Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի եւ Հայաստանի միջեւ ստորագրվել է համագործակցության խորացման հուշագիր` մեկնարկ տալով Մաքսային միությանն անդամակցելու համար նախատեսված «Ճանապարհային քարտեզի» ձեւավորման աշխատանքներին: Հուշագիրը ստորագրել են ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը եւ նոյեմբերի 6-ին Երեւան ժամանած ԵՏՀ կոլեգիայի նախագահ Վիկտոր Խրիստենկոն:«Արմենպրես»-ը ներկայացնում է հարցազրույցը Վիկտոր Խրիստենկոյի հետ:

– Պարոն Խրիստիենկո, ի՞նչ նպատակներ է դրել իր առջեւ Մաքսային միությունը:

-Մեր գլխավոր նպատակը միասնական տնտեսական գոտու ստեղծումն է, որը հիմնված է ապրանքերի փոխանցման, ծառայությունների, կապիտալի եւ աշխատանքի ազատության վրա: Մի քանի տարի առաջ Բելառուսի, Ղազախստանի եւ Ռուսաստանի նախագահները` հաշվի առնելով համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը, ընդունեցին որոշումը, որը կտրուկ ակտիվացրեց տնտեսական ինտեգրացիան Եվրասիական գոտում: Արդյունքում, 2011-ին այն կոչվեց Մաքսային միություն: Երեք երկրների տնտեսական միավորումը ինտեգրացիայի զարգացման առաջին փուլն էր: Ի՞նչ է դա նշանակում: Վերոնշյալ երեք երկրներում ընդունվում է միասնական մաքսային կոդեքս, միասնական մաքսային դրույք, արտաքին առեւտրի եւ մաքսային կանոնների միասնական համակարգ, միասնական իրավական դաշտ տեխնիկական կանոնակարգման ոլորտում: Առաջին հերթին, Մաքսային միությունն ապահովում է ապրանքների ազատ ելումուտ: Հսկայական գործ է կատարվել նաեւ աշխատուժի ելումուտի համար: 2012-ի հունվարի 1-ից մենք մտանք հաջորդ փուլ. միասնական տնտեսական գոտու ձեւավորում: Այստեղ արդեն ստեղծվել է համակարգային աշխատանք: Վերազգային գաղափարին աստիճանաբար տրվում են նոր լիազորություններ: Դրանց իրականացման համար ստեղծվեց Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողով. որը առանցքային դիրքորոշումների համար աննախադեպ կառույց է: Կարգավիճակի առումով այն վերազգային կառույց է` թե լիազորությունների ծավալի, թե ինտեգրման տրամաբանությամբ: Փաստորեն, մենք պետք է անցնենք Եվրամիության ճանապարհը, սակայն շատ ավելի արագ տեմպերով: Ծառայությունների, կապիտալի եւ աշխատուժի ազատ ելումուտի համար մենք շարունակում ենք աշխատել եւ ստեղծել իրավական դաշտ, միաժամանակ, հիմք ընդունելով երեք երկրների նախագահների հայտարարությունները, ձեւավորել առաջատար ինտեգրացիոն Եվրասիական տնտեսական միավորում: Այն պետք է գործի 2015-ի նոյեմբերի 1-ից:
Երկրների բիզնես գործունեություն եւ աշխատանքի հիմնական լսարան. սա նշանակում է միասնական շուկայի ստեղծում` միասնական օրենսդրությամբ եւ 170 միլիոն սպառողով: Մակրոտնտեսական քաղաքականության առումով այն ներդաշնակ է, կան մրցակցության կանոներ, տեխնիկական կարգավորման համակարգեր, տրանսպորտ, բնական մենաշնորհների սակագներ, գյուղատնտեսական եւ արդյունաբերական սուբսիդիաներ: Եվրասիական տնտեսական նախագծի իրականացումը մենք գնահատում ենք որպես հնարավորություն, որը կնպաստի անդամ պետություններում տնտեսական աճի բարձրացմանն ու տնտեսության արդականացմանը:
-Դուք առաջիններից էիք, որ հայտարարեցիք` ընդհանուր սահմանների բացակայությունը չիկարող խոչընդոտել Հայաստանի անդամակցությանը Մաքսային միությանը: Ինչպե՞ս եքպատկերացնում այդ համագործակցությունն առանց ընդհանուր սահմանի:
-Ընդհանուր սահմանի բացակայությունը չի կարող խոչընդոտ հանդիսանալ տնտեսական ինտեգրացիայի համար: Այս առնչությամբ կարող եմ թվել բազմաթիվ օրինակներ: Օրինակ, երբ Հունաստանն անդամակցեց Եվրամիությանը, չուներ ընդհանուր սահման (ընդհանուր սահմանն ապահովում էր Բուլղարիան, որ վերջերս է անդամակցել ԵՄ-ին): Կիպրոսը նույնպես չունի ընդհանուր սահման ԵՄ-ի հետ, սակայն դա չի խանգարել անդամակցել Եվրամիությանը: Մյուս կողմից, որպեսզի հասկանանք, թե որքանով է կարեւոր սահմանների մասին խոսակցությունը, պետք է փորձենք հասկանալ, թե տնտեսական առումով ի՞նչ է նշանակում սահման: Սահմանը դա բիզնեսմենների համար ծախս է: Հատելով սահմանն անհրաժեշտ է ապրանքի ելումուտի համար փաստաթղթեր լրացնել, սահմանված մաքսատուրք վճարել: Այսօր Հայաստանից ապրանք արտահանելու համար, անհրաժեշտ է լրացնել տարանցիկ դեկլարացիա ապրանքը Վրաստանով անցկացնելու համար, իսկ Մաքսային միություն մուտք գործելու համար, օրինակ Ռուսաստան, անհրաժեշտ է ներկայացնել փաստաթղթղեր ապրանքի ներմուծման համար, իրականացնել մաքսազերծման համար անհրաժեշտ բոլոր ընթացակարգերը` պահեստներ, միջնորդներ, վճարումներ: Հայաստանի` Մաքսային միությանն անդամակցությունից հետո, ընթացակարգի երկրորդ հատվածը կվերանա: Այն ապրանքը, որն ուղարկվելու է Մաքսային միություն, Հայաստանի սահմանին կգրանցվի որպես «ազատ տարանցման համար» եւ մուտք կգործի Վրաստան: Իսկ Ռուսաստան մուտք գործելու ժամանակ, ռուսական սահմանին կստուգվի կնիքն ու տեսնելով հայ սահմանապահների վերոնշյալ հավաստիացումը, թույլ կտրվի ապրանքի մուտքը Մաքսային միություն առանց պահեստների, միջնորդների եւ այլն: Դա էապես նվազեցնում է ծախսերը, ինչը ամենակարեւորն է, երբ մենք խոսում ենք ապրանքի մասին:
Սակայն այսօր տնտեսության մեծ մասը ոչ թե ապրանքներն են, այլ ծառայությունները: Դա տնտեսության մի հսկայական ոլորտ է` կապ, տրանսպորտ, շինարարություն, ֆինանսական ծառայություններ եւ այլն: Եվ այս ամբողջ ոլորտը սահմանի առնչությամբ ավելի քիչ զգայուն է: Այս պարագայում սահմանը չի ստեղծում ծախսեր: Գործարարների համար ավելի մեծ ծախսեր ստեղծում են այս ոլորտներում տարբեր երկրներում կարգավորման տարբեր մեխանիզմները: Մաքսային միությունում եւ միասնական տնտեսական գոտում շարժվում ենք դեպի ծառայությունների կարգավորման եւ Հայաստանն էլ, միանալով Մաքսային միությանը, կմիանա այդ ծառայությունների ազատ շարժին: Դա շատ կարեւոր է եւ շատ իրական, որովհետեւ Մաքսային միության երկրների տնտեսությունում ծառայությունների տեսակարար կշիռը 60 տոկոս է: Ծառայություններն ավելի մեծ արդյունքներ գրանցելով հանդերձ նաեւ պակաս զգայուն են սահմանների նկատմամբ, նշանակում է` այդ ոլորտների համար Մաքսային միությանը միանալը առավելություններ ունի:
-Ի՞նչ եք կարծում, ի՞նչ կտա Մաքսային միությունը Հայաստանին, իսկ համագործակցությունըՀայաստանի հետ` Մաքսային միությանը:
-Եթե խոսենք ավել գլոբալ, ապա Մաքսային միությունը, դա ազատ տարածք է` 170 միլիոն սպառող ունեցող շուկա, որը զարգացման նոր աղբյուր է: Բայց ես կարծում եմ` Հայաստանի համար կարեւոր է ոչ միայն ապրանքների ու ծառայությունների ազատ շարժը, այլեւ աշխատուժը: Նման հեռանկարը, հաշվի առնելով նաեւ այն փաստը, որ հայկական սփյուռքի մի մեծ զանգված ապրում եւ աշխատում է Մաքսային միության տարածքում, նույնպես կարեւոր է: Ես հիմա չեմ փորձի թվերով ներկայացնել կամ հաշվել, թե տարեկան որքան շահույթ կլինի, հատկապես, թե ի՞նչ է տալու համագործակցությունը Մաքսային միությանը: Կարծում եմ` ամենակարեւորը, որ տալիս է այս նախագիծը, երկրաժամկետ հեռանկարների ընկալումն է, թե ում հետ համագործակցությամբ դու նվազագույնի կհասցնես տնտեսական ռիսկերն ու կզարգացնես քո հետաքրքրություններն այդ քառյակի շրջանակում` արդեն Հայաստանի հետ եւ նաեւ, թե ինչպես այդ քառյակը կզարգացնի իր շահերն արտաքին աշխարհում: Եվ այդ առումով առաջնահերթությունների համար կայուն համակարգի ստեղծումը, մեծ գաղափարի իրականացումը բոլորին տալիս է վստահություն` մարդկանց` իրենց կյանքում, գործարարներին` ներդրումների ժամանակ: Սա ամենակարեւորն է:
-Ե՞րբ պատրաստ կլինի Հայաստանը Մաքսային միությանն ու Եվրասիական տնտեսական տարածությանը միացնող «Ճանապարհային քարտեզը»: Ի՞նչ ժամկետների մասին է խոսքը գնում, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը Մինսկում Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի ժամանակ հայտարարեց, որ Հայաստանը պատրաստ է արագացված տեմպերով անդամակցել միությանը:
-Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը դիմել է Բելառուսի, Ղազախստանի եւ Ռուսաստանի նախագահներին` խնդրելով արագացնել Հայաստանի` Մաքսային միությանն ու Եվրասիական տնտեսական գոտուն անդամակցության ընթացքը: Երեք երկրների նախագահները ողջունեցին այդ հայտարարությունն ու դա նշանակում է, որ փորձագետների վրա դրված է համապատասխան աշխատանք, իհարկե ոչ ի հաշիվ որակի: Դժվար է կանխատեսել, թե երբ կավարտվեն «Ճանապարհային քարտեզի» աշխատանքները: Այս ամսվա ընթացքում կստեղծվի պաշտոնական խումբ 4 երկրների ներկայացուցիչներից եւ հանձնաժողովից: Մենք արդեն սկսել են փորձագիտական մակարդակով պարզել «Ճանապարհային քարտեզի» շրջանակը, որը արդեն վստահություն է ներշնչում: Մի կողմից մենք ունենք Ղրղզստանի հետ աշխատանքային փորձը, եւ աշխատանքի ուղղությունները պարզ են, մյուս կողմից, ինչի մասին ես կարող եմ հստակ ասել Երեւան այցելության արդյունքներից դատելով, հայ փորձագետների որակավորումն ու աշխատանքային ծավալը շատ բարձր է եւ որակյալ: Դա մեզ թույլ է տալիս հուսալ, որ «Ճանապարհային քարտեզի» շուրջ աշխատանքները կավարտվեն կարճ ժամանակահատվածում: Չեմ կարող ասել, որ ես սնահավատ եմ, սակայն չեմ ցանկանում կոնկրետ ժամանակ նշել: Մոսկվայում դեկտեմբերին կայանալիք նախագահների գագաթաժողովի ժամանակ, մենք նախատեսում ենք զեկուցել ընթացող աշխատանքների մասին: Հույս ունեմ, որ զեկույցը կլինի շատ լավատեսական:
– Հասկանալի է, որ մաքսային միությունների ձեւավորումը բարդ գործընթաց է, եւ Ձեր վրա իրապես մեծ պատասխանատվություն է դրված: Այդուհանդերձ, որքա՞ն արագ են Մաքսային միությանն անդամակցող եւ անդամակցել հավակնող պետությունների միջեւ մաքսային, առեւտրային անջրպետներն արագ լուծվում, որքան արագ է ընթանում գործող կանոնակարգերի համապատասխանեցումը:
– Երեք երկրների միջեւ առեւտրային արգելքներ չկան: Մաքսային միությանն անդամակցող երկրի համար առեւտրային արգելքները միանգամից կանհետանան: Ի՞նչ է սա նշանակում: Եթե Հայաստանն անդամակցում է Մաքսային միությանը եւ միաժամանակ խնդրում է որոշ ժամանակով թողնել հատուկ ռեժիմներով որոշ ապրանքների մուտքը շուկա, որ տարբերվում է Մաքսային միության ռեժիմից, դա սկզբունքորեն հնարավոր է: Բայց դա կնշանակի այդ ժամանակահատվածի համար պահել լիակատար մաքսային վերահսկողություն հայկական բոլոր ապրանքների վրա: Որքան փոքր լինի այն ապրանքների ցանկը, որոնց համար Հայաստանը հատուկ ռեժիմ կխնդրի, եւ որքան քիչ կլինի ժամկետը, այդքան ավելի արագ կլուծվեն բոլոր արգելքները:
-Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հայտարարությունը,թե Հայաստանը չի կարող անդամակցել Մաքսային միությանը, քանի դեռ չի լուծվել ԼՂՀ հարցը:Արդյո՞ք կարելի է Մաքսային միությանն անդամակցությունը կապել Լեռնային Ղարաբաղիխնդրի հետ:
-Ես իրավասու չեմ մեկնաբանելու անկախ երկրի նախագահի հայտարարությունը: Կարող եմ ձեր հարցին պատասխանել Մաքսային միության ձեւաչափի առումով: Ոչ մի կապ չկա Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի եւ Հայաստանի` Մաքսային միությանն ու միասնական տնտեսական գոտու անդամակցության միջեւ: Մաքսային միությունն ու Միասնական տնտեսական տարածությունը տնտեսական սուբյեկտներ են եւ իրենց իրավասությունները բացառապես տնտեսական են: Եվ այս առումով ինչն է մեզ համար շատ կարեւոր, որ միջսահմանային ազատ անցուդարձի իրականացումը համապատասխանի Մաքսային միության նորմերին, որ մենք հասկանանք ապրանքը ի՞նչ անցակետերով է գնում, որպեսզի այս առումով չկարգավորված «գորշ կետեր» չմնան: Իսկ ինչ վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ընթացող քաղաքական իրավիճակին, ապա այն լուծվում է այլ, հատուկ այդ հարցի համար նշանակված ֆորմատով: Աշխատում է հատուկ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբ, կան երկրներ, որոնք ղեկավարում են այդ գործընթացը եւ Աստված բոլորին հաջողություն եւ առողջություն տա, որպեսզի արագ լուծվի այդ խնդիրը:
-Մինսկում Ղազախստանի նախագահ պարոն Նազարբաեւը հայտարարեց Մաքսային միությանըմիանալու Թուրքիայի ցանկության մասին: Որքանո՞վ եք դուք դա իրատեսական համարում:
-Ես կարծում եմ, որ Նուրսուլթան Աբիշեւիչը նկատի ուներ, որ Թուրքիան հետաքրքրված է համագործակցել եւ ընդլայնել կապերը Մաքսային միության հետ: Խոսքն այս դեպքում Թուրքիայի մասնակցության որոշակի ձեւաչափին չէր վերաբերում: Այդ երկրից պաշտոնական որեւէ հայտարարություն չի եկել Մաքսային միությանն անդամակցելու վերաբերյալ: Սակայն, սրանով հանդերձ, Մաքսային միության շուկան շատ է հետաքրքրում Թուրքիային: Կան բազմաթիվ երկրներ, որոնք հետաքրքրված են Մաքսային միության հետ ունենալ խորացված համագործակցության ոչ թե որպես մասնակից, այլ ազատ առեւտրի գոտիների ձեւաչափի միջոցով: Այսօր արդեն այդ երկրների թիվը հասել է 36-ի: Սակայն դա չի նշանակում, որ այդ բոլոր երկրների հետ Մաքսային միությունը կունենա ազատ առեւտրի գոտի: Ազատ առեւտրի գոտու ձեւավորման վերաբերյալ բանակցությունների երեք փուլ է եղել Վիետնամի հետ: Այսօր արդեն ակտիվ աշխատանք է տարվում Եվրոպական ազատ առեւտրի ասոցիացիայի եւ Նոր Զելանդիայի հետ: Համատեղ գործակցության հարցն է քննարկվում Իսրայելի հետ: Հնդկաստանը նույնպես լուրջ հետաքրքրություններ է ներկայացնում: Այսպիսի հետաքրքրության պայմաններում Մաքսային միության հետ խորը համագործակցությունը կարող է իրականանալ միայն ազատ առեւտրի գոտու միջոցով, սակայն միայն այն ժամանակ, երբ առկա է Մաքսային միության անդամ երկրների հետաքրքրությունը դեպի տվյալ պետություն եւ հակառակը:
-Արդյո՞ք արդյունավետ կլինի համագործակցությունը Թուրքիայի հետ, մի պետության, որըՀայաստանի հետ փակ սահման ունի:
-Ես չեմ փորձի հարցին ենթադրական գնահատական տալ: Եթե..: Շատ դժվար է նման սցենարներ գրել: Բայց կարող եմ ասել, որ տնտեսական համագործակցության խորացումը, որը տանում է մրցակցության, մարդկանց բարեկեցության եւ կյանքի որակի բարձրացման, միշտ էլ հանդես է գալիս որպես դրական փաստարկ նման բարդ հարցերի լուծման պարագայում, մշակութային եւ հումանիտար կապերի ամրապնդումը, միշտ էլ լավ է: Դա թույլ է տալիս ոչ միայն լուծել, այլեւ խուսափել խնդիրներից: Կարծում եմ` Մաքսային միության հաջող իրականացումը մեծապես կնպաստի եւ դրական ազդեցություն կունենա տարածաշրջանում :
-Համագործակցության ինչպիսի՞ եզրեր եք տեսնում Եվրոմիության եւ Մաքսային միությանմիջեւ:
-Լավ հարց է: Ես կարծում եմ, հաշվի առնելով այն բոլոր դժվորությունները, որ այսօր առաջանում են Մաքսային միության եւ Եվրամիության փոխազդեցության առնչությամբ, արդյունավետ երկխոսության կարեւորությունն այդ երկու կառույցների միջեւ ակնհայտ է: Վստահ եմ, որ կգտնվի երկկողմանի ձեւաչափ եւ կապ Մաքսային միության երկրների հետ համապատասխան համաձայնագրերի հիման վրա: Որեւէ կասկած չունեմ, որ կազմակերպության միջոցով բազմակողմ երկխոսություն կիրականանա: Համոզված եմ, որ Եվրասիական միության ձեւավորումն ու ամրապնդումը կբերի նրան, որ կսկսվի երկխոսություն Եվրասիական միության եւ Եվրամիության միջեւ: Նաեւ համոզված եմ, որ դա հավասարապես կարեւոր է, թե Եվրասիական թե Եվրամիության համար: Այն մոդելը, որը ժամանակին կոչվում էր ընդհանուր տնտեսական գոտի` Լիսաբոնից մինչեւ Վլադիվոստոկ, դեռ պահպանում է իր արդիականությունը: Երեւի դեռ ոչ բոլոր խոշոր եւ համարձակ գաղափարների իրականացման ժամանակն է եկել, սակայն ինչպես ցույց է տալիս փորձը, լավ գաղափարները երբեք չեն կորչում եւ վերադառնում են:
-Նոյեմբերի 7-ին հանդիպել եք Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանին: Խնդրում եմ,պատմեք հանդիպման մանրամասները: Եվ որպես եզրափակում, Երեւան կատարած այցըհամարո՞ւմ եք հաջողված, թե ոչ:
-Կարող եմ ընդգծել, որ Հայաստանի նախագահի քաղաքական կամքը (ես այդ մասին Սերժ Ազատիչին էլ ասացի) լավագույն կերպով անդրադառնում է կառավարության եւ փորձագետների գործողությունների վրա, որոնք մասնակցում են իրավական շրջանակի կազմակերպմանը որպեսզի Հայաստանն անդամակցի Մաքսային միությանն ու միասնական տնտեսական գոտուն: Դա, իհարկե, վերջին ամիսների կարեւորագույն արդյունքն է: Առաջին հերթին պարզ է եւ հստակ քաղաքական կամքը, որով Հայաստանի ղեկավարությունը հսկում է իրավիճակը: Իսկ դա ամենակարեւորն է այս աշխատանքի համար եւ նման բարդ նախագծում ինչպիսին է անդամակցությունը Մաքսային միությանն ու նրա հետագա զարգացումը: Այս առումով այցը շատ կարեւոր էր եւ հագեցած: Հաշվի առելով արագությունն ու վերաբերմունքը, որը մեզանից սպասում են նախագահները, փորձագետների եւ մասնագետների աշխատանքային այցերը կավելանան եւ մենք հույս ունենք, որ աշխատանքը շուտով կտա իր պտուղները:
Հասմիկ Հարությունյան, Սամվել Սարգսյան

«Գազի հարցը գնալով խճճվում է ու խորհրդավոր է դառնում: Առավել տարօրինակը վերջերս հնչած հայտարարությունն էր, թե գազի գինը Մաքսային միություն մտնելու պայմանն է եղել: Սա լուրջ քաղաքական հայտարարությույն է, որից հետո ես կրկին դիմեցի վարչապետին`պահանջելով ինձ տրամադրել 2008-ին կնքված գազի մատակարարման 5 տարվա պայամնագիրը և հարակից 26 փաստաթղթերը: Ստացա մի պատասխան, որ ամենատարօրինակն էր: Գրված էր, որ, քանի որ դա առևտրային պայմանագիր է, իրենք պետք է նախ ճշտեն տրամադրման իրավունքը Հայռուսգազարդի հետ, ապա պատասխանեն: Իմ կարծիքն է, որ այս հարցը արդեն վերաբերում է Հայաստանի սուվերենությանը, ՀՀ բոլոր քաղաքացիներին, ուստի հորդորում եմ, որ ԱԺ պատգամավորներն էլ միանան և միասին պահանջեք, որ 7 ամիս պառլամենտից թաքցրած պայամանագիրը 1շաբաթվա ընթացքում ներկայացվի պատգամավորների ու հանրության դատին», – այս հայտարարությամբ հանդես եկավ Արամ Մանուկյանը այսօր ԱԺ հայտարարությունների ժամին:

Նիկոլ Փաշինյանը կողմ է քվեարկելու ԼՂՀ անկախության ճանաչման հարցին: Նա դրա համար իր հիմնավորումն ունի. «Այս պահը համարում եմ պատեհ առիթ` անվստահություն հայտնելու Ղարաբաղի հարցում ներկա իշխանության վարած քաղաքականությանը: Ռոբերտ Քոչարյան- Սերժ Սարգսյան զույգի գործունեության արդյուքնում Ղարաբաղը կորցրել է տեղը բանակցային սեղանի շուրջ: Ամեն ինչ արվում է ցույց տալու համար, որ 88-ի շարժումը մի պոռթկում էր, որ բնորոշ չէ մեր փխրուն հանրությանը: Այո, ես կարծում եմ, որ հատկապես հիմա պետք է ուղերձ հղել բոլոր պետություններին, սփյուռքին, որ Հայաստանում դեռևս կան մարդիկ, ովքեր հավատում են ԼՂՀ անկախությանը նույնպիսի ոգևորությամբ, որքան 88-ին: Ես հավատում եմ և քվեարկելու եմ հօգուտ անկախ Հայաստանի Հանրապետության և անկախ Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետության` սառը և պրագմատիկ անհուսությանն ընդդեմ»:

Խորհրդարանում ավարտվեց «Ժառանգություն» խմբակցության ներկայացրած «ԼՂՀ ճանաչման մասին» նախագծի քննարկումը: Խմբակցության ղեկավար Զարուհի Փոստանջյանը, որը ներկայացնում էր օրինագիծը, պնդում է, որ ժամանակն է, որպեսզի Հայաստանի Հանրապետությունը պաշտոնապես ճանաչի Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը: Սակայն խորհրդարանականների մեծամասնությունը` անկախ խմբակցությունից և քաղաքական ուժից, կարծում է, որ առայժմ դրա ժամանակը չէ:

Հանրապետական Շուշան Պետրոսյանը Զարուհի Փոստանջյանին հարցրեց` արդյոք պատգամավորն այս հարցի վերաբերյալ հանդիպումներ ունեցե՞լ է  ԼՂՀ ղեկավարության, վետերանների, ժողովրդի  հետ: «Բանն այն է, որ նրանք չեն կիսում ձեր կարծիքը: Իմաստը ո՞րն է այս ամեն ինչի»:

Փաստանջյանն էլ բացատրեց, որ այս ամենը բխում է հայ ժողովրդի շահերից, և այս ամենի իմաստը այն մարտահրավերներն են, որոնց առջև այսօր կանգնած է Հայաստանը: Նա նաև ասաց, որ ծանոթ է ղարաբաղցիների կարծիքին, և հիմնականում նրանք համակարծիք են իր հետ:

Նույն «Ժառանգություն» խմբակցության պատգամավոր Ալեքսանդր Արզումանյանը, որը սակայն չի ներկայացնում «Ժառանգության» տեսակետը, հայտարարեց, որ պատրաստ է բերել հազարավոր փաստարկներ, որ դա այս պահին չի բխում ՀՀ ազգային շահերից:

ՀՀԿ խմբակցության անդամ Հայկ Բաբուխանյանը Փոստանջյանի նախաձեռնությունն անվանեց արկածախնդիր և հակահայկական պոպուլիզմ:

ՀՅԴ խմբակցության ղեկավար Արմեն Ռուստամյանը, սակայն, հայտարարեց, որ իրենք կողմ են քվեարկելու օրինագծին, որովհետև ԼՂՀ խնդրի կարգավորման շուրջ ներկա իրավիճակը չի գոհացնում իրենց: Ռուստամյանը մտավախություն ունի, որ կարող է տպավորություն առաջանալ, թե Հայաստանն ընդհանրապես չի ուզում ճանաչել ԼՂՀ անկախությունը, քանի որ նման նախաձեռնություններ էլի են եկել խորհրդարան:

ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը հայտարարեց, որ ՀԱԿ-ը չի մասնակցելու քվեարկությանը, քանի որ Հայաստանի կողմից նման միակողմանի քայլը կհակասի ԼՂՀ ինքնորոշման սկզբունքին և միջազգային մեկուսացման մեջ կդնի Հայաստանին:

ԱԺ արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Զաքարյանն իր ելույթում նշեց, որ Փոստանջյանի կողմից ներկայացված փաստարկները ծանրակշիռ չեն և չեն ազդել պատգամավորների դիրքորոշումների վրա: Հանձնաժողովը դրական դիրքորոշում չի ներկայացրել հարցի վերաբերյալ, և հանձնաժողովի անդամների մեծամասնությունը չի մասնակցել հարցի քվեարկությանը: «Այո, մենք չենք կարող դեմ լինել մի գաղափարի, որը 25 տարի համազգային գաղափար էր, և ամենատարբեր հարթակներում պայքարել ենք դրա համար: Սակայն խնդիրը պետք է դիտարկվի միմիայն Մինսկի խմբի միջնորդական ջանքերի շրջանակներում»:

Զաքարյանի խոսքով` շարունակաբար ասելով, որ Մինսկի խումբն իրեն սպառել է, Ադրբեջանը փորձում է իր վրայից հանել այն բոլոր պարտավորությունները, որոնք ՀՀ դիվանագիտական ջանքերի շնորհիվ Ադրբեջանը ստանձնել է: «Շատ լուրջ խնդիրների վերաբերյալ անլուրջ մոտեցումներ , կներեք, պետք չի ցուցաբերել»,-ասաց նա Փոստանջյանին:

Հարակից զեկուցող ԱԳ փոխնախարար Շավարշ Քոչարյանը ներկայացրեց հարցի վերաբերյալ կառավարության դիրքորոշումը. «ՀՀ կոմից ԼՂՀ անկախության ճանաչումը ներկա փուլում նպատակահարմար չէ: Իսկ դե ֆակտո Հայաստանը վաղուց ճանաչել է: Ընդհանուր առմամաբ բոլորիս նպատակը ԼՂՀ միջազգային ճանաչումն է, սակայն մենք ամենևին կողմ չենք, որ ճանաչելով` մնանք միայնակ, ինչպես դա եղավ թուրքական Կիպրոսի դեպքում»:

Շավարշ Քոչարյանի խոսքով` բանակցային գործընթացում այսօր առաջընթաց չկա Ադրբեջանի պատճառով, և այս վիճակը կշարունակվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ «Ադրբեջանը խելքը գլուխը չի հավաքել»:

Նա հիշեցրեց, որ Մինսկի խմբի եռանախագահները հանդիսանում են ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի մշտական անդամներ, և չկա մի օր, որ այդ երկրներից խաղաղ կարգավորման վերաբերյալ խոսք չհնչի: «Այս ձևաչափը դարձել է զսպաշապիկ Ադրբեջանի ռազմական նկրտումների համար: Այդ տեսանկյունից Ադրբեջանի անթաքույց երազանքն է ձերբազատվել Մինսկի խմբի ձևաչափից»,-նշեց նա:

Հարցի քննարկումն ամփոփվեց Զարուհի Փոստանջյանի բուռն և աղաղակող ելույթով: Նա հայտարարեց, որ հասկանում է ՀՀԿ-ի մտավախությունը, և գիտի, որ քաղաքական մեծամասնությունը ցանկանում է շարունակել ձախողված բանակցային գործընթացը:

«Դուք ուզում եք սպանել մեր 88 թվականի ոգին` դուրս հանելով ԼՂՀ ներկայացուցիչներին բանակցային գործընթացից: Իհարկե, դուք չեք ցանկանում այդ քարտը ձեր ձեռքից բաց թողնել: Եթե չունենաք այդ քարտը, ձեր առջև որևէ դուռ չի բացվի: Դուք պարբերաբար փորձում եք ձեր խիղճը վաճառել: Իսկ 88-ին մեր ոգին տեղն էր, մեր խիղճը տեղն էր: Որևիցե մի կտոր հող սակարկման ենթակա չէ: Սա ուղղակի հարց չէ, սա յուրաքանչյուր հայ մարդու խնդիրն է»,-ասաց նա:

Նա նաև հայտարարեց, որ հետամուտ են լինելու այս հարցին, դեռ ավելին, պատրաստելու են նաև նախագի Թուրքիայի կողմից Արևմտյան Հայաստանի և Կիլիկիայի տարածքի օկուպացման վերաբերյալ:

«Մեր որոշումը բացարձակապես կապ չունի անձի` Իշխան Զաքարյանի հետ: Խոսքը զսպման մեխանիզմներով օժտված համակարգ ստեղծելու մասին է: Այսօր մենք չունենք մեխանիզմեր` թղթի վրա չթողնելու սահմանադրությունն ու օրենքները, ինչի  իրականացման գլխավոր օրգանը Վերահսկիչ պալատը պետք է լինի: Այս մարմինը պաշտոնապես կասկածելու իրավունք ունի: Վերհասկիչ պալատը անկախ մարմին է, բայց այդ անկախությունից բան չմնաց, այդ անկախությունը խեղվեց մեր աչքի առաջ: Քանի որ գիտենք նաև, որ մեր «ոչ»-ը քվեաթերթիկի վրա ևս կարող է կեղծվել, ուստի  բացարձակապես անիմաստ ենք համարում այս քվեարկությանը մասնակցելը, «Դաշնակցությունը» չի մասնակցելու քվեարկությանը», – այսօր ԱԺ-ում Վերահսկիչ պալատի նախագահի պաշտոնում Սերժ Սարգսյանի կողմից առաջադրված թեկնածու Իշխան Զաքարյանի ընտրության մասին «Դաշնակցություն» խմբակցության կարծիքը հնչեցրեց Արմեն Ռուստամյանը:

Վերահսկիչ պալատի նախագահի պաշտոնում Սերժ Սարգսյանի կողմից առաջադրված թեկնածու Իշխան Զաքարյանի ընտրության մասին ԱԺ-ում ելույթ ունեցավ «Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Զարուհի Փոստանջյանը. «Ամիսներ առաջ Իշխան Զաքարյանի զեկույցին ականտես եղանք, հետո նա կանչվեց Բաղրամյան 26, արժանացավ տհաճ քննադատության, իսկ հիմա նորից առաջադրվել է նույն պաշտոնում վերընտրվելու համար: Այս ամենը անդուր է: Անդուր է ոչ միայն Ձեզ համար, այլև` մեզ: Տհաճ էր տեսնել այն թատրոնը, ու հիմա անդուր է ականտես լինել թատրոնի շարունակությանը: Ուստի Ժառանգությունը դեմ է քվեարկելու թեկնածուին»:

Աժ-ում քննարկվում է Վերահսկիչ պալատի նախագահի ընտրության հարցը: Այդ պաշտոնում  Սերժ Սարգսյանը առաջադրել է ՎՊ գործող նախագահԻշխան Զաքարյանի թեկնածությունը: Ընդդիմությունը կտրականպես դեմ է Իշխան Զաքարյանի ընտրությանը և պատրաստվում է իր «դեմ» քվեաթերթիկները հրապարակայնացնել` ապահովելու համար չկեզծված արդյունքներ:

Քիչ առաջ Իշխան Զաքարյանին հարց հղեց Նիկոլ Փաշինյանը. «Սերժ Սարգսյանը Ձեզ մեղադրում էր բյուջեից 700 մլրդ առանց հիմնավորմանկասկածի տակ դնելու մեջ, բայց, ահա, նորից առաջադրել է ձեր թեկնածությունը: Դուք ի ՞նչ է` պարտավորվել եք, որ էլ կասկածի տակ չե ՞ք դնելուբյուջեի գումարները, գործող իշխանության թափանցիկ ու օրինական լինելը: Այս թնջուկը պարզաբանման կարիք է զգում: Ինչպե ՞ս է ստացվում որ 700մլրդ-ը կասկածի տակ դնող պաշտոնյան ունի մի քանի միլիարդ դոլարանոց այնպիսի առանձնատուն, ինչպիսին Ձերն է»:

Իշխան Զաքարյանը ինչ-որ բան խոսեց, բայց Նիկոլ Փաշինայնի  հարցերն, ըստ էության, այդպես էլ անպատասխան մնացին:

Խորհրդարանում այսօր մինչ օրակարգը հաստատելը ելույթ ունեցավ ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը՝ հայտարարելով, որ վերջին օրերին արձանագրվել են դեպքեր, երբ պատգամավորները հնարավորություն չեն ունեցել հանդիպելու կալանավորների կամ պետական պաշտոնյաների  հետ, մինչդեռ նրանց այդ իրավունքը երաշխավորված է օերնքով: Նա բացատրություն պահանջեց այդ հարցի վերաբերյալ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանից: Վերջինս նախ նշեց, որ հարցը օրակարգի հետ կապ չունի, սակայն հավաստիացրեց, որ ամեն ինչ կարվի, որպեսի օրենքը պահպանվի: Նա առաջարկեց պատգամավորին առավել մանրամասն ներկայացնել խնդիրը,որպեսզի ինքը համապատասխան գերատեսչությունների ղեկավարների հետ դա քննարկի, և պարզի՝ արդյոք օրենքը խախտվել է, թե ոչ:

Այնուհետև ԱԺ պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը մասնավորեցրեց, որ իրեն թույլ չեն տվել հանդիպելու Շանթ Հարությունյանի հետ: «Շաբաթ օրը ինձ չեն թույլատրվել մուտք գործել Նուբարաշեն քրեակատարողական հիմնարկ, և ես ակնկալում եմ, որ իրավիճակի վերաբերյալ հստակ դիրքորոշում արտահայտեք: Պարզաբանումենր եմ պահանջում նաև պետական պաշտոնյաներից»,-ասաց նա:

Հովիկ Աբրահամյանը նրան էլ հավաստիացրեց, որ հետամուտ է լինելու, որպեսզի հարցը պարզաբանվի, և եթե օրենքը խախտվել է, ապա համապատասխան գերատեսչության ղեկավարի հետ դա քննարիկվի, և տրվի համապատասխան գնահատական:

Մեկնարկեց Ազգային ժողովի հինգերորդ գումարման չորրորդ նստաշրջանի քառօրյան: Մինչ օրակարգը հաստատելը, ԱԺ նախագահն առաջարկեց քվեարկության դնել հետաձգվող օրենքները, որոնց մեջ էր նաև «Կանանց և տղամարդանց հավասար իրավունքների և հավասար հնարավորությունների ապահովման մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին նախագիծը, որի հեղինակներն են ՕԵԿ-ական Հեղինե Բիշարյանն ու Հովհաննես Մարգարյանը:

Մինչ քվեարկությունը, վարման կարգի վերաբերյալ բուռն ելույթներ տեղի ունեցան: Նախ հանդես եկավ Հեղինե Բիշարյանը` հայտարարելով, որ օրենքը հանրության կողմից թյուրըմբռնման տեղիք է տվել, սակայն օրենքի հիմնական նպատակը կանանց և տղամարդկանց հնարավորություները հավասար դաշտ բերելն է. «Մենք առաջարկել ենք գենդեր բառը հանել, փոխարենը օգտագործել սեռ կամ մեկ այլ բառ, սակայն կառավարությունը մեր առաջարկությանը դեմ է քվեարկել»:

ԲՀԿ խմբակցության քարտուղար Նաիրա Զոհրաբրյանն իր հերթին հայտարարեց, որ ինքն ու իր գործընկեր Էլինար Վարդանյանն առաջարկել են տերմինը փոխել կանանց և տղամարդկանց իրավահավասարություն եզրույթով, սակայն դա էլ կառավարությունը չի ընդունել: Ինչ վերաբերում է ՕԵԿ-ի առաջարկին, ապա Զոհրաբյանի կարծիքով՝ դրանով էլ թյուրըմբռնումները չեն վերանում: «Ուստի մենք ձեռնպահ կքվեարկենք, սակայն կպնդենք, որ մեր առաջարկած տարբերակը լինի»,-ասաց նա:

Պատգամավոր Ալեքսանդր Արզումանյանն իր ելույթում հստակեցրեց, որ հանձնաժողովում լուրջ քննարկումներ են եղել, տեղի է ունեցել աշխատանքային խմբի նիստ՝ շահագրգիռ կողմերի մասնակցությամբ, և վստահ է, որ մոտ ժամանակներում կգտնվի կոմպրոմիսային տարբերակ բոլորի համար, ուստի դեմ է այս պահին այդ հարցը օրակարգ մտցնելուն: Ավելին, նա զարմացաած է Հեղին Բիշարյանի այսօրվա ելույթից, քանի որ որ հանձնաժողովի նիստի ժամանակ նա անգամ իրենց ներկայացուցչին է հորդորել դեմ քվեարկել, որպեսզի մշակվի բոլորի կողմից ընդունելի տարբերակ, և նոր բերվի քննարկման. «Այս նախագծում կան այնպիսի անգրագետ ձևակերպումներ, որ նույնիսկ ամոթ է, որ դնենք քննարկման»,-ասաց նա:

ՕԵԿ խմբակցության պատգամավոր Մհեր Շահգելդյանն էլ հարց բարձրացրեց. «Ասենք թե հանձնաժողովն ու կառավարությունը համաձայնության են եկել աշխատանքային խումբ ստեղծելու մասին, ինչո՞վ է խանգարում, որ այն մտնի ԱԺ մեծ օրակարգ, քառօրյայի մասին չի խոսքը»:

ՀՅԴ խմբակցության ղեկավար Արմեն Ռուստամյանն էլ դեմ չէ, որ նախագիծը մտնի նստաշրջանի օրակարգ և քննարկվի: «Մենք կողմ ենք, թող ընդգրկվի և քննարկվի, և ով ինչ առաջարկ ունի, թող ներկայացնի: Մոտեցումները լիարժեք կլինեն, և հարցը շատը ավելի արագ լուծում կստանա»:

ՕԵկ-ական Հովհաննես Մարգարյանն էլ, հիշեցնելով, որ նախագծի հեղինակը միայն Հեղինե Բիշարյանը չէ, այլ նաև ինքն է, խնդրեց նախագիծը քննարկել հիմա. «Ինչ ուզում եք գենդերի անունը դրեք, թող մենակ թե ընդունելի լինի նամուսով և թասիբով մեր հասարակության համար»:

Պատգամավոր Ռուբեն Հակոբյանն առաջարկեց առայժմ չքննարկել. «Որպեսզի սա չդիտվի կողմերի և դեմերի հարց, կա աշխատանքային խումբ, թող միասնական տեքստ և փոփոխություններ ներկայացնեն, վերջում բերվի Ազգային ժողով»:

Խաչատուր Քոքոբելյանն էլ հակադարձեց. ինչու՞ են վախենում նախագիծը ԱԺ բերելուց, և սպասում են, որ նախ կառավարությունը նայի: «Կառավարությունը ինչ նայում է, ձախողում է: ՕԵԿ-ի կողմից առաջարկվող տարբերակին համաձայն չեմ, բայց թող մտնի ԱԺ օրակարգ»:

Իսկ այս ամենից հետո, երբ ՀՀԿ-ական պատգամավոր Համլետ Հարությունյանը բուռն ելույթ սկսեց հայկական արժեքների ու ավանդույթների մասին, Էդվարդ Շարմազանովը ստիպված եղավ ընդհատել գործընկերոջը՝ հիշեցնելով, որ ելույթները պետք է լինեն ընդամենը վարման կարգի վերաբերյալ, ոչ թե  օրենքի բովանդակության և առաջարկեց ի վերջո քվեարկության դնել հարցը:

Արդյունքում ՕԵԿ-ականների նախաձեռնությունը չընդունվեց՝ 20 կողմ, 42 դեմ, 23 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ:

ՀՀ Ազգային Ժողովի պատգամավորներ՝

Հրանտ Բագրատյանին,

Լևոն Զուրաբյանին,

Արծվիկ Մինասյանին, և

Նաիրա Զոհրաբյանին

ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ

Հարգելի պատգամավորներ,

Նամակը հասցեագրում ենք Ձեզ, քանի որ ԱԺ պատգամավորներից առ այսօր ստացել ենք միայն Ձեր դրական արձագանքը, որի համար շնորհակալ ենք: Դուք լավատեղյակ եք, թե քանի պատգամավոր է դեմ քվեարկել «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» չարաբաստիկ օրենքինու դրա հետագա փոփոխություններին ու լրացումներին: Ձեզանից յուրաքանչյուրը նաև ժամանակին բարձրաձայնել է այդ օրենքի մի շարք թերությունների ու հակասությունների մասին:

«Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքով (այսուհետ՝ Օրենք) սահմանված պարտադիր կուտակային վճարներ կատարելու պարտավորությանը վերաբերող դրույթներն

ուժի մեջ են մտնում 2014 թվականի հունվարի 1-ից: «Ընդդեմ կենսաթոշակային պարտադիր

վճարներին» քաղաքացիական նախաձեռնությունն իր սկզբունքային անհամաձայնությունն է հայտնել Օրենքով սահմանված վճարների պարտադիրության գաղափարի և մի շարք այլ դրույթների վերաբերյալ, քանի որ այն ոչ միայն չի բխում ՀՀ-ում առկա սոցիալ-տնտեսականիրականությունից, այլև հակասում է ՀՀ Սահմանադրությանը և կենսաթոշակային բարեփոխումների գաղափարին:

Ըստ էության, ՀՀ կառավարությունն անհաջող փորձ է կատարել տեղայնացնելու «միջազգային փորձը», և հերթական անգամ քաղաքացիների շահերը ստորադասվել են ֆինանսական կառույցների շահերին: Օրենքի կիրառումը 2014թ. հունվարի 1-ից նշանակում է քաղաքացիների ընթացիկ աշխատավարձի փաստացի նվազում մոտավորապես 6-13%-ով և սա պաշտոնապես 40 տոկոս աղքատություն արձանագրած երկրում, որտեղ 2013թ-ի ինը ամիսների ընթացքում մոտ 120 հազար մարդ արդեն լքել է հայրենիքը: Ըստ էության, կառավարությունը փորձում է իր կողմից կենսաթոշակային վճարումներ կատարելու ֆինանսական բեռը տեղափոխել քաղաքացու վրա: Կառավարությունը, ունենալով նվազագույն սոցիալական կենսաթոշակ վճարելու պարտավորություն, անհասկանալիորեն և ոչ իրավական եղանակով փորձում է պարտադրել անձին վճարել հավելյալ գումար՝ նվազագույն (սոցիալական) կենսաթոշակից ավել թոշակ ստանալու համար: Մինչդեռ, նվազագույնից ավել թոշակ ստանալը կարող է իրականացվել միայն կամավոր հիմունքներով, այլ ոչ թե պարտադիր կարգով: Որևէ մեկը իրավունք չունի անձին պարտադրել անելու որևէ գործողություն նվազագույնից ավել կենսաթոշակ ստանալու համար: Այսինքն, Օրենքի այս պարտադիր բաղադրիչը չունի իրավական հիմնավորում և ակնհայտ հակասում է ՀՀ Սահմանադրությանը:

Օրենքը պարտադրում է 1974թ.-ից հետո ծնված1 բոլոր անձանց կատարել վճարումներ անհայտ ծագումով ֆոնդերին, որպեսզի քաղաքացին տարիներ անց ստանա կենսաթոշակ՝ իր իսկ վճարած գումարի հաշվին: Ընդ որում, այդ տարիների ընթացքում անձը չի ստանում իր վճարած գումարի դիմաց բանկային տոկոսադրույք (այլ միայն գնաճային տոկոս), մինչդեռ ֆինանսական ֆոնդերը կառավարող կառույցները ՀՀ քաղաքացիների գումարները ներդնելու են արտերկրում,ստանալու են գերշահույթ, զարգացնելու են այլ պետությունների տնտեսությունը, իսկ ՀՀ կառավարությունը երաշխավորելու է քաղաքացիների կատարած վճարումների միայն 30տոկոսը՝ այն էլ պետբյուջեի հաշվին, որը գոյանում է հենց նույն քաղաքացու կամ գործարարի հարկային վճարումներից:

Կառավարությունը փորձել է կրկնօրինակել աշխարհում տարածում գտած երկու բաղադրիչ ունեցող մոդելը (այն է՝ պետական նվազագույն կամ սոցիալական կենսաթոշակ –100 տոկոս պետբյուջեից ֆինանսավորվող և կամավոր), սակայն երկու բաղադրիչի փոխարեն ներդրել է 3 բաղադրիչ ունեցող համակարգ, ու արհեստականորեն ավելացրել է միջանկյալ մի բաղադրիչ՝ պարտադիր բաղադրիչ պետության և քաղաքացու կողմից 50/50 մասնակցությամբ: Գրեթե ամբողջ աշխարհում գոյություն ունի սոց. վճարը որպես հարկատեսակ (social security), որը ՀՀ-ում եկամտային միասնական հարկի սոց. վճարի մասն է, և կամավոր կենսաթոշակային վճար, երբ պետությունը կամ գործատուն քաղաքացու վճարած կամավոր գումարի չափով ևս վճարում է կատարում (matching): Սա կամավոր վճարի խրախուսման մեխանիզմն է: Սակայն մեր պարագայում կառավությունը կիրառել է միջանկյալ պարտադիր matching: Նման լուծումը անարդարացի է և ոչ իրավաչափ, քանի որ ստացվում է մենք վճարում ենք և սոց. վճար և պարտադիր մասնակցում մեր թոշակի ձևավորմանը, որն ըստ էության կրկնակի հարկում է:

Հիմնախնդրին լուծում տալու ակնկալիքով՝ Նախաձեռնության ջանքերով կազմակերպվել է ստորագրահավաք, որի արդյունքում ավելի քան 2700 քաղաքացիներ դիմել են ՀՀ վարչապետին, ով սակայն, հարցը վերահասցեագրել է Սոց. Ապ. նախարարություն:

Դիմում-նամակ ենք հղել նաև Մարդու իրավունքների պաշտպանին` խնդրելով վիճարկել Օրենքի սահմանադրականությունը Սահմանադրական դատարանում: ՀՀ մի շարք 1 Ուսումնասիրելուց հետո 2010թ-ին օրենքի և դրանում հետագայում 2011-2013թթ ընթացքում կատարված փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրենքները, դրանց վերաբերյալ քվեարկության արդյուքները, մենք լուրջ մտավախություն ունենք, որ կառավարությունը փորձում է “սահուն կերպով” ավելացնել քաղաքացիների ֆինանսական բեռը, առայժմ բավարարվելով 1974թ.–ից հետո ծնված անձանցով:

քաղաքացիներ նամակներ են ուղղել ԱԺ պատգամավորներին և խմբակցություններին` պահանջելով վեր կանգնել կուսակցական շահերից և նախաձեռնել ստորագրահավաք՝ ԱԺ-ում արտահերթ նիստ գումարելու և Օրենքը փոփոխելու նպատակով (վերացնել ՊԱՐՏԱԴԻՐՈՒԹՅԱՆ բաղադրիչը), կամ հակառակ պարագայում, եթե չհաջողվի հավաքել անհրաժեշտ 44 ստորագրություններն արտահերթ նիստ գումարելու համար, ապա հավաքել

27 ստորագրություն՝ սահմանադրական դատարան դիմելու համար: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ժամանակին Օրենքին դեմ են քվեարկել ավելի քան 30 պատգամավորներ, համարում են իրատեսական նման ստորագրահավաքի նախաձեռնումը:

Սույն նախաձեռնությանը միացած ավելի քան 7000 քաղաքացիներ վճռականություն են հայտնում պայքարը շարունակել ՀՀ Սահմանադրությամբ և օրենքներով չարգելված բոլոր օրինական, այդ թվում՝ հրապարակային միջոցառումների, երթերի ու ցույցերի միջոցով:

Մենք ակնկալում ենք բոլոր մտահոգ քաղաքական և քաղաքացիական ուժերի, ինչպես նաև անհատ քաղաքական գործիչների ու պատգամավորների դրական արձագանքը և համախմբումը այս կարևորագույն հարցի շուրջ՝ հայտնելով բոլոր մտահոգ ուժերի հետ համագործակցելու մեր պատրաստակամության մասին: Մենք գիտակցում ենք, որ Ձեզանից յուրաքանչյուրը կամ Ձեր կողմից ներկայացվող քաղաքական ուժերը կարող են ունենալ որոշակի տարաձայնություններ այս կամ այն հարցի շուրջ: Սակայն մենք խնդրում ենք վեր կանգնել այդ տարաձայնություններից, քանի որ խոսքը գնում է կարևորագույն հարցի մասին: Մեր պայքարը չի ճանաչում կուսակցական պատկանելություն կամ նախասիրություն:

Խնդրում ենք ներկայացնել մեր նախաձեռնության դիրքորոշումը ԱԺ-ի ամբիոնից՝ մեր անունից խնդրելով բոլոր շահագրգիռ ու մտահոգ քաղաքական գործիչներին ու պատգամավորներին միանալ այս պայքարին և մասնակցել ստորագրահավաքին՝ ԱԺ կանոնակարգ օրենքով սահմանված կարգով, հնարավորինս սեղմ ժամկետներում:

Մենք թույլ չենք տա, որ ԱԺ-ում իր կամակատարներին կոճակ սեղմելու պատվեր տվող կառավարությունը խեղաթյուրի կենսաթոշակային բարեփոխումների էությունը և վտանգի մեր և մեր ապագա սերունդների ճակատագիրն ու ֆինանսական անվտանգությունն իր անտարբեր, ոչ պրոֆեսիոնալ և ոչ իրավաչափ վարքագծով:

Պայքարի զարգացումներին կարող եք հետևել նաև հատուկ ստեղծված http://dem.am

կայքից և ֆեյսբուքյան խմբից՝ https://www.facebook.com/groups/659878787373449/

Հարգանքով՝

«Ընդդեմ կենսաթոշակային պարտադիր վճարներին» նախաձեռնություն

Փաստաբան Հայկ Գրիգորյան

11/11/2013թ. 

ՊԲ օպերատիվ տվյալների համաձայն, նոյեմբերի 3-ից 9-ն ընկած ժամանակահատվածում ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է շուրջ 250 անգամ, որի ընթացքում, տարբեր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներից, հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 1000 կրակոց:

ՊԲ առաջապահ զորամասերը համարժեք պատասխան են տվել հակառակորդին և շարունակել վստահորեն իրականացնել մարտական դիրքերի պաշտպանություն:

«Հայկական ժամանակ»-ը գրում է.

«Վաղը Արարատ քաղաքում տեղի են ունենալու քաղաքապետի արտահերթ ընտրություններ: Նախօրեին Արարատ են տարվել մեծ քանակությամբ կարմիրբերետավորներ։ Արարատցիները մեր թղթակցի հետ զրույցում նշել են, թե քաղաքում արհեստական լարվածություն է ստեղծված։ Կողմերն այս ընտրություններին պատրաստվում էին վաղուց և դեռ առաջադրումներից առաջ սկսել էին ցուցակագրել իրենց մարդկանց՝ ընթացքում փոխադարձ մեղադրանքներ հնչեցնելով միմյանց հասցեին»։

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում։

«Հրապարակը» գրում է.

«Նախորդ օրը տեղի ունեցած ԳՄ նիստը բավականին երկար է տևել։ Չնայած ԳՄ-ականները մտածել են, որ թերևս անդրադարձ կլինի «Շանթի հարցին», քանզի Շանթի հայրը եղել է հայտնի ԱՄԿ-ական, նախկին քաղբանտարկյալ, այնուհանդերձ, հարցին որևէ անդրադարձ չի եղել, մի քանի խոսք Շանթի ոչ ադեկվատ «վարքի» մասին բարձրաձայնել է Ռազմիկ Զոհրաբյանը, և այդքանով խնդիրը փակվել է։ Քննարկման հիմնական թեմաներից մեկը եղել է Արարատի ընտրությունները։ Ի դեպ, ներկաների ուշադրությունից չի վրիպել այն հանգամանքը, որ նիստից առաջ միջանցքում կազմ ու պատրաստ սպասելիս են եղել «Կենտրոնի» օպերատորն ու լրագրողը, ինչը նշանակում է, որ նրանք նախօրոք տեղեկացված են եղել, որ Արարատի ընտրությունների հարցը քննարկվելու է ԳՄ-ում։ Հարցը ներկայացրել է ՀՀԿ կազմակերպիչ Ռուբեն Թադևոսյանը՝ արձանագրելով, որ իրավիճակը նորմալ է, ՀՀԿ-ականները բավականին ակտիվ աշխատել են, երկու օրից քվեարկությունն է։ Սերժ Սարգսյանը հետաքրքրվել է ՀՀԿ շանսերով։ Խոսվել է նաև այն մասին, որ ԲՀԿ ողջ թիմն ակտիվ անցուդարձի մեջ է Արարատում, իրենցից մարդ չի՞ գնալու միտինգին։ Արձանագրել են, որ տեղում «Արայիկենք» աշխատում են, իմաստ չունի, որ որևէ մեկը գնա։ Հովիկ Աբրահամյանն ասել է, որ «Արայիկենց հետ ակտիվ շփման մեջ է մշտապես»:

Ի դեպ, մեր տեղեկություններով, թե ՀՀԿ-ն, թե ԲՀԿ-ն այդ օրը «կամերաներով» նկարահանելու են ընտրությունների ընթացքը բոլոր 7 տեղամասերում։ ԳՄ նիստից հետո Սերժ Սարգսյանը բավականին երկար տետատետ հանդիպում է ունեցել մարզպետ Արամայիս Գրիգորյանի հետ։

ԳՄ-ում քննարկվել են նաև գեոքաղաքական հարցեր, այդ թվում Ալիև-Սարգսյան հանդիպմանն առնչվող, սակայն տեղն ու ժամանակը չեն նշվել։ Անդրադարձ է եղել Դավութօղլուի՝ հայ-թուրքական սահմանի բացմանն առնչվող հայտնի հայտարարությանը՝ Բաքվի համաձայնությամբ պատրաստ են բացել այն, Սերժ Սարգսյանն ասել է՝ հարցի նկատմամբ մեր դիրքորոշումը չի փոխվել և երբեք չի փոխվի։ Ինչ վերաբերում է Պուտինի ՀՀ կատարելիք այցին, այդ մասին Ս. Սարգսյանն արտահայտվել է դեռ ԳՄ մի քանի նիստ առաջ՝ ասելով. «Մաքսային միությանն առնչվող մնացած հարցերն էլ ՌԴ նախագահը կգա Հայաստան, դրանից հետո նոր ԳՄ-ում կանդրադառնանք»,–գրում է թերթը։

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում։
ԳՄ-ում քննարկվել են նաև գեոքաղաքական հարցեր, այդ թվում Ալիև-Սարգսյան հանդիպմանն առնչվող, սակայն տեղն ու ժամանակը չեն նշվել։ Անդրադարձ է եղել Դավութօղլուի՝ հայ-թուրքական սահմանի բացմանն առնչվող հայտնի հայտարարությանը՝ Բաքվի համաձայնությամբ պատրաստ են բացել այն, Սերժ Սարգսյանն ասել է՝ հարցի նկատմամբ մեր դիրքորոշումը չի փոխվել և երբեք չի փոխվի։ Ինչ վերաբերում է Պուտինի ՀՀ կատարելիք այցին, այդ մասին Ս. Սարգսյանն արտահայտվել է դեռ ԳՄ մի քանի նիստ առաջ՝ ասելով. «Մաքսային միությանն առնչվող մնացած հարցերն էլ ՌԴ նախագահը կգա Հայաստան, դրանից հետո նոր ԳՄ-ում կանդրադառնանք»»,–գրում է թերթը։

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում։

 Հատուկ քննչական ծառայությունում քաղաքացի Արգիշտի Կիվիրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ ՔՕ 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ ՔՕ 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` այն բանի համար, որ նա 2013 թվականի օգոստոսի 24-ին Կոմիտասի 5 հասցեում գտնվող նորակառույցի հարակից տարածքը` պողոտայի բանուկ մասը ազատելու, երթևեկությանը չխոչընդոտելու և բողոքի ակցիան փողոցի մայթերում շարունակելու վերաբերյալ հասարակական կարգն ապահովող ՀՀ ոստիկանության ծառայողների օրինական պահանջը չկատարելու համար ոստիկանության բաժին բերման ենթարկվելու ընթացքում, ոստիկանության ծառայողի նկատմամբ գործադրել է առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն` կապված նրա կողմից ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ:
Բացի այդ, քաղաքացի Արգիշտի Կիվիրյանը` Կոմիտասի պողոտայից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին ավտոմեքենայով տեղափոխվելու ընթացքում, ինքնավնասման նպատակով դեմքով հարվածել է ավտոմեքենայի դռան արտացցված մասին և դրա արդյունքում ճակատի, կոպի ու քթի շրջանում ինքն իրեն պատճառելով մարմնական վնասվածքներ` իրեն բերման ենթարկող ոստիկաններին սպառնացել է վնասվածքների պատճառումը վերագրել նրանց:
Հետագայում` իրագործելով իր վերը նշված սպառնալիքները, Ա. Կիվիրյանը, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, հանցագործության մասին հաղորդումներ է ներկայացրել քրեական գործ հարուցելու իրավասությամբ օժտված մարմիններին` հայտնելով, թե ինքնավնասման հետևանքով ստացված վերոհիշյալ մարմնական վնասվածքները ստացել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից` իր նկատմամբ բռնություն գործադրելու արդյունքում: Արգիշտի Կիվիրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննությունը շարունակվում է:

Հոկտեմբերի 27-ին կայացած համագումարում Հայոց համազգային շարժումը վերակազմավորվեց: Այն լուծարվել էր այս տարվա փետրվարին` որպես իրավահաջորդ հայտարարելով ՀԱԿ–ին: Այս թեմայով «Անկախը» հարցազրույց է ունեցել  ՀՀՇ հանրապետական խորհրդի նախագահ, ԱԺ պատգամավոր Ալեքսանդր Արզումանյանի հետ:

– Պարոն Արզումանյան, մի քանի օր առաջ կայացած համագումարում ՀՀՇ–ն վերակազմավորվեց: Ինչո՞ւ: Ի՞նչ իմաստ կար փետրվարին կուսակցությունը լուծարել, իրավահաջորդ հայտարարել, ապա նորից վերակազամավորել:

– ՀՀՇ-ն լուծարելու և այն ՀԱԿ վերանվանելու որոշումը  մի շարք  դժգոհություններ առաջացրեց  մարդկանց մեջ, որոնք ինչ-ինչ պատճառներով վերջին տարիներին  տարաձայնություններ ունեին  ՀՀՇ-ի հետ, բայց կարծում էին, որ նույնիսկ այդ տարաձայնություններով ՀՀՇ-ն իրավունք ուներ շարունակելու աշխատանքները:

Մենք  մեր գործն ենք արել. 25 տարի քաղաքականության մեջ ենք և չէինք կարող հրաժարվել քաղաքականությունից, մեր աշխատանքները շարունակելու ձևեր էինք փնտրում: Երբ որոշվեց լուծարել մի կուսակցություն, որի ակունքներում ենք կանգնած եղել և մշտապես միայն այդ կուսակցության անդամ ենք եղել, մեր մի շարք համախոհների հետ որոշեցինք շարունակել մեր աշխատանքները: Հռչակել ենք, որ այն գաղափարախոսության ժառանգորդն ենք, որի վրա հիմնվել է Հայոց համազգային շարժումը, մենք կրում ենք լիբերալ- ազատական, ժողովրդավարական գաղափարներ և այն տեսլականը, որ ունեինք 88 թվականի համազգային շարժման ժամանակ: Որևէ բան չի փոխվել, մենք շարունակելու ենք պայքարել հայոց պետականության ամրապնդման և ազատական, ժողովրդավարական սկզբունքների վրա խարսխված պետականության կայացման համար:

– Մի՞թե ՀՀՇ–ի իրավահաջորդ ՀԱԿ–ը շեղվել էր այդ ուղուց:

– Կարծում ենք, որ ՀԱԿ-ը կարող է լինել գույքային  առումով իրավահաջորդ, մենք որևէ հավակնություն չունենք գրասենյակների նկատմամբ: ՀԱԿ-ը ստեղծվել է որպես մի քանի կուսակցությունների միավորում,  առանցքը եղել է Հայոց համազգային շարժումը: ՀՀՇ-ն էր, որ 2007-ին նախաձեռնեց մի շարք մարզային այցելություններ և առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանին հորդորեց առաջադրվել 2008-ի նախագահական ընտրություններում: Հենց ՀՀՇ-ի շուրջ  ձևավորվեց այն համաժողովրդական շարժումը, որի արդյունքում 2008-ին, մեր կարծիքով, մեր թեկնածուն հաղթեց ընտրություններում: Այսինքն` ՀՀՇ-ն եղել  է այդ շարժման լոկոմոտիվը:

Փորձ արվեց ինչ-որ ինստիտուցիոնալ ձև տալ այդ  շարժմանը, բայց դա չպետք է արվեր կուսակցությունների ինքնուրույնության հաշվին: Ինչ-ինչ բյուրոկրատական մոտեցումներին ստորադասվեցին  կուսակցությունների աշխատանքները, դա անընդունելի էր: Մի շարք մարդիկ դեռ 2010-ին` ՀՀՇ 16-րդ համագումարից հետո,  դուրս եկան: Կային ներքին տարաձայնություններ, ավելին, նույնիսկ ՀՀՇ վարչության մի շարք անդամներ որակվեցին վնասարար: Այս պիտակավորումն անընդունելի է, բայց, այնուամենայնիվ, որևէ մեկը չփորձեց խոչընդոտել  ՀՀՇ աշխատանքները, այլ  փորձեցին առանձին գործել: Դրա դրսևորումներից էր  նաև «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցություն ստեղծելու փորձը: Բայց երբ նահանջ կատարվեց ազատական գաղափարներից և խոսվեց այն մասին, որ ՀԱԿ-ն ավելի հակված է սոցիալ-դեմոկրատական գաղափարախոսությանը, դա մեզ  համար անընդունելի էր: Նորից կրկնեմ,  որ դա նրանց ընտրությունն էր:

Մենք չենք ամաչում և  մեր կենսագրությունից հրաժարվելու որևէ պատճառ չունենք:  Եղել են ձախողումներ, եղել են և սխալներ, պետք է  աշխատենք հաղթահարել բոլոր խնդիրները, որ կան:

– Համագումարում եղել են ներկայացուցիչներ մի քանի ընդդիմադիր կուսակցություններից, բայց ոչ ՀԱԿ–ից: Ինչպիսի՞ն են ՀԱԿ–ի և ՀՀՇ–ի հարաբերությունները:

– Մենք որևէ կուսակցության հետ խնդիր չունենք: Որպես լիբերալ ուժ` պատրաստ ենք համագործակցել ցանկացած ուժի հետ, բայց  խնդիրների շուրջ, այդ համագործակցությունն ինքնանպատակ չէ: Մենք հրավիրել ենք բոլոր համախոհ կուսակցություններին, որոնց հետ պատկերացնում ենք ապագա ճանապարհ: Նրանք շատ ավելի ազատական են և այն ուժերն են, որոնք հռչակել են,  որ Հայաստանի համար անընդունելի է Մաքսային միությանն  անդամակցելը: ՀԱԿ-ից մի քանի կուսակցությունների ներկայացուցիչներ հրավիրված էին, ՀԱԿ-ին մենք չենք հրավիրել, քանի որ դեռ այս  պահին չենք տեսնում ՀԱԿ-ի մոտեցումները, դեռ ավելին, կարծում ենք, որ ՀԱԿ-ն այս պահին աջակցում է այն քաղաքականությանը, որն իրականացնում է իաշխանությունը, այն է` Մաքսային միությանն անդամակցելը:

– Ո՞րն է ՀՀՇ–ի առաքելությունը քաղաքական դաշտում:

– Հայաստանում ազատական գաղափարների լուրջ պակաս կա:  Փորձելու ենք  այդ գիտակցությամբ, այդ գաղափարներով առաջնորդվող մարդկանց հետ միասին մեր ուրույն տեղը զբաղեցնել քաղաքական ներկապնակում, ազգային ժողովում և առաջ տանել այն գաղափարները, որոնք ունեցել ենք 88 թվականից: Այսօր դա ավելի հրամայական է, քանի որ սպառնալիքի տակ է մեր ինքնիշխանությունը: Մեր խորին համոզմամբ` այսօր խախտվում է Հայաստանի սահմանադրությունը. Մաքսային միությանը և նման այլ միավորմանը միանալը լուրջ վտանգ է ներկայացնում Հայաստանի անկախությանը:

– ՀՀՇ  անվանումը գոնե նախկինում ինչ–որ չափով հեղինակազրկված էր: Ի՞նչ քայլեր եք ձեռնարկելու կուսակցության հեղինակությունը վերականգնելու համար:

– ՀՀՇ-ն կանգնած է հայոց պետականության կայացման ակունքներում, մի շարք պանծալի հաղթանակներ են արձանագրվել այդ շարժման ղեկավարության օրոք, եղել են նաև ձախողումներ, այսօրվա խնդիրներից  շատերը, անշուշտ, այն ժամանակից են գալիս: Բայց սրանք  մեր հասարակության ընդհանուր արատներն են. ինչքան հասարակությունն է արատավորված, այնքան էլ իշխանությունը և ընդդիմությունը.  հավասարաչափ: Դա է պատճառը, որ այսօր այսպիսի տկար վիճակում են թե՛ իշխանությունը, թե՛ ընդդիմությունը:  Մենք պետք է ամեն ինչ կարողանանք կառուցել  այն ամեն լավի վրա, ինչ եղել է: Իսկ վարկաբեկված-չվարկաբեկված լինելը գնահատվում է աշխատանքով:

– Իսկ ավելի հեշտ չէ՞ր լինի նոր էջից շարունակել: 

– Նման մոտեցում էլ կա, բայց մարդ իր կենսագրությունից չպետք է ամաչի: Եթե  որևէ մեկը խնդիր  է ունենում, չի գնում իր անունը փոխում, դա իր անունն է, որով  իրեն ճանաչում են: Ինչքան էլ անունդ փոխես, ի վերջո,  բովանդակությունը չես փոխի: Հիմա բովանդակություն լցնելով պետք է փոխենք մտայնությունը, ոչ թե անվանափոխությամբ: Ինչքան էլ  կուսակցությունները անունները փոխեն, գիտենք` ով իրենից ինչ է ներկայացնում:  Հիմա ցանկացած ինֆորմացիա լույսի արագությամբ  տարածվում է, բոլորն էլ գիտեն բոլորի անցյալը, արած գործերը, և յուրաքանչյուր  մարդ թող ըստ իր արածների ամաչի կամ հպարտանա:

– Նախկինում ինչ–ինչ պատճառներով ՀՀՇ–ն լքած անձանց` հին անդամների հետ  պլանավորո՞ւմ եք նորից վերամիավորվել կամ համագործակցել:

– Մենք շատերի հետ շատ ջերմ հարաբերություններ ունենք, սա իրոք եղել է համազգային շարժում, ինչ-ինչ պատճառներով տարիների ընթացքում  տարբեր մարդիկ որոշել են ուրույն ճանապարհով անցնել, մենք  գտնում ենք, որ այսօրվա վերածնվող  ՀՀՇ-ն ժառանգորդն է հենց այդ շարժման, և մենք բաց ենք  բոլոր այն մեր ընկերների առջև, որոնց հետ մենք 1988 թվականին սկսել ենք այս շարժումը: Մենք նախկինում ՀՀՇ-ի հետ եղած որևէ անհատի կամ կուսակցության հետ խնդիր չունենք: Ավելին, պատկերացնում ենք նաև համատեղ ճանապարհ:

– Համագումարում ընդունվել է նաև կուսակցության ծրագիրը, կներկայացնե՞ք հիմնական դրույթները:

– Հիմնականում խարսխված է այն տեսլականի վրա, որ հնչեցվել է դեռ 1989 թվականին և մի քանի անգամ լրամշակվել  տարբեր համագումարներում, վերջին խմբագրումը եղել է 2001-2002 թվականներին: Այն է`   ազատականություն, ժողովրդավարություն,  ԼՂՀ հարցի լուծման մեր տեսլականը և արդի մի քանի հարցերի վերաբերյալ մոտեցումներ: Կարծում ենք, որ Հայաստանի ապագան ԵՄ լիակատար անդամակցությունն է, մենք ցանկանում ենք Հայաստանում կառուցել եվրոպական տիպի ժողովրդավարական պետություն: Եվրոպական ասելով` նկատի ունեմ այն համամարդկային արժեքները, որոնցով առաջնորդվում են մի շարք զարգացած երկրներ` անկախ աշխարհագրական դիրքից: Ամեն ինչ անելու ենք` խորացնելու Հայաստանի անկախությունը, ինքնիշխանությունը և Հայաստանը վերստին դարձնելու հուսալի գործընկեր  միջազգային հարաբերություններում, որովհետև այսօր վտանգված է Հայաստանի հուսալիության, Հայաստանը որպես գործընկեր ընկալելու հարցը մեր գործընկերների կողմից,  լինի դա Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ն , ԵՄ-ն թե ԻԻՀ-ն:

– Իսկ Արցախի խնդրի լուծման Ձեր տեսլականն ինչպիսի՞ն է:

– Նախ անհրաժեշտ է, որ ԼՂ-ն ներկայացված լինի բոլոր բանակցություններում, առանց ԼՂ-ի Ադրբեջանը և Հայաստանը իրավասու չեն որևէ  լուծում գտնելու: Ամեն ինչ պետք է արվի, որ իրավական կարգավիճակ ստանա Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ինքնորոշվելու իրավունքը: Մենք պատկերացնում  ենք, որ ԼՂՀ-ն և ՀՀ-ն պետք է ունենան հուսալի սահման, ԼՂ-ն պետք է ունենա պաշտպանության անհրաժեշտ համակարգեր, որպեսզի պաշտպանի իր  սահմանները, և Հայաստանը պետք է երաշխավոր լինի Լեռնային Ղարաբաղի անկախության հարցում: Իսկ ինչ ձևակերպումներ և   քայլեր կլինեն, դա արդեն ժամանակը ցույց կտա:

– Գործունեութան ի՞նչ մեթոդ եք  որդեգրելու, ձեր խոսքը  համակիրներին ինչպե՞ս եք հասցնելու:

– Բոլոր հասու  հնարավորություններով՝ երթեր, հանրահավաքներ, սոցիալական ցանցեր:  Կփորձենք հնարավորինս համախոհների լայն շրջանակ ընդգրկել: Մենք հակված ենք ունենալու կոլեգիալ կառավարմամբ կազմակերպություն, որը ոչ միայն պայքարում է ժողովրդավարության համար, այլև ժողովրդավար է իր ներքին կառուցվածքով: Մենք նաև նախատեսում ենք քաղաքացիական խորհրդի  ստեղծում, որում կընդգրկվեն ոչ միայն կուսակցության անդամները, այլև համախոհները: Կան մարդիկ, ակտիվիստներ, որոնք ցանկություն չունեն կուսակցական գործիչներ դառնալու, բայց ցանկություն ունեն ազդելու  ներքաղաքական կյանքի վրա, և  դրա լավագույն գործիքը կուսակցությունն է: Վստահ եմ, որ կկարողանանք ձերբազատվել այն մտայնությունից, որ ցավոք, Հայաստանում կա` մեկ առաջնորդի կուսակցություն,  այս կամ այն մարդու ամբիցիաները սպասարկող կուսակցություն: Սա լինելու է հասարակութան մի շերտի պահանջները սպասարկող կուսակցություն:

– Որքա՞ն անդամ եք ակնկալում ունենալ:

– Մենք մեր առջև նման խնդիր չենք դրել, մենք գիգանտամանիայով չենք տառապում որոշ ուժերի պես, որ հռչակում են, թե ունեն 50-60 հազար ընտրող և 30 հազար ձայն են հավաքում ընտրություններին: Հիմա կառույցների ձևավորման վրա ենք աշխատում: Առաջին համագումարին մասնակցում էր 220 պատվիրակ, որոնք ներկայացնում էին հանրապետության հինգ մարզեր: Անդամակցության գործընթացը շարունակվում է:

– Շատ է խոսվում, որ ՀՀՇ–ի վերակազմավորումից հետո «Ազատ դեմոկրատների» ապագան հարցականի տակ է: Ինչ–որ որոշում կա՞, թե ինչպիսին պետք է լինի հետագա համագործացությունը:

– Դեռ վերջնական որոշում չկա: Նույն ՀՀՇ-ից դուրս  եկած մարդիկ ձևավորեցին «Ազատ դեմոկրատները», մենք կարծում ենք, որ նույն դաշտում ենք գործում  և միասին պետք է շարունակենք, որոշումը պետք է իրենք կայացնեն, մենք  պատրաստ ենք համագործակցել, որևէ խնդիր գաղափարական առումով այս պահին չկա: