2014 թվականի հունվար ամսին ՀՀ պետական բյուջեի եկամուտները կազմել են շուրջ 80.3 մլրդ դրամ, իսկ ծախսերը` 47.7 մլրդ դրամ: Նախորդ տարվա հունվարի համեմատ արձանագրվել է պետական բյուջեի եկամուտների աճ` 6.7%‑ով կամ 5.1 մլրդ դրամով, ինչը հիմնականում ապահովվել է եկամտային հարկի և այլ եկամուտների աճի հաշվին: Պետական բյուջեի եկամուտների 91.1%-ը ձևավորվել է հարկային եկամուտների և պետական տուրքերի, 8.9%-ը` այլ եկամուտների հաշվին: Պետական բյուջեն կատարվել է սահուն, և ապահովվել է պետական բյուջեի ծախսային ծրագրերի շրջանակներում հունվար ամիսին պետական մարմինների կողմից սահմանված կարգով ստանձնած պարտավորությունների ամբողջական կատարումը: Արդյունքում՝ կառավարության առաջին եռամսյակի ծրագրի կատարումը տարվա առաջին ամսվա տվյալներով եկամուտների գծով կազմել է 33.5% և ծախսերի գծով՝ 18.3%: ՀՀ 2014 թվականի հունվար ամսվա պետական բյուջեի ծախսերը նախորդ տարվա հունվարի համեմատ աճել են 3.6%‑ով կամ 1.7 մլրդ դրամով: Ընդ որում, աճ է արձանագրվել  ընթացիկ ծախսերի գծով, իսկ ոչ ֆինանսական ակտիվների հետ գործառնությունների ցուցանիշը նվազել է:

Հաշվետու ժամանակահատվածում ՀՀ պետական բյուջե են մուտքագրվել  73.1 մլրդ դրամ հարկային եկամուտներ և պետական տուրքեր, որոնք կազմել են եռամսյակային ծրագրի 32.8%-ը: 2013 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ նշված եկամուտներն աճել են 2.6%‑ով կամ 1.9 մլրդ դրամով:

Հարկային եկամուտների աճը մեծ մասամբ պայմանավորված է եղել եկամտային հարկի և ավելացված արժեքի հարկի աճով, ինչպես նաև այն հանգամանքով, որ ռադիոհաճախականության օգտագործման պարտադիր վճարները «Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային համակարգի մասին» օրենքում կատարված փոփոխությամբ դուրս են բերվել այլ եկամուտներից և ներառվել հարկային եկամուտներում:

Բյուջետային ելքերի համեմատ մուտքերի առավել բարձր կատարողականի արդյունքում պակասուրդի ներքին աղբյուրներում ձևավորված ազատ միջոցներն ավելացել են 30.1 մլրդ դրամով` առաջին եռամսյակի ծրագրով նախատեսված 42.2 մլրդ դրամ օգտագործման փոխարեն:

Պետական բյուջեի եկամուտներում, ծախսերում և պակասուրդի ֆինանսավորման աղբյուրներում ներառված չեն արտաքին աղբյուրներից ֆինանսավորվող նպատակային ծրագրեր իրականացնող գրասենյակներով շրջանառվող միջոցները:

Հրազդան-Արաքսյան ջրանցքում ապօրինի ձկնաբուծությամբ զբաղվողներին օրինական դաշտ մտնելու հնարավորություն կընձեռվի: Բնապահպանության նախարար Արամ Հարությունյանն այսօր ընդունեց փետրվարի 20-ին նախարարության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից  Հրազդան-Արաքսյան ջրանցքի Երասխավանի հին ձախակողմյան ճյուղավորման հոսքը թեստային նպատակներով մի քանի ժամով անջատելու արդյունքում հայտնաբերված տասնվեց ապօրինի գործող  ձկնաբուծական տնտեսությունների ղեկավարներին:

Վերջիններս ջրանցքի վերոհիշյալ ուղղությամբ սեփական նախաձեռնությանբ, առանց ջրօգտագործման թույլտվության, տնտեսական գործունեություն էին ծավալել: Նախարարի հետ հանդիպմանը հրավիրվել էին նաև այդ ուղղությամբ գրանցված գործունեություն իրականացնող, սակայն համապատասխան ջրօգտագործման թույլտվություն չունեցող ևս երկու ընկերության ներկայացուցիչ:

Բնապահպանության նախարար Արամ Հարությունյանը տնտեսվարողներին տեղեկացրեց, որ նախարարությունը հնարավորություն է ընձեռում արագացված և պարզեցված ընթացակարգով նրանց փաստացի ջրօգտագործումը բերել օրինական դաշտ և ձևակերպել մակերևութային ջրերի օգտագործման թույլտվություններ:  Նախարարության ջրային ռեսուրսների կառավարման գործակալության պետին հանձնարարվեց հենց տեղում ձկնաբույծներին ծանոթացնել ջրօգտագործման թույլտվություն ստանալու կարգին և պահանջվող փաստաթղթերին, որպեսզի տնտեսվարողները արդեն երկուշաբթի օրը ներկայացնեն համապատասխան փաստաթղթերը:

Պատասխանելով ձկնաբույծներին հուզող հարցերին՝ Արամ Հարությունյանը շեշտեց, որ նախարարությունը բոլոր հնարավոր միջոցներով ընդառաջելու է ոչ խորքային ջրային պաշարներից օգտվող տնտեսվարողներին, հատկապես  ջրանցքի այդ հատվածում գործունեություն ծավալողներին, քանի որ վերոհիշյալ ճյուղից անհամեմատ մեծ քանակությամբ ջուր է առանց օգտագործման վերջին հաշվով թափվում Արաքս գետ:

Նախարարի հետ հանդիպումից հետ Բնապահպանության նախարարության ջրային ռեսուրսների կառավարման գործակալությունում ձկնաբույծների համար կազմակերպվեց խորհրդատվական-ճանաչողական հանդիպում ոլորտի մասնագետների հետ:

Մարտի 7-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 5,300,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 414.5 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 414.5 դրամ:

NASDAQ OMX Armenia

Մարտի 6-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 4,350,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 414.41 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 414.25 դրամ:

Այսօր տեղի է ունեցել Կառավարության նիստը, որը վարել է վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը:

ՀՀ կառավարությունը որոշել է «Արմենիա վայն» ՍՊԸ կողմից ներմուծվող 300 մլն դրամը գերազանցող արժեքով ապրանքների ԱԱՀ վճարման ժամկետը հետաձգել մինչև 2017թ. մարտի 1-ը: Գործարանը հիմնադրվել է 2008 թվականին: 2010-ից սկսած արտադրում է գինի, որը բացի ներքին շուկայից նաև արտահանվում է:Հիմնադրման օրվանից մինչև օրս ընկերությունում կատարվել է մոտ 10 մլրդ դրամ ներդրում: Այժմ «Արմենիա վայնը» կառուցում է փրփրուն գինու (շամպայնի) արտադրամաս, որի սարքավորումների ներմուծման ժամանակ ԱԱՀ գումարի վճարումը կառավարության որոշմամբ հետաձգվել է երեք տարով: Ներդրումային նոր ծրագրով Արագածոտնի մարզում կառուցվում է կոնյակի արտադրամաս, որը լինելու է խաղողի վերամշակումից մինչև պատրաստի կոնյակի թողարկման համար անհրաժեշտ նորագույն սարքավորումների և տեխնոլոգիաների մի ամբողջ համալիր: Կատարվելիք 2.57 մլրդ դրամի ներդրման շնորհիվ հնարավոր կլինի արտադրանքի ծավալը հասցնել տարեկան 4.7 մլրդ դրամի և ընդլայնել արտահանման ծավալը: Քսան նոր աշխատողների միջին աշխատավարձը կհասնի 188 հազար դրամի:
Կառավարության որոշմամբ «Կորսան-կորվիամ կոնստրուկցիոն» բաժնետիրական ընկերության Հայաստանի մասնաճյուղին թույլատրվել է երեք տարով երկարաձգել ներմուծված ապրանքների նկատմամբ «Ժամանակավոր ներմուծում» մաքսային ռեժիմի ժամկետը: Նշված բաժնետիրական ընկերությունը 2012թ. ճանաչվել է Հայաստանի Հանրապետության և Ասիական Զարգացման Բանկի կողմից համատեղ ֆինանսավորմամբ իրականացվող Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի ներդրումային ծրագրով հայտարարված ճանապարհահատվածների վերակառուցման և բարելավման միջազգային բաց մրցույթի հաղթող և Հայաստան ներմուծել համապատասխան սարքավորումներ: Դրանց շահագործումը շարունակելու նպատակով ընդունվել է սույն որոշումը: Ծրագրի իրականացման արդյունքում կստեղծվեն ենթատարածաշրջանային տարանցիկ ճանապարհներ, կմեծանան առևտրի շրջանառությունը և մրցակցությունը, կնվազեն տրանսպորտային ծախսերը:

Գործադիրն իր որոշումներով հաստատել է իր նախկին երկու որոշման փոփոխությունները, որոնցից առաջինը վերաբերում է թանկարժեք մետաղներից պատրաստված իրերի հարգորոշման, մյուսը` օղու ներմուծման արտոնագրման կարգերին: Երկու դեպքում էլ նպատակը օրենսդրական բարեփոխումն է, տնտեսվարող սուբյեկտների պատասխանատվության շրջանակի նվազումը:

Օրենսդրորեն կարգավորվում են փոխադրամիջոցների գույքահարկի հարաբերությունները
Կվերացվեն «Վերահսկիչ պալատի մասին» օրենքի տարընթերցումները
Վարչապետն առաջարկել է օրենքի փոփոխության հարցը քննարկել բիզնեսի ներկայացուցիչների հետ

ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել «Փոխադրամիջոցների գույքահարկի մասին» օրինագծին, «Հարկերի մասին» և ևս երեք օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրենքների նախագծերի փաթեթին, որը «Անշարժ գույքի հարկի մասին» օրենքի հետ մեկ միասնական փաթեթով կներկայացվի ՀՀ Ազգային Ժողով: Նշված օրինագծի մշակումը բխում է ՀՀ կառավարության 2013թ. հաստատած «Գույքահարկի հարկման համակարգի արդյունավետության բարձրացման ուղիները» հայեցակարգից, ինչպես նաև Գործարար միջավայրի բարելավման միջոցառումների ծրագրից: Նախագծերի փաթեթի կարգավորման առարկան փոխադրամիջոցների գույքահարկի հաշվարկման և վճարման, ինչպես նաև տեսչական հարկերի հետ կապված հարաբերություններն են:
Նիստում հավանություն է տրվել «Վերահսկիչ պալատի մասին» և «Ազգային Ժողովի կանոնակարգ» օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու նախագծերի փաթեթին, որի ընդունմամբ նշված օրենքները կհամապատասխանեցվեն ֆինանսական վերահսկողության միջազգային ստանդարտներին, ինչպես նաև կվերացվեն «Վերահսկիչ պալատի մասին» գործող օրենքի տարընթերցումները:
Գործադիրը քննարկել է ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Հրանտ Բագրատյանի` օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացրած «Ֆիզիկական անձանց բանկային ավանդների հատուցումը երաշխավորելու մասին» օրենքում լրացումներ կատարելու նախագիծը, որով առաջարկվում է գործող օրենքի դրույթները տարածել նաև իրավաբանական անձանց վրա: Կառավարությունն ընդհանուր առմամբ դեմ չէ առաջարկությանը, հատկապես որ միջազգային պրակտիկայում համանման փորձ արդեն կա: Սակայն նկատի առնելով եզրակացության մեջ շարադրված հանգամանքները, հեղինակին առաջարկվել է առայժմ ձեռնպահ մնալ նախագծի քննարկումից և դրան անդրադառնալ շահագրգիռ շրջանակներում քննարկելուց հետո` ելնելով դրա արդյունքներից: Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի դիտարկմամբ «անհրաժեշտ է առաջին հերթին հարցը քննարկել բիզնեսի հետ, հետո որոշում ընդունել, քանի որ մեր հասարակությունը պարտադիր վճարների նկատմամբ ունի դիրքորոշում, այն է` առանց բոլոր մասնակիցների քննարկման, ում վերաբերելու է այդ պարտադիր վճարը, նման նորմ ընդունել չի կարելի: Դա նշանակում է, որ այդ ամբողջ փուլը մենք պետք է անցնենք, առևտրային բանկերի հետ պետք է քննարկենք, ձեռնարկությունների հետ պետք է քննարկենք, որից հետո միայն այս օրենսդրական փոփոխությունը ներկայացնենք ԱԺ, չնայած, որ նախագծում նշված փաստարկների հետ մենք համաձայն ենք»:
Վերը նշված օրենքների նախագծերը և կառավարության եզրակացությունները սահմանված կարգով կներկայացվեն ՀՀ Ազգային Ժողով:
Սահմանվել է զոհված հերոսի ընտանիքի ամենամսյա պարգևավճարի չափը
Գործադիրը երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստ է սահմանել, հաստատել խաղալիքների անվտանգության տեխնիկական կանոնակարգը

ՀՀ կառավարությունը հաստատել է ՀՀ պաշտպանության ժամանակ, ինչպես նաև ծառայողական կամ պաշտոնեական պարտականությունները կատարելիս զոհված` հետմահու «Հայաստանի ազգային հերոս» ՀՀ բարձրագույն կոչում ստացած կամ «Մարտական խաչ» շքանշանով պարգևատրված անձի ընտանիքին ամենամսյա պարգևավճարի նշանակման և վճարման կարգը: Զոհված` Հայաստանի ազգային հերոսի ընտանիքի պարգևավճարի չափը սահմանվել է 250 հազար դրամ, զոհված` առաջին աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշանով պարգևատրված անձի ընտանիքի պարգևավճարի չափը` 150 հազար դրամ, երկրորդ աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշանով պարգևատրված անձի ընտանիքի պարգևավճարի չափը` 100 հազար դրամ: Որոշումը տարածվում է 2014թ. հունվարի 1-ից հետո ծագած հարաբերությունների վրա:
Նիստում բնակչության զբաղվածության կարգավորման ամենամյա պետական ծրագրով մասնագիտական ուսուցման դասընթացում ընդգրկվող գործազուրկին վճարվող կրթաթոշակի ամսական չափը սահմանվել է «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի 50 տոկոսը:
Կառավարությունը սահմանել է երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստի չափը` ըստ նոր ծնված երեխայի հերթական կարգաթվի` առաջին երեխայի ծնվելու դեպքում` 50 հազար դրամ, երկրորդ երեխայի ծնվելու դեպքում` 50 հազար դրամ, երրորդ երեխայի ծնվելու դեպքում` 1 մլն դրամ, չորրորդ երեխայի ծնվելու դեպքում` 1 մլն դրամ, հինգերորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ երեխայի ծնվելու դեպքում` 1 մլն 500 հազար դրամ:
ՀՀ կառավարությունը հաստատել է խաղալիքների անվտանգության տեխնիկական կանոնակարգը, որի համաձայն կիրականացվի օրենսդրության և գործելակերպի համապատասխանեցումը միջազգային և եվրոպական չափանիշներին: Ե՛վ Հայաստանում, և՛ մյուս երկրներում շուկայահանված հայկական արտադրանքը կլինի անվտանգ:

Կնորոգվեն Ստեփանավանի օդանավակայանի շենք-շինությունները և թռիչքուղին
Արտահանողներին սահմանված կարգով կվերադարձվի ավելացված արժեքի հարկը
Կբարձրանա անձնագրային ծառայությունների որակը

ՀՀ կառավարության որոշմամբ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության համակարգում գտնվող և տարբեր վայրերում տեղակայված երեք միավոր գույքային համալիրներն ամրացվել են ՀՀ ԿԱ պետգույքի կառավարման վարչության աշխատակազմին: Ներգրավվելիք կառուցապատողները կնորոգեն և կպահպանեն նշված գույքը: Կնորոգվեն նաև նախարարության կառավարմանն հանձնված Ստեփանավանի օդանավակայանի շենք-շինությունները, թռիչքուղին, օդանավերի սպասարկման անգարը և այլն, կապահովվի հայ-ռուսական հումանիտար կենտրոնի գործունեությունը:
Կառավարությունն իր նախկին որոշումներից մեկում կատարել է փոփոխություններ և լրացումներ, որոնց արդյունքում հանվել է կենտրոնական դեպոզիտարիումի և այլ ենթապահառուների կողմից պետական արժեթղթերի անվանատիրոջ հաշիվների վարման արգելքը:
Կառավարության որոշմամբ ՀՀ 2014թ. պետբյուջեով «Ավելացված արժեքի հարկի վերադարձ» ծախսային ծրագրով նախատեսված հատկացումների միջեռամսյակային տեղաշարժի միջոցով 4.5 մլրդ դրամ ս.թ. չորրորդ եռամսյակից տեղաշարժվել է ս.թ. առաջին եռամսյակ` արտահանողներին օրենքով սահմանված կարգով ԱԱՀ-ի վերադարձն ապահովելու նպատակով:
ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը (կենսաչափական տվյալներով) և նույնականացման քարտը սեղմ ժամկետում` մեկ կամ երեք աշխատանքային օրում պատրաստել և քաղաքացուն հանձնել հնարավոր չէ մարզերում, ուստի նախկին համապատասխան որոշման լրացմամբ կառավարությունն այդ գործընթացի համար սահմանել է հինգ օր, ինչի արդյունքում էապես կբարելավվի քաղաքացիներին մատուցվող անձնագրային ծառայությունների որակը:
Նիստում հաստատվել է ՀՀ տեղական ինքնակառավարման մարմիններին բնակչության պետռեգիստրի տեղեկատվական համակարգից տվյալներ տրամադրելու կարգը:
Գործադիրն իր որոշմամբ ՀՀ ԿԱ պետգույքի կառավարման վարչության հաշվեկշռում հաշվառված հանրակացարաններում երկար տարիներ բնակվող ինը տեղաբնակ բնակիչներին է նվիրել իրենց զբաղեցրած բնակելի տարածքները:
Կանցկացվի «Իմ Հայաստան» համահայկական փառատոնը
Կհրատարակվի Հովհ. Չեքիջյանին նվիրված գիրք-ալբոմ, կստեղծվի «Հայաստանի պետական երիտասարդական նվագախումբ» ՊՈԱԿ-ը

ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել «Իմ Հայաստան» համահայկական փառատոնի 2014թ. ծրագրին և միջոցառումների ցանկին, սահմանել, որ ՀՀ սփյուռքի նախարարությունը փառատոնի ծրագրի իրականացման համակարգող մարմինն է: Ակնկալվում է, որ որոշման ընդունումը կնպաստի մշակույթի ոլորտում համահայկական մասնագիտական ներուժի հայտնաբերմանն ու համախմբմանը, սփյուռքի ուծացման և լեզվամշակութային ինքնության կորստի դեմ պայքարին:
Պետական մրցանակների դափնեկիր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Հովհաննես Չեքիջյանին նվիրված գիրք-ալբոմի հրատարակման, «Դվին» հնավայրի պեղումների և պեղավայրի ամրակցման աշխատանքի իրականացման, ժամանակակից հայ մուլտիպլիկացիայի զարգացմանն աջակցելու նպատակով կառավարությունը հատկացրել է մոտ 50 մլն դրամ:
Գործադիրը որոշել է ստեղծել «Հայաստանի պետական երիտասարդական նվագախումբ» ՊՈԱԿ, սահմանել, որ դրա նպատակներն են երաժշտարվեստի բնագավառում հասարակության հոգևոր պահանջների ձևավորումն ու բավարարումը, ազգային երաժշտական-կատարողական արվեստի ավանդույթների պահպանումն ու զարգացումը, դասական և ժամանակակից լավագույն երաժշտական ստեղծագործությունների կատարումը: ՊՈԱԿ-ին թույլատրվել է նաև իրականացնել հետևյալ ձեռնարկատիրական գործունեության տեսակները` երաժշտական ստեղծագործությունների կլավիրների, պարտիտուրների ստեղծում և իրացում, հրատարակչական գործ: Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ուսանողների նախաձեռնությամբ 2005թ. ստեղծված նվագախումբը անցած տարիների ընթացքում ապացուցել է իր կենսունակությունը և բարձրարվեստ համերգներով մեծ ճանաչում ձեռք բերել:
ՀՀ կառավարությունը սահմանել է հանրակրթության ոլորտում իրականացվող կրթական բնույթի առարկայական մրցույթների, մրցաշարերի, օլիմպիադաների չափորոշիչները և այդ միջոցառումները ճանաչելու և երաշխավորելու կարգը: «Ավելացված արժեքի հարկի մասին» օրենքի համաձայն այդ չափորոշիչներն ու կարգը կարող են ԱԱՀ-ից ազատման հիմք հանդիսանալ:

Արտոնագիր է տրվել Հայկական ատոմային էլեկտրակայանին
ՀՀ քաղաքացիները Մոլդովա կայցելեն առանց մուտքի վիզայի

Կառավարության որոշմամբ վտանգավոր թափոնների վերամշակման, վնասազերծման, պահպանման, փոխադրման և տեղադրման արտոնագիր է տրվել «Հայկական ատոմային էլեկտրակայան» ՓԲԸ-ին: Մեկ այլ որոշմամբ ատոմային էներգետիկայի բնագավառում արտոնագրի տրամադրման գործընթացը կենտրոնացվել է մեկ մարմնում` ՀՀ ԿԱ միջուկային անվտանգության կարգավորման պետական կոմիտեում:
Գործադիրը համաձայնություն է տվել Հայաստանի Հանրապետության և Մոլդովայի Հանրապետության կառավարությունների միջև քաղաքացիների առանց մուտքի վիզայի այցելության համաձայնագրի կնքման առաջարկությանը:

  Հանքային արդյունաբերությունը Հայաստանի տնտեսության գլխավոր հատվածն է և այն կազմում է երկրի արտահանման ծավալի կեսից ավելին: Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործում են տասից ավելի հանքեր, որոնք շահագործման են ենթարկվում օտարերկրյա ընկերությունների կողմից:

Հայաստանը մոլիբդենի հիմնական խոշոր արտադրողներից մեկն է։ Զանգեզուրի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը մոլիբդենի խոշոր պաշարներ ունի, որոնք կենտրոնացած են Քաջարանի հանքավայրում։ Մոլիբդենից բացի Հայաստանը ունի պղնձի և ոսկու զգալի պաշարներ; կապարի, արծաթի և ցինկի փոքր հանքավայրեր; ինչպես նաև արդյունաբերական օգտակար հանածոների հանքավայրեր:

archive2.ankakh.com-ի հետ զրույցում հանքաբան Զավեն Ստեփանյանը նշեց, որ հանքարդյունաբերության ոլորտը լուրջ խնդիրների առջեւ է կանգնած մեր երկրում: Հայաստանը հիմնականում արտահանում է անմշակ հումք, ինչը չի կարող այդ ոլորտի զարգացում դիտարկել: Հայաստանի ընդերքն այսօր անխնա շահագործվում է՝ հանգեցնելով մի շարք լուրջ բնապապահպանական խնդիրների: Հնարավոր բոլոր բնապահպանական վնասները գրեթե ուշադրության չեն արժանանում պատկան մարմինների կողմից: Մի քանի տասնյակ կազմակերպություններ, երիտասարդական նախաձեռնություններ և հազարավոր բնապահպաններ իրենց բողոքի ձայնն են բարձրացնում, սակայն նկատելի արդյունք չկա:

Հանքարդյունաբերության ոլորտը վերահսկվում է մի քանի օլիգարխների կողմից, որոնք հսկայական եկամուտ են ստանում, սակայն պետբյուջե է գնում շատ չնչին տոկոսը: Հայաստանի Հանրապետության վերջին տարիներին տնտեսական տարեկան աճի հիմնական խթանը հանքարդյունաբերությունն է, որը էական դրական ազդեցություն չի կարող ունենալ ՀՀ հասարակ քաղաքացիների աղքատության մակարդակի նվազման գործում, քանի որ հանքարդյունաբերությունից միայն շահում են որոշ անհատներ:

Նման անխնա կերպով ընդերքի շահագործումն առաջիկա տարիներին մեր պետությանը կկանգնեցնի բավականին մեծ էկոլոգիական խնդիրների առաջ, սակայն իշխանությունները համառորեն չեն ուզում տեսնել հնարավոր այն բոլոր վտանգները, որոնք արդեն իսկ առկա են:

Հանքաբանի խոսքով Արևմտյան Հայաստանի Վանա լճում հայտնաբերվել են ուրանի հսկայական հանքեր, սակայն մեր հանրապետությունում  անուշադրության է մատնված այդ հարցը: Բացի այդ հանքային ռեսուրսների պետական կադաստրում գրանցված են 115 լրացուցիչ նոր հայտնագործած տարբեր հանքավայրեր։ Հանքաքարն իրենից ներկայացնում է հանքային հումք, որը պարունակում է բավարար քանակությամբ մետաղներ՝ դրանց արդյունահանման և պիտանի արտադրանքի վերամշակման համար: Վերջինս կարող է մեր երկրի զարգացման վրա նշանակալի ազդեցություն գործել:

Անժելա ՇԱՀՈՒՄՅԱՆ

Անկախ

     Հանքային արդյունաբերությունը Հայաստանի տնտեսության գլխավոր հատվածն է և այն կազմում է երկրի արտահանման ծավալի կեսից ավելին: Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործում են տասից ավելի հանքեր, որոնք շահագործման են ենթարկվում օտարերկրյա ընկերությունների կողմից:

Հայաստանը մոլիբդենի հիմնական խոշոր արտադրողներից մեկն է։ Զանգեզուրի պղնձա-մոլիբդենային կոմբինատը մոլիբդենի խոշոր պաշարներ ունի, որոնք կենտրոնացած են Քաջարանի հանքավայրում։ Մոլիբդենից բացի Հայաստանը ունի պղնձի և ոսկու զգալի պաշարներ; կապարի, արծաթի և ցինկի փոքր հանքավայրեր; ինչպես նաև արդյունաբերական օգտակար հանածոների հանքավայրեր:

archive2.ankakh.com-ի հետ զրույցում հանքաբան Զավեն Ստեփանյանը նշեց, որ հանքարդյունաբերության ոլորտը լուրջ խնդիրների առջեւ է կանգնած մեր երկրում: Հայաստանը հիմնականում արտահանում է անմշակ հումք, ինչը չի կարող այդ ոլորտի զարգացում դիտարկել: Հայաստանի ընդերքն այսօր անխնա շահագործվում է՝ հանգեցնելով մի շարք լուրջ բնապապահպանական խնդիրների: Հնարավոր բոլոր բնապահպանական վնասները գրեթե ուշադրության չեն արժանանում պատկան մարմինների կողմից: Մի քանի տասնյակ կազմակերպություններ, երիտասարդական նախաձեռնություններ և հազարավոր բնապահպաններ իրենց բողոքի ձայնն են բարձրացնում, սակայն նկատելի արդյունք չկա:

Հանքարդյունաբերության ոլորտը վերահսկվում է մի քանի օլիգարխների կողմից, որոնք հսկայական եկամուտ են ստանում, սակայն պետբյուջե է գնում շատ չնչին տոկոսը: Հայաստանի Հանրապետության վերջին տարիներին տնտեսական տարեկան աճի հիմնական խթանը հանքարդյունաբերությունն է, որը էական դրական ազդեցություն չի կարող ունենալ ՀՀ հասարակ քաղաքացիների աղքատության մակարդակի նվազման գործում, քանի որ հանքարդյունաբերությունից միայն շահում են որոշ անհատներ:

Նման անխնա կերպով ընդերքի շահագործումն առաջիկա տարիներին մեր պետությանը կկանգնեցնի բավականին մեծ էկոլոգիական խնդիրների առաջ, սակայն իշխանությունները համառորեն չեն ուզում տեսնել հնարավոր այն բոլոր վտանգները, որոնք արդեն իսկ առկա են:

Հանքաբանի խոսքով Արևմտյան Հայաստանի Վանա լճում հայտնաբերվել են ուրանի հսկայական հանքեր, սակայն մեր հանրապետությունում  անուշադրության է մատնված այդ հարցը: Բացի այդ հանքային ռեսուրսների պետական կադաստրում գրանցված են 115 լրացուցիչ նոր հայտնագործած տարբեր հանքավայրեր։ Հանքաքարն իրենից ներկայացնում է հանքային հումք, որը պարունակում է բավարար քանակությամբ մետաղներ՝ դրանց արդյունահանման և պիտանի արտադրանքի վերամշակման համար: Վերջինս կարող է մեր երկրի զարգացման վրա նշանակալի ազդեցություն գործել:

Անժելա ՇԱՀՈՒՄՅԱՆ

Անկախ

Մարտի 5-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 7,100,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 414.54 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 414.3 դրամ:

Գյուղատնտեսության ոլորտում արձանագրված առաջընթացում կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական խորհրդատվության համակարգի գործունեությունը, որն անցկացվում է Գյուղատնտեսության աջակցության հանրապետական և մարզային կենրոնների կողմից: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ Գառնիկ Պետրոսյանը:

Նախարարի տեղակալը խոստովանեց, որ այս ոլորտում իրենց չի հաջողվել լուրջ հաջողություններ գրանցել. խորհրդատվությունը միշտ չէ, որ կատարվում է բարձր մակադակով:

Գառնիկ Պետրոսյանը նշեց, որ Գյուղատնտեսության ոլորտի ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ առավել կարևոր  և արդիական են բույսերի պաշտպանության և անասնաբուժության ոլորտի խնդիրները: Հիմնական շեշտադրումները հենց այս ոլորտների վրա են արվել: Նախարարությունը կաևորում է նաև գիտության նվաճումների, նոր տեխնոլոգիաների ներդրումը գյուղատնտեսության ոլորոտւմ:

“Գեղարքունիքի և Շիրակի մարզերում այս տարի կիրականացվեն վաղահաս լոլիկի մշակության և բարձր բերքավության ապահովման ծրագրեր: Մեր նպատակն է` որքան հնարավոր է ընդլայնել աշխարհագրությունը և հանրապետության բարձրադիր վայրերում ևս մշակել բնակչության համար կարևոր մթերքներ: Մենք նաև շատ կարևորում ենք կատոֆիլի և լոիլկի ցեց վնասատուների դեմ պայքարի միջոցառումների կազմակերպումը: Այս ուղղությամբ լուրջ աշխատանքներ են իրականացվել: Մենք պատրաստվում ենք ձեռք բերել խեռոմոնային թակարդներ, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի ճշգրիտ որոշել վնասատուի զարգացման փուլերը, մասնավորապես այն փուլը, որում ավելի խոցելի է վնասատուն և, որի դեպքում շատ ավելի արդյունավետ կլինեն պայքարի միջոցառումների իրականացումը: Մենք կարևորում ենք նաև պայքարի կենսաբանական միջոցառումների ներդրումը: Վնասատուների դեմ պայքարի գործում մեք համագործակցություն ենք սկսել Կենդանաբանության ինստիտուտի հետ: Առաջին անգամ այս տարի մենք ջերմատան պայմաններում կփորձենք գնահատել գիշատիչ տրեխոգրամա կոչվող միջատի արդյունավետությունը` նրան օգտագործելով կարտոֆիլի և լոլիկի ցեցի դեմ պայքարում”,- ասաց Գառնիկ Պետրոսյանը:

 Անկախ

Մինչև մարտի 20-ը խաղող և պտուղ-բանջարեղեն վերամշակող կազմակերպությունները կներկայացնեն այն ծավալները, որոնք այս տարի արդեն պատրաստ են մթերման: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ տեղեկացրեց ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ Ռոբերտ Մակարյանը:

Նախարարի տեղակալը կարևորեց դեռ անցյալ տարի հիմնադրված «Պտուղ-բանջարեղեն վերամշակողների և հյութ արտադրողների միության» ստեղծումը, որը, ըստ նրա, ակտիվ աշխատում է:

«Եթե նախկինում պայմանագրերը կնքվում էին գործարանների և գյուղացիների միջև` որպես տնտեսվարող սուբյեկտների, ապա հիմա այս հարցին իրենց աջակցությունն են ցուցաբերում մարզպետարանները: Մարզպետարանները պարաստակամությունն են հայտնել տարածքներ տրամադրել, որպեսզի գործարանների ներկայացուցիչները գյուղացիների հետ կնքեն պայմանագրեր»,- ասաց Ռոբերտ Մակարյանը` հավելելով, որ շատ կարևոր է իրացաման գործընթացը ժամանակին կազմակերպել:

Հաջորդ կարևոր ուղղությունը ըստ նախարարի տեղակալի` արտահանման գործընթացն է: 2013-ին 64 500 տոննա տուղ-բանջարեղեն է արտահանվել հանրապետությունից, ինչն ավելի քան երկու անգամ գերազանցեց նախորդ տարվա ծավալները: Օպերատիվ տվյալներով`այս տարի հանրապետությունից արտահանվել է 7500  տոննա պտուղ-բանջարեղեն, որը նախորդ տարվա ցուցանիշը գերազանցել է երեք անգամ:

Պտուղ-բանջարեղենի իրացման մյուս օղակը, որը Գյուղնախարարությունը իրականացնում է դեռևս 2011-ից, Երևանում գյուղատնտեսական մթերքների տոնավաճառների կամակերպումն է:

«Երկու տոնավաճառները հունիս ամսից կսկեն գործել: Քաղաքապետարանի հետ քննարկվում է նաև մյուս վարչական շրջաններում ևս տոնավաճառներ կազմակերպելու հարցը: Եթե լինի պահանջարկ, մյուս վարչական շրջաններում էլ կկազմակերպվեն»,- ասաց գյուղփոխնախարարը:

Անդրադառնալով անասնաբուժահամաճարակային վիճակին` Ռոբերտ Մակարյանը նշեց, որ պետպատվերի շրջանակներում իրականացվել են բուժիչ և կանխարգելիչ միջոցառումներ տասը հիվանդությունների գծով: Պատվաստանյութերի հիմնական մասն արդեն ներկրված է հանրապետություն և առաջիկա օրերին պատվաստումները կսկեն իրականացվել:

«Այժմ պայմանագրեր են կնքված 630 անասնաբույժների հետ այդ ծառայությունները մեր համայնքներում մատուցելու համար»,- ասաց նախարարի տեղակալը:

 Անկախ

2013 թվականի գյուղատնտեսական տարին ամփոփվեց` զգալի աճ արձանագրելով գյուղատնտեսական մթերքների արտադրության բոլոր տեսակների գծով: Ավելացել են համախառն բերքի ծավալները, բուսաբուծության ոլորտում աճը կազմել է 6.6 %: Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ցանքատարածությունները տարեվերջյան հաշվարկներով կազմել են 318 060 հա, ինչը նախորդ տարվա մակարդակը` 304 207 հա-ը գերազանցում է շուրջ 14 հազար հա-ով: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ Սամվել Գալստյանը:

Նախարարի տեղակալի խոսքով` վերջին երեք տարիներին ցանքատարածություններն ավելացել են շուրջ 35 000 հա-ով: Նախորդ տարեվերջին ցանքատարածությունները կազմել են 318 060 հա: 2014-ի գյուղատնտեսական տարվա համար կառավարության կողմից ընդունված որոշման համաձայն` հողօգտագործողներին մատուցվող գարնանացանի համար անհրաժեշտ սերմացուների մատակարարման աշխատանքներ են իրականացվել, որով նախատեսված է 2510 տոննա գարնանացան մշակաբույսերի սերմացուներ ներկրել:

«Սերմացուների ներկրման աշխատանքներն արդեն սկսվել են, Արագածոտնի մարզային պահեստարան է դատարկվել 60 տոննա գարու և 40 տոննա կորնգանի սերմացու, Սյունիքի մարզային պահեստարան` 58.7 տոննա գարու սերմացու, Գեղարքունիքի մարզային պահեստարան` 60 տոննա գարու սերմացու: Գարնանացանի աշխատանքների կազմակերպման համար առաջին անգամ ազոտական պարարտանյութի հետ միասին հանրապետություն կներկրվեն ֆոսֆորական և կալիումական պարարտանյութեր: Նախատեսված է 31 281 տոննա ազոտական պարարտանյութի, 2647 տոննա ֆոսֆորական և 1668 տոննա կալիումական պարարտանյութի ներկրում: Մեկ 50 կիլոգրամանոց ազոտական պարարտանյութի պարկը համայնքներում հողօգտագործողներին կհատկացվի 6000 դրամով, նույն քաշի ֆոսֆորական և կալիումական պարարտանյութերը` 7000 դրամով: Արարատի և Արմավիրի մարզերն արդեն ստացել են 627 տոննա ազոտական պարարտանյութ:  Այսօրվանից սկսվել է 17 մլն 641 հազար լիտր դիզելային վառելանյութի մատակարարման աշխատանքները»,- ասաց Սամվել Գալստյանը` զգուշացնելով հողօգտագործողներին, որ պարարտանյութ, սերմացու և դիզելային վառելանյութ վերջիններիս կմատակարարվի միայն նախապես վճարումներ կատարելու պայմանով:

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի մասնակցությամբ Երևանում տեղի է ունեցել Հայրենական ապրանքարտադրողների միության 6-րդ համագումարը:

Ողջունելով համագումարի մասնակիցներին՝ վարչապետը նշել է, որ մինչ այս բազմաթիվ հանդիպումներ են տեղի ունեցել միության ներկայացուցիչների հետ, քննարկվել տարբեր հարցեր:
Այդ համատեքստում, Տիգրան Սարգսյանը մանրամասներ է ներկայացրել Հայաստանի՝ Մաքսային միությանն անդամակցելու ուղղությամբ իրականացվող աշխատանքների վերաբերյալ: Կառավարության ղեկավարի խոսքով՝ ստեղծված աշխատանքային խմբերի գործունեությունը առաջ է ընթանում բավականին արդյունավետ, չկան հարցեր, որոնց շուրջ հայկական կողմը համաձայնության չի եկել ՄՄ անդամ երկրների գործընկերների հետ:
Այնուհետև վարչապետը ներկայացրել է մեր երկրի համար զգայուն համարվող ապրանքատեսակների խմբերը, որոնց մաքսատուրքերի հարցում բանակցությունները շարունակվում են: «Մենք պետք է մեր գործընկերների հետ գանք համաձայնության, թե ինչ փուլերով և ինչ ժամանակահատվածում ենք փոփոխելու մաքսատուրքերը: Կան ապրանքներ, որոնք ունեն էական նշանակություն մեզ համար:
Առաջին խումբը վերաբերում է հումքի տեսակներին, որոնք ներմուծվում են երրորդ երկրներից: Պետք է ուշադիր լինել դրանք գնահատելիս, որպեսզի արտադրողների համար ինքնարժեքի բարձրացում տեղի չունենա:
Ապրանքների երկրորդ խումբն անմիջականորեն հանդիսանում են սպառման առարկա, որոնք կարող են հարվածել մեր քաղաքացու գրպանին: Այստեղ պետք է զգուշավոր քաղաքականություն վարենք և բանակցելով գանք այնպիսի տարբերակների, որոնք ընդունելի կլինեն և մեր տնտեսության համար բարդություններ չեն ստեղծի:
Երրորդ խումբն առնչվում է ժամանակակից տեխնիկային, ավտոմեքենաներին»,– ասել է Տիգրան Սարգսյանը:
Միաժամանակ, արդեն իսկ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել, թե մեր երկրի արտադրողների համար ինչպես են կիրառվելու տեխնիկական կանոնները: Դրանք նույնականացնելու նպատակով իրականացվելու են բարեփոխումներ, և այս առումով Հայաստանի համար նախատեսվելու է սահուն մեխանիզմ:
Միասնական կանոններ պետք է ներդրվեն նաև ֆիտոսանիտարիայի բնագավառում, որպեսզի ՀՀ-ում արտադրվող ապրանքները համապատասխանեն ՄՄ կանոններին և չափանիշներին:
Տիգրան Սարգսյանը ևս մեկ անգամ ընդգծել է, որ ՄՄ-ին անդամակցելու Հայաստանի իշխանությունների որոշումը կշռադատված է և ճիշտ, քանի որ մեր երկրի հիմնական շուկաներն այսօր գտնվում են ՄՄ-ի տարածքում:
«Մենք պետք է ակտիվ արդյունաբերական քաղաքականության միջոցով նպաստենք ձեռնարկությունների հզորությունների ավելացմանը, որպեսզի վերջիններս սկսեն ակտիվորեն աշխատել 170 միլիոնանոց շուկայում»,- նշել է վարչապետը:
Կառավարության ղեկավարը կարևորել է ՄՄ-ին անդամակցության բանակցային գործընթացի ընթացքում երկխոսությունը Հայրենական ապրանքարտադրողների միության հետ, որպեսզի հայրենական արտադրողներն ամբողջությամբ իրազեկ լինեն հնարավոր փոփոխություններին:
Տիգրան Սարգսյանը միության անդամներին մաղթել է բեղմնավոր աշխատանք և կաևորել կառավարության հետ համագործակցությունը:
Անկախ

Եկամուտների որոշակի մակարդակն ապահովագրում է երկիրը միգրացիայի բացասական հաշվեկշռից: Զուտ միգրացիայի ծավալը հաշվարկվում է երկիր ժամանողների և երկրից մեկնողների հոսքերի հիման վրա: Համաձայն ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության միգրացիոն պետական ծառայության տվյալների` երկրում զուտ ժամանումների թվաքանակը բացասական մնացորդ ունի և 2013-ի դրությամբ կազմել է -31.22: Տնտեսական զարգացման ժամանակագրությունը ցույց է տալիս, որ մինչ ճգնաժամային հատվածում (մինչև 2008-ը), աճող տնտեսությունը նպաստեց արտագաղթի տեմպերի կրճատմանը: Այդ միտումը փոխվեց, երբ համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի ալիքը հասավ նաև Հայաստանի տնտեսություն: Համաշխարհային բանկի գնահատականների համաձայն` Հայաստանը գտնվում է արտագաղթի ամենաբարձր մակարդակն ունեցող երկրների շարքում. զուտ միգրացիայի միջին տարեկան հոսքը 2008-2012-ին Հայաստանի բնակչության -3.2 % է կազմում: Մի շարք ուսումնասիրություններ ու հարցումներ ցույց են տալիս, որ միգրացիայի դրդապատճառները ևս ժամանակի ընթացքում փոխվել են: Չնայած նրան, որ գործազրկությունը շարունակում է մնալ արտագաղթի հիմնական դրդապատճառը, երկիրը լքելու որոշման հարցում էական նշանակություն ունեն նաև այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են աշխարհաքաղաքական սպառնալիքները, սոցիալական անարդարությունը, երկրի կառավարման նկատմամբ բացասական վերաբերմունքը և զարգացման անորոշությունը: Այս մասին նշված է «Ի-Վի Քոնսալթինգ» ընկերության և «Տնտեսություն և արժեքներ» հետազոտական կենտրոնի կողմից պատրաստված «2013-2014 թթ. Հայաստանի ազգային մրցունակության զեկույցում»:

Նույն զեկույցի համաձայն` համաշխարհային միգրացիայի հոսքերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ բարձր եկամուտներ ունեցող երկրներում առավել քիչ կարելի է հանդիպել միգրացիայի բացասական հաշվեկշռի: Մասնավորապես մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ի 20 000 ԱՄՆ դոլար և ավելի բարձր մակարդակ ունեցող երկրներից ընդամենը 13 % ունեն բացասական միգրացիոն հոսքեր: Հայաստանին համադրելի մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի մակարդակ ունեցող մի շարք երկրներ ունեն միգրացիայի բավականին մեծ դրական հաշվեկշիռ:

Երբ գործազրկության մակարդակը որոշակի սահմանից ներքև է, գործազրկության և միգրացիայի մակարդակների միջև անմիջական կապ գոյություն չունի: Միևնույն ժամանակ 13-14 %-ից բարձր գործազրկության մակարդակ ունեցող երկրներից շատերում միգրացիայի բացասական մնացորդի հստակ միտում է նկատվում:

Երկգործոն վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ այն դեպքում, երբ երկիրն անցնում է մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի 10 000 ԱՄՆ դոլար և գործազրկության 6 % շեմերը, ապա հավանականությունը, որ այն կունենա զուտ միգրացիայի բացասական հաշվեկշիռ, ընդամենը 10 % է:

ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի տվյալներով` Հայաստանը ծերացող բնակչություն ունեցող երկրների շարքին է պատկանում, երկրի ժողովրդագրությունը փոխվում է տարիքային կառուցվածքով: Կանխատեսումների համաձայն` երկարաժամկետ հատվածում աշխատանքային տարիքի (15-46), բնակչությունը կնվազի` այժմյան 68-69 %-ից 2100 թվականին հասնելով 57 %-ի: Սա լուրջ ժողովրդագրական փոփոխություն է, որն էական ազդեցություն կունենա երկրի ախատուժի վրա: Մոդելում աշխատանքային տարիքի բնակչության մասնաբաժինը 2020 թվականին ընդունված է 65.3 %:

Հայաստանի բնակչության արագընթաց ծերացումը հիմնականում պայմանավորված է միջին տարիքի բնակչության արտագաղթով: Ինչպես այլ ծերացող ազգերի դեպքում, Հայաստանում ևս գրանցել է զուտ վերարտադրության մակարդակի նվազման և կյանքի տևողության ավելացման կայուն միտում: Այսպիսով, Հայաստանում ծերացումն արագանում է միգրացիայի մասնավորապես միգրանտների շրջանում միջին տարիքի բնակչության գերակշռության պատճառով:

Կանխատեսումերի համաձայն` գալիք տասը տարիների ընթացքում տնտեսական ակտիվության մակարդակը կմնա ներկայիս 66 % գնահատված մակարդակին: Տնտեսական ակտիվության կայուն մակարդակի պարագայում, սակայն, աշխատուժի թվաքանակը բացարձակ արտահայտությամբ կնվազի` աշխատանքային տարիքի բնակչության նվազմանը զուգընթաց:

Անկախ

Մարտի 4-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 6,100,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 414.09 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 414.1 դրամ:

Անկախ

“Հայ ձկնարտադրողների և ձկնարտահանողների միասնություն” ՀԿ նախագահ Արթուր Աթոյանը և միության անդամ Հայկազ Զեյնալյանն ասյօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նշեցին, որ ՀՀ կառավարության կողմից մշակված ձկնաբույծների երկարամյա տնտեսական նոր քաղաքականությունը կարող է ձկնարտադրող փոքր ընկերություններին վերացման պատճառ դառնալ:

“Գործադիրի կողմից նոր պահանջներ են ներկայացվել ձկնարտադրողներին, ինչը բարդացնում է նրանց աշխատանքը: Խոսքը վերաբերում է ոլորտի լիցենզավորմանը, ջրերի 75 %-ի կրճատմանը, ջրի վարձի թանկացմանը, և էլի կան պահանջներ, որոնք դեռ չեն հրապարակվել”,-ասաց Արթուր Աթոյանը:

“Հայ ձկնարտադրողների և ձկնարտահանողների միասնություն” ՀԿ-ն առաջարկում է կառավարությանը ժամանակ հատկացնել, որպեսզի ձկնարտադրողը կարողանա իր տնտեսությունը հարմարեցնել նոր պահանջներին։

Արթուր Աթոյանի խոսքով` կառավարության կողմից ներկայացված այդ պարտադիր միջոցառումները փոքր արտադրողները չեն կարողանա իրականացնել, իսկ խոշորներն ավելի բարդ խնդիրների առաջ կկանգնեն։ Անհրաժեշտ է ստեղծել համապատասխան աշխատանքային խումբ, որը կքննարկի այդ հարցերը:

“Մաքսային Միությանն անդամակցությունից հետո ձկնարտադրողները, իհարկե, ավելի հեշտությամբ կկարողանան արտահանում իրականացնել, չնայած,  դա բոլոր ձկնարտադրողներին չի վերաբերում”,- ասաց Արթուր Աթոյանը:

“Հայ ձկնարտադրողների և ձկնարտահանողների միասնություն”ՀԿ անդամ Հայկազ Զեյնալյանը ևս համակարծիք է, որ կառավարության այդ քաղաքականությունը տանելու է հատկապես մանր տնտեսությունների կործանմանը:

“Ժամանակն է ճիշտ մոտեցում ցուցաբերել ձկնարտադրողների նկատմամբ: Չպետք է անտեսել այն, որ Արարատյան դաշտը խիստ ջրի կարիք ունի, իսկ ձուկն էլ կարող է միայն ջրում ապրել”,-ասաց Հայկազ Զեյնալյանը` համոզմունք հայտնելով, որ ձկնարտադրությամբ զբաղվող խոշոր տնտեսություններն այդ քաղաքականությունից չտուժելու ելքը կգտնեն նույնիսկ առանց վճարներ անելու, և կառավարության վարած քաղաքականությունը, միանշանակ, փոքր տնտեսություններին կվնասի։

Անկախ

Այսօր Հայաստանի ազգային մրցունակության 2013-2014թթ. զեկույցին ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի ելույթից հետո, “Ժառանգություն” կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանը ևս ելույթ ունեցավ: Նա նշեց, որ զեկույցը արմատական փոփոխությունների պահանջ է ներկայացնում, մինչդեռ վարչապետը 2008 թվականից խոստանում է նման փոփոխություններ, որոնք դեռ չկան։

“Ես լավ հիշում եմ, որ վարչապետը 2008 թվականի ամանորյա ուղերձի ժամանակ այս մասին խոսեց, բայց մինչև հիմա փոփոխությունների ուղղությամբ քայլեր չեն արվել: Եվ հետո, պարո՛ն վարչապետ, մեր երկիրը ոչ թե ծերացող է, այլ՝ արտագաթող”,- ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը` նկատելով, որ խնդիրը կառավարման մեջ է, լուծումները, որոնք տրվում են, ավելի շուտ անհամաձայնության մեծ դաշտ են ստեղծում:

“Ես երեք անգամ առիթ եմ ունեցել այս մասին ասելու: Ես ասում էի, որ ավելի լավ է ես սխալվեմ, քան վարչապետը, ցավոք, ես երեք անգամ ճիշտ էլ ճիշտ եմ եղել”,-ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը։

“Ժառանգության” փոխնախագահն անդրադարձավ զեկույցում կրթական խնդիրն` նշելով, որ այսօր կուսակցություններն այնպես են մտել կրթական համակարգ, որ դա էլ է խաթարվել:

“Ինչպե՞ս կարող ենք որակյալ կրթություն ունենալ, երբ ուսուցիչը կատարում է շատ ֆունկցիաներ, որոնք չպետք է անի”,- ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը։

Նա նշեց, որ մի հարցում Տիգրան Սարգսյանի տեսակետը համընկնում է իր տեսակետին: Խոսքը մրցակցային դաշտին է վերաբերում: Արմեն Մարտիրոսյանը զեկույցը համարեց հեղափոխական` հիմք ընդունելով զեկույցում նշված արմատական փոփոխությունները։

Անկախ

Այսօր “Ի-Վի Քոնսալինգ”ընկերությունը և “Տնտեսություն և արժեքներ” հետազոտական կենտրոնի կողմից հրատարակված 2013-2014 Հայաստանի ազգային մրցունակության հինգերոդ զեկույցի ներկայացման ժամանակ ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը հայտարարեց, որ Հայաստանում տնտեսական աճի թիվ մեկ առանջնահերթությունը արդար, հավասար մրցակցային միջավայրի ձևավորումն է, որն իրենց չի հաջողվել ստեղծել:

Վարչապետի խոսքով` սա ամենակարևոր խնդիրն է և կառավարության համար մեկ առաջնահերթությունը:

“Եթե մենք կարողանանք այս ոլորտում էական առաջընթաց արձանագրել, ապա կարող ենք ասել, որ հիմնական առաքելությունն իրականացրել ենք, հակառակ դեպքում պետք է ասել, որ կառավարության ծրագիրը ձախողվել է”,- ասաց Տիգրան Սարգսյանը:

Երկրորդ կարևորագույն խնդիրը ըստ վարչապետի` ֆինանսական միջոցների արդունավետ վերաբաշխումն է Հայաստանում։ Այդ վերաբաշխման արդյունքում կարևոր խնդիր կլուծվի, խոսքը փոքր և միջին ձեռնարկությունների մասին է: “Քաղաքացիական հասարակությունը չի կարող ձևավորվել առանց միջին խավի: Առանց միջին խավի ձևավորման դեմոկրատական հասարակութուն չի կարող ձևավորել, իսկ շուկայական տնտեսությունն առանց դեմոկրատական հասարակության  չի կարող ձևավորվել”,- ասաց Տիգրան Սարգսյանը։
Երրորդ կարևոր խնդիրը վարչապետը համարեց ինտելեկտուալ կարողությունների բացահայտումը` նշելով, որ կարիք կա բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների։ Եթե այս դաշտը զարգանա, ըստ վարչապետի, չենք ունենա մասնագետների արատագաղթ։

“Մենք կարիք ունենք բարձր որակավորման մասնագետների, առանց այդ մասնագետների տնտեսական բարեփոխումներ չենք կարողանան իրականացնել: Մենք պետք է կարողանանք ճիշտ բացահայտել այն ոլորտները, որտեղ կա ներուժ: Մեր կողմից արդեն իսկ բացահայտվել են պետության կողմից գերակա ճանաչված 11 ուղղություններ: Մեզ չափազանց ոգևորում է, օրինկ, դեղոգործության ոլորտը, որտեղ արտահանման ծավալներն արդեն հասել են 30 %-ի”,- ասաց Տիգրան Սարգսյանը:

Երկրորդ ուղղութունը, որտեղ զգալի արդյունք է գրանցվել վարչապետի խոսքով` պետության և մասնավոր հատվածի համագործակցությունն է ՏՏ ոլոտում:

“Այսօր մենք գտնվում ենք ՏՏ ոլորտի որակական զարգացման մի նոր փուլում”,- ասաց Տիգրան Սարգսյանը:

Անկախ

Այսօր  ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանը խորհրդակցության էր  հրավիրել ոլորտի  ճանաչված գիտնականների և մասնագետների՝ քննարկելու օրախնդիր մի հարց՝ 2007-2015 թվականների համար  նախատեսված տավարաբուծության զարգացման ծրագրի շարունակելիության նպատակահարմարությունը:

            Նախարարի հանձնարարությամբ նախարարության աուդիտի  բաժինը ներկայացրեց համապատասխան ուսումնասիրություն՝  տարաժամկետ վճարման պայմանով տոհմային երինջների ձեռքբերման համար կնքված պայմանագրային պարտավորությունների կատարման մասին։

Նշվեց, որ ծրագրի  շրջանակներում հանրապետություն ներկրված 1811 գլուխ տոհմային երինջները տարաժամկետ վճարման պայմանով հատկացվել են 60-ից ավելի տնտեսվարող սուբյեկտների, որոնց մեծ մասը սահմանված ժամկետներում կատարել է պայմանագրային վճարումները։ Սակայն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ տոհմային բազայի բարելավման ուղղությամբ կատարվող ծրագրային աշխատանքներն շարունակում են արժանանալ տարաբնույթ, երբեմն ծայրահեղության հասնող մեկնաբանությունների, խորհրդակցության մասնակիցներն առանձին-առանձին ներկայացրին իրենց հիմնավորումներն ու առաջարկությունները խնդրո առարկայի մասին։

Շահագրգիռ քննարկման ընթացքում նրանք միակարծիք էին՝ ծրագիրը օգտակար է, այն մեծ արդյունքներ է ենթադրում և անպայման պետք է շարունակություն ունենա, միաժամանակ նշելով  այն անհրաժեշտ պայմանները, որոնք կնպաստեն ծրագրի իրականացմանն ու արդյունավետությանը:

Ելնելով  արտահայտված կարծիքներից և  առաջարկներից նախարարը հանձնարարեց՝

§  Ստեղծել հատուկ հանձնաժողով  բարձր մթերատու կենդանիների  ներկրման ողջ գործընթացը  վերահսկելու համար։

§  Ներկրվող կենդանիների համար  ստեղծել նախնական կարանտինային պահվածքի հատուկ պահատեղեր։

§  Կտրուկ փոփոխություններ կատարել բաշխման գործընթացում։ Կենդանիները տրամադրել  միայն ընտրողաբար և այն տնտեսվարողներին, որոնք կապահովեն պահվածքի և  տոհմաբուծական աշխատանքների համապատասխան պայմաններ։

§  Հատուկ ուշադրություն դարձնել  համապատասխան կադրերի  վերապատրաստմանը։  Խորհրդատվական աշխատանքների համար  բոլոր մարզերում կազմակերպել  սեմինարներ՝ այդ աշխատանքներում ընդգրկելով ոլորտի ճանաչված գիտնականների ու մասնագետների։

§  Գույքագրում կատարել այն բոլոր տնտեսություններում, ուր ներկրված կենդանիների սերունդներ կան։  Պարզել բաշխման ենթակա նման կենդանիների գլխաքանակը հանրապետությունում և օժանդակել տնտեսվարողներին վերջիններիս  վաճառքի գործում։

 Անկախ

Մարտի 3-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 15,700,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 413.75 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 413.75 դրամ:

Անկախ

Եվրասիական տնտեսական խորհրդի կողմից ստեղծվել է աշխատանքային խումբ, որը հետևում է «ճանապարհային քարտեզով» սահմանված միջոցառումների իրականացման ընթացքին: Այս մասին ՀՀ կառավարության մամուլի կենտրոնում այսօր կայացած մամուլի ասուլիսում նշել է ՀՀ էկոնոմիկայի առաջին տեղակալ, Տեխնիկական կարգավորման հարցերով, Ծառայությունների և ներդրումների հարցերով աշխատանքային խմբերի ղեկավար Կարինե Մինասյանը: Նա տեղեկացրել է, որ օրերս կայացել է այս աշխատանքային խմբի 3-րդ նիստը, որտեղ ներկայացվել է «ճանապարհային քարտեզի» կատարողականը: «Այսօր ավելի հստակ կարելի է ասել, որ Հայաստանի Հանրապետության կողմից իրականացվել է ավելի քան 70 միջոցառում»,-նշել է Կ. Մինասյանը: Ըստ նրա`աշխատանքային խմբի նիստի ժամանակ արձանագրվել է, որ բոլոր աշխատանքները իրականացվում են սահմանված ժամկետում: Փոխնախարարը հայտնել է, որ մարտի 4-ին Աստանայում տեղի է ունենալու Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի խորհրդի նիստը:

ՀՀ արտաքին գործերի փոխնախարար, Մաքսային միությանը միանալու արձանագրությունը նախապատրաստող աշխատանքային խմբի ղեկավար Շավարշ Քոչարյանը նշել է, որ իրենք նախապատրաստելու են ՄՄ-ին և Միասնական տնտեսական տարածքին Հայաստանի Հանրապետության միանալու պայմանագիրը: «Բոլոր աշխատանքներն ավարտելուց հետո, երբ պատրաստ կլինի պայմանագիրը` կներկայացվի ՀՀ ԱԺ–ի վավերացմանը: Վավերացումից, ուժի մեջ մտնելուց հետո ՀՀ-ն կդառնա ՄՄ և Միասնական տնտեսական տարածքի անդամ»,-ասել է Շ.Քոչարյանը:

Անկախ