Հունիսի 20-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 1,640,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 411.08 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 411.52 դրամ:

Հունիսի 19-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 7,300,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 409.88 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 409.95 դրամ:

Այսօր «Սպայկա»  բեռնափոխադրող ընկերության նախագծերի կառավարման բաժնի ղեկավար Կարեն Բաղդասարյանը հանդիպեց լրագրողների հետ: Նա հայտնեց, որ այսօրվա դրությամբ Հայաստանից արդեն արտահանվել է ավելի քան 3000 տոննա ծիրան, մթերումն ինտենսիվ շարունակվում է և այս տարի թերևս կգերազանցի անցյալ տարվա ցուցանիշը` 13 հազար տոննան:

Կարեն Բաղդասարյանն ասաց, որ «Սպայկա» ընկերությունը ծիրան մթերում է 400-500 դրամով, վճարումը կատարվում է կանխիկ: «Մենք կանգնած ենք ֆերմերների կողքին: Եթե պայմանավորվածություն ենք ձեռք բերում ինչ-որ գնի շրջանակներում, մենք չենք խախտում այն: Աշխատում ենք նախօրոք ձեռք բերված պայմանավորվածությունների համաձայն, մինչև վերջ մթերելու ենք արդեն հայտարարված գնով, ի տարբերություն շատ այլ մթերողների, ովքեր նախապես այլ գին են ասում, մթերման ժամանակ` այլ գին` գյուղացիներին կագնեցնելով խնդրի առաջ», – ասաց Կարեն Բաղդասարյանը և նշեց, որ հայկական ծիրանը դրսում վաճառվում է 750-800 դրամի սահմաններում:

Այն հարցին, թե ինչպես անդրադարձավ «Սպայկայի» հրդեհն իրենց գործունեության վրա, Կարեն Բաղդասարյանը պատասխանեց. «Այդ  մեծ վթարը կարող էր ազդել մթերումների վրա, բայց ընդամենը մեկ ամսվա ընթացքում, շնորհիվ մեր ղեկավարի կամքի,  կոլեկտիվը վերակազմավորեց իր ուժերը: Մայիսի տասնհինգի գիշերը տեղի ունցավ այդ դեպքը, մենք արդեն երկու օր առաջ գործարկել ենք սառնարանային համալիրը, այսինքն, թույլ չտվեցինք, որ հրդեհը ազդի մեր աշխատանքի վրա»։

Հունիսի 18-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 3,400,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 411.28 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 411.25 դրամ:

 Ինչպես արդեն «Անկախը» նշել է, Հայաստանում դեռ արդիական է մնում էներգետիկ անվտանգության խնդիրը: Տարբեր փորձագետներ կարծիք են հայտնում, որ Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությունը, առաջին հերթին, էներգիայի այլընտրանքային ռեսուրսների ներդրումն է, մասնավորապես` վերականգնվող էներգետիկան: Այս մասին նշել են թե՛ Հայաստանի Հանրապետությունում ԱՄՆ արտակարգ և լիազոր դեսպան Ջոն Հեֆերնը, թե՛ հայ էներգետիկները, թե՛ տարբեր փորձագետներ: Մասնավորապես ասվել է, որ Հայաստանում արժե շեշտը դնել ՀԷԿ–երի, հատկապես` փոքր ու միջին ՀԷԿ–երի  վրա: Հետո, ինչպես նշում են փորձագետները, պետք է զարգացնել արեգակնային, հողմային, բիո և այլ տեսակի էներգետիկական ուղղությունները: 

Էլեկտրաէներգիայի քանակության մեջ փոքր ՀԷԿ–երի կշիռը փոքր է

Այս ամենը, իհարկե, բավականին հրապուրիչ է թվում հատկապես այն ժամանակահատվածներում, երբ Հայաստանում սուր զգացվում է արտաքին էներգետիկ ռեսուրսներից կախվածությունը: Այս անգամ այդ առիթը գազի և էլեկտրաէներգիայի թանկացումն է: Եվ ամեն անգամ, երբ դրսից Հայաստան ներմուծվող  էներգակիրների գները բարձրանում են, բոլորս, բնականաբար, հարց ենք  տալիս. «Իսկ հնարավոր չէ՞ խուսափել արտաքին էներգակիրներից և հենվել սեփական ռեսուրսների վրա»:

Քանի որ էներգակիրներով հարուստ երկիր չենք, մեր ուշադրության կենտրոնում է հայտնվում էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը:  Հայաստանում այսօր էլեկտրաէներգիա արտադրող վեց խոշոր կայան կա` ԱԷԿ-ը Հրազդանի ՋԷԿ-ը, Երևանի ՋԷԿ-ը, Հրազդանի 5-րդ էներգաբլոկը, Որոտանի հիդրոէլեկտրակայանների կասկադն ու Սևան-Հրազդան կասկադը` միջազգային էներգետիկ կորպորացիան: Դրանից բացի ունենք 142 վերականգնվող էներգիայի կայաններ, որոնցից 1-ը Պուշկինի լեռնանցքի հողմակայանն է, մեկը` Լուսակերտի թռչնաֆաբրիկայի թռչնաղբի բազայի վրա աշխատող բիոէներգետիկ կայանը և մնացածը փոքր ՀԷԿ-երն են: Ու ինչքան էլ նշվի, որ մեր երկրի էներգետիկ անվտանգության համար կարևորագույն նշանակություն ունեն փոքր ՀԷԿ-երը, միևնույն է, Հայաստանում արտադրվող էլեկտրաէներգիայի ամբողջ ծավալի մեջ այս սեկտորի արտադրած էլեկտրաէներգիան կազմում է ընդամենը 6.47%: Որովհետև 2012 թ. Հայաստանում արտադրվել է 8 մլրդ, 36 մլն 200 հազար կվտ/ժամ էլեկտրաէներգիա, որից միայն 512.8 միլիոն կվտ /ժամ-ն է բաժին հասնում փոքր ՀԷԿ-երին:

«Մենք փոքր ՀԷԿ-երի մասով մեծ հաջողությունների օրինակ ունենք` չնայած էկոլոգիական և այլ խնդիրներին, և բնական է, որ գործընթացը սահուն չի անցնի, բայց բոլոր դեպքերում դա այն ոլորտն է, որտեղ 6-7 տարվա ընթացքում 100 մլն կվտ/ժամից հասել ենք շուրջ 600 մլն կվտ/ժամ էլեկտրաէներգիայի արտադրության: Դա մեր ներքին պահանջարկի մոտ 8%-ն է: Դա ֆանտաստիկ լավ արդյունք է: Ցավոք, մեր ՀԷԿ-երը չեն կարող ինչ-որ մի օր էներգետիկ պահանջարկի մեծ մասը բավարարել: Մենք շատ ջուր չունենք, մեր գետերը փոքր են, և մենք հիմնականում օգտագործում ենք ոչ թե ջրի քանակությունը, այլ ճնշումը` ռելիեֆը, քանի որ այդ գետերը բարձրից ցած են իջնում, մենք հիմնականում ճնշումն ենք օգտագործում:  Մեր ամբողջ պոտենցիալը գնահատել ենք այսպես (կլիմայական փոփոխություններից կախված` ջրերի քանակությունը նվազում է,  ուստի կլորացրած թիվ եմ ասում), որ մոտ 1 մլրդ կվտ/ժամ կարող ենք արտադրել: Հիմա արտադրում ենք 600 մլն:  Իսկ մեր ներքին պահանջարկը`  արտադրանքը  2012 թ. դրությամբ, 6 մլրդ է եղել: Համեմատենք` կարո՞ղ ենք ներքին պահանջարկը փակել միայն փոքր ՀԷԿ-երով: Այդպիսի խոսակցություններ լինում են: Մենք հիմա մոտավորապես 80 նոր փոքր ՀԷԿ ենք կառուցում, որոնք լիցենզիա են ստացել: Դրանց կառուցումից հետո նոր ցուցանիշը կհասնի 1 միլիարդ կվտ/ժամի»,- ասաց ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների փոխնախարար Արեգ Գալստյանը:

Ըստ պաշտոնական թվերի` Հայաստանում 2012 թ. բնակչության էլեկտրաէներգիայի պահանջարկը կազմել է 1 մլդ 901 մլն 700 հազար կվտ/ժամ: Սա նշանակում է, որ շինարարական ընթացքի մեջ գտնվող փոքր ՀԷԿ-երի կառուցումից հետո էլ դրանք չեն կարող ծածկել բնակչության պահանջարկը: Ուստի ուզած-չուզած պետք է դիտարկել նաև էլեկտրաէներգիայի ստացման մյուս հնարավոր աղբյուրները ևս:

Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի սակագնային քաղաքականության վարչության պետ Գարեգին Բաղրամյանը համոզված է, որ հնարավոր չէ խուսափել, օրինակ, Հրազդանի 5-րդ էներգաբլոկի ծառայություններից: Որովհետև էլեկտրաէներգիայի պահանջարկը տարվա կտրվածքով հավասարաչափ չի բաշխվում: Ձմռան սեզոնին բնակչությունը, հասկանալի պատճառներով, ավելի շատ էլեկտրաէներգիա է սպառում: Եվ այդ ժամանակ առաջանում է սպառման պիկ, մեծ պահանջարկ: Դա, իհարկե, երկար չի տևում, 4-5 ամիս, սակայն այդ պիկի ժամանակ էլ հենց անհրաժեշտություն է առաջանում գործի գցել 5-րդ էներգաբլոկը, որպեսզի խափանումներ չառաջանան, էլեկտրաէներգիան էլ հերիքի քաղաքացիներին:

Ընտրենք այլընտրանքային էներգետիկան, եթե այդպիսին կա

Ինչ վերաբերում է էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրների ներդրմամբ աստիճանաբար անկախ էներգետիկ համակարգ ունենալուն, Գարեգին Բաղրամյանի պարզաբանմամբ, դա շատ թանկ հաճույք է դեռևս, ու ոչ ոք պատրաստ չէ մեկ կվտ/ժամ էլեկտրաէներգիայի համար վճարել արեգակնային կամ հողմային թանկ էլեկտրաէներգիայի գնով:

Նույն կարծիքին է նաև Արեգ Գալստյանը:  Նա նշեց,  որ ամեն մի էներգառեսուրս իր դրական ու բացասական կողմերն ունի, և ոչ մեկից չպետք է հրաժարվել: Որովհետև, ինչպես պարզվեց, ՀԷԿ-երի ներուժը չի հերիքում էներգետիկ պահանջարկն ամբողջությամբ ծածկելու համար, ՀԱԷԿ-ի գործողության ժամկետը մոտենում է ավարտին, իսկ ատոմային նոր էներգաբլոկ դեռ չունենք:

«Եթե ամեն ինչ ստացվի այնպես, ինչպես ծրագրում ենք, 2022 թ., երբ կառուցենք ԱԷԿ-ի նոր էներգաբլոկը, մենք կլինենք աշխարհի ամենամաքուր էներգետիկա ունեցող երկրներից մեկը, ինչպես Կանադան, Նորվեգիան և նմանատիպ երկրները: Ատոմային էներգետիկան, ինչքան էլ քարկոծում են, մաքուր էներգետիկա է: Եթե մոռանանք ռիսկային գործոնները, այնտեղ որևէ արտանետում չկա: Մեծ էներգետիկայում մենք 100 տոկոսով կարող ենք օգտագործել միայն վերականգնվող էներգետիկան և ատոմայինը: Գազը կարող է օգտագործվել կենցաղում, ջեռուցման համակարգերում և այլն»,- նշեց էներգետիկայի փոխնախարարը:

Ինչ վերաբերում է այլընտրանքային էներգետիկային` արևային և հողմային, Արեգ Գալստյանի տեղեկացմամբ, 3-4 տարի հետո գուցե այդ ոլորտն այնքան զարգանա, սարքավորումներն էժանանան, որ այդ եղանակով ստացված էներգիայի ինքնարժեքը հավասարվի Հայաստանում արտադրվող ամենաթանկ` ՋԷԿ-երում արտադրվող էլեկտրաէներգիային:

Բայց մինչ այդ «էժանացմանը» սպասելը, մինչ նոր ատոմակայանի կառուցումն ու շահագործումը պետք է մտածել նաև էներգախնայողության մասին, ինչն այսօր ամբողջ աշխարհում դառնում է էներգետիկ քաղաքականության գերակա ուղղություն:

«Հիմա ի հայտ են եկել  բավականին լուրջ և շատ էֆեկտիվ ֆինանսական գործիքներ, որոնք առաջարկվում են, օրինակ, Եվրամիության կողմից,  և դրանց վերաբերյալ մենք արդեն մեր հետաքրքրությունը պաշտոնական նամակով հայտնել ենք: Դրանք համապատասխան ֆոնդերի գումարներ են… Ապագա շինարարության մեջ քաղշիննախարարությունն ավելի խիստ նորմատիվային սահմաններ կընդունի, տեխնիկական պայմաններ, քանի որ էներգախնայողությունը մեր ներքին ռեսուրսն է. ավելի էժան են նստում էներգախնայող տեխնոլոգիաները, քան էներգիայի նոր աղբյուր ստեղծելը»,- տեղեկացրեց Արեգ Գալստյանը:

Մեկ բան, սակայն, հիմա էլ ակնհայտ է. Հայաստանը չի կարող հրաժարվել ռուսական գազից: Չի կարող նույնիսկ այն ժամանակ, երբ Իրանը որոշի Հայաստանին գազ վաճառել, որովհետև որքան տարբեր ուղիներով ու տարբեր տեսակի էներգետիկ հոսք լինի Հայաստան, այնքան մեզ ավելի վստահ ու ապահով կզգանք թե՛ տնտեսական առումով, թե՛ քաղաքական:

Հունիսի 17-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում ԱՄՆ դոլարով գործարք չի կնքվել:

NASDAQ OMX Armenia

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի գլխավորությամբ կառավարությունում տեղի է ունեցել Գիտատեխնիկական խորհրդի հերթական նիստը: Անցնելով օրակարգային հարցերին՝ խորհուրդը նախ քննարկել է կիրառական արդյունքի ձեռքբերմանն ուղղված նախագծերի մրցույթի արդյունքներին: Տեղեկացվել է, որ մրցույթին ներկայացված նախագծերից հավանության են արժանացել 10-ը: Տարբեր գերատեսչություններից առաջարկություններ են ստացվել դրանցից 4-ը կիրառել կոնկրետ ոլորտներում: Վարչապետը հանձնարարել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը՝ քննարկել հավանության արժանացած նախագծերը՝ դրանց առևտրայնացման ուղղությամբ աշխատանքներ իրականացնելու համար:
Անդրադառնալով Եվրոպական միության Գիտատեխնոլոգիական և ինովացիոն զարգացման «Հորիզոն 2020» ծրագրին Հայաստանի Հանրապետության մասնակցության և ԵՄ-ի հետ գիտության ոլորտում համագործակցության հուշագրի ստորագրման հնարավորությունների մասին հարցին՝ վարչապետը կրկին հանձնարարել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը համապատասխան բանակցություններ վարել եվրոպացի գործընկերների հետ:
Այնուհետև խորհուրդը քննարկել է Գիտության արդյունքների առևտրայնացման կենտրոնի ստեղծման նպատակա¬հար¬մարության և բազմաբնակարան շենքերի սեյսմակայունության բարձրացման իրավական հիմնախնդիրներին առնչվող հարցեր: Տիգրան Սարգսյանը հանձնարարել է պատկան մարմիններին դրանց ուղղությամբ շարունակել քննարկումները և ներկայացնել համապատասխան առաջարկություններ:
Օրակարգի հաջորդ հարցով խորհուրդը քննարկել և հավանության է արժանացրել գիտության ոլորտ երիտասարդ կադրերի ներգրավման ծրագիրը, որն առաջիկայում կներկայացվի նաև ՀՀ կառավարության հաստատմանը:

Առհասարակ ամբողջ աշխարհում գյուղատնտեսության ոլորտը, բացի ամենառիսկայինը համարվելուց, նաև ամենից շատ ուշադրություն պահանջողն է: Ցանկացած գյուղատնտեսագետ կփաստի, որ գյուղոլորտն առանց աջակցության ուղղակի չի զարգանա: Հայաստանը բացառություն չէ:

Քաղաքակիրթ աշխարհում գյուղատնտեսության ամենագործուն աջակցության ձևերից է ապահովագրական համակարգը: Հայաստանում այս համակարգը բացակայում է: Բայց մեր երկրում էլ գյուղատնտեսությունը որոշակի աջակցություն ստանում է: Օրինակ` կառավարությունն էժան պարարտանյութեր, սերմացու և վառելիք է տրամադրում գյուղացիներին ու գյուղացիական տնտեսություններին, սուբսիդավորվում է գյուղատնտեսական վարկերի տոկոսադրույքները, խորհրդատվություն է տրամադրում և այլն:

 Շատ է խոսվում նաև գյուղատնտեսության աջակցության ծրագրերում չարաշահումների, կամայականությունների և այլ բացասական երևույթների մասին:

ՀՀ նախագահին առընթեր Հանրային խորհրդի գյուղատնտեսության հանձնաժողովի ուսումնասիրությունների համաձայն, սակայն, գյուղատնտեսության սուբսիդավորումը նորմալ է ընթանում: Այստեղ գործընթացներն ավելի հասցեական են, որովհետև գյուղացիներն անձամբ վճարում են էժան վառելիքի, սերմի կամ պարարտանյութերի համար, իսկ համապատասխան մարմիններն էլ այդ ապրանքները տանում-հասցնում են գյուղացուն: Անմիջականությունն ակնբախ է: Գյուղատնտեսական վարկերի մասով պետությունը սուբսիդավորում է գյուղատնտեսական փոքր վարկերի տոկոսադրույքի 4 տոկոսը, իսկ մնացած 10-11 տոկոսը գյուղացին ինքն է վճարում և այլն: Այս տարի, կարելի է ասել` ՀՀ նորանկախ պատմության մեջ առաջին անգամ, պետությունը նաև բնական աղետի հետևանքները վերացնելու համար, մասնավորապես մայիսյան կարկտահարությունից տուժածներին է աջակցություն ցույց տալիս:

«Հայաստանում բնական աղետների պատճառած վնասների առաջին փոխհատուցումը Արմավիրի մարզի կարկտահարության հասցրած վնասների դիմաց են նախատեսվել, որոնք արդեն ճշտված են թե՛ բանկերի, թե՛ գյուղատնտեսության նախարարության կողմից: Մասնակցում էր նաև ֆինանսների նախարարությունը. մանրամասն հաշվարկներն արվել են: Եվ այս անգամ որոշեցին, ու 100 տոկոս վնաս ստացածների հողի հարկը, ջրի վարձը և այլ վճարները 100 տոկոսով փոխհատուցելու են, 50 տոկոս վնաս կրածինը` 50 տոկոսով և այլն: Մի խոսքով` նորմալ գնաց այս գործընթացը»,- ասաց Հանրային խորհրդի գյուղատնտեսության հանձնաժողովի նախագահ Յուրի Ջավադյանը:

Նրա կարծիքով, սակայն, գյուղատնտեսական խորհրդատվությունը լավագույն վիճակում չէ: Այստեղ, ըստ մասնագետի, թերությունները, բացթողումները շատ են:

«Բազմաթիվ դեպքեր ունենք, որ խորհրդատուներն ուղղակի տեղաշարժման հնարավորություն չեն ունենում. տրանսպորտի հետ կապված հարցեր կան և այլն, չեն կարողանում իրենց գործն արդյունավետ կատարել, բայց ասվում է, թե խորհրդատվություն է մատուցվում»,- նշեց Ջավադյանը:

Նույն կարծիքին է նաև ագրարագյուղացիական միավորման նախագահ Հրաչ Բերբերյանը: Նրա համոզմամբ` այն ծառայությունները, որոնք գյուղացիներին մատուցվում են, պետք է լինեն պայմանագրային, մատուցողը գյուղացու հետ պայմանագիր պիտի կնքի ու դրա շրջանակներում իր ծառայությունները մատուցի:

«Այսինքն` կարգ ու կանոն պետք է մտնի ամեն ինչի մեջ, և եթե խորհրդատվություն է մատուցվում գյուղացուն, ապա համապատասխան գրանցում պետք է լինի, պայմանագրային  ակտ գրանցվի, թե ինչ խորհրդատվություն է մատուցվել գյուղացուն և ինչ բարեփոխումներ են արվել այդ խորհրդատվության արդունքում: Այսօր մենք ունենք շատ կազմակերպություններ, այդ թվում` նաև միջազգային ֆինանսավորող կազմակերպություններ, որոնք ինչ-որ ծրագրեր են իրականացնում, բայց պարզվում է` դա գյուղացուն չի հասնում: Եթե գրասենյակն աշխատում է, բայց գյուղացին դրանից որևէ օգուտ չի ստանում, դա արդեն չարաշահում է: Օրինակները բազմաթիվ են. ամենամոտիկ գյուղի գյուղացիներին հարցնելով էլ պարզ կդառնա, թե իրականությունն ինչպիսին է»,- ասաց ագրարագյուղացիական միավորման նախագահը:

Հրաչ Բերբերյանը նշեց, որ որպես չարաշահում կարելի է դիտել Հայաստան ներկրվող և գյուղացուն որպես աջակցություն տրամադրվող սերմացուի որակի հարցը: Որովհետև, ասաց նա, ծրագրի առաջին տարում, օրինակ, շատ բարձր որակի ցորենի սերմ ներկրվեց, բայց հաջորդ տարիներին այդ սերմի որակն այնքան էլ բարձր չէր, ու բազմաթիվ բողոքներ կային: Բայց ցորենի սերմը ներկայացվում էր որպես էլիտար և այլն:

Գյուղատնտեսության ոլորտում չարաշահումների մեկ այլ ձև էլ Հրաչ Բերբերյանը  նշեց հակակարկտային կայանների օրինակով: «Եթե գյուղացին ոռոգման համար ունի համապատասխան պայմանագիր, էլեկտրացանցի հետ ունի համապատասխան պայմանագիր, չէ՞ որ հակակարկտային կոչված կայաններն էլ ծառայություն են մատուցում ազգաբնակչությանը: Բայց հակակարկտային կայանի կողմից գյուղացու հետ կնքված որևէ պայմանագիր չկա: Այստեղ չարաշահումն այն է, որ հայտնի չէ, թե այդ կայաններն ում համար են աշխատել: Այս առումով համակարգը թերի է, և պարզ չէ, թե որ պայմանագրի հիման վրա է այդ ծառայությունը մատուցվում»,- ասաց  նա` հավելելով, որ պատասխանատվության հարց պետք է դրվի, որովհետև եթե էլեկտրացանցը թերություն ունի և մեկի տանը տեխնիկա է փչանում, էլեկտրացանցն է այդ վնասը փոխհատուցում: Իսկ հակակարկտային համակարգերի հետ գյուղացու առնչություններում պայմանագրային հարաբերություններ չկան, հետևաբար նաև պատասխանատվություն չկա, հսկողություն էլ չկա, ու հայտնի չէ, թե նրանք ինչով են զբաղվում, ինչպես են զբաղվում կամ զբաղվո՞ւմ են առհասարակ…

Ի դեպ, «Անկախը» տեղեկություն ստացավ, որ ԱԱԾ-ի կողմից գյուղատնտեսական աջակցության ստուգումներ են ծավալվել, ու հայտնաբերվել են չարաշահուների բազմաթիվ դեպքեր: ԱԱԾ տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի պետ Արծվին Բաղրամյանից փորձեցինք ճշտել, թե ինչ ստուգումներ են եղել դրանք ու ինչ բացահայտումներ են եղել: Ա. Բաղրամյանը զարմացավ մեր հարցից ու նշեց, որ ինքը գյուղոլորտում ԱԱԾ-ի կողմից անցկացված որևէ միջոցառման մասին տեղյակ չէ, և ԱԱԾ-ն էլ ստուգումներ իրականացնող մարմին չէ: Իսկ եթե չարաշահումներ են եղել, ապա այդ հարցերով կզբաղվի դատախազությունը կամ ոստիկանությունը:

Երեկ Արմավիրի մարզի Սարդարապատի հերոսամարտի հուշահամալիրում տեղի է ունեցել ՀՀ կառավարության արտագնա նիստ, որը վարել է ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը։
Նիստն սկսվել է մարզի 2013 թ. հինգ ամիսների գործունեության և սոցիալ-տնտեսական վիճակի վերաբերյալ մարզպետ Աշոտ Ղահրամանյանի հաշվետվությամբ։ Մարզպետը մարզի բնակչության և իր անունից շնորհակալություն է հայտնել երկրի ղեկավարությանը` ս.թ. մայիսի 12-ի կարկտահարությունից հետո բնակչությանն աջակցելու ուղղությամբ ձեռնարկված և ձեռնարկվող միջոցների համար։ Սահմանված կարգով կազմակերպվել է մարզային ենթակայության 122 կազմակերպությունների գործունեությունը, համակարգվել հանրապետական գործադիր մարմինների տարածքային ծառայությունների աշխատանքը։ ՀՀ կառավարությունն ի գիտություն է ընդունել մարզպետի հաշվետվությունը։ Այնուհետև նիստի մասնակիցներին է դիմել ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը. «Հարգելի գործընկերներ, ինչպես միշտ մեր արտագնա նիստերից առաջ մենք ուսումնասիրում ենք մարզում ստեղծված սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը, ինչպես նաև ուսումնասիրում բնակչության վերաբերմունքը կառավարության, մարզպետարանի, համայնքների ղեկավարների, մեր բոլոր գերատեսչությունների գործունեության նկատմամբ։ Այս անգամ ևս մենք այդպիսի հետազոտություն իրականացրել ենք, և դրա առանձնահատկությունն այն է, որ կարկուտը լուրջ շեղում է մտցրել նաև մարդկանց տրամադրության մեջ։ Տեղյակ եք, որ բոլոր մարզերի համար մեկ խնդիրը, որ մեր առջև դնում են մեր քաղաքացիները, աշխատատեղերի խնդիրն է։ Այսօր Արմավիրի մարզում երկրորդ տեղում է հայտնվել ֆինանսական խնդիրը և վարկերի սպասարկման խնդիրը, հաշվի առնելով, որ կարկուտը 47 համայնքի շատ լուրջ վնաս է հասցրել։ Այժմ մեր գերատեսչությունների ղեկավարները մեզ կտեղեկացնեն, թե ինչ վիճակ է ստեղծվել իրենց բնագավառներում»։ Կառավարության անդամներին համապատասխան տեղեկություն են տվել ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահը, Ջրային տնտեսության պետական կոմիտեի նախագահը, ՀՀ առողջապահության, ՀՀ կրթության և գիտության, ՀՀ գյուղատնտեսության, ՀՀ մշակույթի նախարարները, ՀՀ արտակարգ իրավիճակների և ՀՀ քաղաքաշինության փոխնախարարները։ Նրանց ելույթները, ինչպես նաև մարզից իշխանության կենտրոնական մարմիններ ուղղված քաղաքացիների դիմումների, բողոքների և առաջարկությունների վերլուծության արդյունքի մասին ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ղեկավարի հաղորդումն ընդունվել են ի գիտություն։ Վարչապետը տեղեկացրել է, որ մարզի Արմավիր գյուղում իրեն են դիմել արտագնա աշխատանքից նոր վերադարձած երկու բնակիչներ` խնդրելով աջակցել ստանալու ՀՀ քաղաքացու նոր անձնագիր։ Ոստիկանությունը հանձնարարություն է ստացել ուսումնասիրել հարցը և հնարավորության դեպքում օգնել բնակիչներին։
Կարկտահարության պատճառած վնասը մեղմելու նպատակով գործադիրը ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարին թույլատրել է «Սերմերի գործակալություն» ՊՈԱԿ-ի միջոցով զիջել ցորենի սերմնաբուծության և սերմնարտադրության զարգացման ծրագրով մարզի Նալբանդյան, Գետաշեն, Ակնաշեն, Շենիկ, Վանանդ և Արշալույս համայնքների շահառուների 2011, 2012 թթ. ստանձնած պարտավորությունները։ Կառավարությունը փոփոխել է մատչելի գնով ազոտական պարարտանյութի ձեռքբերման նպատակով պետական աջակցության ծրագիրը` նպատակ ունենալով մեղմել Արմավիրի և Լոռու մարզերի կարկտահարության հետևանքով հողօգտագործողներին պատճառած վնասը։ Մեկ այլ որոշմամբ կառավարությունը հաստատել է Արմավիրի մարզի կարկտահարությունից տուժած` գյուղատնտեսության նշանակության հողի սեփականատեր կամ վարձակալ կամ անհատույց օգտագործող հանդիսացող անձանց զբաղվածության խթանման միջոցով նրանց գյուղացիական տնտեսության վերականգնման ծրագրի իրականացման կարգը։ Դրա կիրառումը կնպաստի համայնքների վնասված հողերի հետագա արդյունավետ օգտագործմանը, գյուղացիական տնտեսությունների եկամտի ավելացմանը։ Ծրագրի արժեքն է շուրջ 175 մլն դրամ։
Ծավալված մտքերի փոխանակությունն ամփոփել է ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը. «Սրանով ավարտում ենք քննարկումը Արմավիրի մարզին նվիրված բոլոր այն հարցերի, որոնք իր զեկույցում բարձրացրեց նաև մարզպետը։ Իհարկե, ինչքան էլ որ մենք փորձենք օգնել մեր գյուղացիներին, հասկանալի է, որ այդ օգնությունը բավարար չէ։ Բայց նաև փաստ է, որ մենք արեցինք առավելագույնը, որպեսզի նվազագույնի հասցնենք կարկուտի պատճառով եղած բացասական հետևանքները, և արմավիրցիներն իրականում զգացին, որ պետությունն իրենց կողքին է։ Բոլոր գործիքները, որոնք մենք ունեինք, կիրառել ենք, որպեսզի թեթևացնենք այն բեռը, որ այս աղետալի կարկուտի պատճառով ընկել է մեր քաղաքացիների վրա»։

Գարնանը տեղացած հորդ անձրևները մի լուրջ խնդիր  ջրի երես հանեցին Երևանի կառավարման բնագավառում. անձրևների հետևանքով Երևանի մի շարք փողոցներում ջրակուտակումներ ու հեղեղներ եղան: Նույնիսկ որոշ դեպքերում փրկարարների միջամտության անհրաժեշտություն առաջացավ: Օրինակ` Վաղարշյան փողոցում, որպեսզի կիսանկուղային խանութի աշխատակցուհուն փրկեն հեղեղից…

 «Երևան ջրի» «հումորը» քաղաքացիների վրա ծանր է նստում

Այդ հեղեղներն ու ջրերի կուտակումները երևակեցին, որ քաղաքապետարանի համար այլևս գերկարևոր խնդիր է ջրահեռացման ու հեղեղատարների հարցերով զբաղվելը: Քաղաքապետարանը, իհարկե, մինչև հիմա էլ պետք է զբաղվեր այս խնդրով: Ու երբ նայում ենք քաղաքապետարանի կայքի «կոմունալ տնտեսություն» բաժինը, որտեղ էլ ջրամատակարարման ու ջրահեռացման մասին կետերն են ու հաշվետվությունները, բացի ջրամատակարարման բարելավմանը, կեղտաջրերի մաքրմանն առնչվող մեկ-երկու տեղեկություններից, ավելի լուրջ ու հստակ տեղեկատվություն ջրահեռացման ու հեղեղատարների մասին չենք գտնում:

Իհարկե, Երևանի քաղաքապետարանին անմիջապես վերաբերող հարց է սա, սակայն միայն քաղաքապետարանը չէ այս ոլորտի պատասխանատուն: 2005 թ. դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության Ջրային տնտեսության պետական կոմիտեի և Veolia Water ընկերության միջև ստորագրված պայմանագրի համաձայն` 10 տարի ժամկետով, վարձակալական հիմունքներով Երևանի ջրամատակարարմամբ ու ջրահեռացմամբ պետք է զբաղվի առաջին հերթին  Veolia Water ընկերության «ենթակայության տակ գործող» «Երևան ջուր» ընկերությունը:

Վերջինս էլ նշում է, թե գարնան սկզբից վերսկսված շինարարական աշխատանքները, կապված մայրաքաղաքի ջրամատակարարման համակարգում բարենպաստ եղանակների հետ, ընդլայնվում են:

«Ներկայումս Ավան, Կենտրոն, Արաբկիր, Մալաթիա-Սեբաստիա, Աջափնյակ, Դավթաշեն, Շենգավիթ, Նոր Նորք վարչական շրջաններում և Երևանի հարակից համայնքներում իրականացնում են 29  տեսակի աշխատանքներ, որոնց ընդհանուր գումարը կազմում է 987 մլն դրամ: Բացի այդ, նորով են փոխարինվում հնամաշ կամ վթարված ջրագծերն ու կոյուղագծերը, կոլեկտորներն ու հեղեղատարները, դիտահորերն ու փականային հանգույցները: Զգալի արդյունք է ակնկալվում նաև Զորավար Անդրանիկի թաղամասի Ա2 բնակելի զանգվածում իրականացվող ծրագրից (պայմանագրի գինը կազմում է 79 մլն դրամ), որտեղ նախատեսվում է շահագործման հանձնել մոտ 1300 գծամետր ջրագծեր և կոյուղագծեր»,- նշվում է ընկերության կայքէջում:

Շատ լավ: Բայց «Երևան ջրում» կարծես ոչ թե անհանգստացած են այս խնդրով, այլ դեռ մի բան էլ «հումորով» են վերաբերվում: Մասնավորապես մայիսի 31-ին կայացած ասուլիսի ժամանակ ընկերության ներկայացուցիչ Կարապետ Օհանյանը, ոչ ավելի, ոչ պակաս,  նշել է հորդառատ անձրևների հետևանքով Երևանի մի շարք փողոցներում ջրակուտակման «դրական կողմերը»: «Ինչո՞ւ չենք տեսնում, որ տարիներ առաջ մայթային տարածքներն ու փողոցներն անբարեկարգ էին, և հորդառատ անձրևները ներծծվում էին հողի մեջ կամ անցնում շենքերի գրունտային շերտերի տակ: Այն, որ քաղաքի կենտրոնում եղան նման ջրակուտակումներ, խոսում է այն մասին, որ փողոցները դարձել են ավելի բարեկարգ, և հին ջրահեռացման համակարգը չի կարողանում հեռացնել այնքան ջուր, որքան կուտակվում է սալիկապատ փողոցներում», – ասել էր Կարապետ Օհանյանը, բայց դրանից հետո, անկախ ամեն ինչից, ընդունել, որ ջրահեռացման համակարգում խնդիրներ կան:

«Երևան ջուր» ընկերության ներկայացուցիչը նշել էր նաև, որ առաջիկա 1 ամսում կկազմվի ռազմավարական ծրագիր 25-30 փողոցների համար: «Մոտ 30 փողոցներից գուցե ոչ բոլորում հիմա խնդիր կա, բայց տարիներ հետո ջրակուտակման խնդիր կարող է լինել դրանցից յուրաքանչյուրում, ուստի ավելի լավ է նախօրոք զբաղվել դրանցով»,-  ասել էր Օհանյանը և խոստացել, որ քաղաքապետարանն ու «Երևան ջուրը» կանեն ամեն ինչ հետագայում նման վիճակներից խուսափելու համար:

Սովորենք ջրահեռացում կազմակերպել

Հարց է ծագում, թե ինչ են արել մինչև հիմա, որ նման իրավիճակներ են առաջանում: Այս հարցի պարզաբանում ստանալու ակնկալիքով դիմեցինք ճարտարագետ-ճանապարհաշինարար Արմեն Հակոբյանին: Նա էլ  ասաց, որ այս ամենի ամենամեծ պատճառը մայրաքաղաքում ծավալված ու ծավալվող սխալ ճանապարհաշինությունն է:

«Սովորաբար ցանկացած ճանապարհ սարքելուց կամ նորոգելուց առաջ, տեղանքին համապատասխան, որոշվում է, թե ինչ թեքություններ պետք է ունենա այդ ճանապարհների ասֆալտ-բետոնային ծածկույթը: Ամբողջ աշխարհում ընդունված է, որ ասֆալտի կամ բետոնե ճանապարհի կենտրոնը պետք է լինի ուռուցիկ, իսկ ծածկույթի երկու կողմերով անցկացված լինեն ջրահեռացման գոգավոր ակոսներ, որպեսզի անձրևներից, ձյունից, կարկուտից առաջացած ջրերը ասֆալտի ուռուցիկ հատվածից հոսեն դեպի կողքերը և այդ  փողրակներով թափվեն ջրահեռացման դիտահորերի մեջ: Նայեք մեր թեկուզ ամենավերջին նորոգված ճանապարհներին, քանի՞ ջրահեռացման փողրակ կհայտնաբերեք. էլ չեմ խոսում այն մասին, որ որոշ դեպքերում դիտահորերի մակարդակը ասֆալտից բարձր է, ու հավաքված անձրևաջրերը չեն կարող թափվել դրանց մեջ, այլ հոսում են փողոցներն ի վար, ու որքան էլ զարմանալի է, հենց մեջտեղով… Պատճառն այն է, որ ճանապարհաշինական ընկերությունների աշխատանքը ոչ ոք չի ստուգել ու չի պահանջել ջրատար փողրակներ թողնել»,- պարզաբանեց Արմեն Հակոբյանը:

Սա փողոցների դեպքում էր, բայց նույնը կարելի է ասել նաև մայթերի վերաբերյալ: Քաղաքներում այդ նույն ասֆալտե ճանապարհների փողրակները ծառայում են նաև մայթերից հոսող անձրևաջրերը դեպի ջրահեռացման դիտահորեր ուղղելու համար:

«Մեկ-մեկ նայում եմ մայթերը սարքողներին ու տեսնում, որ հարթաչափով թելը ուղիղ կապած` շողուլի բերած` գործ են անում, մայթի սալիկ են շարում: Զարմանում եմ, որ դրանց մտքով չի անցնում, որ մայթը պիտի թեթև թեքես դեպի փողոց, որ ջրերը հոսեն եզրաքարերի տակ` ջրահեռացման ակոսների մեջ: Թե չէ դրանց շարած սալահատակից հետո էդ մայթերով քայլել չի լինում»,- մասնագիտորեն բացատրում է 26 տարի սալահատակ շարած վարպետ Կորյուն Ա.-ն:

Այսինքն` այդ հարցերը կարելի էր հեշտությամբ կարգավորել, եթե ժամանակին փողոցի ու մայթերի անհրաժեշտ թեքությունները հաշվի առնվեին, ու այդ փողոցների ու մայթերի համար ջրահեռացման ակոսներ թողնեին: Իսկ ջրահեռացման դիտահորերն էլ մեկ-մեկ մաքրեին: Թե չե ամբողջությամբ ասֆալտ-բետոնե Երևանում ջուրը, որ չի կարողանում նույնքան հեշտությամբ ներծծվել այդ ասֆալտի ու բետոնի մեջ, որքան հողի, սկսում է հոսել ու վերջում դառնում է հեղեղ: Պատասխանատուներն էլ ստիպված «հումորով» պատասխաններ են փնտրում` իրենց չարածն արդարացնելու համար:

Հունիսի 12-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 2,850,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 411.32 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 411.5 դրամ:

Հունիսի 3-ից 7-ը ընկած ժամանակաշրջանում Երևանի քաղաքապետարանի «Երևանտրանս» ՓԲԸ  կողմից կատարված ստուգայցների արդյունքում երեկոյան ժամը 21-ից հետո շար­ժա­կազմի նախատեսված թվաքանակից պակաս քանակությամբ տրանսպորտային միջոց­նե­րով երթուղիները սպասարկելու համար «Ավտոճեպընթաց», «ՍԱ-ՂԱ տրանս» ՍՊԸ-ն և «Տրանս­պորտնիկ» ՓԲԸ –  ն  ենթարկվել են վարչական պատասխա­նատվու­թյան:

Ստուգայցների արդյունքում  նաև արձանագրվել է երթուղիներում վարորդների կողմից ծխելու 8 դեպք, ինչի վերաբերյալ նույնպես կազմվել են համապատասխան վարչական արձանագրու­թյուններ։

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության և

Հասարակայնության հետ կապերի վարչություն

Հունիսի 12-ին ՀՀ ֆինանսների նախարար Դավիթ Սարգսյանը և ՀՀ-ում Ֆրանսիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Անրի Ռենոն ստորագրեցին ֆինանսավորման համաձայնագիր, ըստ որի մի շարք ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացումը նախապատրաստելու նպատակով:

Մասնավորապես Վեդիի ջրամբարի կառուցման նպատակով մոտ 300 հազար եվրո գումար կուղղվի Արարատյան հարթավայրի ոռոգման համակարգի ամբողջական տեխնիկա-տնտեսական ուսումնասիրությանը, մոտ 100 հազար եվրո՝ «Տաթև» տուրիստական կենտրոնում ներառված համայնքների զարգացման համալիր ուսումնասիրությանը:

Նախատեսվում է նաև ուսումնասիրություններ և վերլուծություններ կատարել կոշտ թափոնների կառավարման ազգային ծրագիր ստեղծելու համար, ինչպես նաև աջակցություն տրամադրել Ջրի կառավարման ծրագիրն իրականացնելու նպատակով և այլն:

Ստորագրվեց  նաև Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ֆրանսիայի Հանրապետության կառավարության միջև 2008 թվականի մայիսի 27-ին ստորագրված ֆինանսական արձանագրության մեջ փոփոխություն կատարելու մասին համաձայնագիրը:

ՀՀ ֆինանսների նախարարության տեղեկատվության

և հասարակայնության հետ կապերի բաժին

Հունիսի 10-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 1,500,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 412.5 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի  դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 412.5 դրամ: