Երևանի նախկին փոխոստիկանապետ Ռոբերտ Մելքոնյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է.

««Ժառանգության» վերջին «հանրահավաքում» դարակազմիկ իրադարձություն է տեղի ունեցել: Այդ կուսակցության առաջնորդ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը ճանաչել է Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունը: Կիևից խիստ հավաստի աղբյուրները փոխանցում են, որ ուկրաինացիներն այս գիշեր հանգիստ, երանելի երազներով են քնել, վստահ, որ այլևս իրենք հուսալի պաշտպան ունեն:

Ուկրաինայում մտավախություն է եղել, որ ՄԱԿ-ի քննարկումից հետո Րաֆֆի Հովհաննիսյանը չի հաստատի կայացված որոշումը, սակայն լուրն առնելուն պես տոնական համերգներով, «գուլյանկաներով», հրավառություններով են անցկացրել…Իսկ փողոցում հանդիպած ադրբեջանցիներին տեսնելիս ասել են՝ տարոսը ձեզ, մեր հարազատ ազերի բարեկամներ…Չէ՛, իրոք մեզանում կան խելացի, արդար, խոհեմ մարդիկ…

Հիմա լուրջ…Ա՛յ Րաֆֆի, բան ու գործ չունե՞ս, չե՞ս զգում, որ քաղաքականությունը քո տեղը չի…Մի գործ ճարի, վերջապես հուշեր գրի կամ հանրամատչելի ձեռնարկ՝ էքստրեմալ իրավիճակներում աղոթելու, մոմեր վառելու առանձնահատկությունների վերաբերյալ….»:

Անկախ

Երևանի քաղաքապետարանում տեղի է ունեցել Երևանի քաղաքապետին կից Երևանի քաղաքային համայնքի զարգացման քառամյա ծրագրի և տարեկան բյուջեի կառավարման խորհրդի  հերթական նիստը: Խորհրդի անդամների քննարկմանն է ներկայացվել օրակարգային 3 հարց:

Մասնավորապես ներկայացվել է Երևան քաղաքի 2014 թվականի բյուջեի վերաբերյալ ամփոփ տեղեկագիրը: Նիստը վարող քաղաքապետի տեղակալ Վահե Նիկոյանն ընդգծել է, որ տեղեկագիրը կազմվել է միջազգային  նմանօրինակ տեղեկագրերի հիման վրա, և նյութը մատուցվում է հնավորին մատչելի ձևով: Վերջնական տեսքով բյուջեի վերաբերյալ ամփոփ տեղեկագիրը  հասանելի կլինի յուրաքանչյուր բնակչի:

Օրակարգային հարցերի շրջանակում քննարկվել է նաև «Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու անրաժեշտությունը՝  ՀՀ պետական բյուջեից  կատարվող մասնհանումների մասով:

Քննարկվել է նաև  Երևան քաղաքի 2014 թվականի բյուջեի եռամսակային հաշվետվության վերաբերյալ առաջարկների ներկայացման ձևաչափը:

Նիստի շրջանակում խորհրդի անդամները յուրաքանչյուր հարցի վերաբերյալ ներկայացրել են իրենց առաջարկությունները:

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության
և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն

    ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար  Սերգո Կարապետյանի  մոտ տեղի է ունեցել  հրատապ խորհրդակցություն  հանրապետությունում սպասվող  կլիմայական  կտրուկ  փոփոխությունների վերաբերյալ։

Արարատյան  դաշտում և նրա նախալեռներում «Հայպետհիդրոմետ»-ի տվյալներով  մարտի 31-ից  սպասվում  է ջերմաստիճանի անկում՝  գիշերը կդիտվի  օդում  մինչև 2 աստիճան, հողի մակերևույթին՝ 5 աստիճան ցուրտ։  Մեծ է  ցրտահարման վտանգը  հանրապետության ցածրադիր գոտում  ժամանակից շուտ ծաղկած ծիրանենիների և խաղողի  չթաղված վազերի համար։

Բերքի հնարավոր կորուստները նվազագույնի հասցնելու նպատակով  նախարարը հանձնարարել է փոխնախարարներին, նախարարության համապատասխան ծառայությունների մասնագետներին ապահովել՝

• Սպասվող վտանգի մասին SMS հաղորդագրությունների   ուղարկումը երեք կապուղիներով։
• Համապատասխան  տեղեկատվության և խորհրդատվության օպերատիվ մատուցումը  վտանգի ենթակա տարածաշրջանների  բնակիչներին  զանգվածային լրատվության  բոլոր միջոցներով։
• Հեռուստատեսային համապատասխան  տեղեկատվության տարածումը փոխնախարարների մակարդակով։
• Կազմել մարտի 30-ից  փոխնախարարների և նախարարության մյուս պատասխանատուների  գլխավորությամբ  խորհրդատվական խմբերի  մարզային  և համայնքային  այցելությունների  գրաֆիկ և խստորեն  ապահովել  վերջինիս  կատարումը։ Այցելություններին ընդգրկել նաև  ԳԱՄԿ-երի և մարզպետարանների պատասխանատուներին։  Այցելությունների մասին ամենօրյա տեղեկատվություն ներկայացնել նախարարին։

ԳԱՄԿ-երի տնօրեններին հանձնարարվել է մարտի 28-ից եղանակային սպասվող  փոփոխությունների  և համապատասխան խորհրդատվության  համար օգտագործել  մարզային հեռուստատեսությունների և  ռադիոյի հնարավորությունները։

Հանձնարարվել է  նախարարի տեղակալ  Գառնիկ  Պետրոսյանին մարտի 28-ին, ժամը՝ 12:00-ին  «Հայացք» մամուլի ակումբում   հանդես  գալ մամուլի  ասուլիսով  և հանգամանորեն ներկայացնել  իրավիճակն  ու հանձնարարվող խորհրդատվությունը։

Մարտի 28-ին ՀՀ գյուղատնտեսության  նախարար Սերգո  Կարապետյանը  Արարատի և Արմավիրի մարզպետարաններում կհանդիպի  այդ մարզերի  բոլոր համայնքապետերին, տեղում  կծանոթանա  սպասվող  վտանգը  դիմագրավելու հնարավորություններին,  կտա  համապատասխան  հանձնարարականներ ու խորհուրդներ։

Նույն օրը նախարարի տեղակալներ Ռոբերտ Մակարյանը  Վայոց Ձորի և  Սամվել Գալստյանը՝ Արագածոտնի  մարզպետարաններում  կհանդիպեն տվյալ մարզերի համայնքապետերի հետ։

Կառավարության այսօրվա նիստում ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանն անդրադարձել է սիրիահայերին և հատկապես Քեսաբի բնակիչներին աջակցելու քայլերին: Նշելով այդ ուղղությամբ ձեռնարկվող միջոցները, մասնավորապես Ազգային Ժողովի պատգամավորների ներկայացրած հարցերը ստեղծված նոր իրավիճակի վերաբերյալ, Տիգրան Սարգսյանը վստահեցրել է, որ կառավարությունը նույնպես ձեռնարկում է մեր հայրենակիցների հոգսերը թեթևացնելու քայլեր: Վարչապետը հերքել է որոշ լրատվամիջոցներում տեղ գտած այն միտքը, թե իբր կառավարության ուշադրությունը կենտրոնացած չէ սիրիահայերի խնդիրների վրա: «Ես ցանկանում եմ մեր քաղաքացիներին հավաստիացնել, որ դա ամենևին այդպես չէ, հարցը մեր մշտական ուշադրության կենտրոնում է», – շեշտել է կառավարության ղեկավարը:
ՀՀ կառավարությունն իր այսօրվա նիստում քննարկել է «Օտարերկրյա ներդրումների մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու նախագիծը, որն օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացրել են Ազգային Ժողովի մի խումբ պատգամավորներ: Նրանք առաջարկում են ուժը կորցրած ճանաչել օրենքի 7-րդ հոդվածը, ըստ որի ներդրման պահից սկսած 5 տարվա ընթացքում, օտարերկրյա ներդրողի ցանկությամբ, կիրառվում է ներդրում իրականացնելու պահին գործող օրենսդրությունը: Կառավարության եզրակացության համաձայն գործադիրն առանձնակի կարևորում է օտարերկրյա ներդրողների համար անհրաժեշտ պայմանների և նախադրյալների ստեղծումը, գտնում, որ նախագծի ընդունումը բացասաբար կանդրադառնա այդ գործընթացի վրա, մանավանդ, որ ներդրումները վերջին տարիներին անկայուն բնույթ են կրում և հետճգնաժամային տարիներին կտրուկ նվազման միտում ունեն: Այս պատճառաբանությամբ գործադիրը դեմ է արտահայտվել օրենքի նախագծի ընդունմանը: Օրինագիծը և կառավարության եզրակացությունը սահմանված կարգով կներկայացվեն ՀՀ Ազգային Ժողով:
ՀՀ կառավարությունը համաձայնություն է տվել Հայաստանի Հանրապետության և Պերուի Հանրապետության կառավարությունների միջև դիվանագիտական անձնագիր կրողների մուտքի արտոնագրի պահանջի վերացման համաձայնագրի կնքման առաջարկությանը: Համանման համաձայնագրեր են ստորագրվել Հարավային Ամերիկայի մի շարք պետությունների՝ Արգենտինայի, Բրազիլիայի և Ուրուգվայի հետ:
Կառավարության որոշմամբ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Աբու Դաբիի Մասդարի գիտության և տեխնոլոգիայի ինստիտուտի ուսանող Հայկ Գևորգյանին պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչից տարկետում է տրվել մինչև ուսումնառության ավարտը՝ 2015թ. ձմեռային զորակոչ: Հ. Գևորգյանն ավարտել է Երևանի պետհամալսարանի «Ռադիոֆիզիկա և էլեկտրոնիկա» մասնագիտության բակալավրիատը և մագիստրատուրան: Այժմ նա հնարավորություն է ստանում ավարտել աշխարհի առաջատար բուհերից մեկը և ստացած գիտելիքն ու հմտությունը ներդնել հայրենի երկրում:

Համաձայն ՀՀ ԱԻՆ Հիդրոմետ ծառայության հաղորդագրության՝ առաջիկա օրերին հանրապետությունում կդիտվի ջերմաստիճանի անկում: Մարտի 30-ի լույս 31-ի գիշերը Արարատյան դաշտում և նրա նախալեռներում սպասվում է օդում միչև -2 աստիճան, հողի մակերևույթին՝ -5 աստիճան ցուրտ: Բացասական ջերմաստիճաններ կարող են գրանցվել նաև հետագա օրերի գիշերային ժամերին:

Նշված ջերմաստիճանային ռեժիմի պայմաններում Արարատյան հարթավայրում, Սյունիքի հովիտներում, նախալեռնային գոտու ցածրադիր հատվածներում կարող են վնասվել ծիրանենին, սալորենին, դեղձենին, կեռասենին, բալենին և այլ կորիզավոր պտղատեսակներ, խաղողի վաղահաս սորտերի բացված բողբոջները, Տավուշում՝ դեղձենին, որոշ կորիզավորներ ինչպես նաև հոնենին:

Պտղատու այգիները ցրտահարության հնարավոր վտանգից պաշտպանելու համար նախարարության մասնագետները խորհուրդ են տալիս դիմել ավանդական միջոցներին՝  այգիների հարակից ճանապարհների  վրա, քամու ուղղությամբ, պատրաստել կիսաչոր բուսական մնացորդների, աթարի ու այլ այրվող նյութերի կույտեր և գիշերվա ժամերին, երբ  ջերմաստիճանը նվազելով սկսում է մոտենալ զրո աստիճանին՝ այրել (ծխեցնել) նշված կույտերը, ամբողջ այգին պատելով կայուն ծխածածկույթով: Սովորաբար ամենացածր ջերմաստիճանները գրանցվում են գիշերվա ժամը 4-ից մինչև առավոտյան 7-ը ընկած ժամանակահատվածում:

Եթե կա ոռոգման հնարավորություն, ապա խորհուրդ է տրվում սպասվող ցրտահարության օրը կորիզավոր պտղատու այգիները գիշերային ժամերին առատ ոռոգել: Ցանկալի է ոռոգել նաև բաց դաշտում սածիլված վաղահաս կաղամբի բույսերը:

Սինթետիկ թաղանթների տակ աճեցվող բանջարաբոստանային տարբեր մշակաբույսերը, սածիլները, ելակի, կարտոֆիլի բույսերը և այլն նույնպես կարող են վնասվել: Ուստի, խորհուրդ է տրվում հնարավորության դեպքում կատարել ջեռուցում, իսկ դրա անհնարիության դեպքում օգտագործել լրացուցիչ ծածկոցներ՝ ապահովելով դրական ջերմաստիճանային ռեժիմ:

Հորդորում ենք գյուղացիական բոլոր տնտեսություններին՝ վստահաբար հետևել բազմամյա փորձով ապացուցված մեր խորհուրդներին, որոնք հնարավար կդարձնեն  նվազագույնի հասցնել սպասվող վտանգն ու կանխել բերքի կորուստները:

Հայաստանի Հանրապետությունը որդեգրել է Մաքսային միությանն անդամակցելու պետական քաղաքականություն, որի արդյունքում անհրաժեշտություն է առաջացել ագրոարդյունաբերության ոլորտի օրենսդրական դաշտը համապատասխանեցնել Մաքսային միության օրենսդրությանը: Այսօրվա նիստում գործադիրը ուժը կորցրած է ճանաչել այդ խնդրին վերաբերող իր նախկին որոշումը: Մաքսային միության տարածքում գործում են 2013 թվականին հաստատված մսի և մսամթերքի, կաթի և կաթնամթերքի, մրգի և բանջարեղենի հյութերի և հացահատիկի անվտանգության տեխնիկական կանոնակարգերը, որոնք Հայաստանի՝ Մաքսային միությանն անդամակցելուց հետո անհրաժեշտ կլինի տեղայնացնել: Տեղայնացման ենթակա կլինեն նաև սննդամթերքի բոլոր տեսակների, այդ թվում՝ թարմ պտուղ-բանջարեղենի, ձվի և ձվամթերքի, ինչպես նաև գարեջրի հիգիենային և անվտանգությանը, մակնշմանը և շփվող նյութերին ներկայացվող պահանջները, թույլատրելի սննդային հավելումները, դրանց շուկայահանման ընթացակարգերը և այլն:
Նկատի առնելով այն հանգամանքը, որ մոտենում է Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի գործող էներգաբլոկի շահագործման նախագծային ժամկետը, գործադիրն հավանություն է տվել մինչև 2016թ. սեպտեմբեր դրա երկարացման ծրագրին: ՀՀ ֆինանսների նախարարությանն հանձնարարվել է մինչև ս.թ. մայիսի 1-ը միջոցներ ձեռնարկել ծրագրի իրականացման նպատակով ՀՀ և ՌԴ կառավարությունների միջև վարկային միջոցների ներգրավման միջկառավարական համաձայնագրի ստորագրման ուղղությամբ: Միաժամանակ ակտիվացվելու է Հայաստանում միջուկային նոր էներգաբլոկի կառուցման աշխատանքը:
ՀՀ կառավարության 2013թ. հունիսի 20-ի որոշմամբ Բելառուսի Հանրապետությունից տրակտորներ և հարակից սարքավորումներ ձեռք բերելու նպատակով «Սերմերի գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի կողմից Հայաստանի ՓՄՁ ԶԱԿ հիմնադրամին է փոխանցվել 900 մլն դրամ, որով ներկրվել է 100 տրակտոր և 125 միավոր հարակից սարքավորում: Այժմ անհրաժեշտություն է առաջացել ներկրել ևս 100 տրակտոր, կոմբայններ և սարքավորումներ, ուստի նշված գումարը վերադարձնելու վերջնաժամկետ է սահմանվել 2014թ. նոյեմբերի 1-ը:
Կառավարության որոշմամբ Հրազենի, ռազմամթերքի, պայթուցիկ նյութերի և պայթուցիկ սարքերի անօրինական պատրաստման և շրջանառության դեմ պայքարում ԱՊՀ մասնակից պետությունների համագործակցության համաձայնագրով նախատեսված ՀՀ իրավասու մարմիններ են նշանակվել ՀՀ ոստիկանությունը, ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը, ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության ծառայությունը, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ը և ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը:

ՀՀ կառավարությունն իր այսօրվա նիստում նախկին որոշումներից երկուսում կատարել է փոփոխություն և լրացումներ, որոնցով սահմանվել են ՀՀ համայնքների ղեկավարների կողմից ճանապարհային ոստիկանության ծառայություն և ՀՀ բանկեր առցանց ռեժիմով փոխադրամիջոցների համար գույքահարկի հարկային պարտավորություն չունենալու վերաբերյալ տեղեկության տրամադրման ձևը և ժամկետը:Ակնկալվում է, որ որոշման գործադրմամբ կվերանա կամ հնարավորինս կնվազի փոխադրամիջոցների գույքահարկի գծով հավաքվելիք գումարների կորուստը, ինչպես նաև կկանոնակարգվի այդ գումարների ծրագրման և հավաքման գործընթացը: Ըստ որոշումներին կից տեղեկանքների դրանց ընդունմամբ իրավական այլ ակտերում փոփոխություն կամ լրացում կատարելու անհրաժեշտություն չի առաջանում, ՀՀ պետբյուջեի եկամտային և ծախսային մասերում՝ նույնպես, իսկ սահմանված դրույթներն համապատասխանում են միջազգային պայմանագրերով ստանձնած պարտավորություններին:
Կառավարության որոշմամբ ՀՀ ոստիկանության տնօրինության տակ գտնվող «ՈՒԱԶ 31519» մակնիշի տրանսպորտային երկու միջոցը անժամկետ, անհատույց օգտագործման իրավունքով տրամադրվել է «Աջակցություն դատապարտյալին» հիմնադրամին, որն զբաղվում է քրեակատարողական ծառայության ուղղիչ հիմնարկների տնտեսական, կենցաղային ոլորտի բարելավմանն ուղղված գործունեությամբ:

Կատարելով «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 9-րդ, 14-րդ և 17-րդ հոդվածների պահանջը, կառավարությունն իր այսօրվա նիստում վերաբաշխում է կատարել ՀՀ 2014թ. պետբյուջեում, փոփոխություն և լրացում՝ իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկում: Վերը նշված 9-րդ և 14-րդ հոդվածների համաձայն հարկային մարմինը օրենսդրությամբ սահմանված կարգով վարում է պարտադիր կուտակային բաղադրիչի անձնավորված հաշվառման տվյալների բազան, ամեն ամիս գործատուներից ընդունում պարտադիր կուտակային վճարների անհատական հաշվարկները և օրենքով սահմանված կարգով ստուգում դրանց հավաստիությունը, կամուրջ հաշիվ մուտքագրված և հաշվետվության մեջ նշված կուտակային վճարների մասով վճարման հանձնարարականներ է ուղարկում գանձապետարան՝ կամուրջ հաշիվ մուտքագրված գումարներից և ՀՀ պետբյուջեից համապատասխան գումարները մասնակիցների ռեեստրը վարողին փոխանցելու համար և այլն: Վերը նշվածը կարող է կատարվել սույն որոշման ընդունմամբ:
2014թ. մարտի 27-ի նիստում ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել ՀՀ պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու կազմակերպությունների քաղաքացիական պաշտպանության համալիր գնահատման կարգին: Քաղաքացիական պաշտպանության վիճակը համալիր գնահատվում է խնդիրների կատարմանը «պատրաստ է», «պատրաստ է մասամբ» և «պատրաստ չէ» արդյունքներով: Գնահատական է տրվում ինժեներական պաշտպանության, ճառագայթային պաշտպանության, բժշկական պաշտպանության վիճակին, տարհանման միջոցառումների կազմակերպմանը, քաղաքացիական պաշտպանության կազմավորումների պատրաստվածությանը, բնակչության քաղաքացիական պաշտպանության գծով ուսուցման կազմակերպմանը, պահեստային կառավարման կետերի առկայության, կապի և ազդարարման համակարգի վիճակին: Մինչև օրս ՀՀ պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու կազմակերպությունների քաղաքացիական պաշտպանության վիճակի գնահատման մեթոդական ուղեցույց չի եղել: Որոշման նախագիծը ՀՀ կառավարություն է ներկայացրել ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը:

ՀՀ կառավարությունն իր ս.թ. մարտի 27-ի նիստում հավանություն է տվել Հայաստանի Հանրապետության 2014-2025թթ. հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագրին:
Գործադիրը վերանայել է 2008թ. ընդունված «Կայուն զարգացման ծրագիրը» հաշվի առնելով համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամով պայմանավորված միտումներն ու նոր իրողությունները: Վերանայված ծրագիրը նպատակ ունի հետճգնաժամային ռազմավարական համակարգված շրջանակ ապահովել կառավարության քաղաքականության ուղղությունների ձևավորման համար: Ծրագիրը կառավարությանը հնարավորություն է ընձեռելու միավորելու ազգային կարողությունները երկրի երկարաժամկետ զարգացման տեսլականի ձևավորման շուրջ` հաշվի առնելով ձեռք բերված փորձը, առկա պայմաններն ու համընդհանուր զարգացման մարտահրավերները:
Ծրագրի հեռանկարը մինչև 2025 թվականն է: Փաստաթղթում նախանշված են երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գերակայությունների ընդհանրական համախումբը, նպատակները, զարգացման հիմնական խոչընդոտները և սահմանափակումները, գերակա նպատակներին հասնելու համար անհրաժեշտ առանցքային բարեփոխումներն ու քաղաքականության գործիքները, ինչպես նաև հիմնական ռիսկերը: Կառավարության երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարության գերխնդիրը բնակչության նյութական և ոչ նյութական բարեկեցության անշեղ ավելացումն է։ Երկրի զարգացման ներկա փուլի առանձնահատկություններից ելնելով՝
որակյալ և բարձր արտադրողականություն ապահովող աշխատատեղերի ստեղծման ճանապարհով զբաղվածության ընդլայնումը հռչակված է որպես ծրագրի հիմնական նպատակ:
ՀՀ կառավարության գործողություններն ուղղված են լինելու յուրաքանչյուրի համար սեփական ջանքերով աշխատանքին համապատասխան արդարացի վաստակ ստանալու հնարավորության ստեղծմանը: Ծրագրի իրականացումը երաշխավորելու է հասարակության յուրաքանչյուր անդամի՝ սեփական պետության կողմից պաշտպանված և սոցիալապես ապահովված լինելու անվերապահ ընկալման ամրապնդումը: ՀՀ քաղաքացու անձնական զարգացմանը, մասնագիտական աճին, նրա քաղաքացիական դաստիարակությանն ու մշակույթի մակարդակի ավելացմանն ուղղված գործողությունները լինելու են կառավարության ուշադրության կենտրոնում՝ յուրաքանչյուրի մեջ ամրապնդելով հայրենիքում ապրելու նախընտրելիությունը։

Նախորդ 6 ամիսների ընթացքում, այսինքն` այն օրվանից, երբ կառավարությունը հայտարարեց, թե հունվարի 1-ից Հայաստանում կներդրվի պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգը, ու դրա հետևանքով սկիզբ առավ երիտասարդների բողոքի շարժումը, որը հետո ստացավ «Դեմ եմ պարտադիրին» անունը, իշխանություններն ու կառավարությունը տարբեր ձևերով ու մեթոդներով փորձեցին լուծել այդ խնդիրը, բայց բոլոր դեպքերում անսասան մնաց համակարգը ներդնելու նպատակը: Զուգահեռաբար արեցին քայլեր, որոնք ամենևին չէին առնչվում պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի հետ, բայց ժողովրդի տարբեր հանրույթների մեջ զայրույթ ու բողոք առաջացրին` սկսած գազային պայմանագրերից մինչև պետական խոշոր գույքի վաճառքը, արտաքին քաղաքական դիրքորոշումը և այլն:

Մի կողմից`ակնհայտ էր, որ պայքարը քաղաքական է, քանի որ տարվում է քաղաքական որոշման դեմ, մյուս կողմից` պետք էր գտնել այնպիսի լուծում, որ ոչ մի քաղաքական ուժ չկարողանար շարժման շնորհիվ քաղաքական շահաբաժին ունենալ:

«Դեմ եմ պարտադիրին» շարժման անդամները հայտարարեցին, որ շարժումը գտնվում է քաղաքական հարթությունում, սակայն քաղաքական չէ այնքանով, որքանով շարժման անդամները չեն ուզում այս պայքարի արդյունքում գալ իշխանության: Սա թերևս ամենաճիշտ դիրքորոշումն ու ձևն էր, որ ընտրեցին շարժման մասնակիցները և զերծ մնացին թե՛ քաղաքական շահարկումներից, թե՛ քաղաքական ուժերի կողմից ուղղորդվելու վտանգից:

«Մեր շարժումը համագործակցում է քաղաքական չորս խմբակցությունների հետ, նրանք խորհրդարանում ներկայացնում են մեր շահերը: Ուստի այս շարժումը չի կարող քաղաքականացվել, այն ի սկզբանե եղել է քաղաքացիական, այդպիսին էլ կմնա»,- նշում են «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժման անդամները:
Երբ իշխանությունների տարբեր ներկայացուցիչներ վերջիվերջո հասկացան, որ չի հաջողվի «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժմանը քաղաքական պիտակներ փակցնել, ուշագրավ նախադեպ գրանցվեց:
Մարտի 19-ին` կառավարության նիստի ժամանակ, վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը պարտադիր կենսաթոշակային համակարգի ռեֆորմի վերաբերյալ հայտարարություն արեց և արձանագրեց, որ Հայաստանում ձևավորվում է քաղաքացիական հասարակություն, որը թելադրում է իր կանոնները: «Դա նշանակում է, որ մենք` որպես կառավարություն, պետք է շտկենք մեր գործունեությունը»,- նշեց վարչապետը` հավելելով, որ կառավարությունը պետք է այնպես անի, որ իր գործունեությամբ բավարարի քաղաքացիական հասարակության պահանջները:
Անդրադառնալով «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժմանը` Տիգրան Սարգսյանը նշեց, որ դրա անդամները հիմնականում երիտասարդներ են, որոնք կառավարությանը դիմում են բազմաթիվ նամակներով, և դրանցում մտահոգություն կա երկրի ապագայի վերաբերյալ: Երիտասարդները նամակներում գրում են, որ սիրում են Հայաստանը և ամեն ինչ անում են հանուն դրա պայծառ ապագայի: «Մենք հայտարարում ենք, որ պատրաստ ենք երկխոսության «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժման հետ: «Կա՛մ ամեն ինչ, կա՛մ ոչինչ» տարբերակն անընդունելի է: Մենք ընդունում ենք, որ օրենքները չեն կարող լինել առանց թերությունների, և հենց այդ թերություններն են մատնանշում մեր ընդդիմադիրները: Ճիշտ պատասխանը երկխոսելն է, և մենք հրավիրում ենք երկխոսության»,- ասաց Տ. Սարգսյանը:

Նա հավելեց, որ երկխոսությունը օգտակար կլինի թե՛ կառավարության, թե՛ շարժման համար: Վարչապետը հույս հայտնեց նաև, որ «Դեմ եմ»-ը կվերափոխվի ու կդառնա «Հանուն» շարժում, որը էական նշանակություն կունենա ՀՀ ապագայի զարգացման համար:
Ու երբ նման հայտարարություն արվում է շարժման ձևավորումից ու զարգացումից 6 ամիս հետո միայն, երբ անօգուտ էին այն արժեզրկելու, նրա վրա ուշադրություն չդարձնելու, քաղաքականացնելու ու մարելու տարաբնույթ փորձերը, երբ պարտադիր կուտակայինի սահմանադրականությունը վիճարկող ՍԴ քննությանն ընդամենը 9 օր, իսկ շարժման հրավիրած բազմամարդ հանրահավաքին 3 օր էր մնում, մտածելու տեղիք է տալիս` արդյոք կառավարությունն անկե՞ղծ է, և իրո՞ք ուզում է երկխոսել, թե՞ էլի դեկլարատիվ բնույթի հայտարարություն էր դա կամ ավելի «կառուցողական» երևալու փորձ: Այսինքն` հետքա՞յլ է անում իր անդրդվելի նպատակադրումից, թե՞, այնուամենայնիվ, պատրաստ է զիջումների գնալու:

Երբ լրագրողները աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարից հետաքրքրվեցին` եթե վարչապետն իր հայտարարության մեջ նշեց, որ անընդունելի է «կա՛մ ամեն ինչ, կա՛մ ոչինչ» սկզբունքը, ի՞նչ է զիջելու կառավարությունը, ու եթե երկխոսությունը սկսվելու է ու ոչինչ չի զիջվելու, ի՞նչ իմաստ ունի այդ երկխոսությունը: «Կառավարությունը, նախատեսված և իրականացվող քաղաքականության առումով իրականացնելու է իր քայլերը: Այլ խնդիր է, որ կան մտահոգություններ, դիտարկումներ ու խնդիրներ, որոնք հիմա բազմակողմանի քննարկում են պահանջում, որոնց շրջանակներում կարող են լինել տարբեր միտումներ»,- ասաց նախարարը: Փաստորեն, ոչինչ էլ չի նախատեսվում զիջել:

Ուստի սպասված էր «Դեմ եմ»-ի պատասխանը վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի երկխոսելու առաջարկին, որով շարժման անդամները, ըստ էության, մերժեցին այն. «Երբ կլինի հստակ հաղորդագրություն այն մասին, որ կա պատրաստակամություն պարտադիր բաղադրիչը օրենքից վերացնելու և կա ցանկություն երկխոսության օրենքի նոր տարբերակի շուրջ` առանց պարտադիր բաղադրիչի, մենք պատրաստ կլինենք գնալ երկխոսության` նշելով, որ ողջ հանրությունը պիտի այդ որոշման կայացման մասնակիցը լինի: Իսկ «Դեմ եմ»-ը, լինելով հանրության մի մասը, ևս իր ներդրումը կփորձի ունենալ հանուն ՀՀ քաղաքացու բարօրության մշակվող իրական բարեփոխման գործում: Այս պահին մենք նման հաղորդագրություն վարչապետի կողմից չունենք»:

Սրանից հետո հետո հետաքրքիր էր, թե ինչպիսի զարգացումներ կգրանցվեն մարտի 22-ին` Ազատության հրապարակում «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժման կազմակերպած հանրահավաքի ժամանակ: Բացի շարժման հաղթանակի վերաբերյալ վստահություն հայտնող բազմաթիվ ելույթներից, հանրահավաքի ժամանակ մեկ անգամ ևս ակնարկ հնչեց, թե ինչպես կարող են իշխանությունները լեզու գտնել հասարակության հետ: ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը նշեց, որ քաղաքացիները կունենան հաղթանակ, եթե կարողանան միավորվել: Նա ասաց, որ շարժումը չի գործում միմիայն «դեմ» տրամաբանությամբ, որովհետև շարժման բոլոր անդամները կողմ են ռեֆորմների` առանց պարտադիր բաղադրիչի: Այսինքն` կառավարությանը հուշեցին, թե որն է իրավիճակը փրկելու իրական ճանապարհը:
Այսպիսով, մարտի 28-ին ՍԴ-ում պարզ կլինի` իշխանությունները իրոք կկատարե՞ն հասարակության պատվերը, թե ինչպես ԵԿՄ համագումարում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը հայտարարեց, հանրության 80 տոկոսը դժգոհ է պարտադիր բաղադրիչից, սակայն, միևնույն է, իրենք ներդնելու են այդ համակարգը:

Ու եթե այդպես լինի, ապա հարց է առաջանում` ի՞նչ պետք է անի շարժումը: Այս հարցի պատասխանը շարժման ներկայացուցիչները տվել են հանրահավաքից մեկ օր առաջ` պատասխանելով լրագրողների հարցին: Եթե ՍԴ-ն սահմանադրական ճանաչի օրենքը, եթե սպառվեն ինստիտուցիոնալ պայքարի բոլոր մեխանիզմներն ու հնարավորությունները, նրանք անցնելու են ոչ ինստիտուցիոնալ պայքարի` քաղաքացիական անհնազանդության, որը կարող է ներառել բազմաթիվ մեխանիզմներ:

«Սկսելու ենք փողոցային պայքար, բայց ոչ այդ արտահայտության վուլգար իմաստով, բնականաբար, օրենքի շրջանակներում դիմելու ենք քաղաքացիական անհնազանդության գործնական քայլերի: Դրանց ձևերը շատ են, մենք կկարողանանք ինքնակազմակերպվել և ընդունել ճիշտ որոշումներ, թե որ գործողությունը երբ պետք է իրականացնենք»,- ասել են «Դեմ եմ պարտադիրին» շարժման անդամները: Նրանց խոսքով` քաղաքացիական անհնազանդության դերը չպետք է թերագնահատել, որովհետև այն հզոր գործիք է, մնում է ճիշտ կիրառել:

Այժմ իշխանությունները դժվարին ընտրության առջև են կանգնած: Մի կողմում` պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգ ներդնելու իրենց ձգտման նահանջն է: Իսկ դա կնշանակի, որ նախագահի` համակարգը ներդնելու հավաստիացումը չեղյալ է համարվում, ինչը դժվար սպասելի է, քանի որ գործող իշխանությունները երբեք չեն ընդունել իրենց սխալները: Մյուս կողմից` արդեն ոչ սահմանադրական պայքարի սպառնալիքն է, որն իրենց համար հղի է ամենաանկանխատեսելի հետևանքներով, քանի որ «Դեմ եմ» շարժումն էլ իր հերթին է ապացուցել, որ վճռական է տրամադրված իր պահանջների հարցում և գնալով ոչ թե մարում, այլ ավելի է ուժգնանում:

Թե որ ուղին կընտրեն իշխանությունները, հստակ կլինի մարտի 28-ին` ՍԴ նիստից հետո:

Մարտի 26-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 5,100,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 412 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 412 դրամ:

NASDAQ OMX Armenia

Հայաստանի ագրագյուղացիական միավորման նախագահ Հրաչ Բերբերյանն ակնկալում է, որ այս տարի կայուն բերք կլինի, քանի որ տարին վատ չի սկսվել հացազգիների համար:
«Գարունը 10 օր շուտ է սկսվել, փորձը ցույց է տալիս, որ գարնան շուտ գալով այգիներում ցրտահարության վտանգը մեծանում է»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ գյուղացիներին զգուշացրեց Հրաչ Բերբերյանը` հավելելով, որ վաղվանից ջերմաստիճանի անկում է կանխատեսվում և ցրտահարության վտանգ կա, իսկ գյուղացիներին ծանոթ լավագույն և հեշտ տարբերակը այգիները ծխեցնելն:
Հրաչ Բերբերյանի խոսքով` բանջարեղենի աճեցման տարածքներում մորմազգու ցեցի դեմ օդային պայքար պետք է մղել, քանի որ ներքևից սրսկումներն օգուտ չեն տա:
Անդրադառնալով ոռոգման խնդիրներին` Ագրագյուղացիական միավորման նախագահ նշեց, որ մինչև 2002 թվականը ոռոգման համակարգը ղեկավարում էր գյուղնախարարությունը, իսկ այսօր պետությունը ստեղծել է մոնոպոլ վիճակ` այդ իրավասությունը տալով ՋՈ-երին: Իսկ գյուղացուն պետք է այլընտրանքի հնարավորություն տալ:

«Հայաստանցի ֆերմերները կարող են ջրի համար երկու անգամ քիչ վճարել, քան այսօր: Դրան կարելի է հասնել, եթե ֆերմերներին վերադարձնեն նրանց տնտեսությունների ներսում ոռոգման ցանցերը: Ժամանակին դրանք փոխանցվել էին գյուղական համայնքներին, ըստ որում՝ լիովին անհատույց: Կարծում եմ, որ դա հակաիրավական քայլ է: Այժ ֆերմերները ջրի համար վճարում են մեկ քառակուսի մետրի համար 11 դրամ: Եթե նրանք իրենց ոռոգման համակարգերն ունենան, սակագինը կարող է նվազել մինչև 4,5 դրամ»,- ասաց Հրաչ Բերբերյանը:

Գազի թանկացման պարագայում էլ, ըստ Հրաչ Բերբերյանի, ջերմոցատերը կա’մ մինիմալ շահույթ կունենան, կա’մ ընդհանրապես շահույթ չի ունենա: Այդ պատճառով էլ փոքր ջերմոցը պետք է իր տեղը գտնի և այնպիսի գյուղմթերքներ աճեցնի, որոնք իրապես օգուտ կբերեն իրեն: Ասենք` եթե ջերմոցում լոլիկ, վարունգ աճեցնելուց շահույթ չունի, ապա ելակից հաստատ կունենան: Սուբսիդավորումը պետք է տրվի հենց գյուղացուն, ոչ թե այն գործարաններին, որոնք ներկրում են: Գյուղացին ինքը պետք է որոշի, թե ի՞նչ արտադրի:
«Մեծածախ շուկաներն ուսումնասիրելիս նկատել եմ, որ մեր սպառողը ավելի շատ տեղական արտադրության ապրենք է ցանկանում գնել, պետք է նրան տալ այդ հնարավորությունը»,-ասաց բանախոսը` ամոթ համարելով այն, որ անցած տարի տոմատի մածուկ է ներկրվել, այն դեպքում, երբ ողջ խորհրդային միության տոմատի մածուկի 20 %-ից ավելին Հայաստանն էր ապահովում:

Երեկ աշխատանքային այցով Սյունիքի մարզում  էր  ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանը: Մարզպետ Վահե Հակոբյանի ուղեկցությամբ նախարարը նախ եղել է Սիսիանի տարածաշրջանի Բռնակոթ համայնքում, ծանոթացել ֆերմեր Սեյրան Առաքելյանի տավարաբուծական ֆերմայի հիմքի վրա գործող  կաթի վերամշակման արտադրամասի  գործունեությանը, զրուցել աշխատակիցների հետ:

Այստեղ արտադրվում  են  Լոռի և Չանախ պանիրներ, կարագ, օրական վերամշակվում  է  ինչպես սեփական արտադրության, այնպես էլ համայնքից  մթերվող  մեկ տոննա կաթ : Առաջիկայում  նախատեսվում է  կաթի վերամշակման ծավալները հասցնել  2-3 տոննայի, ընդլայնել  արտադրանքի տեսականին:

Այնուհետև  նախարարն այցելել է Կապանի տարածաշրջանի Սյունիք համայնքում կառուցվող հատիկային կերերի  մթերման , պահեստավորման և լիարժեք համակցված կերերի արտադրության  ձեռնարկություն: Գերմանական սարքավորումներով հագեցած այս ձեռնարկությունը, որ   շարք կմտնի մինչև տարեվերջ, կարտադրի տարեկան 2500 տոննա  եվրոպական չափանիշներին համապատասխանող համակցված կերեր բոլոր սեռահասակային խմբի կենդանիների համար, ամբողջությամբ բավարարելով վերջինիս պահանջարկը մարզում  և մեծապես նպաստելով  մարզի անասնապահության զարգացմանը:

Այցելության հաջորդ կանգառը Կապանի տարածաշրջանի Աճանան գյուղն էր, ուր նախարարը ծանոթացել է խոզաբուծական ժամանակակից համալիրի շինարարության ընթացքին: Այն կգործարկվի մինչև տարեվերջ, կունենանա 200 գլուխ մայրակազմ և տարեկան կարտադրի 300 տոննա միս: Ամբողջությամբ մեքենայացված գործընթացներ ( կերի արտադրությունից մինչև սպանդանոց ) ունեցող համալիրի սարքավորումները  ներկրվել են Ավստրիայից: Շուտով եվրոպական երկրներից կներկրվի նաև լավագույն ցեղատեսակների մայրական կազմը:  Համալիրը աշխատանքով կապահովի ավելի քան 30  մարդու: Նման տեխնոլոգիաներով խոզաբուծական համալիր Հայաստանում  կգործարկվի առաջին անգամ:

Օրվա երկրորդ կեսին Սերգո Կարապետյանը  մասնակցել է մարզխորհդի նիստին, իր ելույթում ամփոփիչ անդրադարձ կատարել 2013 թվականին, հաջողված ու արդյունավետ  համարել այն հանրապետության  և Սյունիքի մարզի համար , խոսել պետական օժանդակման  այն  ծրագրերի մասին,  որոնց, ինչպես նաև մեր գյուղացիների ջանադիր աշխատանքի շնորհիվ է հնարավոր եղել ապահովել նման արդյունքները:

Նախարարը լավատեսորեն է արտահայտվել ընթացիկ տարվա խնդիրների  իրականացման մասին, նշելով պետական օժանդակման ծրագրերի շարունակելիությունը, որով գյուղացին կրկին հնարավորություն  ունի  մատչելի գներով ձեռք  բերել բարձրորակ սերմացու, պարարտանյութ ու  դիզելային վառելանյութ: Նա մասնակիցների ուշադրությունը հրավիրել է  գյուղատնտեսական մթերքների արտադրության ծավալների  ավելացման անհրաժեշտությանը, հաշվի առնելով մարզում առկա ներուժը, ինչպես նաև մարզի ռազմավարական նշանակությունը:  Առանձնապես կարևորվել է  «Համայնքների գյուղատնտեսական ռեսուրսների կառավարման և մրցունակության» ծրագիրը, որով մարզի  մի շարք   համայնքներում հիմնադրված արոտօգտագործողների սպառողական կոոպերատիվները կարճ ժամանակում  հասել են որոշակի հաջողությունների: Ընթացիկ տարում նախատեսվում է խնայված միջոցների հաշվին  մարզի ևս  7    համայնքներ ընդգրկել  նշված ծրագրում, նման համայնքների թիվը հասցնելով 18-ի:

Հանդիպման ավարտին  նախորդ տարվա լավ աշխատանքի ու բարձր արդյունքների համար նախարարը  «Գյուղատնտեսության նվաճումների» ոսկե մեդալներով պարգևատրել է մարզպետարանի աշխատակազմի գյուղատնտեսության ու բնապահպանության վարչության  պետ Սամվել Թանգյանին և Մեղրու տարածաշրջանի Ալվանք համայնքից այգեգործ Ալեքսան Հովհաննիսյանին: Մարզի գյուղատնտեսության ևս 9 առաջավորներ արժանացել են գյուղատնտեսության նախարարության  շնորհակալագրերի:

Անկախ

Մարտի 25-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 7,550,000ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 412.07 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջինկշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 412 դրամ:

«ԻՎի Քոնսալթինգ» ընկերությունը և «Տնտեսություն և արժեքներ» հետազոտական կենտրոնը հրապարակել են Հայաստանի ազգային մրցունակության 5-րդ զեկույցը: Այս ամենամյա զեկույցը պատրաստվում է պետական-մասնավոր հատվածների միջև երկխոսության ձևավորման նպատակով` վեր հանելով մեր երկրի մրցունակության մակարդակն ու տնտեսական իրավիճակը բոլոր ոլորտներում: Հեղինակներն այս աշխատանքի միջոցով ներկայացնում են տնտեսության աճի նախադրյալներն ու աճը խոչընդոտող առանցքային սահմանափակումները, որոնք էական ազդեցություն են թողնում երկրի մրցունակության վրա: Հեղինակների համոզմամբ, նման երկխոսությունը կարող է հետագա տասնամյակի ընթացքում տնտեսության կայուն աճի նախադրյալներ ստեղծել: Զեկույցում մեջբերված տնտեսական աճի յուրաքանչյուր գործոն կրիտիկական է Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական խնդիրների տեսանկյունից, ուստի առանձնացվել են այն առաջնահերթությունները և դրանց սահմանափակումները, որոնց վերացումն իսկապես կարող է երկարաժամկետ կայուն աճի հիմք դառնալ:
Այս տարվա զեկույցի թեման երկարաժամկետ տնտեսական աճն էր, հրամայականն ու խոչընդոտները:
Մինչ խոչընդոտներին անդրադառնալը մեջբերենք մի քանի ցուցանիշներ: Գործազրկությունը, աղքատությունն ու արտագաղթը մնում են Հայաստանի ամենալուրջ սոցիալական մարտահրավերները, իսկ արտադրողականությունը` երկրի մրցունակության անկյունաքարը: Տրանսպորտային սահմանափակումները բացասական ազդեցություն են թողնում երկրի տնտեսության վրա, իսկ մրցակցության ոչ հավասար դաշտը խոչընդոտում է բիզնեսի աճը և ձեռներեցությունը: Ստվերային տնտեսությունն էլ իր հերթին է ստեղծում անբարենպաստ պայմաններ: Անհանգստացնող են արտագաղթի ցուցանիշները, որոնց դրդապատճառները ևս ժամանակի ընթացքում փոխվել են:
Չնայած այն հանգամանքին, որ գործազրկությունը շարունակում է մնալ արտագաղթի հիմնական դրդապատճառը, երկիրը լքելու այլ պատճառներից են նաև աշխարհաքաղաքական սպառնալիքները, սոցիալական անարդարությունը, երկրի կառավարման նկատմամբ բացասական վերաբերմունքը, երկրի զարգացման անորոշությունը և այլն:
Համաշխարհային միգրացիայի հոսքերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ բարձր եկամուտներ ունեցող երկրներում առավել քիչ կարելի է հանդիպել միգրացիայի բացասական հաշվեկշռի: Ըստ զեկույցի` գործազրկության իրական մակարդակը գնահատվում է 17 տոկոս: Աշխատուժի մեջ չընդգրկված, սակայն բարձրագույն կրթություն ունեցող մարդկանց մեծ մասնաբաժին կա, որը ըստ վերլուծության` ձևական կրթություն ստանալու հետևանք է: Այս երևույթը մասնավորապես գերակշռում է սոցիալական գիտությունների շրջանավարտների մոտ: Սա նշանակում է, որ տնտեսությունը ներդրում է կատարում ոչ արտադրողական կապիտալի` բարձրագույն կրթություն ունեցող աշխատուժի մեջ:
Իրական գործազրկությունն առկա է մանկավարժության, մշակույթի և սպորտի բնագավառներում: Եվս մեկ ուշագրավ ցուցանիշ. աշխատուժի 25%-ն ու գործազուկների 27%-ը բարձրագույն կրթություն ունեն: Իսկ հասարակության 50%-ից ավելին բարձրագույն կրթություն ունի: Հայաստանն այս ցուցանիշով նույնիսկ գերազանցում է ավելի բարձր կենսամակարդակ ունեցող մի շարք երկրների: 142 երկրների մեջ բարձրագույն կրթության մեջ ներգրավվածության մակարդակով մեր երկիրը 51-րդն է: Այդուհանդերձ, աշխատուժի որակն ու շրջանավարտների անբավարար մակարդակը տեղական գործարարների և ղեկավարների կողմից ծավալուն քննարկումների առարկա է: Գործատուների 90 տոկոսը կարծում է, որ աշխատուժի ներկայիս որակը կարող է իրենց ոլորտի աճի խոչընդոտ դառնալ: Ինչ վերաբերում է ժողովրդագրությանը, ապա նկատվում է բնակչության արագընթաց ծերացում, ինչը հիմնականում պայմանավորված է միջին տարիքի բնակչության արտագաղթով:
Անդրադառնանք տնտեսության ճյուղերին: Վերջին երկու տարում ներդրումների ծավալները նվազել են, ինչը պայմանավորված է շինարարության կրճատմամբ: Փոխարենը վերելք է ապրում արտահանումը: 2009-2013 թթ. այն աճում է տարեկան շուրջ 20%-ով: Մասնավոր ոլորտի կողմից իրականացված ներդրումների միջին տարեկան ծավալը կազմել է 350-400 մլն դոլար: Ամենախոշոր ներդրումները, ի դեպ, եղել են հանքարդյունաբերության և էներգետիկայի ոլորտներում:
Ենթակառուցվածքների զարգացման առումով թերևս Հայաստանը հայտնվել է լավ դիրքերում: Այս ոլորտում կատարվող ներդրումները բավական մեծ ծավալների են հասել հիմնականում օտարերկրյա ներդրումների շնորհիվ: Վերջերս իրականացված զգալի ներդրումներից մատնանշվել են օդանավակայանի համալիր վերակառուցումը և ներքին ճանապարհների բարելավումը: Իսկ ինտերնետի և բջջային կապի օգտագործման ցուցանիշները զգալի առաջընթաց են գրանցել: Ընդհանուր առմամբ, տեխնոլոգիական պատրաստվածության ցուցանիշը բարելավել է իր դիրքերը 20 կետով: Մեր երկիրը իր մրցակցային առավելություններով ամենամեծ դրական տեղաշարժը գրանցել է հենց այդ ոլորտում` ինտերնետ օգատգործողների և ինտերնետի միջազգային թողունակության ցուցանիշներով:
Զեկույցում անդրադարձ է արվել կենսաթոշակային համակարգի բարեփոխումներին: Բարձր է գնահատվել նաև բանկային միջնորդության ոլորտը, որն արագ աճ է գրանցում դեռևս 2007-ից: Վարկավորման ոլորտը տպավորիչ աճ է գրանցել վերջին տասնամյակում, որը չի ընդհատվել նույնիսկ ֆինանսական ճգնաժամի արդյունքում: Բանկային վարկեր-ՀՆԱ հարաբերակցությունը շատ ցածր ելակետային մակարդակից քառակի աճ է գրանցել և նախորդ տարի գերազանցել ՀՆԱ-ի 40 տոկոսը: Սակայն բանկային խնայողությունների առումով պատկերն այնքան էլ լավ չէ: Մինչև 5 տարի ավանդների թիվը բավական ցածր մասնաբաժին ունի: Խնայողություններն ավելի շատ կարճաժամկետ են:
Զեկույցում վեր են հանվել այն բոլոր խնդիրները, որոնց լուծման համար անհրաժեշտ է անհապաղ և արդյունավետ միջամտություն: Մասնավորապես դիտարկվել են առանցքային չորս սահմանափակումներ: Դրանք են` մարդկային կապիտալի ցածր որակը, անկատար մրցակցային միջավայրը, հնարավորությունների բացահայտման պակասը և միաչափ ֆինանսական համակարգը: «Եթե այդ սահմանափակումները չվերացվեն, այլ գործոնների բարելավմանն ուղղված ջանքերն անարդյունավետ չեն լինի»,- այս կարծիքը հայտնեց «Տնտեսություն և արժեքներ» հետազոտական կենտրոնի տնօրեն Մանուկ Հերգնյանը:
Զեկույցում առաջարկված են այդ սահմանափակումների վերացման ճանապարհները: Ըստ այդմ, առանցքային խոչընդոտների վերացմանն ուղղված փոփոխությունների օրակարգը ենթադրում է գործունեության արդար դաշտի ստեղծում, արդյունաբերության քաղաքականության իրականացում, խոշոր ներդրումներ կրթության ոլորտում և ֆինանսական համակարգի զարգացում:
Լ.Ն

Պետական աջակցության ծրագրի շրջանակներում հողօգտագործողներին տրամադրելու համար հանրապետություն ներկրվող պարարտանյութի որակը խստորեն վերահսկվում է «Ագրոքիմիական ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի կողմից:

Յուրաքանչյուր խմբաքանակից պարտադիր կարգով կատարվում են նմուշառումներ, որոնց լաբորատորհետազոտությանների արդյունքների հիման վրա, ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությունըհայտարարում է, որ անկախ ներկրման երկրից , ներկրվող պարարտանյութը, ինչպես ազդող նյութի,այնպես էլ մյուս ցուցանիշների առումով, ամբողջովին բարձրորակ է և համապատասխանում է պետական ստանդարտներին:

Պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգից հասարակությունը դժգոհում է մի քանի պատճառներով: Նախ հասարակությունը չի ուզում իր կանխատեսելի ապագան կապել կուտակային կենսաթոշակային ֆոնդի հետ, որ տասնյակ տարիներ հետո գումար ստանա, գումարն էլ շատ չեն տարբերվում այն թոշակի գումարներից, որոնք ներկայումս ստանում են հասարակության որոշակի շերտեր: Բացի այդ, գնաճի և սղաճի պայմաններում այդ գումարը համարժեք չէ այն գումարներին, որոնք կարող են լուրջ կենսամակարդակ ապահովել: Դժգոհության պատճառների թվում է նաև անվստահության մթնոլորտը: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ, խոսելով կուտակային կենսաթոշակային համակարգի նկատմամբ հասարակության դժգոհությունից,  ասաց ՀՀ գործատուների միության նախագահ Գագիկ Մակարյանը: Նրա խոսքով՝ գործատուների դժգոհությունը կուտակային համակարգից ավելի մեծ է: Կուտակային վճարներ չկատարելու դեպքում օրենքի 76 հոդվածով գործատուն խստորեն պատժվում է, որը համարժեք է հարկեր չվճարելու խստությանը:

՛՛Գործատուն հարկեր է վճարում ձեռնարկատիրական գործունեության համար: Նա մի քանի խնդիր է լուծում, ստեղծում է աշխատատեղեր, պայքարում ձևակերպված աշխատատեղերի համար և վճարում աշխատավարձեր: Իսկ պետությունն ասում է՝ աշխատողին վճարած գումարները հավաքիր  և տուր մեզ: Հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ պետք է գործատուն կատարի այդ գործառույթը, որն իրենը չէ: Սա գործատու և աշխատող հարաբերություններում սեպ է խրում՛՛,- ասաց Գագիկ Մակարյանը՝ հավելելով, որ, եթե գործատուն այդ վճարները չկատարի, տույժ ու տուգանքի կենթարկվի, ընդհուպ գույքի և հաշիվների վրա կալանք, բռնագրավում:

Գործատուների միության նախագահն առաջարկում է գործատուի վրայից հանել այդ պահանջը, կառավարությունը թող քաղաքացու հետ բանակցի: Նրա խոսքով՝ կառավարությունը գիտի, որ չի կարող քաղաղացիներից այդ գումարները հավաքել, և բեռը գցել է գործատուի վրա: ՀՀ օրենսդրությամբ՝ անհատ ձեռնարկատերերն իրենց անձնական գույքով են պատասխանատվություն կրում կուտակային թոշակների վճարներ չկատարելու դեպքում: Պետությունը սպառնում է գործատուներից խլել անձնական գույքը, հողակտորը, եթե չվճարի կուտակային գումարները, ինչն, ըստ Մակարյանի, սխալ մոտեցում է:

՛՛Ես առաջարկում եմ այդ գումարները հավաքելու դեպքում գործատուն երեք ամիս դրանք օգտագործի արտադրական կամ արտահանման նպատակներով, հետո նոր փոխանցի ֆոնդերին՛՛,- ասաց Գագիկ Մակարյանը:

Ինչ վերաբերում է կենսամակարդակի բարձրացման կանխատեսումներին, Գագիկ Մակարյանի խոսքով, դրանք անիմաստ են, քանի որ միշտ էլ ֆորս-մաժորային իրավիճակներ, կտրուկ սղաճ կարող է լինել, կանխատեսել, որ 30-40 տարի հետո այդ գումարները նույն մոդելով կգործեն, անիմաստ է:

՛՛Կառավարությունն այս տարիների ընթացքում ձախողելով իր ռազմավարությունը՝ հիմա փրփուրներից կառչելու տարբերակ է գտել և փորձում է այդ գումաներն օգտագործել տնտեսության մեջ որոշակի խնդիրներ կարգավորելու համար: Վերջին հաշվով, այս կառավարությունը պետք է այնքան խիզախություն ունենա, որ հավասար մրցակցություն ապահովի, աշխատատեղեր ստեղծի, էժան շինարարություն անի և այլն,- ասում է Մակարյանը:- Ես առաջարկել եմ այսօրվա միգրացիայի ռիսկի պայմաններում փոքր բիզնեսին հարկերից ազատել՝ պայմանով, որ մարդկանց աշխատանքի ընդունի: Հակառակ դեպքում, պետությունն այդ գումարները ծախսելու է արտաքին պարտքը փակելու համար՛՛:

Մարտի 21-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում ԱՄՆ դոլարով գործարք չի կնքվել:

NASDAQ OMX Armenia