Իրաքի Թհոքի շրջանի հայկական համայնքի քահանա Մասին Շահինյանը հայտնել է, որ Մոսուլում տեղակայված Սուրբ Էջմիածին հայկական եկեղեցին, դառնալով «Իրաքի և Շամի Իսլամական Հանրապետության» ահաբեկինչների թիրախը, ռմբակոծվել է: Եկեղեցու շրջակայքում հրդեհ է բռնկվել: Հարձակումից հետո, բարեբախտաբար, զոհեր չկան:

Մոսուլում բնակվող 65 հայկական ընտանիք շրջանում ստեղծված լարված իրավիճակի պատճառով ստիպված են եղել լքելու քաղաքը և տեղափոխվելու Էրբիլ, Թհոք և մյուս շրջաններ:

 «Իրաքի և Շամի Իսլամական Հանրապետություն» խմբավորման զինյալները , ովքեր զբաղեցրել են Դիալա շրջանը, հայտարարում են, որ այժմ պատրաստվում են շարժվել դեպի Բաղդադ: Սա մեծացնում է երկրի պառակտման սպառնալիքները, գրում է BBC-ն:

Այս պահին, երբ Իրաքի բանակը նահանջում է իսլամիստների ճնշման ներքո, քրդական ռազմական խմբերը լիակատար վերահսկողություն են ձեռք բերել  Իրաքի հյուսիսում գտնվող Քիրքուք քաղաքում:

Դիտորդների կարծիքով` Իրաքն աստիճանաբար երեք մասի է բաժանվում. սունիական, շիական և քրդական:

ԱՄՆ-ի նախագահ Բարաք Օբաման, ով Իրաքի կառավարությանն  օգնություն է առաջարկել ծայրահեղականների դեմ պայքարում, այդ օգնության տարբեր եղանակներ է քննարկում, այդ թվում` օդային հարվածներ թիրախներին:

Սակայն ամերիկացիների մասնակցությամբ ցամաքային ռազմական գործողության մասին խոսք չի կարող լինել:

Միևնույն ժամանակ Վաշինգտոնը հաստատել է Իրաքում ռազմական տեխնիկայի ներկրման ոլորտում աշխատող ամերիկացիների տարհանման մասին լուրերը:

Մոսուլում «Իրաքի և Շամի իսլամական հանրապետություն» ահաբեկչական կազմակերպության հսկողության տակ գտնվող բեռնատարի 31 թուրք վարորդներին ազատ են արձակել: Այս մասին «Անադոլու» գործակալությանը հայտնել է «UND» տրանսպորտային ընկերության ներկայացուցիչ Չեթին Նիղօղլուն: Վերջինս նշել է, որ վարորդների հետ մշտապես կապ է պահպանվում: Առայժմ հայտնի չէ, թե վարորդները երբ կվերադառնան Թուրքիա:

Միևնույն ժամանակ թուրք դիվանագետները շարունակում են մնալ ահաբեկիչների ձեռքում: Իրաքի ԱԳ նախարար Հոշիար Զեբարին հայտարարել է, որ իրենց կառավարությունը անում է հնարավոր ամեն բան պատանդների ազատելու համար:

Անկախ

Վաշինգտոնը դատապարտել է «Իրաքի և Շամի Իսլամական Հանրապետություն» ահաբեկչական կազմակերպության հարձակումը Մոսուլում տեղակայված Թուրքիայի հյուպատոսարանի վրա: Սպիտակ տան ներկայացուցիչ Ջոշ Էռնեստը հայտնել է ԱՄՆ-ի կոչը ահաբեկիչներին՝ ազատելու բոլոր պատանդներին: «Մենք կապի մեջ են գտնվում Թուրքիայի և Իրաքի կառավարությունների հետ և պատրաստ  ենք համապատասխան աջակցություն տրամադրել»,-նշել է Էռնեստը:

Իր հերթին ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Պան Գի Մունը հայտարարել է, որ ցնցված է Մոսուլում տեղի ունեցածից: Նա կոչ է արել Իրաքի կառավարությանը, տարածաշրջանի երկրներին և միջազգային հանրությանը միավորվելու, որպեսզի հանցագործները պատասխանատվության ենթարկվեն և պատանդները ազատ արձակվեն:

ՆԱՏՕ-ն ևս երեկ հրավիրված արտահերթ խորհրդակցությունից հետո հայտարարել է, որ խիստ անհանգստացած է Իրաքում տեղի ունեցող իրադարձությունների պատճառով և պատրաստ է աջակցել թուրք ժողովրդին:

Նշենք, որ Մոսուլում ահաբեկիչներին ձեռքում գտնվող թուրք պատանդների թիվը հասել է 108-ի:

Պատմության գրքերի աղքատ էջեր…

“Foreignpolicy” ամսագիրն անդրադառնում է Օբամայի կերպարին, նրա թողած արտաքին քաղաքական ժառանգությանն ու նրա վարած քաղաքականության հետևանքներով ապագայում դասավորվելիք իրադրություններին՝ նշելով, որ

“ԱՄՆ-ի նախագահ Բարակ Օբամայի վարած արտաքին քաղաքականությունը սկսում է ձեռք բերել բացասական պիտակ և համբավ։ Զուրկ տեսլականից, թույլ ու աննպատակամղված, այսպես են որակում նրա քաղաքականությունը որոշ քննադատներ, մյուսները՝ նշում, որ նա հրաժարվել է իր  բարոյական ու ռազմավարական պատասխանատվությունից։ Մյուսները նշում են, սակայն, որ նա ամենաքիչը ուղղել է Աֆղանստանում և Իրանում նախկինում առաջացած հետքերը և երևան է գալիս որպես ոչ ռիսկային ղեկավար, ով  խոսում է ռիկի գնալու պատրաստակամության ու Ամերիկյան առաջնորդության մասին։

Օբաման տհաճ դրություն է ստեղծել, քանի որ բարձրացրել է մարդկանց սպասելիքներն ու կատարելագործել իր հռետորությունն ավելին, քան իր կարողություններն են։ 2009թ.-ին նա Կահիրեում ելույթ է ունեցել ՝ խոսելով այն մասին, որ ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը Մերձավոր Արևելքի նկատմամբ հիմնահատակ փոխվելու է։ Նպատակ էր դառնում Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության լուծումը և այլն։ Կարճ ասած՝ Օբամայի խոսքերի ու անելիքների միջև խորը անդունդ է ստեղծվել, որի հետևանքով էլ արժանահավատությունը նվազում  է։ Նրա վարած շատ քաղաքականություններ ձևափոխման չեն էլ ենթարկվել, այլ միայն որակելի են որպես շփոթեցնող, անհետևողական ու երեսպաշտ։

Նախագահության 1000 օրը քիչ ժամանակ չէ և Օբաման շատ բան կարող է փոխել, սակայն անգամ լավատեսները պետք է փաստեն, որ առկա միտումները այնքան էլ հուսադրող չեն։

Ելնելով առկա դասավորություննրից Օբամայի արտաքին քաղաքական ժառանգությունն ի՞նչ է լինելու։ Փորձենք տեսնել.

Ռուսաստան և Ուկրաինա

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը կարող է պարտությամբ ավարտել պատերազմը, սակայն այժմ երևում է, որ նա հաղթանակ է տանում բոլոր մարտերում։ Իսկ Օբամայի վարչակազմը, թվում է, չի կարողանում կանգնեցնել Պուտինին։ Արդյունքները ԱՄՆ-ի նախագահի համար նման իրավիճակում դրական չեն կարող լինել։ Աշխարհագրությունն ու Ուկրաինայի դիսֆունկցիան, երևում է, բարեհաճ են Պուտինի քաղաքականությանը, իսկ երկրի ներսում Ռուսաստանի պատմության, կերպարի  մանիպույլացիան, Պուտինի քաղաքական ահռելի հմտությունները Ռուսաստանի համար մարտահրավերներ չեն ստեղծի։ Ռուսաստանը տնտեսապես ու ֆինանսապես “արյունաքամ” է, սակայն Ռուսաստանն առաջ ավելի վատ դրության մեջ էլ է եղել։  Գնալով պարզ է դառնում, Արևմտյան ուժերն անկարող են “այնքան ցավ պատճառել” Ռուսաստանին, որ փոփոխություն բերեն  նրա հաշվարկներում։

Աստեղ դեր ունի միայն աշխարհաքաղաքական շարժընթացը, որում “մի տղան պնդում է այն, ինչն իր կենսական շահերից է բխում, իսկ մյուս տղաները ոչնչ չեն անում”։ Պատմության էջերում այս ամենը լավ ավարտ չի ունենա Օբամայի համար։

Սիրիա

Ասվածի հիմնական մասը վերաբերում է նաև Սիրիայի ճգնաժամին, որ նշանակում էր բարոյական, հումանիտար և ռազմավարական ճգնաժամ ԱՄՆ-ի համար։ ԱՄՆ-ի վարած քաղաքականությունը անբարոյականություն չէր, անբարոյական էր այնքանով, որ թույլ տվեց բարոյական, հումանիտար և այլ գործոնների առաջացում: Եվ չնայած ԱՄՆ-ի դերը Սիրիայի ռազմական դժբախտությունների մեջ բացառող փաստերին` պատմությունը Օբամային չի ների Սիրիայի համար:

Իրաք և Աֆղանստան

Օբաման պետք է վարկ ստանա Ամերիկան այս երկարատև, անեկամտաբեր պատերազմներից դուրս բերելու համար: Գուցե դրանով նրա քաղաքականությունը համարժեք է Ամերիկյան հանրության ձգտումներին ու իր սեփական օրակարգին, սակայն նախագահները խոշոր միավոր են ստանում պատերազմներում հաղթելու և ոչ դրանք տապալելու համար: Պատմությունը Իրաք մտնելու ու Աֆղանստանն ուշադրությունից կորցնելու համար ավելի դաժան Ջորջ Բուշ Կրտսերին է պատժելու, բայց սա էլ չի նշանակում, որ Օբաման պետք է ժառանգի այդ հակամարտությունների շարունակումը, հատկապես, որ դրանց հետևանքները   արյունոտ են, անկայուն ու մշուշոտ:

Արաբա-իսրայելական հակամարտություն

Հակամարտության դադարեցմանն ուղղված ջանքերը, սակայն չեն նշանակում դրա վերջնական լուծում: Բացառելով որևէ շրջադարձային իրադարձություն, որը այժմ չենք կարող կանխատեսել, Օբամայի վարչակազմը ամենայն հավանականությամբ հետևյալ իրավիճակի առջև կկանգնի. լավագույն դեպքում  կառաջանա լարվածության աճ, Ֆաթթահ և Համաս խմբավորումների միավորում, բռնություն և պաղեստինցիների աջակցությունը նրանց` միջազգային հանրության կողմից ճանաչում ստանալու համար:

Իրան

Պատերազմից խուսափելը, այն աննախադեպ խնդրի լուծումը, որ վերաբերում է իրանցիներին ռումբից հետ պահելուն, լուրջ ձեռքբերում կլինի Օբամայի համար:

Սակայն եթե անգամ գործարքը ստացվի մինչև այս տարվա հուլիսի 20-ը կամ այս տարվա վերջում, այն չի ընթանա առանց բարդությունների: Իրանի վարքը Մերձավոր Արևելքում սատարում է Բաշար ալ Ասադի քաղաքականությունը Սիրիայում, դա նշանակում է հավակնություններ Պարսից ծոցում,աջակցություն Հեզբոլլահին և Համասին, նաև Գազայում Իսլամական Ջիհադի աջակցություն: Այս ամենը երաշխավորում է շարունակական լարվածությունը Իրանի ու ԱՄՆ-ի միջև:

Մի խոսքով, Օբաման մտավ գրասենյակ` որոշելով դառնալ փոփոխությունների նախագահ թե՛ երկրում, թե՛ երկրից դուրս: Իսկ այժմ, թվում է, նրա նախագահության շրջանը հիշվելու է առավելագույնը որպես մի նախագահի պատմություն, որ ջանում էր պահպանել իր երկրի անվտանգությունը, փորձում դուրս գալ պատերազմներից և ուշադրությունը կենտրոնացնում միայն ավերակները վերականգնելու վրա. սա, հնարավոր է, սարասափելի չէ, սական նաև նշանակալի չէ: Սա այն պատճառով, որ պատմությունը պարգևատրում է այն ղեկավարներին, ովքեր ժամանակ չեն կորցնում փոքր հարցերը լուծելու համար, այլ օգտագործում են այն արդյունավետ` այլ գործերի համար, գործեր, որոնք խոշոր են ու հարատև:

Սիրիայում Բաշար Ասադի հայտարարած համաներումը վերաբերվում է «այսօր կատարաված բոլոր հանցագործությունների համար» մեղադրյալներին, հայտնում է  Газета.Ru.-ն:

Նման համաներումը տարածվում է մինչև 2013-ի հոկտեմբերի 29 կատարված հանցագործությունների վրա:

Անկախ

  Նորվեգական «Taiko» նավը, որն  աջակցում է Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպությանը, շարունակում է Սիրիայից դուրս բերել այնտեղ հայտնաբերված քիմիական զենքը: Նորվեգիայի ԱԳՆ-ի հաղորդմամբ՝ նավը շարժվելու է դեպի Ֆինլանդիա, իսկ այնտեղից՝ ԱՄՆ: Հաղորդագրության մեջ ասված է նաև, որ մինչ օրս Սիրիայից  դուրս է բերվել քիմիական զենքի գրեթե 92 տոկոսը: Նորվեգիայի ԱԳ նախարարի խոսքերով՝ այս ցուցանիշն  անհրաժեշտ է հասցնել զրոյի, որպեսզի Սիրիայի բնակչությունը լիովին ապահովագրված լինի քիմիական հարձակումներից:

«Անադոլու» գործակալության հաղորդմամբ՝ Միջազգային ուժերը կմնան Միջերկրական ծովում մինչև այս գործընթացի ավարտը, որն արդեն վերջնական փուլում է գտնվում: Նշենք, որ հունվար ամսից սկսած երկու բեռնատար նավ՝ Նորվեգիայի և Դանիայի, Լաթակիայի նավահանգստից դուրս են բերում սիրիական քիմիական զենքը:

Սիրիայում կռվող ադրբեջանցի զինյալները զանգվածաբար պատռում են Ադրբեջանի պետական մարմինների կողմից տրամադրված իրենց անձնագրերը։ Սոցցանցերում տարածված կադրերում տեսանելի են կտրտված ադրբեջանական անձնագրեր։ Լուսանկարը տեղադրվել է զինյալ Յահիա ալ Ազերիի անձնական էջում, հաղորդում է “Հագին” լրատվական կայքը:

Հաղորդվում է, որ Յահիա ալ Ազերին Սիրիայում կռվող ադրբեջանցիների հրամանատարն է եղել և սպանվել է որոշ ժամանակ առաջ։ Ենթադրվում է, որ ներկայում նրա անձնական էջն օգտագործում է կինը։

Ըստ կայքի մեկնաբանության՝ ադրբեջանական անձնագրերի ցուցադրական ոչնչացումը խոսում է այն մասին, որ ծայրահեղական իսլամիստները չեն ճանաչում Ադրբեջանը և հրաժարվում են քաղաքացիությունից՝ ցուցադրելով իրենց թշնամական վերաբերմունքն այդ երկրի հանդեպ:

Իրանի զինված ուժերի գեներալ-մայոր Հասան Ֆիրուզաբադին, լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ անդրադառնալով Սիրիայում անցկացված ընտրություններին, ասել է, որ ԱՄՆ-ը պետք է դասեր քաղի օրերս Սիրիայում անցկացված նախագահական ընտրություններից:

«Ակնհայտ է, որ սիրիացիների մեծամասնությունը կողմնակից է Բաշար Ասադին և նրա կառավարությանը»,- նշել է գեներալ-մայորը:

Սպասվում է, որ անցկացված ընտրությունները կարևոր գործոն կլինեն Սիրիայում քաղաքական իրավիճակի կայունացման համար:

Ինչպես արդեն տեղեկացրել էինք, հունիսի 3-ին Սիրիայում անցկացված նախագահական ընտրություններում հաղթել էր Բաշար Ասադը: Վերջինիս շնորհավորական ուղերձներ են հղել Իրանի մի շարք քաղաքական գործիչներ, որոնց թվում է Իրանի խորհրդարանի նախագահ Ալի Լարիջանին:

Այս մասին տեղեկացնում է իրանական «ԻՍՆԱ» լրատվական գործակալությունը:

«Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության անդամները երեկ հարձակվել են Ալ Անբար շրջանում գտնվող համալսարանի վրա: Նրանք սպանել են անվտանգության մի քանի աշխատակցի և պատանդ վերցրել ուսանողներին և դասախոսներին: Ավելի ուշ ստացված տեղեկության համաձայն՝ նրանք ազատ են արձակել 1300 ուսանողի: Այնուհանդերձ շենքի ներսում ահաբեկիչների և անվտանգության աշխատակիցների միջև շարունակվում է ժամանակ առ ժամանակ փոխհրաձգություն ընթանալ: Շրջանի ոստիկանությունը պատրաստ է պատանդներին ազատելու գործողություն սկսել:

Թուրքիայի գիտատեխնոլոգիական հետազոտությունների խորհրդի փորձագիտական քննության արդյունքների համաձայն՝ ամիսներ առաջ «Youtube» կայքում հայտնված վարչապետ Թայիփ Էրդողանի խոսակցության ձայնագրությունները մոնտաժի արդյունք են: Այս եզրակացությունը խորհուրդը ուղարկել է Անկարայի գյխավոր դատախազություն:

Փորձագետները արձանագրել են, որ Թայիփ Էրդողանի խոսակցությունը որդու՝ Բիլալ Էրդողանի հետ տարբեր ժամանակներում հնչած արտահայտություններից մոնտաժված մի ձայնագրություն է: Ընդ որում, օգտագործվել են ոչ միայն Էրդողանի կողմից հնչեցված բառեր և արտահայտություններ, այլև վանկերի համադրման եղանակով ստեղծվել են նոր բառեր:

Սիրիայում ներքաղաքական պատերազմի երրորդ տարում նախագահական ընտրություններ տեղի ունեցան: Բաշար Ասադը, հավաքելով ընտրողների ձայների 88,7 տոկոսը, վերընտրվեց Սիրիայի նախագահ: Վերջինիս այս կապակցությամբ շնորհավորել են միայն երեք պետության նախագահ: Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրը և Հյուսիսային Կորեայի նախագահ Կիմ Չեն Ինը զանգահարել և շնորհավորել են Բաշար Ասադին: Բացի այդ, Ասադին շնորհավորել է նաև լիբանանյան «Հզբալլահ» շարժման գլխավոր քարտուղար Հասան Նասրալահը:

Հունիսի 3-ին Սիրիայում տեղի ունեցած նախագահական ընտրությունները քննադատության արժանացան ՄԱԿ-ի, ինչպես նաև միջազգային հանրության կողմից՝ դրանք համարելով անօրինական:

Իրանի խորհրդարանի նախագահ Ալի Լարիջանին շնորհավորական ուղերձ է հղել Բաշար ալ Ասադին` նախագահի պաշտոնում վերընտրվելու կապակցությամբ:

«Նախագահական ընտրությունների անցկացումը Սիրիայի ժողովրդի օրինական իրավունքն ու ներքին որոշումն էր: Անկասկած, ժողովրդավարության չափանիշերին համապատասխան անցկացված նախագահական ընտրությունները հույս են ներշնչում, որ ազգային համերաշխությանը և կայունությանը նպաստող գործընթացները կհանգեցնեն նրան, որ Սիրիայում ժողովրդի շահերը չոտնահարվեն և երկիրը դուրս գա ճգնաժամից և, ի վերջո, հաստատվի կայունություն ու խաղաղություն: Վստահ եմ, որ Իրանի և Սիրիայի միջև համագործակցությունը կնպաստի տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության ամրապնդմանը»,- ասվում է ուղերձում:

Հիշեցնենք, որ հունիսի 3-ին Սիրիայում անցկացված նախագահական ընտրություններում հաղթել է Բաշար ալ Ասադը, որի օգտին կողմ է քվեարկել 10 մլն 319 հազար 723 քաղքացի, որը կազմում է ընդհանուր ձայների 88,7 տոկոսը:

Այս մասին տեղեկացնում է իրանական «ՖԱՐՍ» լրատվական գործակալությունը:

Եգիպտոսի պաշտոնանկ արված նախագահ Մուհամադ Մուրսին կոչ է արել շարունակելու խաղաղ պայքարը հեղափոխության գաղափարների համար:  «Ալլահը վկա է, որ իմ նախագահության ողջ ընթացքում ես ոչ մի անգամ հետ չեմ կանգնել կոռուպցիայի և հանցավորության դեմ պայքարից: Հնարավոր է՝ ոչ միշտ եմ ճիշտ գործել, սակայն ես երբեք ձեզ չեմ դավաճանել: Ես շարունակելու եմ այն պայքարը, որը մղել եմ ողջ գիտակցական կյանքում»,-ասված է եգիպտացիներին ուղղված Մուրսիի ուղերձում, որը հրապարկվել է «Facebook»-ում: Մուրսին նաև կոչ է արել լինելու միասնական և նշել է, որ միայն այդպես է հնարավոր պահպանել Եգիպտոսի միասնականությունը և, որ ժողոովուրդի հաղթանակը մոտ է:

Սիրիայում ավարտվեցին հունիսի 3-ին նշանակված նախագահական ընտրությունները, սակայն վերջնական արդյունքները պաշտոնապես հայտնի կլինեն հունիսի 5-ին: Ընտրություններին մասնակցության ցուցանիշը, ըստ հրապարակումների, կազմել է 95 տոկոս, իսկ նախնական հարցումների ու արդյունքների համաձայն` ընտրություններին մասնակցածների գերակշիռ մեծամասնությունը իր վստահության քվեն տվել է գործող նախագահ Բաշար Ասադին: Նշենք, որ սիրիական օրենքների համաձայն` ընտրությունների առաջին փուլում հաղթելու համար պահանջվում է ստանալ ձայների 50 տոկոսը` գումարած 1 քվե:

Արժե նայել, թե ինչ պայմաններում էին անցնում այդ ընտրությունները:
Ըստ Սիրիայի սահմանադրության` ընտրությունները պետք է տեղի ունենային մինչև հուլիս ամիսը, քանի որ Սիրիայի գործող նախագահ Բաշար Ասադի լիազորությունների ժամկետն ավարտվում է հուլիսի 17-ին:
Առաջին անգամ ընտրություններին իրավունք ունեին մասնակցելու մեկից ավելի թեկածուներ, քանի որ 50 տարվա մեջ առաջին անգամ Ասադների ընտանիքի ներկայացուցչի հետ զուգահեռ` երկրի ղեկավարի պաշտոնի համար պայքարում էին 2 այլ ներկայացուցիչներ: Սակայն մեծ մասը կասկած չուներ, որ կհաղթի Բաշար ալ Ասադը, որ Սիրիայում իշխանության ղեկին է 2000 թվականից և նախագահի պաշտոնում փոխարինել է հորը` ՀաՖես Ասադին:

Սիրիայի քաղաքացիներն առաջին անգամ, 2012 թ. նոր սահմանադրության համաձայն, 7 տարի ժամկետով պետք է ընտրեին երկրի նախագահին: Ըստ 2012 թ. փետրվարի 28-ին ուժի մեջ մտած Սիրիայի նոր սահմանադրության 88-րդ հոդվածի` նախագահը ժողովրդի կողմից ընտրվում է 7 տարի ժամկետով և կարող է վերընտրվել մեկ անգամ: Սիրիայում Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով չկա: Քվեարկության ընթացքին ու ձայների հաշվարկին գավառներում հետևում էին իշխանության գործադիր ղեկավարները, իսկ մայրաքաղաքում` արդարադատության նախարարությանը կից գերագույն դատական կոմիտեն:

Սկզբնական փուլում անհասկանալի էր, թե ինչպես է կառավարությունը մտադիր կազմակերպել քվեարկությունը երկրի այն հատվածներում, որոնք գտնվում են ընդդիմության վերահսկողության տակ: Չէր նշվում նաև, թե ինչպես են վարվելու այն միլիոնավոր մարդկանց հետ, որոնք վերջին երեք տարում տեղահանվել են իրենց տներից և փախստականի կարգավիճակով գտնվում են հարևան երկրներում, որտեղ, ի դեպ, 2011-ից ի վեր սիրիական դեսպանությունները փակվել են: Սիրիայում ԿԸՀ-ին փոխարինող արդարադատության նախարարությանը կից գերագույն դատական կոմիտեի ղեկավար Հիշամ Աշ-Շահարը հայտարարել էր. «Մենք վճռեցինք, որ Սիրիան մի մեծ ընտրատեղամաս է, ու յուրաքանչյուր քաղաքացի կարող է քվեարկել այնտեղ, որտեղ կարող է»: Բայց պարզ էր, որ քվեարկությունն անցկացվելու է այն շրջաններում, որոնք գտնվում էին կառավարական ուժերի վերահսկողության ներքո:

Նայենք, թե ինչ քաղաքական խորապատկերում անցան ընտրությունները: Հենց այն պահից, երբ Մոհամմեդ Լահամը հայտարարեց Սիրիայում նախագահական ընտրություններ անցկացնելու վերաբերյալ, Ասադի հակառակորդ գործիչներն անմիջապես հանդես եկան հայտարարությամբ` դա անվանելով «ֆարս», իսկ Ասադի հակառակորդների կողմնակից միջազգային ուժերը ընտրություններ անցկացնելու ծրագիրը համարեցին «ժողովրդավարության ծաղրանք»: Ընդդիմադիր զինյալները նախազգուշացրել էին, որ փորձելու են խափանել քվեարկությունը, իսկ Սիրիական հեղափոխական և ընդդիմադիր ուժերի ազգային կոալիցիան, որը վայելում է Արևմուտքի աջակցությունը, ընտրությունները բոյկոտեց: Ազգային կոալիցիայի ղեկավար Ահմեդ Ջարբան ընտրություններն անվանեց «սիրիացիների արյամբ բեմադրված թատրոն»:
Արևմուտքի ղեկավարները դատապարտեցին չավարտված պատերազմի ընթացքում ընտրություն անցկացնելու որոշումը:

Հիշեցնենք` Սիրիան 2011 թ. մարտից գտնվում է ներքաղաքական ճգնաժամի` փաստացի քաղաքացիական պատերազմի մեջ: Համաձայն ՄԱԿ-ի տվյալների` հակամարտության սկզբից ի վեր Սիրիայում զոհվել է ավելի քան 150 հազար մարդ, փախստական է 2,3 մլն սիրիացի, ևս 6,5 մլն սիրիացի համարվում է ներքին տեղահանված:

Ասադը փորձում է ռեաբիլիտացիայի ենթարկվել, Արևմուտքը` խանգարել դրան

Սիրիայի իշխանությունների կարծիքով` այս ընտրությունը կարող է պատերազմի ավարտի հանգեցնել: Եթե ժողովուրդն Ասադին ընտրի, զինված հակամարտությունը պետք է դադարեցվի, իսկ եթե չընտրի` Ասադը պետք է հեռանա:
Երբ հայտարարվեց ընտրությունների անցկացման մասին, վերլուծաբանները նշում էին, որ Սիրիայի իշխանությունները ձգտում են այս քվեարկությունն ամեն կերպ ներկայացնել որպես ճգնաժամը լուծելու միջոց: Ու չէին սխալվում: Սիրիայի գործող նախագահ Ասադն ապրիլի կեսերին ասել էր, որ հակամարտությունը թևակոխել է «շրջադարձային փուլ» ապստամբների նկատմամբ Սիրիայի ուժերի առավելություն ձեռք բերելու շնորհիվ: Հետո Սիրիայի վարչապետ Ուաիլ ալ Հալկին ասաց, որ այս ընտրությունը պատմական իրադարձություն է Սիրիայի համար, և մասնակցության բարձր մակարդակն աշխարհին կապացուցի, որ Սիրիայի ժողովուրդը որոշել է և վճռական է ընտրական գործընթացը հաջողությամբ պսակելու հարցում:

Բուն ընտրությունները, ճիշտ է, ուղեկցվեցին հրաձգություններով, մարտերով և այլն, բայց առանձնապես ոչ մի արտառոց բան չեղավ: Քվեարկության ընթացքին հետևում էին խորհրդարանականներ 30 բարեկամ երկրներից, այդ թվում` Ռուսաստանից:
Սիրիացիների մասնակցությունը ընտրություններին, եթե, իհարկե, հնարավոր է դատել միջազգային լրատվամիջոցներով հրապարակված տեսա-լուսանկարահանված կադրերից, աննախադեպ ակտիվ էր:
ԱՄՆ-ի պետդեպարտամենտն արդեն անդրադարձել է Սիրիայում երեկ կայացած նախագահական ընտրություններին` դրանք որակելով «խայտառակություն»: Պետդեպարտամենտի խոսնակ Մարի Հարֆը հայտարարել է, որ երկրում ընթացող քաղաքացիական պատերազմի պայմաններում ինքնառաջադրված Բաշար ալ Ասադը, որ նաև գործող նախագահն է, չի վայելում Միացյալ Նահանգների վստահությունը:
Արևմուտքն ու Պարսից ծոցի երկրները հայտնել են, որ գործող նախագահի հաղթանակն իրենց համար վստահելի արդյունք չէ, ինչը նշանակում է, որ Արևմուտքն ու նրա մերձավորարևելյան դաշնակիցները Ասադի հետ` որպես լեգիտիմ նախագահի, չեն պատրաստվում նստել բանակցությունների սեղանին ու շարունակելու են աջակցել ապստամբներին:
Բայց Սիրիան Արևմուտքի ու նրա մերձավորարևելյան ուղեկիցների դեմ մենակ չմնաց. ի հակադրություն Արևմուտքի, Իրանն ու Ռուսաստանը հանդես եկան սիրիական ընտրություններն աջակցող հայտարարություններով: «Նախագահական ընտրությունների անցկացումը Սիրիայի ժողովրդի օրինական իրավունքն է: Անկասկած, ժողովրդավարության չափանիշերին համապատասխան անցկացված նախագահական ընտրությունները հույս են ներշնչում, որ ազգային համերաշխությանը և կայունությանը նպաստող գործընթացները կհանգեցնեն Սիրիայի ժողովրդի շահերի պաշտպանությանն ու ճգնաժամից դուրս գալուն, և ի վերջո այդ երկրում կհաստատվի կայունությունն ու խաղաղությունը»,- ասվում է մասնավորապես Իրանի ԱԳՆ-ի հաղորդագրությունում:

Ընտրությունների ընթացքին հետևող Ռուսաստանի պատվիրակությունն էլ հայտարարեց, որ Սիրիայում նախագահի ընտրություններն անցել են միջազգային չափանիշներին համապատասխան:

Այսպիսով, Բաշար Ասադը կշարունակի պաշտոնավարել արդեն որպես Սիրիայի լեգիտիմ նախագահ` ունենալով Իրանի, Ռուսաստանի և մի շարք այլ բարեկամ երկրների աջակցությունը: Եվ, համապատասխանաբար, իր հակաքայլերն է անելու Արևմուտքի նկատմամբ: Իսկ դա նշանակում է, որ Սիրիայում իրավիճակը ոչ թե խաղաղվելու է, այլ ավելի է թեժանալու:

Իրանի արտաքին գործերի նախարարության կայքը Սիրիայի նախագահի ընտրությունների հետ կապված հաղորդագրություն է տարածել, որում ասվում է, որ նախագահական ընտրությունների անցկացումը Սիրիայի ժողովրդի օրինական իրավունքն է:

«Նախագահական ընտրությունների անցկացումը Սիրիայի ժողովրդի օրինական իրավունքն ու ներքին որոշումն է: Անկասկած, ժողովրդավարության չափանիշերին համապատասխան անցկացված նախագահական ընտրությունները հույս են ներշնչում, որ ազգային համերաշխությանը և կայունությանը նպաստող գործընթացները կհանգեցնեն նրան, որ Սիրիայում ժողովրդի շահերը չոտնահարվեն և երկիրը դուրս գա ճգնաժամից և, ի վերջո, հաստատվի կայունություն ու խաղաղություն»,- ասված է հաղորդագրությունում:

Ուշագրավ է, որ Սիրիայի նախագահի աշխատակազմը ևս նախօրեին այդ երկրում տեղի ունեցած նախագահական ընտրությունների առթիվ հաղորդագրություն է տարածել, որտեղ նշվում է, որ ընտրություններին բարձր մասնակցությունը վկայում է, որ Սիրիայի ժողովուրդը հաստատակամ է իր հայրենիքը վերակառուցելու հարցում:

Հիշեցնենք, որ հունիսի 3-ին Սիրիայում անցկացվել են նախագահական ընտրություններ, և վերջին 50 տարվա ընթացքում առաջին անգամ Ասադների ընտանիքի ներկայացուցչի հետ երկրի նախագահի պաշտոնի համար պայքարել էին երկու այլ թեկնածու՝ Հալեպից ընտրված կոմունիստ պատգամավոր Մահեր Աբդել Հաֆես Հաջարը և նախկին նախարար, գործարար Հասան Աբդել Իլլահի Նուրին։

Եվ, չնայած 3 տարի շարունակվող քաղաքացիական պատերազմին, քչերն էին կասկածում Սիրիայի գործող նախագահ Բաշար ալ Ասադի հաղթանակին։

Ընտրությունների վերջնական արդյունքները կհայտնվեն այսօր:

Ձայների 100%-ի հաշվարկով Սիրիայի գործող նախագահ Բաշար Ասադը հաղթանակ է տարել նախագահական մրցավազքում. Նրա օգտին է քվեարկել ընտրողների 88,7%-ը:

Կենտրոնական ընտրական կոմիտեի պաշտոնական ներկայացուցչի տվյալներով, ընտրություններին մասնակցությունը կազմել է 73,42%, -հաղորդում է ԻՏԱՌ-ՏԱՍՍ-ը: Դամասկոսում 3,5 մլն ընտրողներից քվեարկել է 2,2 մլն-ը, իսկ Հոմսում` ձայնի իրավունք ունեցող 1,2 մլն-ից`  գրանցված 900 հազարը:

Անկախ

ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերին հայտնել է, որ այս շաբաթվա Սիրիայի նախագահական ընտրությունները որևէ բան չեն փոխի:

Չորեքշաբթի օրը նա նշել է, որ այդ քվեարկությունը անիմաստ էր, քանի որ դա չի կարող ընտրություն համարվել, երբ միլիոնավոր մարդիկ նույնիսկ ընտրելու հնարավորություն չունեն:

Քերին այդ մասին խոսել է Լիբանանի մայրաքաղաք կատարած մեկօրյա այցի ընթացքում՝ պնդելով, որ Սիրիայի ընտրություններից հետո կոնֆլիկտը, ահաբեկչությունը, սպանությունները շարունակվելու են:

Կառավարության իշխանության տակ գտնվող վայրերում նախագահական ընտրություններ են կազմակերպվել, իսկ ընդդիմության ղեկավարման տակ գտնվող վայրերում ընտրություններ չեն իրականացվել:

 Անկախ

“Իրաքի և Դամասկոսի իսլամական հանրապետություն” զինյալ խմբավորման շարքերում կռվող 3 ադրբեջանցի զինծառայող է սպանվել, հաղորդում է ադրբեջանական “ԱՊԱ” լրատվական գործակալությունը:

Համաձայն տեղեկության` նրանցից մեկը Շեքիից է, և նրան կոչել են Աբու Ջաֆար, մյուսը՝ Խաչմազից. նրան անվանում են Աբդու Շաքիր, իսկ երրորդին անվանել են Օսման։

Զոհերի ինքնությունը դեռևս հայտնի չէ: Տարածվել է միայն նրանցից մեկի լուսանկարը։

Նշենք, որ Սիրիայում իրավիճակը սրվելուց հետո Ադրբեջանից բազմաթիվ զինյալներ են մեկնել այնտեղ, և տարբեր խմբավորումների շարքերում մասնակցում են բախումներին։ Ըստ ադրբեջանական լրատվամիջոցների`այս ընթացքում սպանվել է ավելի քան 200 ադրբեջանցի զինյալ։