Հայ-ադրբեջանական սահմանին վերջին լարվածության ժամանակ` ապրիլի 14-ին, հակառակորդը դարձյալ գնդակոծեց Տավուշի մարզի Չինարի, Ներքին կարմիրաղբյուր, Այգեպար, Մովսես գյուղերի ուղղությամբ: Պատահականություն է, թե հատուկ նպատակ և միտում, կրակել հենց այս բնակավայրերի վրա, դժվար է ասել, բայց արդեն տևական ժամանակ է` Բերդի տարածաշրջանի այս բնակավայրերը ինտենսիվ ենթարկվում են հրետակոծության:

Այգեպարցի Դավիթ Անիկյանը, որի բնակարան էր մտել կրակահերթը մի քանի ամիս առաջ  և երկու ոտքից վիրավորել դստերը` 16-ամյա Լիանա Անիկյանին, նշեց, որ իրենք ևս այս հարցով մտահոգված են` ինչու են հատկապես այս չորս գյուղերը հակառակորդի թիրախում:

Ի դեպ, 16-ամյա Լիանան միանգամայն կազդուրվել է, ոտքերի խնդիր չունի և ազատ տեղաշարժվում է:

Պառավաքար գյուղը, որը դարձյալ թշնամու սահմանին մոտ է, չի գնդակոծվում: <<Հավանաբար, խնդիրը պայմանավորված է հակառակորդի կոնկրետ զինվորական գնդի ղեկավարի անձից: Այն զորամասի, այն գնդի, որը պատասխանատու է հենց այդ տարածքների համար, ուրիշ պատճառ մենք չենք տեսնում: Օրինակ, 90-ականներին էլ էր Շամշադինը ինտենսիվ գնդակոծվում: Էն ժամանակ ադրբեջանցիք մի հրամանատար ունեին, անունն Էխտիբար, հիմա մեռել ա: Նա իրա վերադասին չէր լսում, մաղում էր մեր Շամշադինը, էլի նույն գյուղերի ուղղությամբ: Միգուցե հիմա էլ նման պատճառ կա, չգիտենք>>,-Անկախի հետ զրույցում նշեց Այգեպարի բնակիչ Դավիթ Արզումանյանը:

Անկախ

Մայիսի 2-ին, ժամը 10.33-ին ահազանգ է ստացվել, որ Շիրակի մարզի Ալվար գյուղի մոտակայքում տեղի է ունեցել ՃՏՊ. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:

Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկը:

Պարզվել է, որ «Ինֆինիտի» մակնիշի ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և մոտ 200 մ ընկել ձորը, ինչից տեղի է ունեցել հրդեհի բռնկում:

Մինչ հրշեջ-փրկարարների կանչի վայր հասնելը` վարորդ` 1961 թ. ծնված Ա. Մ.-ն, ստանալով տարբեր աստիճանի այրվածքներ, տեղափոխվել է Գյումրու ԲԿ:

Ըստ բժիշկների` տուժածի առողջական վիճակը ծանր է:

Մայիսի 2-ին, ժամը 11.41-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Վ. Փափազյան փողոցի թիվ 17 շենքի բնակարաններից մեկի դռան փականը խափանվել է, բնակիչը մնացել է ներսում. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:

Դեպքի վայր է ժամանած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի դուռը:

“Պա’պ, մի հատ կրակեցին…”,-երեկ երեկոյան` 20:30-ի սահմաններում, ադրբեջանական կրակահերթի ձայնը լսելուց հետո ասաց Տավուշի մարզի Այգեպար գյուղի 12-ամյա բնակիչ Սայադ Արզումանյանը:

Բակում երեխաների հետ խաղալիս անգամ երեխայի ուշադրությունն ընդամենը մի քանի հարյուր մետր այն կողմ գտնվող դիմացի սարն է` հակառակորդի դիրքը: <<Մի հատը ոչինչ>>,-պատասխանեց Սայադի զինվորական հայրը:

Սայադը որոշումը չի փոխել` զինվոր է դառնալու, ծառայելու է Տավուշում` պահպանելով հայրենի գյուղի սահմանը: Ֆուտբոլի երկու գնդակները Սայադին Գերմանիայից են ուղարկել` համացանցում լսելով նրա` զինվոր դառնալու մասին խոսքը, որոշել են ուրախացնել փոքրիկ սահմանապահին: Խաղի գնդակները ցած է դնում, հետո պահարանից հանում իրնեց տան ուղղությամբ ադրբեջանական դիպուկահարների արձակած արդեն պայթած գնդակները:

<<Էդ տականքները ինչ են ուզում մեզնից>>,-սա արդեն տան ավագ Սայադը` Սայադի 81-ամյա պապն է վրդովվում: Հիշում է Այգեպարին կպած ադրբեջանական Ալիբեյլիի հետ հարևանական տարիները և ավելացնում` <<թուրքը մնըմ ա թուրք>>:

Վարպետ Սայադի խաղողի այգին հենց դիպուկահարի դիտակետում է: <<Գնում ենք, որ մշակենք, շատ վախտ ճամփի կեսից հետ ենք գալի, կրակում են, չեն թողնում` աշխատենք: Կապույտ ժիգուլի ունեի, գնում էի դրանով Թովուզ-Կայարան, ադրբեջանցի շատ ծանոթներ ունեի: Ադրբեջաներեն մաքուր խոսում եմ: Էս սհաթիս էլ զենքը վեր կունեմ, կքյնամ` կռվելու>>,-ասում է 81-ամյա այգեպարցի բնակիչը:

Ինչ վերաբերում է տավուշցիների` հայ-ադրբեջանական սահմանը հատելուն, ապա Սայադ Արզումանյանի խոսքով, շուտով էդ խնդիրը, հավանաբար, էլ չի լինի, շփման գծի ամբողջ երկայնքով փշալար է քաշվելու: <<Մեր շունը որ շուն ա, չէ, էն կողմն անց չի կենա, դրանց հոտը /նկատի ունի ադրբեջանցիներին/ տարբեր ա: Մեկ-մեկ, որ մոտ ենք լինում սահմանին, շունը վռազ հետ ա գալի>>,-ասում է այգեպարցի բնակիչը:

Սահմանամերձ գյուղի սահմանապահ ընտանիքի գլխավոր ցանկությունը խաղաղությունն է: Փոքրիկ Սայադը նաև քույր ունի, որի նպատակն է տնտեսագիտական համալսարան ընդունվելը: Իր սենյակի լուսամուտը ուղիղ հակառակորդի դիրքապահներին է նայում: Անին հենց այստեղ է դասերը պատրաստում: Հանրապետության նախագահը, ի պատասխան իրեն ուղղված նամակի, Անիին համակարգիչ է նվիրել:

Անկախ

Մեկ տողով անգամ կարելի է մի ամբողջ կենսագրություն ներկայացնել: «Սարգսյան Մկրտիչ, 1924-2002, բանաստեղծ, արձակագիր, մշակույթի վաստակավոր գործիչ»: Սա երջանկահիշատակ Ալբերտ Փարսադանյանի «Հայը» գրքի 476-րդ էջից է` կենսագրություն մեկ տողով: Մեկ տող, որ 78 տարիների պայքար է, հաղթանակ, վայելք, վայրէջք և ուրախություն, թախիծ ու կորով, բարություն ու սեր:

78 տարվա ճանապարհ: Առաջին լուսաբացը` Ախալքալաքում: Իր սերնդի նման հոգսաշատ մանկություն` միջնակարգ դպրոց, հետո պատերազմի բոցեր կամ, ինչպես ինքը պիտի գրեր, «Կյանքը կրակի տակ»:
Պատերազմի ավարտ, զինվորական լեզվով ասած` շարքից դուրս եկած աջ ձեռքով, առանց աշխատանքի: Դժվար էր, մշուշոտ: Հացի քարտի համար օրերով գնում էր շրջգործկոմ: Հետո եկան համեմատաբար տանելի օրեր: Փոխգնդապետ Մկրտիչ Սարգսյանն իր սովորած ու ավարտած դպրոցի զինղեկն էր: Եռանդուն աշխատանքի կարևորագույն մասը դարձավ ինքնագործունեության անսամբլի և հատկապես դրամատիկական թատերական խմբակի ստեղծումը: Միաժամանակ թղթակցում էր շրջանային թերթին: Գրում բանաստեղծություններ, ակնարկներ: Մի անգամ էլ ելույթ ունեցավ շրջանային ռադիոյով և ի թիվս այլ գործերի կարդաց Նաիրի Զարյանի «Ի՞նչու չես խոսում հայերեն» բանաստեղծությունը: Զգուշացվեց վերևներից, բայց հանդգնեց ու նրանց ներկայությամբ երկրորդ անգամ էլ այն արտասանեց հանդիսավոր նիստերից մեկի գեղարվեստական բաժնում: Այդ պահից կրթությունը շարունակելու սևեռուն տենչին գումարվեց հեղձուցիչ միջավայրից փախչելու որոշումը, և դիմեց Երևանի մանկավարժական ինստիտուտ ընդունվելու խնդրանքով:
Շարունակում եմ թերթել Մկրտիչ Սարգսյանի երկերի «Դեպի լյառն Աբուլ» Ժողովածուն: Գիրք-հուշարձան, որն ինձ է ընծայագրել է գրողի որդին` բանասիրական գիտությունների թեկնածու Վահագն Սարգսյանը: Նա է ժողովածուն պատրաստել հրատարակման: Գրքի էջերում Ջավախքի գունեղ աշխարհն է, նրա մարդկանց սիրտն ու հոգին արձակ և չափածո գործերում: Հուշերում, գրախոսականներում Ջավախքի գրական գործիչներն են: Վրացիներին և վրաց գրողներին առնչվող հոդվածներ էլ կան ժողովածուում: Նաև` երգիծանք, երգիծաբաններ: «Խաչված քաղաքը» վեպն է այստեղ, որի հերոսների զգալի մասը, հեղինակի բնորոշմամբ, իրական կերպարներ են: Վերջում Մկրտիչ Սարգսյանին հասցեագրված գնահատանք ու բնութագրեր են:
Թերթում եմ ու չեմ դիմանում գայթակղությանը ներկայացնելու Մկրտիչ Սարգսյանի դիմումը Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի քննական հանձնաժողովի նախագահ Արշավիր Շավարշյանին. «Քանի որ տնից բերած իմ հացը գողացել են, խնդրում եմ ձեր թույլտվությունը բոլոր բանավոր առարկաները մեկ օրում հանձնելու համար: Հակառակ դեպքում քաղցը ինձ կփախցնի քննություններից: Մայրենի լեզվի գրավորից բարձր նիշ եմ ստացել: Չեմ կասկածում, որ մյուս առարկաները ևս կհանձնեմ հաջողությամբ: Խնդրում եմ օգնել»: Սարգսյանը դիմումի ներքևում ներկայացնում է նույն տեքստի չափածո տարբերակը: Պրոֆեսոր Շավարշյանը ընդունում է նրան, փոքր օգնություն տրամադրում և ապահովում քննությունների ընդունումը երկու օրում: Ցանկանալով իր անձնական արխիվում ունենալ այն` Շավարշյանը խնդրում է, որ Սարգսյանն ամբողջությամբ արտագրի դիմումը:
Ո՞վ գիտի այդ դիմումի մասին, ինչքան աչքեր են թրջվել, ինչքան հպարտություն է ծնվել, ինչքան ջահելներ են օրինակի դասեր առել: Անձամբ ես այդ մասին լսել եմ 1977 թ. գարնանը, երբ մանկավարժականում ուսանելու տարիներին սովորում էի նաև ինստիտուտի հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետի «Կոմերիտական ակտիվի դպրոց» բաժնում:
Իմանալով, որ իրենից հետո մեզ մոտ դասախոսության է գալու ՀԳՄ քարտուղար Մկրտիչ Սարգսյանը` այդ մասին ինձ ասել է իմ հայրենակից, լուսահոգի Աշոտ Փարեմուզյանը` ինստիտուտի նախկին ռեկտոր, հանրապետության այդ ժամանակվա լուսավորության մինիստրի տեղակալ: Հետո իմանալով նաև դասախոսության թեման` «Գրական հերոսների կերպարների օգտագործումը երիտասարդության դաստիարակության գործում», նա մի քանի դրվագ ևս պատմեց Մկրտիչ Սարգսյանի կյանքի ճանապարհից, որ մեկ-երկու բառով կարելի է ձևակերպել որպես պատառիկներ գրողի բարությունից, ազնվությունից, ժպիտներից: Նա չմոռացավ նաև հորդորել, որ կարդամ նրա «Ճակատագրով դատապարտվածները»:
Եվ ահա գրողի դասը: Մի քանի րոպեում մեզ հասու դարձան գրողի տեսածն ու ապրածը: Նա իր հակիրճ խոսքում վիպական և քնարական պատկերները միահյուսում էր խոր փիլիսոփայությանը ու մեզ ներկայացնում անձնազոհի և հայրենասերի կերպարներ: Այսպես հասավ սերժանտ Կարոյին և տեղափոխվեց մյուս գրողների հերոսների աշխարհ` հասցնելով ունկնդիրներիս մինչև ռուսական գրական ակունքներ: Հենց այդ օրն էլ ձեռքս առա նրա «Տիրամոր պատկերի առջև» պատմվածաշարը, որպեսզի շարունակվի նրա անավարտ դասը: Հետո նա մեկ անգամ էլ այցելեց մեզ` ներկայացնելու հայ ժողովրդական ասացվածքների, առածների, ասույթների օգտագործումը գրավոր և բանավոր խոսքում: Այդ դասից էլ մեջս տպավորվել է մի տպավորիչ համեմատություն. «ժողովրդական ասացվածքները, առակները այնքան են հղկվել դարերի ընթացքում, որ պետք է ընդունվեն մաթեմատիկական աքսիոմաների նման: Դրանք արդեն ապացուցման կարիք չունեն, դրանք առավել քան ուղենիշներ են»: Հետո ընթերցողներիս համար սարգսյանական դասերը շարունակելու եկան երիտասարդների ինքնահաստատման, սերունդների միջև հակասությունների հանգույցները բացող, բարոյական բարձր արժեքները քարոզող նրա «Շահմարի առեղծվածը», «Դարավերջի հայը», «Քաջ նազար» երգիծական վեպը և այլ գործեր:
Նախորդ դարի 70-ական թվականներից մինչև իր կյանքի ավարտը Մկրտիչ Սարգսյանը հաճախ է հանգրվանել Վանաձոր քաղաքում` իր ստեղծագործական տանը: Այստեղ Աբուլի փոխարեն Բազումի լեռներն էին թիկունքում, Ջավախքի փոխարեն Լոռվա բնաշխարհն էր նրա ներշնչանքը, իսկ ինքը դարձել էր լոռեցի ստեղծագործողների ոգեկոչողն ու օրինակը: Նա սպասված հյուր էր ամենուր` քաղաքի կրթամշակութային օջախներում, աշխատավորական կոլեկտիվներում: Այսօր էլ նրա անունը կրող գրադարանում և այլ տեղերում սիրով են սպասում նրա որդիներին: Վահագն որդու կողմից նվիրված գրքերն այստեղ հարյուրյակներով են հաշվվում: Գրում եմ այս տողերը և ձեռքս մեկնում գրասեղանիս` մյուս որդու` Դավիթ Սարգսյանի «Երկվություն» աշխատությանը: Կրկին նայում եմ ընծայագրին ու հիշում հեռուստաէկրանից հնչած նրա խոսք- տագնապը . «Ավելի լավ է գրքերս ընթերցողին բաժանեմ, քան դնեմ օրեցօր սեղմվող ցանկով գրախանութներից մեկում և սպասեմ, որ օրերից մի օր այն վաճառվի մեկ շիշ անորակ օղու գնով»: Սա էլ դաս է, շարունակվող դաս առանց զանգի ու դասամիջոցի:
Ես Մկրտիչ Սարգսյանին երրորդ անգամ հանդիպել եմ նախորդ դարավերջին, գրողների միության բակում: Շտապում էր: Որպիսությունս հարցրեց ու միանգամից ձևակերպեց կյանքի մի ամբողջ բանաձև, որն ընդունեցի որպես հանձնարարական. «Մի՛ հուսահատվիր, պայքարիր ու հավատա վաղվա օրվան, հավատարիմ մնա ծննդավայրիդ ու մարդկանց: Հիշիր, որ կյանքը տրվում է մեկ անգամ, ու միշտ փորձիր գտածն արժևորել և կորցրածի հետևից չգնալ: Մի՛ մոռացիր, որ հայրենիքը մեծ ու փոքր չի լինում»: Հիմա հիշում եմ և ուզում եմ բարձրաձայնել ևս մեկ տաղանդավոր ջավախեցու` հայկական հանրագիտարանի գլխավոր խմբագիր, մեծարգո Հովհաննես Այվազյանի խոսք-գնահատանքը. «Ջավախք աշխարհն այդքան յուրահատուկ, այդքան բնական` ճշմարիտ նկարագրով ու բովանդակությամբ, ոչ մեկի գործերում այնպես ամբողջական չէ, որքան Մկրտիչ Սարգսյանի ստեղծագործություններում»:
Ըստ իս, դաստիարակության անփոխարինելի արժեք է պարունակում նաև Մկրտիչ Սարգսյանի կողմից հանրության դատին հանձնված հոր «Կտակը» իր անզուգական արձագանքով. «Ես կատարեցի քո կտակի առաջին մասը, հայրի՛կ. ամուսնացա թունդ սիրահարված, ավա՜ղ, չկատարեցի երկրորդ մասը. ների՛ր ինձ, ների՛ր»: Նրա սիրո խոստովանությունները նաև Դեբեդն է պահում առ այսօր` սերունդներին շշնջալով նրա սիրո խոսքերը, որ հնչել են Ալավերդու Սպանդարյանի անվան դպրոցի այն ժամանակվա ուսուցչուհի Ելենա Դավթյանի ականջին: Ինչ վերաբերում է կտակի երկրորդ մասին` չընդունվել կոմունիստական կուսակցության շարքերը, հավատացած ենք, որ դա լավ բանի չէր տանի: Մենք Մկրտիչ Սարգսյանին չէինք տեսնի ո՛չ ՀԿԿ կենտկոմի ապարատում, ո՛չ «Գրական թերթի» խմբագրի, «Հայաստան» հրատարակչության գլխավոր խմբագրի պաշտոններում, ո՛չ էլ Հայաստանի գրողների միության քարտուղարի, հետո էլ Գրողների միության նախագահի խորհրդականի կարգավիճակներում: Եվ որքան ինքը կկորցներ, բազմակի ավելի կկորցնեին ժամանակակիցները, քանզի, ինչպես հավաստում են լոռեցի արձակագիր Ֆելիքս Շաքարյանը և ուրիշներ, «Մկրտիչ Սարգսյանի մեծագույն արժեքը նրա բարությունն էր, մեծ մարդ լինելը, ստեղծագործողների կողքին կանգնելը, նրանց համար ճանապարհ բացելը»:
Մկրտիչ Սարգսյանն այս տարվա մայիսի 2-ին կդառնար 90 տարեկան: Բայց ապրեց 78 տարի: Ժամանակը նրան պարտք մնաց: Բայց ժամանակը` այդ ամենազոր և ամենաարդար դատավորը, երկար պարտք չի մնում: Նվիրյալներին տեղավորում է վերևներում` հավերժի հարթությունում: Իսկ մեզ` ապրողներիս պատվիրում, որ նրանց վերևում փնտրենք:
Ժամանակը նաև պարտավորեցնում է դասեր առնել մեծերից ու ցրել մոռացումի մշուշը: Մկրտիչ Սարգսյանի հոբելյանն արժանի է համազգային ուշադրության: Հավատում եմ, որ կլինեն տարաբնույթ հանդիսություններ, անվանակոչություններ, հրապարակումներ, կսահմանվեն կրթաթոշակներ, գրական մրցանակներ:
Այդ ամենը նաև` երախտապարտ լոռեցիներիս նախաձեռնությամբ ու մասնակցությամբ:

Վաղարշակ ՂՈՐԽՄԱԶՅԱՆ

Ապրիլի 30-ից մինչև մայիսի 6-ը ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունը ԱՄՆ պետքարտուղարության DanceMotion ծրագրի շրջանակում կհյուրընկալի Դեյվիդ Դորֆմանի պարի թատրոնին, որը նրբաոճ ժամանակակից ամերիկյան պարը ներկայացնելու հետ մեկտեղ կնպաստի մշակութային ճանաչողությանը և փորձի փոխանակմանը:

Հայաստանում նախատեսվող միջոցառումները ներառում են պարի դասեր, ներկայացումներ  խոցելի խմբերի համար, վարպետության դասեր տեղի պարողների համար, համատեղ ստեղծագործական աշխատանք ԱՄՆ-ից ժամանած խմբի ու տեղի պարային համույթի միջև և համերգ, որը կկայանա կիրակի օրը՝ մայիսի 4-ին Արամ Խաչատրյանի անվան համերգասրահում: Հյուրախաղերի ընթացքում պ-ն Դորֆմանը նաև ընտրելու է պարողներ Հայաստանից և Թուրքիայից, ովքեր 2014թ. ամռանը ԱՄՆ-ում կմասնակցեն պարուսուցման ինտենսիվ ծրագրի:

Հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար Դեյվիդ Դորֆմանի ղեկավարության ներքո գործող  Դեյվիդ Դորֆմանի պարի թատրոնն իր հանդիսատեսին մասնակից է դարձնում պարարվեստին, խրախուսում ու քաջալերում հանդիսատեսի հետ ակտիվ զրույցը պարերում առաջ քաշված թեմաների ու խնդիրների շուրջ: Դորֆմանի մոտեցումը պարարվեստին հետևյալն է. ներկայացնել առօրյա հերոսներին՝ տեսանելի հումորով ու պաթոսով: Դեյվիդ Դորֆմանի պարի թատրոնը հիմնադրվել է 1985թ. և այդ ժամանակվանից ի վեր խումբը բազմիցս հանդես է եկել Հյուսիսային ու Հարավային Ամերիկայում, Մեծ Բրիտանիայում, Եվրոպայում, իսկ վերջերս Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ ու Կրասնոյարսկ քաղաքներում և Լեհաստանի  Բիտոմ և Կրակով քաղաքներում: Դեյվիդ Դորֆմանի պարի թատրոնն 8 անգամ արժանացել է Բեսսի հեղինակավոր մրցանակին:

DanceMotion USA ծրագիրը ԱՄՆ պետքարտուղարության Կրթական և մշակութային հարցերով բյուրոյի ծրագիրն է, որ մշակվել է Բրուքլինի երաժշտական ակադեմիայի կողմից: DanceMotion USA^SM նաև խթանում և դյուրացնում է համընդհանուր երկխոսությունը կատարողական արվեստների մասին՝ ոլորտի կազմակերպական ու տեխնիկական հարցերով մասնագետների ու պատասխանատուների միջև: Կլոր սեղան քննարկումների, տեխնիկական միջոցների հետ կապված ուսուցումների միջոցով, ինչպես նաև այլ եղանակներով ծրագրի մասնակիցները փոխանակում են մտքեր, գաղափարներ, ծանոթանում լավագույն փորձին՝ իրական օրինակների հիման վրա և ձևավորում գործընկերների լայն ցանց աշխարհով մեկ:

ՀՀ ԱԻՆ հիդրոօդերևութաբանության և մոնիտորինգի պետական ծառայութունից Անկախին տեղեկացնում են, որ հանրապետության տարածքում մայիսի 3-4-ին գիշերվա առաջին կեսին և օրվա երկրորդ կեսին առավելապես հյուսիսային շրջաններում, սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին վայրերում հնարավոր է կարկուտ:

Մայիսի 5-7-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ:

Քամին հարավային` 2-7 մ/վրկ, ամպրոպի ժամանակ սպասվում է քամու ուժգնացում 15-20 մ/վրկ: Օդի ջերմաստիճանը 5-ին կբարձրանա 1-2 աստիճանով, այնուհետև էապես չի փոխվի:
Երևանում մայիսի 3-4-ին օրվա երկրորդ կեսին սպասվում է ամպրոպ, կա կարճատև անձրևի փոքր հավանականություն:

5-7-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ:

Մայիսի 2-ին, ժամը 09.09-ին ահազանգ է ստացվել, որ Կոտայքի մարզի Կամարիս գյուղի սկզբնամասում այրվում է անասնագոմի տանիք:

Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:

Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 09.50-ին, մարվել` 10.33-ին:

Այրվել են անասնագոմի տանիքը (մոտ 100 քմ) և այնտեղ կուտակված մոտ 60 հակ անասնակեր:

Մայիսի 2-ին, ժամը 06.35-ին ահազանգ է ստացվել, որ Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքի Սանահին Սարահարթ թաղամասի 2-րդ շենքում այրվում է բնակարան. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր է մեկնել երկու մարտական հաշվարկ:
Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 07.16-ին, մարվել՝ 07.35-ին:
Պարզվել է, որ Սանահին Սարահարթ թաղամասի 2-րդ շենքի մոտակայքում գտնվող ավտոտնակում այրվում է Ս.Մ.ին պատկանող «ԲՄՎ» X5 մակնիշի 10 RD 777 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի շարժիչի հատվածը:

Մայիսի 2-ին, ժամը 09.06-ին ահազանգ է ստացվել, որ մայիսի 1-ին ժամը 13.30-ի սահմաններում ուժեղ քամին պոկել է Արագածոտնի մարզի Ապարան քաղաքի Գնթունիների փողոցի թիվ 7 տան տանիքը:

Դեպքի վայր է մեկնել հրշեջ-փրկարարկան ջոկատի օպերատիվ խումբը:

Տեղում կատարված ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ տան տանիքից պոկվել են ազբոշիֆեր:

Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիան այսօր կազմակերպել էր աշխատավորների երթ Թումանյան փողոցից Աբովյան փողոցով Հանրապետության հրապարակ, այնուհետև Վ.Սարգսյան փողոցով մինչև Ստ.Շահումյան հրապարակ: Այդ բազմամարդ երթով էլ նշվեց աշխատանքի օրը:

Անկախացման տարիներին տոնը որպես այդպիսին վերացվել էր, այն Հայաստանի կառավարության կողմից վերականգնվեց 2005 թվականին, և մայիսի 1-ը համարվեց տոնական, ոչ աշխատանքային օր:

Հայաստանի Արհմիությունների կոնֆեդերացիան այսօր 2014թ.-ի մայիսի 1-ին հանդես եկավ ուղերձով.

ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱԿԱՆ ՈՒՂԵՐՁ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ ՕՐՎԱ ԱՌԹԻՎ      Հարգելի աշխատավորներ Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիան շնորհավորում է ձեզ Աշխատանքի օրվա առթիվ:

Հանրության կյանքում աշխատանքը մշտապես կարևորվել է, իսկ արժանապատիվ աշխատանքն՝ առավել ևս, քանզի այն ոչ միայն օջախի ու երկրի ամրապնդման, այլև լիարժեք կյանքի ապահովման միակ գրավականն է: Աշխատող մարդը պետք է զգա, որ անկախ սոցիալական դրությունից, ընտանեկան վիճակից կամ տարիքից, իր աշխատանքն անհրաժեշտ է պետության կայացման համար, ուստի իրավացիորեն ակնկալում է իր կենսական ուժերի, գործադրած ջանքերի արժանի գնահատում և արդարացի վարձատրություն:

Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիայի համոզմամբ աշխատավորների սոցիալական խնդիրների լուծման ուղին սոցիալական գործընկերության, կոլեկտիվ բանակցությունների արդյունքում արձանագրված, կոլեկտիվ պայմանագրերի հենքի վրա ձևավորված համագործակցությունն է:

ՀԱՄԿ-ը ձգտում է, որպեսզի աշխատավարձի նվազագայուն չափը սահմանվի` հաշվի առնելով աշխատավորի և նրա ընտանիքի անդամների իրական պահանջները, կասեցվի պարտադիր կուտակային վճարների գանձումը, քանի որ հանրապետությունում առկա սոցիալական լարվածության այս պայմաններում, երբ սահմանված չէ բավարար կենսամակարդակն ապահովող նվազագույն զամբյուղի չափը, երբ չի իրականացվում աշխատավարձի ինդեքսավորումը, ապա նման պայմաններում ժամանակավրեպ է «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքում պարտադիր բաղադրիչի կիրառումը:

ՀԱՄԿ-ը շնորհավորում է նաև արհմիութենական բոլոր կազմակերպություններին և մաղթում նրանց հաջողություն արհմիության անդամների իրավունքների պաշտպանության, սոցիալական երկխոսության մեխանիզմների կիրառման, սոցիալական արդարության հաստատման գործում և կոչ անում մայիսի 1-ին մասնակցել Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիայի կազմակերպած մայիսմեկյան երթին, որը կուղեկցվի «Արժանապատիվ աշխատանք, արդարացի աշխատավարձ», «Սոցիալական արդարություն» կոչերով:

Մեկ անգամ ևս շնորհավորելով Աշխատանքի օրվա առթիվ` մաղթում ենք բարեկեցիկ կյանք ապահովող արժանապատիվ աշխատանք` հանուն մեր ընտանիքների բարեկեցության և երկրի բարգավաճման”,-ասվում է ուղերձում:

Աշխատանքի և աշխատավորության միջազգային տոնը նշում են հարյուրից ավելի երկրներում: Առանձնահատուկ շուքով այն նշվում էր Խորհրդային միությունում: Խորհրդային Հայաստանում այս տոնը սկսվեց նշվել 1919 թվականից:

Այդ օրը նշելու պատճառը եղավ 1886թ.-ի մայիսի 1-ը, երբ ԱՄՆ-ի խոշոր արդյունաբերական քաղաքներից մեկում` Չիկագոյում, տեղի ունեցան բանվորական հուզումներ, որոնք ճնշվեցին ոստիկանության կողմից: Կազմակերպիչները ձերբակալվեցին, ապա դատապարտվեցին մահվան: 1889թ.-ին Փարիզում երկրորդ ինտերնացիոնալի կոնգրեսը որոշեց միջազգային պրոլետարիատը միավորել և պայքարել աշխատավորների իրավունքների համար: Պայքարը սկսվեց աշխատանքային օրվա կրճատման պահանջով, որպեսզի այն պարտադիր լինի 8-ժամյա:

Կարինե Աղաբաբյան

Անկախ

Գյումրու լոկոմոտիվային դեպոյի աշխատակիցներն այսօր հրավիրել էին մամուլի ասուլիս: Ըստ նրանց, օրեր առաջ, Գյումրի այցելած ՀԿԵ գլխավոր տնօրեն Վիկտոր Ռեբեցը լրատվամիջոցներով սուտ տեղեկություններ է տարածել, իբր թե մեքենավարները ստանում են 280 հազար դրամ աշխատավարձ: Անգամ աշխատավարձի, այսպես ասած, կեղտոտ հաշվարկներով, մեքենավարի աշխատավարձն այդքան չի կազմում: «Նրանք ներկայացրել են՝  մեքենավարն առձեռն  ստացել է 242 հազար դրամ, բայց փաստացի, մարդը 140 հազար դրամ է ստացել: Իրենց անալիզներն իրականությանը չեն համապատասխանում», – ասում է էլեկտրաքաշի մեքենավար Արմեն Ղազարյանը:
Վիկտոր Ռեբեցն ընդունել էր, որ բեռնափոխադրումները նվազել են, ինչի հետևանքով էլ աշխատավարձերը չեն կարող բարձրացնել, իսկ իր նշած աշխատավարձի չափը վերաբերում էր մարտ ամսին: «Մարտ ամսին մեքենավարն աշխատել է 166 ժամ, առանց ետպահումների ստացել է 248 հազար դրամ, իսկ մաքուր՝ 182 հազար դրամ», – ասում է Գյումրու լոկոմոտիվային դեպոյի արհմիության նախագահ Արսեն Գևորգյանը:
Մեքենավարների աշխատավարձերի մասին ուռճացված տվյալներ են հայտնել և՛ Վ.Ռեբեցին, և՛ ՀՀ կապի և տրանսպորտի նախարարին: Վերջինիս հետ գյումրեցի մեքենավարները հանդիպել և ներկայացրել են իրողությունը: Նախարարը համաձայնել է, որ մեքենավարները քիչ աշխատավարձ են ստանում և խոստացել մինչև մայիսի 10-ը նրանց խնդրին լուծումներ գտնել:
Ինչ վերաբերում է բեռնափոխադրումների կրճատումներին,  աշխատակիցները պարզաբանում են, որ մոտ 1.5-2 տարի առաջ բեռնափոխադրումների վիճակը շատ լավ է եղել, իրենց աշխատավարձրերն էլ՝  բարձր. նախկինում տեղափոխել են Այրումից Գյումրի և հակառակ ուղղությամբ 15 վագոն՝ 1300 տոննա բեռ, ապա վագոնների քանակն ու բեռների քաշը ավելացրել են՝ 20 վագոն՝ 1700 տոննա: Այս տարվանից էլ  արդեն մոտ 3 ամիս մեքենավարներն այս երկաթուղով տեղափոխում են 20 վագոն՝ 1900 տոննա բեռ: Ավելացրել են նաև գնացքների արագությունը, բայց ինչպես ասում են մեքենավարները,  այս փոփոխություններից ոչ մեկն էլ իրենց աշխատավարձերի վրա դրականորեն չի ազդել:
«Նախկինում ամիսներ են եղել, որ ես 150 ժ եմ աշխատել, ստացել եմ 210 հազար դրամ աշխատավարձ, այս մարտ ամսին  աշխատել եմ 160 ժամ, ստացել՝ 180 հազար դրամ», – ասում է մեքենավար Երեմ Մանուկյանը:
Վիկտոր Ռեբեցը, հանդիպում ունենալով երկաթուղու աշխատակիցների հետ,  նշել է, թե մեքենավարները դժգոհում են աշխատավարձերից 31 տոկոս պահումների պատճառով.  «Բայց ես ինչ կարող եմ անել, ձեր կառավարության որոշումն է: Եթե ես պահումներ չանեմ, տուգանելու են: Դրա համար պրեմիաներն ենք կարճատել, որպեսզի կարողանանք բալանսը պահել»:

Նրա խոսքով՝ կամ էլ պետք է կոլեկտիվներում կրճատումներ արվեն և բարձրացվեն մյուսների աշխատավարձերը: Սակայն դեպոյի աշխատակիցներն այսօր ևս մեկ անգամ նշեցին, իրենք թույլ չեն տալիս որևէ մեկի աշխատանքից ազատել:
Պակասել է նաև մեքենավարներին հասանելիք գիշերային աշխատաժամերի գումարները՝ 50 տոկոսից իջել են 30-ի: Այս մասին ՀԿԵ գլխավոր տնօրենը մեկնաբանել է, թե  ՀՀ աշխատանքային օրենսգիրքն այդքան է սահմանում: «Այսինքն, մեր և պահակի աշխատանքը նույնն են համարում, այն դեպքում, երբ պահակն իր համար կարող է պառկել, քնել, իսկ մենք գիշերը գնացքներ ենք տեղափոխում, ուղևորների ու բեռների անվտանգություն ապահովում», – ասուլիսին նշեց մեքենավար Արմեն Ղազարյանը:
Վերջում, մեքենավարները հայտարարեցին, եթե Գագիկ Բեգլարյանի պատասխանը բացասական եղավ և իրենց աշխատավարձերի հարցին դրական լուծում չտրվեց, ապա կդիմեն անժամկետ գործադուլի:

Մայիսի 1-ին, ժամը 13.15-ին ահազանգ է ստացվել, որ Գեղարքունիքի մարզի Գավառ քաղաքի Հացառատ թաղամասի Ազատամարտիկի փողոցի թիվ 23 տան մոտակայքում օձ է նկատվել. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
Հրշեջ-փրկարարները հայտնաբերել են օձը և տեղափոխել անվտանգ տարածք:

Երևանի բոլոր վարչական շրջանների մարդաշատ վայրերում, ինչպեսև նախորդ տարի, տեղադրվում են «Առաջարկությունների տաղավարներ»։ Այսպիսով, այսուհետ ևս երևանցիները կարող են Երևանի զարգացման, բարեկարգման վերաբերյալ իրենց առաջարկները հղել քաղաքապետարանին։

«2013 թվականին, Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի առաջարկությամբ, տեղադրվեցին այս տաղավարները՝ որպես ևս մեկ գործիք քաղաքացիների առաջարկությունները լսելու համար։ Անցյալ տարի մեկ ամսում շուրջ 3000 նամակ ենք ստացել՝ տարբեր ոլորտների վերաբերյալ։ Առաջարկություններից շատերն ընդգրկվել են քաղաքապետարանի՝ 2014 թվականի ծրագրերում, ինչպես, օրինակ, որոշ հասցեներում բակերի բարեկարգման առաջարկություններն էին։ Մեզ ուրախացրեց նաև այն փաստը, որ նշված հասցեների մեծ մասն արդեն ընդգրկված էին տարեկան ծրագրում. սա թույլ է տալիս համոզված լինել, որ երևանցիների ցանկություններն ու Երևանի քաղաքապետարանի ծրագրերը համահունչ են»,- նշել է Երևանի քաղաքապետի օգնական Սամվել Մերթարջյանը։

Առաջարկներով նամակներն արկղերից դուրս են բերվում գրեթե ամեն օր և յուրաքանչյուր շաբաթ հասցեաբար ներկայացվում համապատասխան կառույցներին։

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության

և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն

ԱԻՆ հիդրոմետ ծառայությունից Անկախին տեղեկացնում են, որ հանրապետության տարածքում մայիսի 2-4-ին գիշերվա առաջին կեսին և օրվա երկրորդ կեսին առավելապես հյուսիսային շրջաններում, սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին վայրերում հնարավոր է կարկուտ: 5-6-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ:
Քամին հարավային` 2-7 մ/վրկ, ամպրոպի ժամանակ սպասվում է քամու ուժգնացում` 15-20 մ/վրկ:
Օդի ջերմաստիճանը 5-ին կբարձրանա 1-2 աստիճանով, այնուհետև էապես չի փոխվի:
Երևանում մայիսի 2-4-ին օրվա երկրորդ կեսին սպասվում է ամպրոպ, կա կարճատև անձրևի փոքր հավանականություն: 5-6-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ:

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչությունից Անկախին հայտնեցին, որ Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը տիկնոջ և երեխաների հետ միասին մասնակցել է Երևանի կենդանաբանական այգու տարեշրջանի բացմանը: Երևանցիների սիրված հանգստի գոտին հերթական տարեշրջանը դիմավորում է նոր կենդանատեսակներով ու բարեկարգված տեսքով: Տոնական օրվա շրջանակում այգու տարբեր հատվածներում փոքրիկ այցելուների համար կազմակերպվել էին բազմաբնույթ միջոցառումներ: Երեխաներին դիմավորում էին հեքիաթների սիրված հերոսներն ու ծաղրածուները: Փոքրիկ կենդանասերների տոնական բարձր տրամադրությունն ու ուրախ մթնոլորտն ապահովված էր ամենուր: Քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը այգու տնօրենի ուղեկցությամբ շրջել է այգում, ծանոթացել կենդանիների համար ստեղծված պայմաններին: Այգու տնօրենը մանրակերտի վրա քաղաքապետին է ներկայացրել կենդանաբանական այգու հեռանկարային զարգացման ծրագիրը, ինչպես նաև զեկուցել է, որ նախորդ տարվա ընթացքում նախանշված աշխատանքները հիմնականում կատարված են և բոլոր այն պահանջները, որոնք առաջադրվել են քաղաքապետարանի կողմից, հետզհետե կյանքի են կոչվում: Զրուցելով լրագրողների հետ, քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը նախ շնորհավորել է բոլորին Աշխատավորների օրվա և կենդանաբանական այգու տարեշրջանի բացման կապակցությամբ և ընդգծել, որ այգու զարգացման ծրագրերը լինելու են շարունակական. «Կարծում եմ կենդանաբանական այգու արդեն մուտքից բոլորիդ համար նկատելի է, որ բավականին աշխատանքներ են տարվել: Եվ իրոք, արդեն իրականացված աշխատանքների ծավալը բավականին տպավորիչ է: Այգու վերակառուցման ծրագիրը մենք բաժանել ենք փուլերի: Այս տարի Երևանի բյուջեում նախատեսել ենք 300 մլն դրամ, որն ուղղվելու է նոր ազատավանդակների կառուցմանը, եղածների վերակառուցմանն ու նորոգմանը, այգու տարածքի կանաչապատմանը, անտառային գոտու ավելացմանը, ոռոգման համակարգի ընդլայնմանն ու մի շարք այլ բարեկարգման աշխատանքներին: Բացի այդ, հրավիրել ենք կենդանաբանական այգիների միջազգային մասնագետների և նախագծողների, ովքեր կառաջարկեն այն չափորոշիչների կիրառումը, որոնք ընդունված են միջազգային համբավ ունեցող կենդանաբանական այգիներում: Ծրագրի երկրորդ և երրորդ փուլերով, 2015-2016թթ-ին մենք ավելի շատ միջոցներ կտրամադրենք կենդանաբանական այգուն:  Մեր ցանկությունն ու նպատակն այն է, որ կենդանիների համար ստեղծենք բնականին առավել մոտ պայմաններ, ինչը, համոզված եմ, նաև այցելուների համար ավելի հետաքրքիր կդարձնի այգի այցելությունը: Իհարկե, ծրագրում ենք նաև նոր կենդանատեսակներով համալրել այգին»,- ընդգծել է քաղաքապետը:

Տարոն Մարգարյանը զրուցել է նաև այցելուների հետ, լսել նրանց կարծիքները: Օգտվելով առիթից բնակիչներն իրենց գոհունակությունն ու շնորհակալությունն են հայտնել քաղաքապետին` այգում և, առհասարակ, ամբողջ մայրաքաղաքում նկատվող զգալի փոփոխությունների համար:

Անկախ

Մայիսի 1-ին, ժամը 10.39-ին ահազանգ է ստացվել, որ Գեղարքունիքի մարզի Ծովասար գյուղի բնակիչ Կ.Ս-ն (մոտ 55 տարեկան) սպառնում է 1 տարեկան երեխայի հետ նետվել ձորը:
Դեպքի վայր է մեկնել ՀՓՋ-ի ՕԽ-ն:
Հրշեջ-փրկարարներին հաջողվել է թիկունքից մետենալ Կ.Ս.ին և ոստիկանների հետ համատեղ կանխել վտանգը. երեխան վնասվածքներ չի ստացել:

Հեռուստահաղորդավար Վահե Ղազարյանն իր ֆեյսբուքյան էջի միջոցով շնորհավորել է աշխատավորների միջազգային օրը: Նա գրել է.

“Ծույլ մարդը ոչ մի վատ բան չի անում, վնաս չի տալիս, չարիք չի գործում, սակայն ծուլությունը համարվում է մահացու մեղք:

Բողոքականները կարծում են, թե ամբողջ ուժով և ընդունակությամբ աշխատողի համար դրախտի դռները բաց են: «Ֆաուստի» հերոսը առաջ է քաշում ենթադրություն, թե «Ի սկզբանե գործն էր»: Ասել է թե, գործն է մարդուն ստեղծել: Թումանյանը քաղաքակրթական ընտրության մասին պատմող հրաշալի պոեմում հարկ է համարում հիշեցնել, որ «Գործն է անմահ, լավ իմացեք, որ ապրում է դարեդար»: Ասել է թե, անմահության տանող ճանապարհը գործն է: Իրականում մարդու և հանրության բարեկեցության աղբյուրը պատերազմը, թալանը, կողոպուտը չեն, այլ ազնիվ աշխատանքը: Աշխատանքն է բարիք ստեղծելու և մարդու կենսական պահանջները բավարելու պայմանը, առաջադիմության և զարգացման գրավականը: Այս առումով Աստվածահաճո են համարվում այն իշխանությունները, որոնք կարողանում են գործ անելու ազատություն և աշխատանքով հարստանալու հնարավորություն ստեղծել:

Շնորհավոր աշխատանքի և աշխատավորների միջազգային օրը: Մաղթում եմ անսպառ եռանդ և գործնական մեծ հաջողություններ”:

Անկախ

Մայիսի 1-ին, ժամը 13.10-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Հալաբյան փողոցի թիվ 19 շենքի բնակարաններից մեկի դռան փականը խափանվել է, ինչից բնակարան մուտք գործելը դարձել է անհնարին. դուռը բացելու համար անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր ժամանած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի դուռը:

Մայիսի 1-ին, ժամը  11.25-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Դավիթաշենի 4-րդ թաղամասի թիվ 53 շենքի 7-րդ բնակարանից ջրալցվում է թիվ 2 բնակարանը, ջրի հոսքը դադարեցնելու համար հարկավոր է մուտք գործել 7-րդ բնակարան, որի բնակիչը բացակայում է քաղաքից. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր ժամանած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի դուռը:

Մայիսի 1-ին, ժամը 10.22-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Գուրգեն Մահարի փողոցի թիվ 39 շենքի բնակարաններից մեկի սանհանգույցի դուռը փակվել է. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:
Դեպքի վայր ժամանած հրշեջ-փրկարարները բացել են բնակարանի սանհանգույցի դուռը:

Հայաստանի Գործատուների միության նախագահ Գագիկ Մակարյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ արձանագրեց, որ մայիսի մեկն այլևս նույն շուքով չի նշվում: «Օրը շատ կարևոր է, և անհրաժեշտ է գիտակցել այս տոնի արժեքը: Նախկինում տոնի խորհուրդն ավելի մեծ էր, մարդիկ աշխատում էին, բավարարված էին իրենց աշխատանքից, հետևաբար հաճույքով նշում էին, իսկ այսօր Հայաստանում կարծես օրը սիմվոլիկ է նշվում՝ որպես հերթական հանգստյան օր», – ասաց Գագիկ Մակարյանն:

Նա անդրադարձավ աշխատաշուկայի հիմնական խնդիրներին` արձանագրելով, որ կուտակային կենսաթոշակների հետ կապված սկանդալն իզուր չէ հասունանում. «ՀՀ-ն դեռ պատրաստ չի կուտակային բարեփոխումներին, հույս ունեմ, որ նոր կառավարությունը կկասեցնի կուտակային վճարների իրականացումը»:

Մակարյանը նշեց, որ  նոր կառավարության ու վարչապետի փորձառության հետ մեծ հույսեր է կապում:  «Վարչապետը պիտի կարողանա կոնսոլիդացնել բոլոր ուժերին, հանել առկա լարվածությունը, մեծացնել վստահության մակարդակը կառավարության նկատմամբ և լուծել որոշ առաջնահերթ խնդիրներ», – եզրափակեց բանախոսը: