Չնայած որ խորհրդարանական արտահերթ նիստը սկսվել է՝ Ազգային ժողովի պատգամավորները դեռևս ձեռքի տակ չունեն նիստի օրակարգի ամենակարևոր նախագծերից մեկը՝ «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» և ևս մի շարք օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրենքների նախագծերի փաթեթը: Ուստի, ոչ իշխանական շատ պատգամավորներ հրաժարվեցին նաև կարծիք հայտնել փաթեթի բովանդակության վերաբերյալ:

ՀՅԴ խմբակցության ղեկավար Արմեն Ռուսատմայնը մեզ հետ զրույցում իր վրդովմունքը հայտնեց՝ նշելով, որ մինչև հիմա փաթեթը չեն ստացել: ԲՀԿ խմբակցության ղեկավար Նաիրա Զոհրաբյանն էլ նշեց, որ քանի դեռ այս պահին իրենց ձեռք տակ չկա այդ նախագիծը, դիրքորոշում էլ հայտնել չեն կարող. «Իսկ ունեցած տեղեկություններով ես լուրջ չեմ համարում եզրակացության գալ: Չկա նախագիծ՝ չկա դիրքորոշում, կլինի նախագիծ, կունենանք դիրքորոշում»,-ասաց Զոհրաբյանը:

Հարցին, թե ինչու մինչ այժմ պատգամավորները հնարավորություն չունեն տեսնելու նախագիծը, ԱԺ սոցիալական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ, հանրապետական Հակոբ Հակոբյանը ասաց. «Առավոտվա վիճակով չկար, արդեն կա»:

Իսկ արդյոք եղած փոփոխությունները կբավարարե՞ն ոչ իշխանական գործընկերներին, Հակոբյանն ասաց, որ դա նրանց համար չէ արված, որպեսզի բավարարեն կամ ոչ: «Օրենքի փոփոխությունը պայմանավորված է զուտ Սահմանադրական դատարանի վճռով»,-նշեց նա:

Ինչ վերաբերում է պետական  ոլորտի աշխատողների համար սահմանված պարտադիր բաղադրիչին, որը շատերի կարծիքով հակասահմանադրական է, Հակոբյանն ասաց. «Դա բացարձակապես չի հակասում Սահմանադրությանը: Ցանկացած պետություն՝ որպես գործատու, իրավունք ունի իր աշխատողների հետ ունենալու որոշակի հարաբերություններ: Աշխարհի համարյա բոլոր պետություններն ունեն այդ սկզբունքը: Այս կամ այն ճանապարհով յուրաքանչյուր պետություն կարողանում է օգտագործել սոցիալական ապահովության համակարգը, որպեսզի իր մոտ կարողանա երկար պահել աշխատողներին կամ կարողանա ընտրել որակյալ աշխատողներ»:

Մեր դիտարկմանը, որ տեսակետներ կան, թե պետական ոլորտի շատ աշխատողներ այս փոփոխությունից հետո դուրս կգան պետական համակարգից, Հակոբյանն ասաց. «Իհարկե կլինեն մարդիկ, որոնք կուզենան դուրս գալ: Բայց կլինեն նաև մարդիկ, որոնք որ կմտնեն: Բնական է»:

Հիշեցնենք, որ ԱԺ արտահերթ նիստում նախատեսվում է քննարկել և քվեարկության դնել «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» և ևս մի շարք օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրենքների նախագծերի փաթեթը:

Միևնույն ժամանակ ԱԺ շենքի մոտ բողոքի ակցիա են իրականացնում «Դեմ եմ» նախաձեռնության անդամները՝  կուտակայիվճարները «նպատակային սոցիալական վճար» դարձնելու ՀՀ կառավարության նախագծի դեմ:

Անկախ

Մայիսի կեսին ՀՀ վարչապետը հանդիպելու է և՛ ռեեստր վարողի,  և՛ կենսաթոշակային հիմնադրամների կառավարիչների, և՛ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի հետ` քննարկելու պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգը:

Այս մասին այսօր խորհրդարանում «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 76-րդ հոդվածի գործողությունը կասեցնելու մասին» նախագծի քննարկման ժամանակ ասաց Աժ սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Հակոբ Հակոբյանը:

Նա նաև նշեց, որ ՀՀ կառավարւթյունը նախատեսում է հարավորինս շուտ ամբողջական օրենսդրական փաթեթը բերել Ազգային ժողով, որպեսզի հարցը վերջնականապես փակվի:

«Հայ դատի և Արցախի հարցերի հետո վերջին ամենաշատ քննարկվող հարցը Հայաստանի Հանրապետությունում սա է: Էս հարցին մենք պետք է գոնե լուծում տանք, որովհետև սա մեզանից է կախված, ուրիշներից կախված չի»,-ասաց Հակոբյանը:

ՀԱԿ պատգամավոր Հրանտ Բագրատյանը Հակոբ Հակոբյանին հարցրեց, թե չի՞ կարծում արդյոք, որ այլևս հարիր չէ նրա՝ ԱԺ սոցիալական հարցերի հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնւմ աշխատելը, քանի որ ժամանակին հայտնած նրա տեսակետները պարտադիր կուտակայինի վերաբերյալ ճիշտ չեն դուրս եկել:

Բագրատյանը  Հակոբյանին նաև հորդորեց Ազգային ժողովին ասել, որ էստեղ վիճելի հարցեր չկան, և որ սա բարդ խնդիր չէ, որ դեռ երեք ամիս էլ պետք է քննարկվի:

«50 պետությունում սա անում են: Կա 4 տեսակ: Ի՞նչ կարիք կա անընդհատ ասել, թե սա բարդ է, մինչև սեպտեմբերի 30, մինչև հուլիսի 30…ինչո՞ւ եք հասարակությանը աժիոտաժի մեջ գցում: Սա էնքան պրիմտիվ բան է: Ինչի՞  չի կարելի էսօր մի քանի ժամում վերջնական որոշում կայացնել, մեզ էլ տեղյակ պահել, հանրությանն էլ հանգստացնել: Ինչո՞ւ եք ձգում ժամանակը, որպեսզի ձեր որոշումը լուրջ տեսք ստանա»:

Հակոբ Հակոբյանը սկսեց երկրորդ հարցի պատասխանից. «Օրենքի հետ կապված բարդությունը, ձգձգումը կապված է ՍԴ որոշման հետ, որը չի կարգավորել այն նպատակը, որը դրված է մեր առաջ,և որը հանրությունը քննարկում է»:

Ըստ Հակոբյանի` հանրությունն այսօր բաժանված է երկու մասի` մի մասը գտնում է, որ ՍԴ որոշումը պետք է գործի ապրիլի 2-ից, մի մասը, որ՝ սեպտեմբերի 30-ից հետո:

«Քանի որ ՍԴ որոշումը չի անդրադարձել օրենքի 8-րդ հոդվածին, որտեղ կարգավորվում է հաշվառելու և փոխանցելու սկզբունքները, մենք ասում ենք` այնպես, ինչպես կա, տույժ չենք գանձում: Ով հաշվել է, թող հաշվի, ով չի հաշվել, թող մնա իր համոզմանը, մինչև վերջնական որոշում կայացնենք»,-ասաց նա:

Անդրադառնալով ՍԴ որոշման հետ կապված անորոշություններին` Հակոբ Հակոբյանն ասաց. «ՍԴ անդամը, որը նստելով հեռուստացույցի մոտ, տասը րոպե ասում է մի բան, տասը րոպե հետո` մյուս բանը, դուք ինձանից ե՞ք ուզում պատասխանը ստանալ»:

Ինչ վերաբերում է Բագրատյանի առաջին հարցին` կապված իր պաշտոնում աշխատելու ոչ նպատակահարմարության հետ, Հակոբ Հակոբյանը հիշեցրեց, որ Բագրատյանը մի անգամ ՀՀ նախագահի թեկնածու է առաջադրվել, մի անգամ էլ` Աժ նախագահի, և հարց տվեց. «Քանի՞ ձայն տարաք, որ վստահության մասի ենք խոսում: Ես չորս անգամ եղել եմ մեծամասնական պատգամավոր և ամեն անգամ գոնե 30 000 ձայն տարել եմ»:

Բագրատյանն արձագանքեց. «Նախագահի թեկնածուի ժամանակ հավաքել եմ 9 տոկոս, 2-ը վերցրել եք, որ ձեր թեկնածուն անցնի, իսկ երեկ էլ 3 ձայն չի եղել, էդ խոսակցությունը դեռ կգնա, սա էլ իմացեք…»:

Այնուհետև, անցնելով բուն թեմային՝ կուտակայինին, Բագրատյանը շարունակեց պնդել այն միտքը, որ ՍԴ որոշումից հետո մարդիկ այսօր չգիտեն ինչ անել:

Հակոբ Հակոբյանը «շատ պարզ հայերենով» կրկնեց. «Ովքեր որ հաշվել, փոխանցել են, լավ են արել: Ովքեր չեն հաշվել և չեն փոխանցել, նորից լավ են արել: Ովքեր հաշվել են, բայց չեն փոխանցել, էլի՛ լավ են արել»:

Անկախ

Այս պահին խորհրդարանը քննարկում է “Սևանա լճի էկոհամակարգի վերականգնման, պահպանման, վերարտադրման և օգտագործման միջոցառումների տարեկան և համալիր ծրագրերը հաստատելու մասին” հարցը:

Նախագծով նախատեսվում է Սևանից բաց թողնել օրենքով նախատեսված 170 միլիոն խմ ջրի փոխարեն 240 միլիոն խմ` հինգ տարի ժամկետով: Օրենքի նախագծի դեմ ԱԺ դարպասների մոտ բողոքի ակցիա են իրականացնում մի խումբ բնապահպաններ:

ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Հակոբ Հակոբյանը հիշեցրեց, որ 2001 թվականից ի վեր՝ “Սևանի մասին” օրենքն ընդունվելուց հետո, կառավարությունն ընդամենը երկու անգամ է դիմել խորհրդարանին ջրառը ավելացնելու համար, սակայն դա արել է ստիպված:

“Արդյոք մենք իրավունք ունե՞նք Արարատյան դաշտավայրին ջուր չտալու ոռոգման համար, բոլորն էլ համամիտ են, որ ոչ: Մյուս կողմից , մենք թույլատրել ենք տնտեսության և ձկնարտադրության զարգացման համար օգտագործել Արարատյան դաշտավայրի ջրերը”,-ասաց նա:

Ըստ պատգամավորի՝ ձկնարտադրության հարցը պետք է լուծել 3-4 տարվա մեջ՝ ձկնարտադրողներին աստիճանաբար հանելով Արարատյան դաշտավայրից և թողնելով, որ ջրային պաշարները վերականգնվեն:

Խոսելով Ախուրյանի ջրամբարի ջրառի հետ կապված հարցի մասին՝ պատգամավորը հիշեցրեց, որ Թուրքիան արդեն Արաքսի վտակների վրա հինգերորդ ջրամբարն է կառուցում, մինչդեռ, ըստ բոլոր միջազգային պայմանագրերի, այն պետք է օգտագործվի համատեղ:

“Այսինքն, Թուրքիան արդեն մեկուկես միլիարդ խմ վերցնում է, իսկ ինչ մնում է՝ կիսում է մեզ հետ: Մենք այստեղ լուրջ խնդիր ունենք և պետք է ռեսուրսներ չխնայենք ջրամբարներ կառուցելու համար: Բացի այդ, պետք է շարունակենքնաև Սևանա լճի բարձրացման մակարդակը”:

Ինչ վերաբերում է Սևանից հավելյալ ջուր հանելուն, ապա Հակոբ Հակոբյանը այս պահին դրան այլընտրանք չի տեսնում:

ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Ստեփան Դեմիրճյանն էլ հայտարարեց, որ իրենք անընդունելի են համարում այս օրինագիծը: “Ակնհայտ է, որ սա լուրջ խնդիրներ է առաջացնելու՝ հակասելով 2001 թվականին ընդունված “Սևանա լճի մասին օրենքին”, վտանգելու է լճի էկոհամակարգը, նպաստելու է լճի ճահճացման գործընթացին”:

Նա նաև դեմ արտահայտվեց արհեստական կերով 50 գազար տոննա ձկան աճեցումը Սևանում:

Փոխարենը առաջարկեց ձեռնամուխ լինել “Սևանա լճի մասին” օրենքով սահմանված գործառույթներին:

Խոսելով Արարատյան դաշտավայրի սակավաջրության և դրա հետևանքով առաջացած իրավիճակի մասին՝ նա ասաց, որ այս ծանր իրավիճակն առաջացել է ջրային պաշարների անխնա օգտագործման հետևանքվո՝ մասնավորապես ձկնաբուծարանների շահագործման հետ կապված:

“Ո՞վ է այդ ամենի համար պատասխան տվել,-հարցրեց պատգամավորը,-կառավարությունը հիմա գտել է ամենահեշտ լուծումը՝ ամեն ինչի համար կվճարի Սևանը: Այս վիճակի գլխավոր պատճառը ոչ արդունավետ կառավարումն է, կոռուպցիան, ամենաթողությունն ու սեփական բիզնես շահերի սպասարկումը”:

Հարցը քննարկումը շարունակվում է:

Անկախ

ՙՙԿուտակային կենսաթոշակների մասին՚՚ օրենքի մի շարք դրույթների սահմանադրականության վերաբերյալ դատաքննությանը պատասխանող կողմի ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Հակոբ Հակոբյանը, ի պատասխան այդ օրենքում տարիքային խտրականության մասին դիմող կողմի պնդումներին, պարզաբանեց, թե օրենքը, որպես պարտադիր կուտակային բաղադրիչի մասնակից, նախատեսելով  միայն 1974 թվականի հունվարի 1-ին և դրանից հետո ծնված անձանց, հիմք է ընդունում պետության կողմից կենսաթոշակային ապահովման փաստացի հնարավորությունը: Այս հանգամանքը նկատի ունենալով` ամրագրվել է տարիքային տարանջատման օբյեկտիվ չափանիշ՝ հիմնվելով իրական հնարավորության վրա: Միշտ էլ որևէ տարիքային շեմ սահմանելը կարող է խտրական թվալ:

ՙՙՄիշտ էլ կարելի է վիճարկել, թե, օրինակ, ինչո՞ւ անձը 63 տարեկանում է անցնում թոշակի, թե ինչու՞ է մինչև 18 տարեկանը համարվում երեխա, այլ ոչ 21-ը, ինչու՞ է դպրոցական տարիքը ներկայումս սկսվում վեց տարեկանից: Ինչո՞ւ է օրենքը սահմանում, որ ՀՀ Զինված ուժերում ժամկետային զինվորական ծառայության պարտականություն ունեն միայն 18 տարին բոլորածները, ոչ թե 17 տարեկան 364 օրականները՚՚,-նկատեց Հակոբ Հակոբյանը:

Հակափաստարկ բերելով դիմող կողմի պնդումներին` ԱԺ պատգամավորը նշեց, որ պարտադիր բաղադրիչի կիրառումը սահմանափակում է սեփականության տնօրինման իրավունքը:

ՙՙԱյն հանգամանքը, որ պետությունը, Սահմանադրության մակարդակով պարտավորություն է կրում ճանաչել և պաշտպանել անձանց սեփականության իրավունքը, որևէ կերպ չի ենթադրում, որ օրենքի մակարդակով չի կարող որոշակի ժամկետով սահմանափակվել անձանց սեփականություն հանդիսացող կոնկրետ բաղադրիչի օգտագործման և տնօրինման իրավունքը՚՚,- ասաց Հակոբ Հակոբյանը:

Անկախ

Այսօր սահմանադրական դատարանում սկսվեց «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 5, 7, 8, 37, 38, 45, 49 և 86-րդ հոդվածների սահմանադրականության վերաբերյալ» գործի դատաքննությունը ՀՀ ԱԺ պատգամավորների դիմումի հիման վրա:

Պատասխանող կողմը կուտակային համակարգի ներդրման օգտին նշեց ծնելիության նվազման հանգամանքը: Պատասխանող կողմի ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Հակոբ Հակոբյանի խոսքով` մեր երկրում ծնելիությունը պակասել է, արտագաղթն ավելացել է,  տնտեսությունը գտնվում է ոչ բարձր զարգացման մակարդակի վրա:

«Առկա միտումները շարունակելու պարագայում` 2025 թվականին մեզ մոտ գրանցվելու է 20 000 ծնունդ: 2050-ին մեզ մոտ տեսականորեն ստացվում է երկու թոշակառու մեկ աշխատող»,- ասաց Հակոբ Հակոբյանը` հավելելով, որ բաշխողական համակարգը չի կարող համեմատության մեջ մտնել կուտակային համակարգի հետ և ապահովել արժանապատիվ կենսաթոշակի վճարում:

Ըստ Հակոբ Հակոբյանի` արժանապատիվ կենսաթոշակ ապահովելու համար պետք է անցնել պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին:

«Պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին անցնելով` մենք լուծում ենք երկու խնդիր, նախ ուղիղ կապ ենք ստեղծում կենսաթոշակի և աշխատանքային տարիներին վաստակածի միջև, ապա բարձրացնում կենսաթոշակի փոխհատուցման գործակիցը: Մեր հաշվարկներով` վերջում մենք կկարողանանք ապահովել 40-50 տոկոս փոխհատուցման գործակից»,- ասաց Հակոբ Հակոբյանը:

Թեև պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին անցնելու հետևանքով քաղաքացիների աշխատավարձերից պահումներ են արվելու, բայց դա այդ նույն քաղաքացիների ապահով ծերության համար է։

«Մենք քաղաքացիների գրպաններին խփել ենք ո՛չ թե մեզ համար, այլ հենց իրենց: Ստացվում է, որ մենք պետական բյուջեի գրպանին էլ ենք խփել, որովհետև համահավասար փոխանցում ենք գումար նաև պետական բյուջեից»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր, Ազգային ժողովի սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Հակոբ Հակոբյանը: Ապա պատգամավորն ինքը հարցադրում արեց լրագրողներին՝ արդյո՞ք հնարավոր է ապրել 40 000 դրամ կենսաթոշակով: Նրա խոսքով` այս համակարգի ներդրման նպատակն այն է, որ քաղաքացիները խնայեն և ապագայում 40 000 դրամի փոխարեն ստանան, օրինակ, 80 000 դրամ թոշակ:

Հակոբ Հակոբյանը նշեց,  որ ինքն էլ չի օգտվել կենսաթոշակային համակարգի կամավոր սկզբունքից, որովհետև շատերի նման չի մտածել վաղվա թոշակի մասին: Իսկ եթե դառնա 63 տարեկան և ստանա 40 000 դրամ կենսաթոշակ, կզղջա, որ ժամանակին չի մտածել խնայելու մասին: Նրա խոսքով` բնակչության բացարձակ մեծամասնությունը չէ, որ դեմ է պարտադիր կենսաթոշակային համակարգին:

Ապա բանախոսը նշեց պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի արդյունավետության 3 կարևոր կետ: Ըստ նրա` առաջինը բարձր կենսաթոշակներն են, երկրորդը՝ հավաքված գումարները երկրի տնտեսությանը ծառայեցնելը, ըստ դրա էլ քաղաքացիներին աշխատատեղերով ապահովելը։ Եվ երրորդը՝ լրացուցիչ միջոցներ երկիրը զարգացնելու համար: