Կից ներկայացնում ենք նամակում մատնանշված խնդիրներով մտահոգված, դրանում առաջադրված լուծումներին սատարող Հայաստանի Հանրապետության տարբեր տնտեսական ոլորտներում աշխատող երիտասարդ մասնագետների ցուցակը՝ վերջիններիս _________ ստորագրություններով /_______ Էջ/՝ հետեւյալ կազմակերպություններից՝

ԱԶԷԱ ՍՊԸ 8

ԱԹԹԵՍՔ ԴԻՎԵԼԸՓՄԵՆԹ 33

ԱԼՏԱԿՈԴ 46

ԱՅ-ԱՅ-ՋԻ ՍՊԸ 8

ԱՆԵԼԻՔ ԲԱՆԿ 68

ԱՌՎԵՍՏ ՔՈՄՈՒՆԻՔԵՅՇՆՍ ՔՈՐՓՈՐԵՅՇՆ 5

ԱՎԱՏԱ ՍՈՖԹ ՍՊԸ 6

ԱՐԴԻՆՆՈՏԵԽ 25

ԱՐՄԵՆԻԱՆ ԴԱՏԱՔՈՄ ՔԱՄՓՆԻ 23

ԲԻ2 ՍՊԸ 31

ԳԱԼԼԱՐԻ ՍԻՍԹԵՄՍ 11

ԳԱՐՄՈՆԱՏՐԻՔՍ ԻՆԿ 9

ԳԵՐՄԱՆԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱՅԻՆ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԴԵՍՊԱՆԱՏՈՒՆ 24

ԳԼԱՔՈՐ ՍՄԻԹ ԲԼԱՅՆ 8

ԵՊՀ 91

ԵՐԵՎԱՆ  ՓՐՈԴԱՔՇՆ Ս 27

ԵՐՄՄԳՀԻ ՓԲԸ 101

ԷԳՍ 12

ԷԼԹԻԷՔՍ ՔՐԻԴԵՆՍ ԱՐՄԵՆԻԱ 38

ԷՍԵՆՇԼ ՍԼՅՈՒՇՆՍ ՍՊԸ 13

ԷՍԵՆՇԼ ՍՈԼՅՈՒՇՆՍ ՍՊԸ 17

ԷՍ-ԷՖ-ԷԼ 49

ԷՍ-ՍԻ-ԴԻ-ԷՄ 52

ԷՓԻՋԻ ԼԷԲՍ ԷՅ-ԷՄ 27

ԹԵԼԻԳԵՅԹ 10

ԹԵՈԿԵՆ 25

ԹՈՒՄՈ 71

Ի.ԱՐ.ԷՍ.ԷՅ.ԷՄ 16

ԻՆՆՈՎԱ ԱՅԷՄ ՍՊԸ 10

ԻՔՍ-ԱՐՏ ՍՊԸ 25

ԼՈՒԳԵՐԱ ԵՒ ՄԱԿԼԵՐ ՍՊԸ 5

ՀԱԷԿ 360

ՄԱԿԱԴԱՄԻԱՆ ԱՌ 51

ՄԱՆԱՆԱ ԳՐԵՅՆ ՍՊԸ 2

ՄԱՐԳԱՍՈՖԹ 23

ՄԵՄՈՒԱՐ ՍՒՍԹԵՄԶ 6

ՄԵՆԹՈՐ ԳՐԱՖԻԿՍ 101

ՄՈՆԻՏԻՍ ՋԻ-ԷՖ-ԱՅ 35

ՆԱԻՐԻ ՍՈՖԹ ԻՆՔ 21

ՈՒՐԱՆԻԴԱ 10

ՌՈՒՏԵԼ ՍՊԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՆ Մ/Ճ 10

ՍԱՈՒԹԹԵՔ ՔԸՆՍԱԼԹԻՆԳ ԻՆԿ 24

ՍԻՆԵՐՋԻ ԻՆԹԵՐՆԵՅՇՆԼ ՍԻՍԹԵՄԶ ՄԱՍՆԱՃՅՈՒՂ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ 116

ՍԻՆՈՓՍԻՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ՓԲԸ 487

ՍԻ-ՔՅՈՒ-ՋԻ 30

ՍԻՍՏՐՈՏԵԽ 22

ՍՈՆԻՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ՀՈԼԴԻՆԳՍ 13

ՍՈՐՍԻՈ 31

ՎԵԲԲ ՖՈՆՏԵՆ ՀՈԼԴԻՆԳ 20

ՎԻԷՄՈՒԵՐ ԻՍԹԵՐՆ ՅՈՒՐՈՓ 51

ՎՕԼՕ ՍՊԸ 20

ՔՅՈՒԲԻՔ 5

ՔՈՒԵՍԹՐԵՅԴ ԻՆՏԵՐՆԵՅՇՆԼ ԻՆԿ. 34

ՔՈՒԼԵՅՍԻՍ 5

ՕԳՄԱ ԱՓԼԻՔԵՅՇՆՍ 25

ՕԶ ՍՈՖԹ 15

ՕՐԱՆԺ ԱՐՄԵՆԻԱ ՓԲԸ 261

ՕՓԵՆ ՍՈՖԹ ՔՈՆՍԱԼԹ 54

ՖԱՅԴԵՔ ԱՐՄԵՆԻԱ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ 2

ՖԻՆՔԱ ՈՒՎԿ ՓԲԸ 21

ՖԻՐՄՓԼԵՅՍ 21

ԱՅԼ ԱՆՁԻՔ 1230

Ազգային ժողովում երեկ ՀԱԿ խմբակցությունը ներկայացրել էր կոռուպցիայի մասին հարցապնդում: Այսօր կայացավ հարցապնդման քվեարկությունը, սակայն միայն այդ ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը դիմեց խորհրդարանական մեծամասնությանը՝ հորդորելով կողմ քվեարկել հարցապնդմանը: ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանը նշեց, որ իր խմբակցությունը դեմ է քվեարկելու. «Դուք խնդիր ունեք, դուք էլ լուծեք: Անհեթեթությունները չեն կարող իրավական տեսք ստանալ», – շեշտեց նա:

Այնուհետև վարման կարգի վերաբերյալ ելույթի ժամանակ ԱԺ փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովը դիմեց քաղաքական փոքրամասնության «մի հատված»-ին: Նրա ելույթը, սակայն, ընդհատեց ՀԱԿ խմբակցության անդամ Նիկոլ Փաշինյանը: ԱԺ փոխնախագահ Հերմինե Նաղդալյանը պատգամավորին  հանգստացրեց՝ նշելով, որ եթե Շարմազանովը բովանդակային քննարկման մեջ մտնի, ինքը կարձագանքի:

Շարմազանովը, դիմելով Փաշինյանին, խոսքում թույլ տվեց «արա» արտահայտությունը, ինչին ի պատասխան՝ Փաշինյանը նշեց. ««Արա»-ն դու ես ու քո շեֆը»:
Արդյունքում նախագիծը չընդունվեց ձայների 10 կողմ, 62 դեմ հարաբերակցությամբ:

«Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն Վիկտոր Ռեբեցը դեկտեմբերի 5-ին կայացած խորհրդակցության ժամանակ ամփոփեց Ընկերության նոյեմբերին կատարած աշխատանքի արդյունքները:

Առաջին հերթին ՀԿԵ ղեկավարը նշեց, որ 2013 թվականի նոյեմբերին անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի հետ համեմատ 6,2%-ով ավելացել են բեռնափոխադրումների ծավալները, իսկ 6,4%-ով՝ բեռնաշրջանառությունը: Առավել ակտիվ կայարանների շարքում Վիկտոր Ռեբեցը նշեց Դալարիկը, Կարմիր Բլուրը և Երևանը:

Երկաթուղու ձեռքբերումների թվում գլխավոր տնօրենը նշեց, մասնավորապես, տրանզիտային վագոնների պարապուրդի կրճատումը, բեռնատար գնացքի քաշի ավելացումը 36 տոննայով, միջին տեղամասային արագության աճը 2 կմ/ժամով:

2012 թվականի նոյեմբերին բեռնատար գնացքի միջին քաշը ՀԿԵ-ում կազմում էր 1494 տոննա, իսկ միջին տեղամասային արագությունը՝ 30,8 կմ/ժամ:

Միևնույն ժամանակ Վիկտոր Ռեբեցը հավաքվածների ուշադրությունը հրավիրեց այն փաստին, որ նոյեմբերին կրճատվել էր լոկոմոտիվների ու վագոնների արտադրողականությունը, ղեկավարներին հանձնարարելով իրավիճակը շտկելու ուղղությամբ անհրաժեշտ քայլեր ձեռնարկել:

Նա խորհրդակցության մասնակիցներին հիշեցրեց ենթակառուցվածքի արդիականացման ու առողջացման, գնացքների անվտանգ երթևեկության ուղղություններով տարվող աշխատանքների ակտիվացման անհրաժեշտության մասին:

Խորհրդակցության ավարտին Ընկերության գլխավոր տնօրենը հանձնարարեց դեկտեմբերին ապահովել բեռնման նախատեսված ցուցանիշների կատարումն, իրականացնել գնացքների անվտանգ երթևեկությանն ուղղված միջոցառումները, վերականգնել ձեռնարկությունների արդյունավետ տեխնոլոգիաների ու էսթետիկայի պարգևատրման պրակտիկան:

ԵԱՀԿ Նախարարների խորհրդի՝ Կիևում անցկացվող նիստի կապակցությամբ, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրների պատվիրակությունների ղեկավարները (Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը, Ֆրանսիայի Եվրոպական հարցերով նախարար Թիերի Ռեպանտենը, ԱՄՆ պետքարտուղարի՝ Եվրոպայի և Եվրասիական հարցերով տեղակալ Վիկտորիա Նուլանդը), Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Էլմար Մամեդյարովը պայմանավորվեցին արդեն ձեռք բերվածի հիման վրա շարունակել համատեղ աշխատանքը` ուղղված Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի արդարացի և խաղաղ կարգավորմանը:

Համանախագահող երկրների պատվիրակությունների ղեկավարները ողջունեցին Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների միջև, վերջերս, բարձր մակարդակով երկխոսության վերսկսումը և հույս հայտնեցին, որ առաջիկա հանդիպումները կնպաստեն խաղաղ կարգավորման գործընթացին: Նրանք կոչ արեցին կողմերին դիտարկել միջոցներ, որոնք կնվազեցնեն լարվածությունը տարածաշրջանում:

Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները պայմանավորվեցին հանդիպել 2014 թվականի սկզբին` Մինսկի խմբի համանախագահների հովանու ներքո` նախապատրաստելու համար բարձրագույն մակարդակով հետագա բանակցությունները:

Նախարարներն նշեցին, որ տարածաշրջանի բնակչությունը ակնկալում է և արժանի է առաջընթացի չափազանց ձգձգված հակամարտության կարգավորման գործընթացում: Նախարարները բարձր գնահատեցին համանախագահող երկրների միջնորդական դերակատարությունը:

Դեկտեմբերի 4-ին, ժամը 13.15-ին, ոստիկանության Էրեբունու բաժնի ծառայողները Սասունցի Դավթի կայարանամերձ հրապարակի մոտակայքից բերման են ենթարկել 1959 թ. ծնված Արաքսի Գ.-ին, որը նոյեմբերի 25-ից հետախուզվում էր յուրացնելու կամ վատնելու մեղադրանքով:

***
Ոստիկանության Մալաթիայի բաժնի ծառայողների ձեռնարկած օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շնորհիվ` դեկտեմբերի 4-ին, ժամը 12.30-ին, Մալաթիայի տոնավաճառի մոտակայքից բերման է ենթարկվել 1953 թ. ծնված Յուրիկ Մ.-ն, որը դեկտեմբերի 3-ից հետախուզվում էր գողության մեղադրանքով:

***
Ոստիկանության Մաշտոցի բաժնի և ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 3-րդ վաշտի ծառայողների բացատրական աշխատանքների շնորհիվ` դեկտեմբերի 4-ին, ժամը 20.00-ին, բաժին է ներկայացել 1978 թ. ծնված Արմեն Հ.-ն, որը 2003 թ. ապրիլի 30-ից ՌԴ իրավապահների կողմից հետախուզվում է ՌԴ քր. օր.-ի 160 հոդվածի 3-րդ մասի «Բ» կետի մեղադրանքով:

Դեկտեմբերի 4-ին, ժամը 11.20-ին, ոստիկանության Գեղարքունիքի մարզային վարչության և Գավառի բաժնի ծառայողները Գավառ քաղաքի շուկայի տարածքից բերման են ենթարկել 1985 թ. ծնված Երեմ Կ.-ին, որը հոկտեմբերի 10-ից ՌԴ Մոսկվա քաղաքի իրավապահների կողմից հետախուզվում էր ՌԴ քր. օր.-ի 146 հոդվածի /հեղինակային իրավունքի խախտում/ և 273 հոդվածի  /համակարգչային հանցագործություն/ 2-րդ մասերի մեղադրանքով: