Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 20.30-ին, ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության օպերատիվ խմբի կողմից Մոսկվա-Երևան չվերթի ինքնաթիռով ՀՀ է տեղափոխվել 1973 թ. ծնբած Բենիկ Ս.-ն, որը 2010 թ. դեկտեմբերի 10-ից ոստիկանության Սևանի բաժնի կողմից հետախուզվում էր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի մեղադրանքով` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտներն օրինականացնելը (փողերի լվացումը), որը կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ:
Խափանման միջոցը` կալանք:
Բենիկ Ս.-ն փոխանցվել է ոստիկանության Սևանի բաժնի ծառայողներին:

Բախվել են «Լեքսուս» և «Նիսան Մաքսիմա» մակնիշի ավտոմեքենաներ

Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 00.30-ին, Երևանի Ա. Ավետիսյան և Վ. Փափազյան փողոցների խաչմերուկում իրար են բախվել «Լեքսուս» և «Նիսան Մաքսիմա» մակնիշի ավտոմեքենաներ, ինչի հետևանքով «Նիսան Մաքսիմա»-ի ուղևորուհին և «Լեքսուս»-ի 2 ուղևորները մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

Պատահար խաչմերուկում

Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 08.30-ի սահմաններում, «ԿԻԱ» մակնիշի ավտոմեքենան Երևանի Հասրաթյան և Մարտիրոսյան փողոցների խաչմերուկում վրաերթի է ենթարկել երիտասարդի, որը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

«Տոյոտա»-ն բախվել է էլեկտրասյանը

Սեպտեմբերի 21-ին, ժամը 01.30-ի սահմաններում, «Տոյոտա» մակնիշի ավտոմեքենան Երևանի Ծովակալ Իսակովի պողոտայում բախվել է էլեկտրասյանը. վարորդը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել հիվանդանոց:

Կատարվում է քննություն:

Ինքնաշեն հրազեն և 65 փամփուշտ

Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը19.56-ին, ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում հաղորդում է ստացվել, որ մի քաղաքացի զենք-զինամթերք է թողնում Եռաբլուրի տարածքում` ծառերի մեջ:
Մեկնած օպերատիվ խումբը նշված վայրում հայտնաբերել է ինքնաձիգի նմանվող ինքնաշեն հրազեն և 5,45 մմ տրամաչափի 65 փամփուշտ:
Նշանակվել է դատաձգաբանական փոձաքննություն:
Կատարվում է հետաքննություն:

Փամփուշտներ և նռնակի պայթուցիչ

Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 19.30-ին, մի քաղաքացի ներկայացել է ոստիկանության Վարդենիսի բաժին և հանձնել 7,62 մմ տրամաչափի ինքնաձիգի 65, 7,62 մմ տրամաչափի «Կարաբին» ինքնաձիգի 59 փամփուշտ և նռնակի պայթուցիչ:
Նշանակվել է փորձաքննություն:
Կատարվում է հետաքննություն:

«Ֆ-1» նռնակ, ազդանշանային սարք, ականանետի արկի 2 գլխիկ, 45 փամփուշտ և ազդանշանային ինքնաձիգի 1 փամփուշտ

Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 13.45-ին, Արևիկ գյուղի մի բնակիչ ներկայացել է ոստիկանության Մեծամորի բաժին և կամավոր հանձնել «Ֆ-1» տիպի նռնակ` առանց պայթուցիչի, ձեռքի ազդանշանային սարք, ականանետի արկի 2 գլխիկ, տարբեր տրամաչափի 45 փամփուշտ և ազդանշանային ինքնաձիգի 1 փամփուշտ:
Ներկայացվածն ուղարկվել է փորձաքննության:

Սեպտեմբերի 20-ին տեղի է ունեցել ՀՀ Հանրային խորհրդի փոքր խորհրդի նիստ:

ՀԽ նախագահ Վազգեն Մանուկյանը խորհրդի անդամներին տեղեկացրել է, որ ս.թ. հոկտեմբերի 5-ին նախատեսվում է Հանրային խորհրդի հանդիպումը ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի հետ:

Վազգեն Մանուկյանն առաջարկել է վարչապետի հետ հանդիպմանը քննարկել Մաքսային միությանն անդամակցելու հարցը, դրա տնտեսական ու քաղաքական բաղադրիչները` միաժամանակ քննարկելով  ԵՄ Ասոցացման համաձայնագրի գործընթացը, որի մաս են կազմում նաև Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի գոտու դրույթները:

Մանուկյանն առաջարկել է նաև վարչապետի հետ հանդիպման ժամանակ բարձրացնել այնպիսի հիմնախնդիրներ, ինչպիսիք են արտագաղթը, կրթական, առողջապահական, քաղաքաշինական ոլորտի խնդիրները:

Հանրային խորհրդի անդամներ Վլադիմիր Մովսիսյանն ու Յուրի Ջավադյանն առաջարկել են քննարկման առարկա դարձնել Թուրքիայի հետ սահմանային ջրերի օգտագործման հարցը: Մովսիսյանի խոսքով` շատ շուտով թուրքերը կկուտակեն սահմանային ջրային ահռելի պաշար, որի դեմ Հայաստանը պետք է հակաքայլեր անի: Նրանց խոսքով`  հակաքայլեր իրականացնելու լուրջ հնարավորություններ կան, և իրենք պատրաստ են այդ առումով գործնական առաջարկներ անել,  որոնք էլ կներկայացվեն հանդիպման ժամանակ:

ՀԽ անդամ Հովիկ Մուսայելյանն առաջարկել է վարչապետի հետ հանդիպմանը բարձրացնել նաև Տաղավար տոները ոչ աշխատանքային օրեր դարձնելու, փոխարենը դրանք շաբաթ օրեր տեղափոխելու հարցը` նշելով, որ դա խաթարում է բնականոն աշխատանքային հունը և խնդիրներ առաջացնում թե՛ գործատուների, թե՛ աշխատողնների համար:

Նիստի ավարտին Վազգեն Մանուկյանն առաջարկել է բարձրացվող խնդիրներն առավել համակողմանիորեն ուսումնասիրել և մինչ վարչապետի հետ հանդիպմանը ևս մեկ նիստ գումարել` որոշակիացնելու ներկայացվելիք հարցերի շրջանակը:

Էդվարդ Նալբանդյանը ելույթ ունեցավ Հռոմի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտում

Սեպտեմբերի 20-ին ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպեց Սուրբ Աթոռի Պետությունների հետ հարաբերությունների հարցերով քարտուղար արքեպիսկոպոս Դոմինիկ Մամբերտիին:

Հանդիպմանը նախարար Նալբանդյանը նշեց, որ Հայաստանի և Սուրբ Աթոռի միջև սերտ հրաբերություններ են հաստատված, ձևավորված է արդյունավետ համագործակցություն բարի ավանդույթներով՝ հիմնված ընդհանուր քրիստոնեական արժեհամակարգի վրա։

Սուրբ Աթոռի Պետությունների հետ հարաբերությունների հարցերով քարտուղարը ողջունեց և կարևորեց Վատիկանում Հայաստանի դեսպանության բացումը և տեղեկացրեց, որ Սուրբ Աթոռում ևս ուսումնասիրվում  է Երևանում դիվանագիտական ներկայացուցչություն հիմնելու հարցը։

Էդվարդ Նալբանդյանն ու Դոմինիկ Մամբերտին վստահություն հայտնեցին, որ Վատիկանում ՀՀ դեսպանության բացումը նոր խթան կհանդիսանա երկկողմ փոխգործակցության առավել ամրապնդման ու ընդլայնման գործում։

Նախարար Նալբանդյանն ու արքեպիսկոպոս Մամբերտին հանգամանալից զրույց ունեցան Հայաստանի և Վատիկանի հարաբերությունների զարգացման ուղիների շուրջ։

Նույն օրը Էդվարդ Նալբանդյանը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ ծավալուն ելույթով հանդես եկավ Հռոմի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտում, որին ներկա էին Իտալիայի ԱԳՆ բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ, Հռոմում հավատարմագրված բարձրաստիճան դիվանագետներ, քաղաքագետներ, վերլուծաբաններ, լրագրողներ:

Նախարար Նալբանդյանն իր ելույթում ներկայացրեց հայ-իտալական հարաբերությունները, ղարաբաղյան հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ Հայաստանի և միջազգային հանրության կողմից գործադրվող ջանքերը, Հայաստան- Եվրոպական Միություն համագործակցությունը, միջազգային և տարածաշրջանային մի շարք խնդիների վերաբերյալ Հայաստանի մոտեցումները։

Ելույթից հետո Հայաստանի արտգործնախարարը պատասխանեց ներկաների բազմաթիվ հարցերի։

Արձագանքելով Ադրբեջանի դեսպանության ներկայացուցչի հարցին՝ նախարար Նալբանդյանը խոսելով Ադրբեջանի բարձագույն ղեկավարության կողմից քարոզվող հայատյացության, Հայաստանի հանդեպ հնչեցվող տարածքային նկրտումների, ռազմատենչ հայտարարությունների և պատերազմի սպառնալիքի մասին, ասաց. «Նույնիսկ այսօր, մարդասպան Սաֆարովի հերոսացումից և այդ քայլի համար ողջ աշխարհի, մարդու իրավունքներով զբաղվող բոլոր  միջազգային կազմակերպությունների կողմից դատապարտվելուց մեկ տարի անց, Ադրբեջանի ղեկավարությունը իր տարակուսանքն է արտահայտում միջազգային հանրության դիրքորոշման կապակցությամբ, հակադրվում դրան և գլուխ գովում թե ճիշտ է արել։  Իսկ ի՞նչ էին նրանք ակնկալում: Որ միջազգային հանրությունը կծափահարի՞ զավեշտալի քայլին։ Այդ երկրի ղեկավարությունը պնդում է, թե այն, ինչ արվել է, շատ լավ է: Ամոթալի է, որ որևէ երկրի ղեկավար մարդասպանի հերոսացումը կարող է լավ բան համարել»։

Էդվարդ Նալբանդյանը հիշեցրեց, որ Եվրախորհրդի մարդու իրավունքների հանձնակատարը զգուշացրել է, որ նման մեկի հերոսացումն ու պարգևատրումը դեմ է գնում մարդու իրավունքների բոլոր ընդունված չափանիշներին: ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հարցերով բարձր հանձնակատարը նշել է, որ էթնիկական ատելության հողի վրա հանցագործությունը պետք է դատապարտվի և ըստ պատշաճի պատժվի, այլ ոչ թե հասարակավ հերոսացվի:

«Սրանում է կայանում միջազգային հանրության և Ադրբեջանի ղեկավարության ընկալումների տարբերությունը, այդ պատճառով են միջազգային հանրությունը և Ադրբեջանը խոսում տարբեր լեզուներով, այդ պատճառով է  Ադրբեջանի և միջազգային հանրության միջև խորանում քաղաքակրթական անդունդը», – շեշտեց Հայաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարը։

 Գագիկ Ա թագավորը (990-1020) Բագրատունյաց Հայաստանի թերևս ամենազորեղ տիրակալն էր: Նրա գերիշխանությունը, պատմական Հայաստանի տարածքում գտնվող առանձին թագավորություններից ու իշխանություններից զատ, ճանաչում էին նաև Վրաստանը, Աղվանքը: Գագիկ Առաջինի լրիվ տիտղոսը «Շահնշահ հայոց և վրաց» էր:

Գագիկ Առաջինի գահակալումը մշուշով է պատված: Նա հաջորդեց եղբորը` Սմբատ Բ Տիեզերակալին (977-990), որը, չնայած իր մեծադղորդ մականվանը, թուլակամ էր և իր թագավորության ընթացքում թերևս մեկ մեծագույն գործ կատարեց` Անիի ընդարձակումն ու Սմբատաշեն պարիսպների կառուցումը:

Գագիկ Բագրատունին, ենթադրաբար, Աշոտ Գ Ողորմած արքայի (954-977) կրտսեր որդին էր: Աշոտ Շահնշահի որդիներից երկուսը` Սմբատը և Կյուրիկե-Գուրգենը, թագ ունեին: Վերջինս հիմնադիրն էր Լոռու կամ Տաշիր-Ձորագետի թագավորության: Գագիկը հորից ժառանգություն չի ստացել: Նրա պատանեկության և երիտասարդության տարիների մասին պատմությանը ոչինչ հայտնի չէ:

Սմբատ Բ-ի գահակալման վերջին տարիները լի էին քաղաքական փոթորիկներով: Հայաստանին սպառնում էին արաբական էմիրությունները: Պատմիչները փաստում են, որ Սմբատը փորձում է պատերազմ սկսել արաբական էմիրությունների դեմ, սակայն նրան դավում է արքաեղբայր Գագիկը, որ արդեն Անիում էր հաստատվել:

Սմբատ արքայի դեմ մայրաքաղաք Անիում մեծ դժգոհություն կար: Նա ամուսնացել էր հարազատ քրոջ դստեր հետ, ինչը առաջացրել էր բնակչության և հոգևորականության դժգոհությունը: Գագիկ արքաեղբայրը, օգտվելով այդ դժգոհություններից, իր շուրջը հավաքեց հայոց ավագանուն և պետական հեղաշրջում կատարեց. սպանելով եղբորը` գրավեց հայոց գահը: Այդ մասին ակնարկում է Գագիկ Առաջինի պալատական պատմիչ Ստեփանոս Ասողիկը, որ ընդհանուր առմամբ գովաբանելով Գագիկ Առաջինին` գրում է. «Ավաղ, միում չարին, որ արգել զբանս գովեստի իւրոյ…»

Ինչևիցե, Գագիկ Առաջինը դավադրաբար սպանում է եղբորը և տիրանում հայոց գահին: Նրա այդ քայլն ընդվզում է առաջացնում երկրում: Քանի որ Սմբատ Բ-ն անժառանգ էր, նրանից հետո ավագության կարգով գահը պիտի ժառանգեր Լոռվա թագավոր Գուրգեն-Կյուրիկե Առաջինը (962-990) կամ նրա որդի Դավիթ Ա Անհողինը, որ թագավորեց Լոռիում 990-1048 թթ.: Սա էլ պատճառ դարձավ Լոռվա թագավորության ապստամբության: Գագիկի դեմ ապստամբեցին նաև Սյունիքի թագավորությունը և Վանանդը: Վանանդի թագավորության արքայազն Ծիթվասանը Հաղբատում թողած մի արձանագրության մեջ Դավիթ Անհողինին կոչում է ինքնակալ արքա: Սա նշանակում է, որ Վանանդի տունը ևս ճանաչում է Գագիկի անօրինությունը և Դավթի օրինական պահանջը:

Գագիկ Առաջինի դեմ մեծ հուզումներ առաջացան նաև Անիում: Ժողովուրդն ըմբոստանում է: Անգամ լուրեր են շրջում, թե Սմբատ արքան չի մահացել, ողջ է: Ժողովրդական հուզումները հանդարտեցնելու համար Գագիկ Առաջինը կարգադրում է բացել Սմբատ Բ-ի շիրիմը և ի ցույց դնել ժողովրդին, որ բոլորը համոզվեն արքայի մահվան հարցում և հանդարտվեն: Սա ևս մեկ վկայություն է, որ Գագիկը պետական հեղաշրջմամբ է տիրացել հայոց գահին, քանզի կարգադրել էր անհապաղ թաղել Սմբատի դին և արագ թագադրվել էր` առանց պաշտոնական արարողակարգի:

Գահ բարձրանալով` Գագիկ Առաջինը նախ և առաջ փորձեց ամրապնդել իր իշխանությունը: Նա ամրացրեց հայոց բանակը` թվաքանակը հասցնելով 100 հազարի: Մատթեոս Ուռհայեցին Գագիկի բանակի մասին գրում է. «Եւ յայնմ աւուր լինէր հանդէս զօրաց նորա հարիւր հազարաց վառելոց ընտիր արանց ի մարտ պատերազմաց անուանեաց և քաջ կորովեացէ վասն զի որպէս զկորիւնս առիւծուց կամ որպէս զձագս արծուեաց յուզէին զօր պատերազմին»։

Կառավարման առաջին տարիներն անցկացրեց շարունակական պատերազմների մեջ: 992 թ. նա արշավեց Սյունիք և մի շարք գավառներ գրավեց Սյունյաց թագավորությունից և Փառիսոսից: Ապա որոշ նվաճումներ  ունեցավ Վասպուրականում` իր թագավորությանը միացնելով Ծաղկոտն և Կոգովիտ գավառները, գրավեց նաև Վայոց ձորը, Բասենը: Մի խոսքով, Գագիկ Առաջինն Անիի թագավորության տարածքն ընդլայնեց հայկական մյուս թագավորությունների տարածքների հաշվին:

Շուտով` 998 թ. Գագիկի թագավորությանը սպառնաց Ատրպատականի Մամլան ամիրան, որը մեծ զորքով շարժվեց Հայաստանի վրա: Գագիկը զորահավաք հայտարարեց, դաշինք կնքեց Տայքի զորեղ տիրակալ Դավիթ Կյուրոպաղատի, վիրա-աբխազական թագավորության հետ և Ծումբի ճակատամարտում ջախջախեց թշնամուն: Այս հաղթանակը ամրապնդեց Գագիկի դիրքերը:

1001 թ. Գագիկ Առաջինի դեմ ապստամբեց եղբորորդին` Լոռվա երիտասարդ թագավոր Դավիթ Ա Անհողինը, որն ուզում էր տիրանալ իր հայրական ժառանգությունը համարվող Անիին: Գագիկը մեծ զորքով շարժվեց Լոռի, սակայն երեք ամիս այնտեղ անցկացնելուց հետո այդպես էլ չհանդիպեց Դավթի բանակին: Պատմիչներն առհասարակ մշուշոտ են ներկայացնում այս դեպքերը: Հավանաբար Դավիթն իր բանակով նույն միջոցին ներխուժել էր Շիրակ` Գագիկ Առաջինի տիրույթները: Ամեն դեպքում, գործը բախման չհասավ և կողմերը նստեցին բանակցությունների: Ցավոք, Շիրակավանի բանակցությունների մասին էլ շատ բան հայտնի չէ: Պարզ է մեկ բան. արդյունքում Գագիկ Առաջինը Լոռիում ձեռք բերեց Կայան և Կայծոն ամրոցները:

Արտաքին հարաբերություններում Գագիկ Առաջինն իրեն բավական ամուր էր զգում: Օրեցօր Բյուզանդիայի ճնշումը մեծանում էր հայոց թագավորությունների դեմ: Բյուզանդիան, ձգտելով դեպի արևելք, փորձում էր գրավել Հայաստանը: Այդ նպատակով 1000 թ. Արևելք է ժամանում բյուզանդական հզոր միապետ Վասիլ Բ Բուլղարասպանը: Շատ հայ գահակալներ և իշխաններ ընդառաջ գնացին և դիմավորեցին Բյուզանդիայի կայսերը: Բայց Գագիկ Առաջինն իր պատվից վեր համարեց դա և արհամարհեց Վասիլին:

Գագիկ Առաջինի թագավորությունը բավական ընդարձակ էր և ուժեղ: Անիի թագավորությունը միջազգային մեծ ճանաչում և հեղինակություն ուներ:

Նրա օրոք երկրում ծաղկում էր տնտեսությունը: Անիի փառքն ու գեղեցկությունը առավել մեծացան հենց Գագիկի թագավորության շրջանում: 1001 թ. նրա և Կատրամիդե թագուհու հովանավորությամբ Անիի կենտրոնում վեր խոյացավ Կաթողիկե տաճարը` Տրդատ ճարտարապետի գլուխգործոցը, որ կառուցել էր Կաթողիկեն Զվարթնոցի նմանությամբ: Բացի Կաթողիկե տաճարից, նրա օրոք Անիում ու թագավորության տարածքում այլ շքեղաշուք աշխարհիկ ու հոգևոր շինություններ էլ կառուցվեցին:

Գագիկ Առաջինը մահացավ 1020 թ., ծեր հասակում: Նա երեք որդի թողեց` Հովհաննես-Սմբատ, Աշոտ և Աբաս: Աբասի մասին պատմությանը գրեթե ոչինչ հայտնի չէ: Ավագության իրավունքով հայոց գահը պիտի ժառանգեր Հովհաննես-Սմբատը: Սակայն նա հսկայամարմին, բայց թուլակազմ մարդ էր, չէր սիրում զենք բռնել: Նրա հակապատկերն էր եղբայրը` Աշոտը, որ խիզախ էր ու քաջ:

Հայոց ավագանու մի մասը ցանկանում էր հայոց գահին տեսնել քաջ Աշոտին, իսկ մյուս մասը, որին ձեռնտու էր թագավորական իշխանության թուլացումը, Հովհաննես-Սմբատին:

Շուտով երկու եղբայրների միջև պատերազմ է սկսվում հոր թողած ժառանգությանը տիրանալու համար: Աշոտը հաղթող է դուրս գալիս, ճակատամարտի ժամանակ գերում ավագ եղբորը և հանձնում իր իշխաններից Ապիրատ Պահլավունուն` հրամայելով նրան մահվան դատապարտել: Սակայն Ապիրատ իշխանը Հովհաննես-Սմբատին հասցնում է Անի և ազատ է արձակում:

Պատերազմը եղբայրների միջև շարունակվում է, ի վերջո հայ իշխանների միջամտությամբ խաղաղություն է հաստատվում և պայմանագիր կնքվում: Համաձայն պայմանագրի` Անին իր շրջակայքով ժառանգում է Հովհաննես-Սմբատ Գ-ն (1020-1041), իսկ թագավորության մնացյալ հատվածի վրա թագավորում է Աշոտ Դ-ն (1020-1041): Քանի որ Հովհաննես-Սմբատը ժառանգ չուներ, նրա մահից հետո թագավորությունը պիտի ժառանգեր Աշոտը: Սակայն 1041 թ. գրեթե միաժամանակ մահանում են Հովհաննես-Սմբատ Գ-ն և նրա եղբայրը` Աշոտ Դ-ն: Մեկ տարի անց հայոց ավագանու աջակցությամբ գահ է բարձրանում Աշոտ Դ որդին` 18-ամյա Գագիկ Բ Կրտսեր (1042-1045) արքան:

Նրա օրոք ավելի է մեծանում բյուզանդական ճնշումը Հայաստանի վրա: Գագիկը Վահրամ Պահլավունի սպարապետի աջակցությամբ մի քանի անգամ ջարդում է բյուզանդական բանակները Անվո պարիսպների տակ: Բյուզանդիան, չկարողանալով զենքով ծնկի բերել Հայաստանը, դիմում է խարդախության:

Դավաճան կաթողիկոս Պետրոս Գետադարձի աջակցությամբ ու խորհրդով Գագիկ Երկրորդին հրավիրում է Կոստանդնուպոլիս և արգելափակում: Միայն այդ գնով Բյուզանդիան կարողացավ ծնկի բերել հայոց թագավորությունը, և արյան գնով ձեռք բերված անկախությունը հայոց կաթողիկոսը վաճառեց Բյուզանդական կայսրությանը:

1991 թվականն ամենաբախտորոշ տարեթվերից էր հայ ժողովրդի պատմության մեջ: Հայաստանը վերագտավ իր անկախությունը:

1990 թ. Անկախության հռչակագրից հետո ՀՀ Գերագույն խորհրդի որոշումով 1991 թ. սեպտեմբերի 21-ին Հայաստանի տարածքում անցկացվեց հանրաքվե: Հայաստանի Հանրապետության բնակչությունը  պատասխանեց հետևյալ հարցին. «Համաձայն եք, որ Հայաստանի Հանրապետությունը լինի անկախ, ժողովրդավարական հանրապետություն` ԽՍՀՄ կազմից դուրս»: Հայ ժողովուրդը միասնաբար, ավելի, քան 99% ձայների մեծամասնությամբ «այո» ասաց անկախությանը: Եվ սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ Գերագուն խորհուրդը, ամփոփելով հանրաքվեի արդյունքները, Հայաստանի Հանրապետությունը հռչակեց անկախ պետություն:

Հայ ժողովրդի կյանքում նոր ուղի բացվեց` անկախության ուղին:

Գերագույն խորհրդի կողմից անկախության հռչակումից հետո տասնյակ պետություններ ճանաչեցին Հայաստանի Հանրապետությունը: Առաջինը Լիտվան է, որ ՀՀ-ն ճանաչել է դեռ մինչև  անկախության հռչակումը` 1991 թ. օգոստոսի14-ին: Ապա 1991 թ. ընթացքում ևս 47 պետություն ճանաչեց Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը.

1.         Ռումինիա – 11.11.1991

2.         Ռուսաստան – 16.12.1991

3.         Թուրքիա – 16.12.1991

4.         Մոնղոլիա – 20.12.1991

5.         Ուկրաինա – 21.12.1991

6.         Շվեյցարիա – 23.12.1991

7.         Կոստա-Ռիկա – 23.12.1991

8.         Բուլղարիա – 23.12.1991

9.         Ղազախստան – 23.12.1991

10.       Աֆղանստան – 24.12.1991

11.       Մեքսիկա – 25.12.1991

12.       Իսրայել – 25.12.1991

13.       Կանադա – 25.12.1991

14.       Կուբա – 25.12.1991

15.       Իրան – 25.12.1991

16.       Թունիս – 25.12.1991

17.       Պերու – 26.12.1991

18.       Թաիլանդ – 26.12.1991

19.       ԿԺԴՀ – 26.12.1991

20.       Հնդկաստան – 26.12.1991

21.       Բրազիլիա – 26.12.1991

22.       Ավստրալիա – 26.12.1991

23.       ԱՄՆ – 27.12.1991

24.       Եգիպտոս – 27.12.1991

25.       Չինաստան – 27.12.1991

26.       Ուրուգվայ – 27.12.1991

27.       Ալժիր – 27.12.1991

28.       Սլովենիա – 27.12.1991

29.       Վիետնամ – 27.12.1991

30.       Լեհաստան – 27.12.1991

31.       Հորդանան – 28.12.1991

32.       Ինդոնեզիա – 28.12.1991

33.       Ճապոնիա – 28.12.1991

34.       Բանգլադեշ – 28.12.1991

35.       Օման – 28.12.1991

36.       Կամբոջա – 29.12.1991

37.       Ֆինլանդիա – 30.12.1991

38.       Հարավային Կորեա – 30.12.1991

39.       Լիբանան – 30.12.1991

40.       Բելգիա – 31.12.ա1991

41.       Արգենտինա – 31.12.1991

42.       Դանիա – 31.12.1991

43.       Նիդեռլանդներ – 31.12.1991

44.       Հարավսլավիա – 31.12.1991

45.       Մարոկկո – 31.12.1991

46.       Գերմանիա – 31.12.1991

47.       Մեծ Բրիտանիա – 31.12.1991

1992 թ. ճանաչման գործընթացը շարունակվեց, և էլի տասնյակ պետություններ ճանաչեցին Հայաստանի Հանրապետության անկախությունն ու դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեցին նրա հետ:

Ջոն Դի, մեծանուն երաժիշտ և մարդ, ով կարող է արցունքներով արտասվել մի պարզ երաժշտական դպրոցի բացման կապակցությամբ: Իեն Գիլան, աշխարհահռչակ, բայց հասարակ մարդ, ով երկրից երկիր է գնում առանց թիկնապահի, շփվում, ուրախանում, կիսվում է հասարակ քաղաքացու հետ` առանց մեծամտության:

Գյումրին արվեստի, մշակույթի քաղաք է, մշակութային մայրաքաղաք, ով աշխարհին տվել է բազում մեզում մեծանուն զավակներ: Ինչ ևս իր գիրկն է առել համաշխարհային լեգենդների: Իսկ վերջին 25 տարին այս հանճարները չեն կարող անտարբեր անցնել ու որևէ կերպ իրենց լուման չներդնել աղետի հետևանքները թոթափելուն:
Նմանատիպ նախաձեռնությամբ հանդես եկան նաև ռոքի համաշխարհային աստղերը ու դա շարունակվում է մինչ օրս: 2009 թվականին այցելելով Գյումրի Թոնի Այոմին, Իեն Գիլանը, Ջեֆ Դաունսը և Ջոն Դին, իրենց առջև խնդիր դրեցին` օգնել վերակառուցել երկրաշարժից ավերված թիվ 6 երաժշտական դպրոցը:
“24 տարի առաջ` սարսափելի տխուր մի պահի մեկնարկեց “Ռոքն օգնում է Հայաստանին” ծրագիրը: 1990 թվականին էր, որ ես ու Իենն առաջին անգամ աղետի գոտում եղանք: Մինչդեռ այսօր բոլորս հավաքվել ենք ուրախ առիթով: Երեխաներ, դու հիմա մի ընծա եք ստանում և պիտի լավագույնս օգտվեք դրանքից, որովհետև շատ մարդիկ շատ ջանքեր են ներդրել դրա մեջ”, – դպրոցի շահագործումից հետո սաներին դիմեց Ջոն Դին:
Նրան լրացնում է Իեն Գիլանը. “Անհավատալի հաճույք է այստեղ կանգնել և ականատես լինել այս ամենից հետո մեր նախագծի ավարտին: Իմ անձնական ներգրավվումն ու գործունեությունը սկսվեց 1990 թվականի հունիս ամսին, երբ մեքենայով Երևանից ուղևորվեցինք Սպիտակ, իմ աչքերով ականատես եղա ավերածություններին: Այնքան սարսափազդու էին տեսարանները, որ չեմ ուզում հիշել ու արտաբերել դրանց մասին: Բայց մի բան տպավորվել է իմ մեջ. մի պառավ կին խմբային լուսանկար էր բռնել ձեռքին: Իր ամբողջ ընտանիքը զոհվել էր` 28 հոգի, երեխաները, թոռներն ու ծոռները: Նա չէր կարողանում խոսել: Ես մտածեցի` հնարավոր չէ այս ամենից դուրս գալ, հաղթահարել…
Հետո ես զրուցեցի Սպիտակի քաղաքապետի հետ, և նա հայտնեց, որ մեկ տարի է քաղաքում երաժշտություն չի հնչել. եկեղեցում, դպրոցներում ոչ մի մեղեդի, ռադիոյով երաժշտություն չկա և այն տպավորությունն է, որ նույնիսկ թռչուններն են դադարել դայլայլել: Ու ես ընդամենը կարողացա ասել, որ երբ դուք նորից պատրաստ կլինեք երաժշտության, մենք մի բան կանենք:
Այն ժամանակ մտածում էինք միգուցե համերգ տանք: Սկսելու համար “Ռոքն օգնում է Հայաստանին” ալբոմը թողարկեցինք: Դա ավելի շատ միջազգային իրազեկությունը բարձրացնելու և դրամահավաքին կոչված նախաձեռնություն էր: Այն ժամանակ BBC-ներ չկային: Բայց ընդամենը մի 2-3 տարի առաջ մեր մտքով անցավ, որ երաժշտական դպրոցը կարող է վերածնունդի առանցքը դառնալ: Բոլոր կոճակները սեղմեցինք ու մեկնարկեց ծրագիրը”:
Այսօր արդեն երկհարկ դպրոցն իր հյուրընկալ դռները բացել է աշակերտների ու մանկավարժների առաջ, ովքեր խոստանում են աշխարհում բարձր պահել ոչ միայն Գյումրու, այլև իրենց բարերարների արդեն փառապանձ անունները:

Այսօր աշխատանքային այցով Գյումրիում էր նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ով ներկա գտնվեց թիվ 6 երաժշտական դպրոցի բացմանը, ապա մասնակցեց Գյումրիում մեկնարկած «Արտէքսպո 2013» և «Արհեստագործական ավանդույթների ներկայացում – փառատոնին», որն անցկացվում է Գյումրին 2013թ. ԱՊՀ մշակութային մայրաքաղաք ծրագրի շրջանակներում:

Երկրի ղեկավարը շրջեց տաղավարներում, դիտեց ներակայցված աշխատանքները, զրուցեց արվեստագետների ու մասնակիցների հետ: Մի պահ կանգ առավ նաև Սբ. «Ամենափրկիչ» եկեղեցու մոտ: Այստեղ նախագահին դիմավորեց Գյումրու նախկին քաղաքապետ Վարդան Ղուկասյանը և առանձնացան եկեղեցու ներսում:
Փառատոնային շրջայցից հետո նախագահը փակ խորհրդակցություն անցկացրեց Գյումրու քաղաքապետարանում, որից հետո համատեղ ասուլիսով հանդես եկան քաղաքապետ Սամվել Բալասանյանը, Շիրակի մարզպետ Ֆելիքս Ցոլակյանն ու քաղաքաշինության նախարար Սամվել Թադևոսյանը:
«Հանրապետության նախագահին ամբողջությամբ զեկուցվեց ընթացակարգի մասին: Շինարարական աշխատանքները սեպտեմբերի 14-ից սկսված են: «Մուշ 2» թաղամասում իրականացվում են լրացուցիչ շինարարական աշխատանքներ և բնակարաններով կապահովվի շուրջ 425 ընտանիք: Շինարարության դադերցման խնդիրը կայանում էր վերանախագծման հետ: Քանի որ կառավարության 432 որոշմամբ ժամկետ էր սահմանվել մինչև 2011 թվականը, մարզպետարանի և քաղաքապետարանի առաջարկությամբ կառավարությունն ընդառաջ գնացք այդ խնդրանքին և շահառուների ճանաչման գործընթացի և փաստաթղթերը ներկայացնելու ժամկետները երկարացվեցին: Դրանից ելնելով` վերանախագծման խնդիր առաջացավ: Նախագծման աշխատանքներն ամբողջությամբ «Գլենդել Հիլզն» արդեն ավարտել է և աշխատանքները սկսվել են», – խորհրդակցությանը տեղի ունեցածի մասին ասում է քաղաքաշինության նախարարը:
Իսկ խորհրդակցության մյուս թեմաների մասին փակագծեր է բացում Շիրակի մարզպետը. «Խոսել ենք այն պետական ծրագրերի մասին, որոնք այսօր իրականացվում են Գյումրիում և մենք առաջարկել ենք այն ծրագրերը, որոնք կուզենայինք տեսնել: Հանրապետության նախագահը լսել է մեր առաջարկները, եղել են կոնկրետ հանձնարարականներ և խոստացել է, որ հաջորդ տարվա համար կատարվող աշխատանքներին լրացուցիչ գումարներ կհատկացվեն: Հիմնականը վերաբերում է կոյուղու կառուցմանը, ճանապարհաշինությանը, և կոնկրետ մի քանի շինությունների մասով, որոնք չէր ուզենա շարունակեինք: Կոնկրետ պահանջ է դրվել տնակային տնտեսություններից քաղաքը մաքրելու. մարդիկ ովքեր բնակարաններ են ստացել, այնպայման պետք է ազատեն տնակները: Աշխատատեղերի հետ կապված` ներդրումների ուղվածությունը փոխելու խնդիր ունենք: Այսօր նախագծեր ունենք աշխատատեղերի ավելացման, կան կոնկրետ ծրագրեր, ներդնողներ և առաջարկություններ: Դրանց հետ կապված մենք առաջիկայում ելույթներ կլինեն»:

            Սեպտեմբերի 19-ին Բելառուսի Հանրապետությունում ՀՀ դեսպանությունը կազմակերպել էր ընդունելություն` ՀՀ անկախության 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ:

Միջոցառմանը մասնակցել են Բելառուսի Հանրապետության իշխանության բոլոր ճյուղերի, երկրում հավատարմագրված դիվանագիտական առաքելությունների եւ միջազգային կազմակերպությունների, հայ համայնքի եւ Բելառուսի Հանրապետության մտավորականության ներկայացուցիչները:

ՀՀ դեսպանը հակիրճ ներկայացրել է Հայաստանի Հանրապետության 22-ամյա ուղին, բարձր է գնահատել հայ-բելառուսական հարաբերությունները: Ողջույնի խոսքով հանդես է եկել Բելառուսի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարի առաջին տեղակալ Ա.Միխնեւիչը:

Միջոցառմանը հանդես է եկել հայ համայնքի ՞՞Էրեբունի՞՞ պարի համույթը, ինչպես նաեւ Հայաստանից ժամանած ջութակահարուհի Լուսինե Հարությունյանը

Քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը այցելել է Հույսի Ավան թաղամաս: «Դիակոնիա» բարեգործական հիմնադրամի հետ համատեղ իրականացվող ծրագրի շրջանակում քաղաքապետը նոր բնակարնների բանալիներ է հանձնել սոցիալապես անապահով երկու ընտանիքների: Դավթաշենի 10-րդ փողոցի գերեզմանատան մուտքի մոտ գտնվող տնակում ապրող Հակոբ Դալլաքյանի և Դավթաշենի 4-րդ թաղամասի 1 ա հանրակացարանային շենքում վարձակալությամբ ապրող Գեորգի Կոջամանյանի ընտանիքներն այսուհետ կբնակվեն Հույսի Ավան թաղամասի նոր ու հարմարավետ առանձնատներում: Բազմազավակ երկու ընտանիքների համար, օրն իսկապես սպասված էր:
Շնորհավորելով նրանց նոր բնակարններ ստանալու կապակցությամբ, քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը նաև շնորհակալություն է հայտնել «Դիակոնիա» բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիր նախագահ Պարույր Ջանբազյանին՝ մարդասիրական գործունեության ու սոցիալական կարևորագույն նշանակություն ունեցող ծրագրի իրականացման համար. «Մենք ուսումնասիրել էինք այդ երկու ընտանիքների պայմանները և բարերարի հետ միասին փորձեցինք աջակցել նրանց, ովքեր իսկապես դրա կարիքն ունեին: Իմ շնորհակալությունն եմ ուզում հայտնել «Դիակոնիա» բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիր նախագահ Պարույր Ջանբազյանին, որ ստեղծեցին այս թաղամասը և Երևան քաղաքի սոցիալապես անապահով բազմազավակ ընտանիքները, որոնք չունեին բնակարաններ, հնարավորություն ստացան ապրել հարմարավետ բնակարաններում»,- նշել է քաղաքապետը:
Հույսի Ավանում այսօր արդեն շուրջ 79 ընտանիքներ են բնակվում: Տարոն Մարգարյանը ընդգծել է, որ քաղաքապետարանն իր լիազորությունների շրջանակում աջակցելու է սոցիալական կարևորագույն նշանակություն ունեցող բարեգործական այս ծրագրի շարունակականության ապահովման հարցում. «Մենք հույս ունենք որոշակի ժամանակ հետո այստեղ ապրող ընտանիքների թիվը հասցնել մինչև 200-ի: Քաղաքապետարանը մշտապես իր պատրաստակամությունն է հայտնել ծրագրին աջակցելու հարցում և վստահեցնում եմ, որ մեր լիազորությունների շրջանակում մենք շարունակելու ենք սատարել»,- ընդգծել է Տարոն Մարգարյանը:
«Դիակոնիա» բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիր նախագահ Պարույր Ջանբազյանն էլ իր հերթին շնորհակալություն հայտնելով քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանին ծրագրին աջակցելու համար, նկատել է, որ այսօրը ինչ-որ առումով նաև խորհրդանշական է, քանզի դեռևս 2001թ-ին, երբ մայրաքաղաքում առաջին անգամ մեկնարեց այս ծրագիրը, թաղամասի առաջին բնակիչներին բանալիները հանձնել է ՀՀ երջանկահիշատակ վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանը:
Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության և
հասարակայնության հետ կապերի վարչություն

Երևան քաղաքի Մալաթիա–Սեբաստիա վարչական շրջանի Բաբաջանյան 165 և 167, Իսակով 46 շենքերի երեսպատումը դեկորատիվ գունազարդվել է։ Երևանի համաչափ զարգացման սկզբունքով, քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի ցուցումով, շենքերի արտաքին տեսքի թարմացումը և արդիականացումը ծրագրված է քաղաքի բոլոր վարչական շրջաններում։ Նշված «պանելային» բարձրահարկերի գունազարդումը նախաձեռնության փորձնական փուլն է։

«Շենքերի գունավորման էսքիզը պատրաստելիս շեշտը դրել ենք ճարտարապետի լուծումների վրա, դրանք գործածել ենք այս տիպային շենքերին յուրահատկություն հաղորդելու, այն ընդգծելու համար»,– նշել է Երևանի քաղաքապետի խորհրդական, գլխավոր դիզայներ Գագա Ամատունին և հավելել, որ ծրագրում ընդգրկվելիք շենքերի գունային համադրություններն ու լուծումները տարբեր են լինելու։
Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության
և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն

Երևանի Սուրբ Աստվածամայ բժշկական կենտրոնը Գերմանիայի Նոյենհաուս քաղաքի «Օգնություն Հայաստանին» բարեգործական կազմակերպության կողմից ռեանիմոբիլ է նվեր ստացել։ Մեքենան կահավորված է անհրաժեշտ բոլոր սարքավորումներով՝ մանկահասակներին առաջին անհապաղ բուժօգնությունը ցուցաբերելու համար։

«Ռեանիմոբիլ, իհարկե, ունեինք, սակայն այս մեկը ավելի համալիր է, արդիականացված ու հագեցած անհետաձգելի բժշկական օգնության համար անհրաժեշտ բոլոր սարքավորումներով։ «Սուրբ Աստվածամայրը» համապետական նշանակության բժշկական կենտրոն է, քանի որ մանկական բուժօգնության ծառայությություններ կան, որ միայն մեր կենտրոնն է իրականացնում։ Այս տեսանկյունից՝ ցանկացած այսօրինակ արդիականացում, ձեռքբերում շատ մեծ նշանակություն ունի, քանի որ շատ դեպքերում կարիք է լինում ծանր վիճակում գտնվող հիվանդներին նույնիսկ մարզերից մեր կենտրոն տեղափոխել, այն էլ համապատասխան մասնագետների՝ ռեանիմատոլոգների, նեյրովիրաբույժների ուղեկցությամբ»,– նշել է Սուրբ Աստվածամայ բժշկական կենտրոնի տնօրեն Նիկոլայ Դալլաքյանը։
Ռեանիմոբիլը Գերմանիայից Հայաստան տեղափոխել, ապա բժշկական կենտրոնին հանձնել է Նոյենհաուսի քաղաքապետ Յոհան Արենդսը։

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության
և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն

Այսօր Գյումրիում մեծ հանդիսությամբ բացվեց Ազատ Շիշյանի անվան «Օկտետ» թիվ 6 երաժշտական դպրոցի նոր շենքը: Բացման արարողությանը մասնակցում էին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը, «Մեդիամաքս» գործակալության տնօրեն Արա Թադևոսյանը «Do Something» կազմակերպության ղեկավար Ջոն Դին, բարերար Էդվարդ Մարդիգյանը և, իհարկե, «Deep Purple» խմբի մենակատար, լեգենդար Իեն Գիլանը` կնոջ հետ:

Թիվ 6 երաժշտական դպրոցը հիմնադրվել է 1976 թվականին: Մինչև 1988 թվականի երկրաշարժը դպրոցում սովորել է 480 աշակերտ: Երկրաշարժից երկու տարի անց` 1990 թվականից դպրոցը վերսկսել է գործել տնակային պայմաններում:
2009 թվականին «Մեդիմաքսի» հրավերով Հայաստան այցելած աշխահրահռչակ երաժիշտներ Իեն Գիլանը, Թոնի Այոմին, Ջեֆ Դաունսը և Ջոն Դին պատրաստակամություն են հայտնում օգնել դպրոցի նոր շենքի կառուցմանը:
Նրանց համերգներից ու նախագծերից ստացված հասույթների, «Մեդիամաքսի» ու ՀՕՖ –ի հետ համագործակցության շնորհիվ անցած տարի մեկնարկեց դպրոցի շենքի շինարարությունը: Ուղիղ մեկ տարի անց երկհարկանի նորակառույց դպրոցն իր դռները բացեց 250 աշակերտի համար: Այս ողջ ընթացքում դպրոցին նվիրաբերվել են նոր երաժշտական գործիքներ:
«Հեռավոր 1989 թվականին, երբ Ջոն Դին նախաձեռնեց «Ռոքն օգնում է Հայաստանին» նախագիծը, նա ընդամենը 24 տարեկան էր: Բայց դա չխանգարեց իրեն համախմբել ռոքի ամենաազդեցիկ աստղերին: Ասեմ ավելին, Ջոնի գաղափարն այնքան ազդեցիկ էր, որ այն կենդանի է մինչև այսօր:
Չորս տարի առաջ մենք այստեղ եկանք Ջոն Դիի, Թոմի Այոմիի, Իեն Գիլանի հետ և խոստացանք վերակառուցել այս դպրոցը:
Պետք է անկեղծ ասեմ, որ դպրոցի տնօրենը մի քիչ թերահավատ էր: Ասում էր` այս 20 տարիներին շատ մարդիկ են եկել, շատ բաներ են խոստացել, բայց մենք մեր խոստումը կատարեցինք», – գոհունակությամբ նշեց ծրագրի նախաձեռնող «Մեդիամաքս» գործակալության տնօրեն Արա Թադևոսյանը:
«Վերջապես հասանք մեր նախաձեռնության ավարտին. Երբ տեսա այս շենքը` աչքերս թրջվեցին, որովհետև սքանչելի, գեղեցիկ, շատ լավ է ստացվել շենքը: Ես արդեն կարողանում եմ լսել երաժշտությունը:
Շենքն արդեն ավարտված է, բայց մենք Կանադայում մի բարեկամ ունենք Թիմ Էրվին անունով, ով մի անհավատալի նպաստ է բերել այս դպրոցին. նա մատակարարել է երաժշտական գործիքներ: Ես վստահ եմ, որ այստեղ կլինեն սաներ, որոնք վիրտուոզներ կդառնան: Այս մի փուլը մենք վստահաբար ավարտել ենք», – իր հերթին ասում է Իեն Գիլանը:
Բարերար-հյուրերին դպրոցի սաները բացօթյա համերգ նվիրեցին` որպես շնորհակալություն այս գեղեցիկ ու կարևոր քայլի:
Հավելենք, որ աղետից հետո երաժշտական դպրոցը գործում էր տնակներում` նեղլիկ, անհրապույր, ցուրտ ու խոնավ դասարաններում, որտեղից 1000-ավոր սաներ հնարավորություն են ստացել մուտք գործել երաժշտական ասպարեզ:
Միջոցառման ավարտին Իեն Գիլանը, Ջոն Դին և Սերժ Սարգսյանը դպրոցի բակում ծառ տնկեցին: