Կարևորը կայացրած որոշումը չէ, այլ դրա արդյունավետությունը

ԵՄ, թե Մաքսային միություն. քննարկումները չեն դադարում

Hrant-Melik-ShahnazaryanՎերլուծություններ դեռևս չեն արվել` հասկանալու համար, թե Մաքսային միության որոշման արդյունքում ինչ օգուտներ կամ վնասներ կունենա մեր երկրի տնտեսությունը կարճաժամկետ կամ երկարաժամկետ հեռանկարում, սակայն կան կանխատեսումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գոնե հասկանալու և առավել իրատեսորեն գնահատելու իրավիճակը:

Քաղաքագետ Հրանտ Մելիք Շահնազարյան

Մաքսային միությանն անդամակցելու անկյունաքարը եկեք դիտարկենք հանրապետության անվտանգության խնդիրների տեսանկյունից: ՀՀ նախագահի հնչեցրած այն բացատությունը, թե երկիրը չի կարող գտնվել անվտանգության մեկ համակարգում և միաժամանակ տնտեսաական զարգացման մեկ այլ համակարգում, կարծում եմ` լավագույնս  ցույց է տալիս այդ որոշման հիմնական պատճառը: Ընդհանրապես, քաղաքական և ժողովրդավարական զարգացման առումով Եվրոպական միության հետ ասոցացման պայմանագիրը և դրան ուղղված նախապատրաստական գործընթացները, ինչպես նաև եվրոմերձեցման քաղաքականությունը նպաստում են Հայաստանում առավել ժողովրդավարական գործընթացների իրականացմանը և դրանց առավել արագ տեմպերին: Իմ կարծիքով, ԵՄ ասոցացման պայմանագրի չստորագրման գաղափարը, այնուամենայնիվ, բացասաբար կանդրադառնա այդ գործընթացների իրականացման վրա:

Իսկ տարածշրջանային և աշխարհաքաղաքական տեսանկյունից հարակից տարածաշրջաններում ԵՄ-ն բավական սահմանափակ  է  իր հնարավորություններով: Նրանք անվտանգության ապահովման որևէ  միջոց ու հնարավորություն չունեն և հիմնականում կենտրոնացած են ԵՄ պետությունների, մասնավորապես` տնտեսական ճգնաժամերի հետևանքների հաղթահարման գործընթացների վրա: Նույնը չի կարելի ասել Ռուսաստանի Դաշնության առումով, որը  գոնե հարակից երկրներում բավական ազդեցիկ է և վճռորոշ դեր ունի քաղաքական գործընթացներում:  Եթե դիտարկենք այս տեսանկյունից, ապա Մաքսային միությանն անդամակցելը, իսկ հետագայում Եվրասիական միավորման ձևավորման գործընթացին մեր մասնակցությունը կարող են նպաստել նաև հետխորհդային տարածաշրջանում և Հարավային Կովկասում Հայաստանի քաղաքական կշռի բարձրացմանը:

Սովորաբար կանխատեսումներ անելն անշնորհակալ գործ է, ուստի ձեռնպահ կմնամ, մանավանդ որ Մաքսային միությունը, դեռևս չձևավորված կառույց  լինելով, արդեն իսկ բավական լուրջ խնդիրներ է պարունակում իր մեջ, և խոսքը առաջին հերթին վերաբերում է Բելառուսի հետ Ռուսաստանի հարաբերություններին: Այստեղ մրցակցությունը դեռևս սուր է և կարող է անգամ Մաքսային միության չկայանալու պատճառ դառնալ:

Ինչ վերաբերում է հայ-վրացական հարաբերությունների հետագա ընթացքին, ապա կարծում եմ, որ որևէ սահմանափակում չի լինի: Բոլորս էլ գիտենք, որ Վրաստանի իշխանություններն այնքան էլ ոգևորված չեն այն  հանգամանքով, որ Հայաստանը ավելի է սերտացրել իր հարաբերությունները ՌԴ-ի հետ, որին Վրաստանը դիտում է որպես հակառակորդ պետություն: Բայց մյուս կողմից կարծում եմ, որ առկա մարտահրավերները Հայաստանի համար այլ տարբերակ չեն թողնում, և այդ իրավիճակը փաստացի առկա է եղել ԽՍՀՄ փլուզման հենց առաջին օրվանից, երբ Հայաստանը տարածաշրջանում  ՌԴ-ի միակ դաշնակիցն էր:

Իհարկե,  հայ-վրացական հարաբերություններն ապագայում ևս շարունակական կլինեն: Սակայն ավելի լուրջ խոչընդոտող խնդիրներ կան, քան Հայաստանի անդամակցությունը Մաքսային միությանը: Խոսքն ադրբեջանական գործոնի ազդեցության մասին է Վրաստանի հետ, կամ տեղի հայության նկատմամբ Վրաստանի վարած քաղաքականության: Սրանք ավելի հիմնավոր պատճառներ են հայ-վրացական հարաբերությունների վատթարացման համար, քան Մաքսային միությանն անդամակցելը:

arsen xazaryan.jpg 1ՀՀ արդյունաբերողների և գործարարների (գործատուների) միության նախագահ Արսեն Ղազարյան

Իմ կարծիքով` մամուլում,  հասարակական քաղաքական գործիչների  ելույթներում ավելի շատ գերակայում է այս հարցի մշակութային կողմնորոշումը՝ ընտրել Արևմո՞ւտքը, թե՞ Արևելքը: Եթե ամփոփենք մեր պետության  և առհասարակ տնտեսության զարգացումները  այս 22 տարիներին, ապա շատ տրամաբանական է, որ արդեն հասել ենք մի էտապի, երբ ինքներս պետք է ցանկանայինք լինել Մաքսային միության անդամ, քանի որ այն բարձրացնում է մեր տնտեսական և ռազմաքաղաքական անվտանգությունը մի քանի աստիճանով:  1991-ից Հայաստանը դարձավ ԱՊՀ անդամ պետությունների լիիրավ անդամ և եղավ նրա ստեղծման ամենաակտիվ մասնակիցներից: Հետագայում զարգանալով Հայաստանը մտավ Ռազմաքաղաքական դաշինքի մեջ՝ ՀԱՊԿ-ի կազմում, և ՌԴ-ն դարձավ մեր անվտանգության երաշխիքը: Մեր արտահանման զգալի հատվածն իրականացվում է դեպի ԱՊՀ երկրներ, մասնավորապես` Ռուսաստան:

Այս տարի մենք աննախադեպ ծավալներով ծիրան ենք արտահանել ՌԴ, այժմ նույն տեմպերով շարունակվում է պտուղ-բանջարեղենի արտահանումը, իսկ կոնյակի արտահանումը վերջին երեք տարիներին  շուրջ 10 տոկոսով  աճել է և դեռ կաճի, քանի որ շուկան բավական մեծ է: Դա մի շուկա է, որտեղ մուտք գործելու համար  եվրոպական և ԱՄՆ-ի բիզնես շրջանակները մեծ ջանքեր են գործադրում: Մենք դեռևս տարիներ առաջ ԱՊՀ տարածքում ունեինք առանց մաքսատուրքի ռեժիմ: Մտնելով մեկ միասնական մաքսային համակարգի մեջ՝ մենք երաշխավորում ենք, որ մեր արտահանումները երբևիցե քաղաքական կամայականությունների պատճառով  չեն դադարեցվի:

Քանի որ մենք Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության անդամ ենք, ապա Եվրոպայից ներկրումները կշարունակվեն, իսկ ՌԴ-ն վերջինիս միացել է երկու տարի առաջ, և մեր միասնական ստանդարտները եվրոպականի հետ համահունչ են: Մուտք գործելով Մաքսային միություն` մենք սկսելու ենք ձեռք բերել հումք, զենք, զինամթերք ներքին շուկայի գներով: Կարծում եմ, որ հացազգիների և վառելիքի զգալի մասը  ևս կսկսենք ՌԴ-ից ներմուծել՝  արտահանման մեջ 30 տոկոս տնտեսելով: Հետայսու կասեցվելու է նաև գազի թանկացումը, որովհետև մենք արդեն այդ շուկայի մեջ ենք, այլ իրավական խիստ ռեժիմով: Իսկ որպես գործարար` ես հստակ տեսնում եմ, որ մեր պոտենցիալի զգալի մասն այդ շուկաներում ավելի հեշտ  է իրացվելու: Խնդիր չի լինելու դեպի Լարս, Բաթում, Փոթի հասնելու հարցում, և շարունակելու ենք այդ տարանցիկ ճանապարհից օգտվել, ինչպես և նախկինում: Եթե նույնիսկ նման որոշում կայացվի Վրաստանի կողմից, ապա դա կկասեցվի միջազգային կոնվենցիաները խախտելու պատճառով:

Ես սկզբունքորեն դեմ եմ այն տեսակետին, որ մի կառույցին անդամակցելով՝ մյուսի ուղղությամբ ճանապարհը փակվելու է: Հայաստանը կամուրջ է Արևմուտքի և Արևելքի միջև: Իմ համոզմամբ, ԵՄ-ի հետ բանակցությունները չեն դադարեցվելու, ստեղծվելու են ռեժիմներ, և Հայաստանը դառնալու է մի հարթակ, որը  կապելու է Մաքսային միությունը ԵՄ շուկայի հետ: Մենք չենք հակադրվելու և բարեփոխումներն ու ինտեգրացումները շարունակվելու են: Չպետք է հրապուրվենք ազատ առևտրի պայմանագրերով, քանի որ ցանկացած պետություն իր շուկայի շահերը պաշտպանելու համար որոշ բացառություններ  է ներկայացնում: Հիշում եմ Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանն անդամակցելու օրը Ժնևում: Երբ բացվում էին շամպայնները, Թուրքիան հանկարծ հայտարարեց, որ անդամակցում է կազմակերպությանը, սակայն առանց սահմանները բացելու:

Եվրոպայում ողջ գյուղատնտեսությունը դեռևս դոտացիաների վրա է և պահում է իր արտադրողի շահերը: Ինչպե՞ս էինք մրցելու այդ շուկայի հետ: Եվրոպական չափորոշիչները և շուկան, ՌԴ-ն և Մաքսային միությունը տարիներ հետո գալու են ներդաշնակության: Մենք միացյալ տարածք ենք, և չի կարելի մոռանալ ամեն ինչ ու այս քայլը վերագրել ազգային դավաճանության: Գուցե մենք բոլորս մեղավոր ենք, որ հասարակական գիտակցությունը չենք պատրաստել սրան: Սա մեր շահերից բխող շատ լուրջ տնտեսական և քաղաքական քայլ է:

Լ.Ն

Խոշորագույն ձեռնարկությունը պատրաստվում է զանգվածային կրճատումների

ol3001380787942«Siemens» ընկերության ղեկավարությունը որոշում է կայացրել աշխատակիցների զանգվածային կրճատումների վերաբերյալ: Ընկերության` սեփական միջոցները խնայելու ձգտումը ավելի քան 15 հազար մարդու գործազուրկ կդարձնի:

Կրճատումները նախատեսվում են հաջորդ տարվա ընթացքում ու հնարավորություն կտան տնտեսելու 6 մլրդ եվրո: Ամենաշատ կրճատումներ կլինեն գերմանական  «Siemens»-ում: Արհմիությունները համաձայնեցրել են 7500 աշխատանքային տեղի կրճատման հարցը, սակայն «Siemens»-ի ղեկավարությունը շարունակում է բանակցությունները այդ հարցով: Քանի որ ողջ աշխարհում «Siemens»-ի ձեռնարկություններում աշխատակիցների թիվը հասնում է 370 հազարի, ապա խոսքը գնում է աշխատանքային ռեսուրսների  4%-ով նվազման մասին:

 

Կայացել է 3,000,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք

դոլարՀոկտեմբերի 2-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 3,000,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 405.5 դրամ մեկ ԱՄՆդոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 405.5 դրամ:

Կայացել է 1,650,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք

դոլարՀոկտեմբերի 1-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 1,650,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 405.77 դրամ մեկԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 405.8 դրամ:

Այսօր ՀՀ կենտրոնական բանկում մեկնարկել «Իմ Ֆինանսների միամսյակ» ծրագիրը

IMG_1982_500 Հոկտեմբերը հայտարարվել է անձնական ֆինանսներին նվիրված ամիս:

ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ Արմենակ Դարբինյանը նշել է, որ ծրագրի նպատակն անձնական ֆինանսների «գրագետ» կառավարումն է, որը ֆինանսական կրթման մակարդակի բարձրացման հետ մեկտեղ ֆինանսական բարեկեցության և սոցիալական վիճակի բարելավման կարևոր նախադրյալներից է: Նա ընդգծել է, որ ծրագիրը կարևոր է հատկապես մարզերի համար,որտեղ  մարդիկ առավել քիչ են օգտվում ֆինանսական ծառայություններից:

Արմենակ Դարբինյանը նշել է, որ «Իմ Ֆինանսների միամսյակ» ծրագրին մասնակցում են ֆինանսական համակարգի գրեթե բոլոր ոլորտների կառույցները՝ ՀՀ կենտրոնական բանկը, Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամը, Հայաստանի բանկերի, Վարկային կազմակերպությունների միությունները, Ապահովագրական շուկայի մասնակիցների ասոցիացիան, Հայաստանիհիփոթեքային շուկայի մասնակիցների ասոցիացիան, Ֆինանսական համակարգի հաշտարարը, Հայաստանի ավտոապահովագրողներիբյուրոն, ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ Արմենիան, առևտրային բանկերը, ապահովագրական ընկերությունները ու վարկային  կազմակերպությունները, ինչպես նաև ԱՄՆ-ՄԶԳ «Ֆինանսներ տնտեսական զարգացման համար» ծրագիրը, KfW – Գերմանական Զարգացման բանկը, SBFIC–Գերմանիայի խնայբանկերի միջազգային համագործակցության հիմնադրամը:

ՀՀ կենտրոնական բանկի Ֆինանսական համակարգի կայունության և զարգացման վարչության Սպառողների շահերի պաշտպանության և շուկայի վարվելակերպի բաժնի պետ Արմենուհի Մկրտչյանը ներկայացրել է «Իմ Ֆինանսների միամսյակ» ծրագրի շրջանակում նախատեսված միջոցառումները. իրականացվելու են բազմազան մրցույթներ (պատկերապատման մրցույթ «Ապահովագրությունը մարդու կյանքում» թեմայով, լուսանկարների մրցույթ «Խնայողություններ» թեմայով, հեռախոսային հավելվածի մրցույթ «Բյուջեի պլանավորում թեմայով», երեխաների նկարների մրցույթ «Ես և փողը» և «Փողը իմ ընտանիքում» թեմաներով), ավտոբուսով ֆինանսական շրջագայություն, «Երազանքների պատի» կառուցում, հանդիպումներ ու սեմինարներ դպրոցներում ու համալսարաններում, ինտերակտիվ դասընթացներ, բացօթյա ցուցահանդես, ֆինանսական կազմակերպություններում բաց դռների օրերև այլ միջոցառումներ: Միամսյակը կեզրափակվի հոկտեմբերի 31-ին՝ Խնայողությունների միջազգային օրը:

Միջոցառումներին և դրանց վերաբերյալ տեղեկատվությունը հասանելի է   www.abcfinance.am կայքում, ինչպես նաև համանունfacebook-յան էջում:

Նշվել է նաև, որ «Իմ Ֆինանսների միամսյակ» ծրագրից զատ, Ֆինանսական կրթման ազգային ռազմավարության ներքո ֆինանսական իրազեկմանն ուղղված միջոցառումներ իրականացվում են մշտապես:

Կենտրոնի վերաասֆալտապատումը չի նպաստում մարզերի զարգացմանը

Management expert Harutyun Mesrobyan guest in Friday press clubՀՀ կառավարությունը բազմիցս կարևորել է ՀՀ–ում տարածքների համաչափ զարգացումն ու մայրաքաղաքի բեռնաթափումը: Այս նպատակով տարաբնույթ միջոցառումների և ծրագրերի մասին էլ է հայտարարել: Սակայն մեր կառավարության կողմից քայլեր են ձեռնարկվում, որոնք կարծես չեն համադրվում այս կարևոր խնդրի լուծման տրամաբանության հետ: Օրինակ` կառավարությունն անցած շաբաթվա նիստի ժամանակ իր պահուստային ֆոնդից բավական գումարներ «բաժանեց» Երևանին ու մարզերին. մոտ 9 մլրդ դրամ հատկացրեց Երևանի քաղաքապետարանին, որից մոտ 7.5 մլրդ դրամն ուղղվելու է Երևանի կենտրոնական փողոցների ասֆալտապատմանը, և մեկ այլ որոշմամբ էլ 500 մլն դրամ ուղղվեց Հայաստանի մարզերին, յուրաքանչյուրին` 50  մլն դրամ: 

Այս երևույթը հասկանալու համար «Անկախը» դիմեց կառավարման փորձագետ Հարություն Մեսրոբյանի օգնությանը` արդյունավետ կառավարման տեսանկյունից մեկնաբանելու կառավարության որդեգրած տրամաբանությունը.

– Պարո՛ն Մեսրոբյան, կառավարությունը հայտարարում է մարզերի զարգացման  ծրագրերի մասին, բայց 7,5 մլրդ տրամադրում է մայրաքաղաքի կենտրոնի ասֆալտապատմանը և 50-ական մլն դրամ` մարզերին: Մի՞թե այդ քայլը բխում է տարածքների համաչափ զարգացման ծրագրի էությունից:

– Ընդհանրապես,  բոլոր ծախսերը, լինեն դրանք մարզերի թե մայրաքաղաքի մակարդակով, բյուջեից ֆինանսավորվեն թե ոչ, միշտ պետք է բաժանվեն ըստ նախապատվությունների: Այսինքն` կարևորագույնները և հետո մնացածները` ըստ կարևորության, իջեցման կարգով: Կարևորագույններն ընտրվում են հետևյալ սկզբունքով. որո՞նք են անհետաձգելի լուծում պահանջող  հարցերը, և որոնք` միտված զարգացմանը, բուն զարգացմանը, եթե կա զարգացման ռազմավարական ծրագիր:

Հայաստանում իշխանական մակարդակով զարգացման ծրագիր չունենք. կան լոզունգներ, միջնաժամկետ պլանավորում և այլն, որոնց անունը դնում են զարգացման ծրագիր: Քանի որ մենք, կիրառական իմաստով, չունենք զարգացման ծրագիր, բնական է, որ ծախսային մասը չի լինի արդյունավետ: Որովհետև այդ դեպքում չգիտես, թե ինչպիսի ապագայի համար, ինչպիսի ծրագրերի շարունակականության համար ես ինչ-որ ֆինանսավորում ուղղում: Ինչ վերաբերում է անհրաժեշտ մասին, ապա այստեղ, այո’, եթե նայում ենք երևանի կենտրոնին,  ապա վերջին 10 տարիներին պարբերաբար այն ուղղակի ձախից աջ, աջից ձախ վերակառուցում են, փոխում են, դնում-հանում են, բայց քանի գնում է, քաղաքի կենտրոնը ծանրաբեռնվում է և դառում շատ ավելի անընդունելի ապրելու համար: Սա նշանակում է, որ այստեղ մենք ունենք լուրջ խնդիրներ:

– Ուրեմն կարո՞ղ ենք փաստել, որ այսօր կառավարության կողմից որպես անհետաձգելի հարց ընկալվում է քաղաքի կենտրոնի կառուցապատումը կամ վերանորոգումը, իսկ մարզերը երկրորդական–երրորդական պլան են մղվում:

– Երևի` այո: Որովհետեև մարզերն էլ տարբեր են: Կան մարզեր, որոնք սահմանամերձ երկար գիծ ունեն, որտեղ բոլորովին այլ քաղաքականություն պետք է վարվի, կան մարզեր, որոնք արագ դատարկվում են, մարդիկ թողնում գնում են, ու այնտեղ ավելի շատ  պետք է սոցիալական ու ենթակառուցվածքային խնդիրներ լուծել: Իսկ այսպես հավասարաչափ գումար բաժանելն ու ամենաշատը Երևանի կենտրոնին գումար հատկացնելը նշանակում է, որ խնդիրը տարածքների զարգացման հետ կապ չունի, նախապատվությունների հետ կապ չունի, ուղղակի ինչ-որ սկզբունք է վերցված և արվում է:

– Իսկ Ձեր կարծիքով, ո՞րը կլիներ միջոցների ավելի օպտիմալ բաշխումը զարգացման ծրագրերի տեսանկյունից:

– Առաջին` եթե մենք պետություն ենք, ապա պետք է լինի ռազմավարական զարգացման ծրագիր, որը պետք է երկու ուղղություն ունենա` ժամկետների և տարածքային: Այսինքն` ուղղահայաց և հորիզոնական ուղղություններով օժտված լինի: Որից հետո պետք է դրա հիման վրա մշակվի մարտավարություն` ելնելով ռազմավարությունից, պետք է դրվեն կշիռների գործակիցները, որոնցով և կորոշվեն նախապատվությունները, թե որ ուղղությամբ ինչ տոկոսային հարաբերակցությամբ միջոցներ պետք է ուղղվեն: Համենայն դեպս մարդկությունը մինչ այժմ, եթե զարգացել է, հենց այս կերպ է զարգացել. ուրիշ ձևով չի զարգացել:

– Ենթադրենք, թե Ձեր նշած բոլոր նկատառումները դրված են կառավարության գործողությունների հիմքում. արդյոք Երևանի կենտրոնի վերակառուցման նպատակների համար այդքան գումարներ հատկացնելը կարո՞ղ է հանգեցնել գոնե Երևանի կենտրոնի զարգացմանը:

– Հստակ ու վստահ ասելու համար պետք է  բուն ծրագիրն ուսումնասիրել: Բայց կարելի է չդնել «ենթադրենք սա» կամ «ենթադրենք մյուսը» հարցադրումները շատ պարզ պատճառով: Եթե լիներ ռազմավարական ծրագիրն ու մնացած-մնացածը, ապա մեզ մոտ արտագաղթը չէր շատանա: Բայց հակառակն է տեղի ունենում. Հայաստանում ապրելն ավելի դիսկոմֆորտային իրավիճակ է ստեղծում` սկսած սոցիալական հարցերից և վերջացրած արդարության զգացումով, ամեն ինչ հանգեցնում է նրան, որ մարդիկ թողնում-գնում են: Այստեղից բխում է, որ չունենք ռազմավարական զարգացման ծրագիր:

– Ձեր կարծիքով` մարզերին տրամադրված գումարները բավարա՞ր են թեկուզ տեղական առաջին նշանակության խնդիրների լուծման համար:

arm137658003197– Բնական է, որ ոչ. 50 մլն դրամն ի՞նչ թիվ է, մոտ 110 հազար դոլար. դա մեկ հատ միջին կարգի էլիտար ավտոմեքենայի արժեք է: Այսինքն` դա նույնն է, որ յուրաքանչյուր մարզի տրվի մեկական էլիտար ավտոմեքենա, մի՞թե դա հերի՞ք է, որ մարզը զարգանա. իհարկե՛ ոչ:

– Բայց կառավարությունը կարող է ասել և ասում է, որ ծրագրեր էլ, ռազմավարություն էլ ունի և այլն:

– Այդպես չէ, նախադասությունների ամեն մի շարան ծրագիր չէ: Ծրագիրը ենթադրում է ենթարկվել որոշակի օրենքների ու օրինաչափությունների, որպեսզի պարզ լինի, որ սա ծրագիր է, սա էլ ելույթ է, սա վերլուծություն է, սրանք լոզունգներ են, սրանք բաժակաճառեր են… Մեզ մոտ այս ամենը շիլա-փլավ է, ու ստացվում է  մի փաստաթուղթ, որը, ըստ էության, նվազագույն պահանջներով անգամ չի համապատասխանում ծրագիր կոչվող փաստաթղթի պահանջներին: Բերեմ օրինակ. մեզ մոտ քանի անգամ է, որ ընդունվում են կոռուպցիայի դեմ պայքարի փաստաթղթեր, սակայն արդյունքը զրոյական է: Եթե փաստաթուղթը չի իրագործվում, ուրեմն  երկու պատճառ կա. և՛ փաստաթուղթը փաստաթուղթ չէ, և՛ իրագործման նպատակ չկա: Նույնն էլ այստեղ է:

 

Զրույցը վարեց Գևորգ ԱՎՉՅԱՆԸ

Moody’s-ը Ba2 է գնահատելՀայաստանիթողարկածեվրապարտատոմսերիվարկանիշը

Moody’sՄիջազգային հեղինակավոր Moody’s կազմակերպությունն այսօր Ba2 է գնահատել Հայաստանի կառավարության տեղաբաշխած՝ 7 տարի մարման ժամկետով ու  6 տոկոսով 700 միլիոն ԱՄՆ դոլարի եվրապարտատոմսերի վարկանիշը: Moody’s–ը վերահաստատել է նաև վարկանիշին տրված կայուն բնորոշումը:

Միջազգային կազմակերպության գնահատմամբ՝ Ba2 վարկանիշը ստանալու համար  հիմք է հանդիսացել Հայաստանի վարած ֆիսկալ զսպողական քաղաքականությունը, որն իր դրական արտացոլումն է գտել դեֆիցիտի նվազման միտումներում՝ 2012 թ. կրճատելով այն մինչև 1,5 տոկոսի2009 թ. 7,5 տոկոսի դիմաց:Դեֆիցիտի նվազմանը, ըստ Moody’s-ի, նպաստել են կատարված կապիտալ ծախսերը, ինչպես նաև հարկերի կայուն հավաքագրումը՝ պայմանավորված մասնավորապես հարկային բազան ընդլայնելուն ուղղված բարեփոխումներով ու կենսաթոշակային նորհամակարգի ներդրմամբ:

 

 

 

 

 

 

Դոլարը նորից իջավ

դոլարՍեպտեմբերի 27-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 7,850,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 405.62 դրամ մեկԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 405.5 դրամ:

Կայացել է Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի ներդրումային ծրագրի կառավարման խորհրդի նիստը

10720_am_3Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի գլխավորությամբ կառավարությունում տեղի է ունեցել «Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի և Քաղաքային կայուն զարգացման ներդրումային ծրագրերի» կառավարման խորհրդի հերթական նիստը:

Անցնալեվ օրակարգային հարցերին՝ խորհուրդը նախ ի գիտություն է ընդունել նախորդ հանձնարարականների կատարման ուղղությամբ իրականացված աշխատանքները: Այնուհետև խորհուրդն անդրադարձել է Տրանշ 1-ի և 2-ի շինարարական աշխատանքներին խոչընդոտող գովազդային վահանակների ապամոնտաժման հարցերին: Վարչապետը հանձնարարել է լրացուցիչ քննարկել ներկայացված խնդիրները և ներկայացնել համապատասխան առաջարկություններ:
Այնուհետև խորհրդին մանրամասներ են զեկուցվել Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի ներդրումային ծրագրի Տրանշ-3 Թալին-Գյումրի ճանապարհահատվածի նախագծի հատուկ համալիրը փորձաքննություն անցկացնելու վերաբերյալ:
Խորհուրդն ի գիտություն է ընդունել «ՀՀ պետական սահմանի «Բագրատաշեն», «Բավրա» և «Գոգավան» անցման կետերի արդիականացում» ծրագրի շրջանակներում ծրագրի ներկայացուցիչներից կազմված մասնագիտական խմբի Վրաստան կատարած այցի արդյունքները:

 

Կառավարությունը մշակում է շինարարության ոլորտը խթանելու ծրագիր

կառավարությունԱյսօր տեղի է ունեցել ՀՀ կառավարության նիստ, որը վարել է ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը:

ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել «Օտարերկրացիների մասին» և ևս երկու օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրենքների նախագծերին, որոնցով բավարար հիմք է ստեղծվում օտարերկրացիների հոսքը Հայաստան խրախուսելու, նրանց կողմից ներդրումների իրականացմանը նպաստելու համար: Նշելով, որ սա շինարարության ոլորտը խթանելու ծրագրի բաղկացուցիչ մասն է, վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, մասնավորապես, ասել է. «2013 թ. ցուցանիշները, որոնք հրապարակել է Ազգային վիճակագրական ծառայությունը, վկայում են, որ շինարարության ոլորտում դեռևս մտահոգիչ գործընթացներ կան: Մասնավորապես, այս պահին արձանագրել ենք ոլորտի 8.5 տոկոսանոց անկում, և տնտեսական աճի հիմնական շարժիչները գյուղատնտեսությունն ու արդյունաբերությունն են, որտեղ աճի տեմպերը մեզ բավարարում են: Բայց շինարարությունը ճգնաժամից հետո շարունակում է իր անկման միտումը, և դա առաջին հերթին պայմանավորված է նրանով, որ էլիտար բնակարանների պահանջարկը նվազել է: Մյուս կողմից, մենք տեսնում ենք, որ պահանջարկ կա էկոնոմ դասի բնակարանների նկատմամբ, բայց առաջարկը մեծ չէ: Մենք ձեռնամուխ ենք եղել մի ծրագրի մշակման, որի նպատակն է խթանել շինարարության ոլորտի ակտիվացումը: Բազմաթիվ առաջարկություններ ենք ստացել, դրանց մի մասն արդեն օրենսդրական իրացում է ստանում, մի մասը դեռևս պետք է իրականացնենք: Օրենսդրական սույն նախաձեռնությունն այս համալիր ծրագրի տարրերից է: Եթե օտարերկրացիները Հայաստանում բնակարան են ձեռք բերում, մենք նրանց համար կարճ ժամկետում ստեղծում ենք հարմարավետ միջավայր, որպեսզի այդ մարդիկ վստահ լինեն, որ արագորեն կստանան կացության վկայական և երկիր մուտք գործելու որևէ խնդիր չեն ունենա: Միջազգային փորձն էլ վկայում է, որ անշարժ գույքի ձեռքբերումը և կացության վկայականը միասին տալու դեպքում ավելի հարմարավետ պայմաններ են ստեղծվում համանման գործարքներին մասնակցելու համար: Բայց, իհարկե, մեր հիմնական թիրախը լինելու է այն, որպեսզի կարողանանք խթանել ՀՀ քաղաքացիների կողմից բնակարանների ձեռքբերումը:
Մենք սկսել ենք մի աշխատանք, որի մասին ցանկանում եմ տեղյակ պահել, քանի որ դուք բոլորդ պետք է լինեք այդ աշխատանքի մասնակիցը: 2014 թվականին մենք ուզում ենք պետական ծառայողների համար հասանելի դարձնել բնակարանները, որպեսզի նրանք ի վիճակի լինեն հիփոթեքային վարկով բնակարան ձեռք բերել: Այսօր թիվ մեկ խոչընդոտն այն է, որ հիփոթեքային ցանկացած սխեմայով կանխավճար է պահանջվում: Շատ հաճախ պետական ծառայողները չունեն կանխավճարի գումարը և չեն կարողանում բնակարան ձեռք բերել, որի արժեքը մինչև 25 մլն դրամ է: Մենք պատրաստ ենք պետական ծառայողներին տրամադրել պետական երաշխիք այդ 30 տոկոսի չափով, որպեսզի բանկերը նրանցից չպահանջեն 30 տոկոսանոց կանխավճար: Ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև կառուցապատողների առաջարկությունները ցույց են տալիս, որ դա էապես կարող է ավելացնել պահանջարկը:
Երկրորդը, մենք պետք է կազմենք ցուցակը պետական այն ծառայողների, ովքեր ցանկություն ունեն մասնակցել այսպիսի հիփոթեքային վարկ ստանալուն: Մասնավորապես, կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարարի գլխավորությամբ ստեղծվելու է աշխատանքային խումբ, որը ձեզ կներկայացնի համապատասխան տեղեկատվություն և տեղեկանքներ, թե ինչ հարցերի պատասխան պետք է դուք ունենաք: Ձևաթղթերը կուղարկվեն ձեզ, կլրացնեք կուղարկեք կառավարության աշխատակազմ, թե առաջարկվող պայմանների համաձայն պետական ծառայողներն ինչ պահանջարկ կներկայացնեն՝ հիփոթեքային վարկերից օգտվելու համար, հաշվի առնելով, որ պետծառայողները կարող են օգտվել այդ պետական սխեմայից:
Երրորդը, մենք դիմում ենք քաղաքապետարան` խնդրելով, որպեսզի Երևանում հարմար տարածքներ փորձենք գտնել` նպատակ ունենալով դրանք տրամադրել կառուցապատողներին, որպեսզի ավելի ցածր գներով հնարավոր լինի Երևանում կառուցապատում իրականացնել: Դա նշանակում է, որ մենք որակապես փոխելու ենք շինարարական տեխնոլոգիաները: Եթե մինչև հիմա այն շինարարական տեխնոլոգիաներով, որոնք կիրառվում են, ենթադրվում է, որ 1 քմ-ի արժեքը տատանվում է 800 դոլարի շրջանակում, մենք նպատակ ունենք մոտակա տարիներին առաջարկել կառուցապատողներին՝ կիրառել էկոնոմ դասի տեխնոլոգիաներ, որոնք էապես պետք է նվազեցնեն ինքնարժեքը: Դա նշանակում է, որ նաև հողի արժեքի առումով պետությունը պետք է օժանդակի, որպեսզի էապես նվազեն գները, որպեսզի ավելի շատ մարդիկ հնարավորություն ունենան բնակարան ձեռք բերելու: Այս աշխատանքները մենք պետք է ավարտենք մեկ ամսվա ընթացքում, որպեսզի պետական բյուջեի քննարկման ժամանակ Ազգային ժողովում կարողանանք այս ծրագիրը ներկայացնել ավելի մանրամասն, գնահատականներ ունենալով և՛ հիփոթեքային միջոցների ծավալների վերաբերյալ, և՛ պետական ծառայողների թվաքանակի, որոնք կցանկանան մասնակցել նման ծրագրերին:
Հարգելի գործընկերներ, եթե դուք կունենաք այլ առաջարկություններ, որոնք կարող են դառնալ այդ համալիր ծրագրի բաղկացուցիչ մասերը, ինչպես մենք կարող ենք խթանել, որպեսզի շինարարության ոլորտում 2013-2014 թվականների ընթացքում կարողանանք ապահովել որոշակի աշխուժություն, մենք, բնականաբար, նախարարական կոմիտեներում կքննարկենք»:

***

Նիստում հավանության է արժանացել «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու օրինագիծը, որով ուժը կորցրած է ճանաչվում այդ օրենքի 35-րդ հոդվածի մասերից երկուսը: Անդրադառնալով քննարկվող հարցին` վարչապետը մի լուրջ խնդիր է մատնանշել: Այս շաբաթ տեղի ունեցած խորհրդակցություններից մեկում քննարկվել է պետական կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկություններում տիրող վիճակը: «Պարզվում է, որ կան դեռևս ձեռնարկություններ, որոնք աշխատում են վնասով, և մեր ներկայացուցիչները կամ նախարարությունները պատշաճ վերահսկողություն չեն իրականացնում, – շեշտել է Տիգրան Սարգսյանը: – Մենք պետք է էապես խստացնենք մեր պահանջները նման ձեռնարկությունների նկատմամբ. եթե պետական ձեռնարկությունն աշխատում է վնասով, անհապաղ պետք է փոխել տնօրենին: Եթե չկա հիմնավոր բացատրություն` ինչ պատճառով է պետական ձեռնարկությունը կամ պետական մասնակցությամբ ձեռնարկությունն աշխատում վնասով, դա անհապաղ պետք է դառնա մեր քննարկման առարկան: Մենք մեր պետական սեփականությունը պետք է արդյունավետ կառավարենք: Համապատասխան հանձնարարականները խորհրդակցության արդյունքում ձեզ կներկայացվեն, և համապատասխան վերահսկողական մեխանիզմներ ենք սահմանելու, որ ավտոմատ դա լինի. պետական ձեռնարկության տնօրենը պետք է իմանա` եթե ինքը վնաս է ցույց տալիս, պետք է դիմում գրի և ազատվի աշխատանքից, ուրեմն չի կարողանում պետական ունեցվածքն արդյունավետ կառավարել: Կան դեպքեր, երբ 100 տոկոս պետական ֆինանսավորում ստացող ձեռնարկություններն են վնասով աշխատում: Սա նույնպես պրոբլեմ է, որը պետք է քննարկենք, որովհետև մենք ֆինանսավորումը 100 տոկոս ապահովում ենք, և հասկանալի չէ, թե ինչու պետք է դրանք վնասով աշխատեն: Անհապաղ դա պետք է դառնա քննարկման առարկա: Կամ բյուջետային պլանավորումն է սխալ եղել, կամ սխալ կառավարում է տեղի ունենում, և բացատրություն պետք է տրվի: Մենք հիմա ունենք ամբուլատորիաներ, պոլիկլինիկաներ, որոնք անցնում են համայնքային ենթակայության, և մեկ էլ տեսնում ենք, որ սկսում են աշխատել վնասով: Մենք պետք է խնդրենք համայնքի ղեկավարներին, որպեսզի դա դարձնեն քննարկման առարկա, և եթե նրանք ի վիճակի չեն պատվիրակված ֆունկցիաներն իրականացնել, ապա ավագանիները որոշում ընդունեն և այդ սեփականությունը հանձնեն պետությանը: Հակառակ դեպքում անթույլատրելի է պարտքի կուտակումն այն ձեռնարկություններում, որոնք ստանում են 100 տոկոս պետական ֆինանսավորում, ուղղակի անթույլատրելի է, և այս որոշումն այդ շարքից է»:

***

Գործադիրը քննարկել է ՀՀ Ազգային ժողովի մի խումբ պատգամավորների` օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացրած «Հայխնայբանկում ավանդատու հանդիսացող անձանց նախկին ԽՍՀՄ խնայբանկի ՀԽՍՀ հանրապետական բանկում մինչև 1993 թ. հունիսի 10-ը ներդրված դրամական ավանդների դիմաց փոխհատուցում տրամադրելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը: Արձանագրելով, որ ավանդների փոխհատուցման շարունակականությունը համահունչ է կառավարության` սոցիալական ոլորտում որդեգրած քաղաքականությանը, ինչն ամրագրված է ՀՀ ԱԺ կողմից հավանության արժանացած ՀՀ կառավարության ծրագրում, գործադիրը նպատակահարմար չի համարել ներկայացված նախագծի ընդունումը և հիմնավորել է իր առարկությունները: Այս առնչությամբ վարչապետը նշել է. «Ամեն տարի մենք սահմանում ենք, թե Խնայբանկի ավանդների սոցիալական օժանդակության ծրագրում ինչ թիրախային խմբեր ենք ընդգրկելու: Ժամանակին մենք Հայրենական երկրորդ պատերազմի մասնակիցներին դիտարկեցինք առաձին խումբ և նրանց հատուցումը տվեցինք, սոցիալապես առավել խոցելի խմբերին ենք առաջին հերթին հատուցումը տալիս: Այս տարի ևս Ազգային ժողով պետական բյուջեի նախագիծը ներկայացնելիս մենք ներկայացնելու ենք այդ ծրագիրը: Եթե մենք ամեն տարի հանդես ենք գալիս այդ նախաձեռնությամբ, որովհետև մենք այդպիսի պարտավորություն ենք ստանձնել, բյուջեում էլ այդ գումարը դրել ենք, ապա անհրաժեշտություն չկա առաջ ընկնել և ներկայացնել օրենսդրական կարգավորման մոտեցումներ: Ինչ վերաբերում է առաջարկության բուն էությանը, բնականաբար, մենք հաշվի ենք առնում, թե որոնք են այն սոցիալական խմբերը, որոնց նպատակահարմար է ընթացիկ տարվա պետական բյուջեով ցուցաբերել սոցիալական օժանդակությունը: Դրա համար մենք պետական բյուջեի հետ զուգահեռ այդ ծրագիրը կներկայացնենք Ազգային ժողովի քննարկմանը»: 
Վերը նշված օրենքների նախագծերը և կառավարության եզրակացությունը սահմանված կարգով կներկայացվեն ՀՀ Ազգային ժողով:
Հանրային հեռուստատեսության վերազինման համար կծախսվի ավելի քան 1 մլրդ դրամ

ՀՀ կառավարությունը որոշել է «Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն» ՓԲԸ կողմից իրականացվող ներդրումային ծրագրով ներմուծվող 300 մլն դրամը գերազանցող արժեքով ապրանքների ԱԱՀ վճարման ժամկետը հետաձգել մինչև 2016 թ. սեպտեմբերի 15-ը: Ընկերությունը նախատեսում է իրականացնել վերազինման մեծ աշխատանք, ինչը հնարավորություն կտա անցնել բարձր հստակությամբ պատկերի թվային հեռարձակմանը, ինչպես նաև սեփական հաղորդումները համապատասխանեցնել միջազգային չափանիշներին: Այդ նպատակով կատարվելու է ավելի քան 1 մլրդ դրամի ներդրում:
Գործադիրը փոփոխել է իր նախկին որոշումներից մեկը և բելգիական «ԱյԲիԷյ մոլեկուլյար» կազմակերպության կողմից «Ցիկլոն 18/18» ցիկլոտրոնի` առաքման պատրաստ լինելու նկատառումով գնման բաց ընթացակարգը փոխարինել բանակցային ընթացակարգով: Ակնկալվում է, որ դրա շնորհիվ ավելի արդյունավետ կիրականացվի Ուռուցքաբանության գերազանցության կենտրոնի հիմնման ծրագիրը: Մեկ այլ որոշման փոփոխությամբ կկարգավորվեն ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայությունում ծառայողների, հաշմանդամների, նրանց ընտանիքի անդամների` պետության կողմից երաշխավորված անվճար բժշկական օգնության ու սպասարկման ուղեգրելուն ուղղված հարաբերությունները: Վերաբաշխելով 2013 թ. պետբյուջեն և փոփոխելով իր նախկին որոշումներից մեկը` կառավարությունն ավելի քան 21.5 մլն դրամ է հատկացրել ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանը` «Անօթևան մարդկանց ժամանակավոր կացարանի տրամադրման փորձնական ծրագրի» իրականացման և «Հանս Քրիստիան Կոֆոեդ» բարեգործական հիմնադրամի կողմից 40 անօթևան մարդու ժամանակավոր կացարանով, տաք սննդով և հագուստով ապահովելու հետևանքով գոյացած պարտքի մարման նպատակով:
Ֆինանսական միջոցներ են ուղղվում հրատապ խնդիրների լուծմանը

ՀՀ կառավարությունը վերաբաշխում է կատարել 2013 թ. պետբյուջեում, փոփոխություններ և լրացումներ` իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկում, որը թելադրված է Մ-2 Երևան-Երասխ-Գորիս-Մեղրի-Իրանի սահման ճանապարհի հատվածներից մեկի փլուզված հենապատի կառուցման, նախագծային և հեղինակային հսկողության աշխատանքների իրականացման անհրաժեշտությամբ: Այդ նպատակին է ուղղվելու տնտեսված շուրջ 45 մլն դրամը:
Հաշվի առնելով ոռոգման համակարգերի հիմնանորոգման ծրագրով իրականացվող աշխատանքի ընթացքը, կազմակերպված մրցույթների արդյունքում և շինարարության ընթացքում առաջացած տնտեսումը, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ոռոգման ծառայություն մատուցող կազմակերպությունների կողմից շահագործվող ջրային համակարգերի մշտական նորոգման և ոռոգման սեզոնի ընթացքում առաջացած լրացուցիչ նորոգման անհրաժեշտությունը, կառավարությունը Ոռոգման համակարգերի հիմնանորոգման 2013 թ. ծրագրում կատարել է փոփոխություններ և լրացումներ, որոնք կնպաստեն ջրամատակարարման արդյունավետության ապահովմանը:
Փոփոխելով իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկը` կառավարությունը հաշվի է առել, որ Արմավիրի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի, Լոռու, Տավուշի և Վայոց ձորի մարզերից ստացվել է աշնանացան ցորենի առաջին վերարտադրության սերմացուի լրացուցիչ 326 տոննայի պահանջարկ, նախատեսել է նշված քանակը տրամադրել մինչև 3 հա ցանք կատարել ցանկացող տնտեսվարողներին: Մինչ այդ մարզպետարանները ներկայացրել էին 3 հազար 779 տոննա սերմացուի պահանջարկ: «Փաստորեն մենք 100 տոկոսով բավարարում ենք մարզերի ներկայացրած հայտերը, այսինքն` չկա որևիցե մի մարզ, որը մեզ ներկայացնի սերմացու ստանալու հայտ, որը մենք չբավարարենք: Մեր հիմնական խնդիրն է կրճատել չմշակվող հողերի ծավալները: Այս քաղաքականությունն արդեն դրական արդյունք տալիս է, բայց դեռևս չմշակվող հողերի մեծ ծավալ կա, և պետք է հետևողական լինենք, որպեսզի ամբողջությամբ այդ հողերը մշակվեն», – հարցի վերաբերյալ ասել է վարչապետը:
Կառավարության որոշմամբ մեկ ամսով հետաձգվել է ս.թ. հոկտեմբերին անցկացվելիք փորձնական գյուղատնտեսական համատարած հաշվառման ժամկետը:
Դեղերի արտադրության օղակում դրանց որակի ապահովման խնդիրները կարգավորելու, տեղական արտադրության դեղերի արտահանումը խթանելու նպատակով կառավարությունը հաստատել է դեղերի և դեղանյութերի արտադրության` պատշաճ արտադրական գործունեության կանոններին համապատասխանության դիտարկման, հավաստագրի տրամադրման կարգերը և այլ փաստաթղթեր:
Միջազգային համագործակցություն

ՀՀ կառավարությունը ՀՀ ֆինանսների նախարարին պարտավորեցրել է Վերականգնման վարկերի բանկի (KfW, Մայնի Ֆրանկֆուրտ) և ՀՀ կենտրոնական բանկի միջև կնքված Հայաստանի Վերականգնվող էներգիայի աջակցության ծրագրով 40 մլն եվրոյին համարժեք դրամի չափով վարկ տրամադրելու պայմանագրով նախատեսված վարկային պարտավորության ապահովման նպատակով բյուջետային երաշխիք տրամադրել ՀՀ կենտրոնական բանկին:
Գործադիրն ընդունել է Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի ներդրումային ծրագրով ՀՀ վարչական սահմանում գտնվող որոշ տարածքներում բացառիկ` գերակա հանրային շահ ճանաչելու որոշում, որի անհրաժեշտությունը բխում է Հայաստանի Հանրապետության և Ասիական զարգացման բանկի միջև կնքված ֆինանսավորման և վարկային համաձայնագրերի պահանջներից:
Գործադիրը հավանություն է տվել ՀՀ կառավարության, ՄԱԿ-ի արդյունաբերական զարգացման կազմակերպության և Հայաստանի փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման ազգային կենտրոնի միջև համաֆինանսավորման ծրագրի նախագծին, որը միտված է երիտասարդների շրջանում բարեհաջող ձեռնարկատիրական գործունեություն ձևավորելուն և այն տարածելուն: Ծրագիրը նպատակ ունի ցույց տալու, որ երիտասարդները կարող են լինել վստահելի վարկառուներ և ունակ են վարկը վերածելու շահավետ բիզնեսի:
ՀՀ կառավարությունը համաձայնություն է տվել Հայաստանի Հանրապետության և Չեռնոգորիայի կառավարությունների միջև դիվանագիտական անձնագիր կրողների համար մուտքի արտոնագրի պահանջի վերացման համաձայնագրի կնքման առաջարկությանը:
Այլ որոշումներ

ՀՀ կառավարության որոշմամբ երեք տարի գործողության ժամկետով թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի և ՀՀ կառավարության սահմանած` դրանց պրեկուրսորների ներմուծման և մեծածախ առևտրի գործունեության արտոնագիր է տրվել Երևանի «Դարմանթեստ լաբորատորիա» և «Քիմռեագենտ» առևտրաարտադրական կենտրոն» ՍՊԸ-ներին:
Նիստի ավարտին հայտարարվել է, որ ս.թ. սեպտեմբերի 28-ին ժամը 14:00-ին հրավիրվելու է կառավարության արտահերթ նիստ, որտեղ քննարկվելու է ՀՀ 2014 թ. պետբյուջեի նախագիծը:
Նիստի օրակարգում ընդգրկված հարցերը, որոշման նախագծերը, հիմնավորումները և տեղեկանքները տես` հետևելով հղմանը:

Կայացել է 2,600,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք

դոլարՍեպտեմբերի 24-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 2,600,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 405.5 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 405.5 դրամ:

 

Ներկայացվեցին “Արարատյան դաշտի ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների գնահատում” ուսումնասիրության միջանկյալ արդյունքները

3599_b“Արմենիա Մարիոթ” հյուրանոցում այսօր շահագրգիռ մարմինների քննարկմանը ներկայացվեցին “Արարատյան դաշտի ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների գնահատում” ուսումնասիրության միջանկյալ արդյունքները: Ուսումնասիրությունն իրականացվել է “Հայջրնախագիծ ինստիտուտ” ՓԲԸ եւ “Մել- Հով” ՍՊԸ փորձագիտական խմբի կողմից` ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության ֆինանսական աջակցությամբ:

ՀՀ փոխվարչապետ, տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գեւորգյանը շնորհակալություն հայտնեց կատարված աշխատանքի համար` ընդգծելով, որ ջրային պաշարների արդյունավետ կառավարման խնդիրը մշտապես ՀՀ կառավարության օրակարգում է, եւ նշված ուսումնասիրությունը օգտակար կլինի ջրային ոլորտում արդյունավետ քաղաքականության իրականացման համար:

Ըստ նրա`մասնավորապես Արարատյան դաշտավայրում ջրային պաշարների ճշգրիտ գնահատականը կարեւոր նշանակություն ունի դաշտավայրի գյուղացիական եւ արտադրական տնտեսությունների, ինչպես նաեւ բնակչության խմելու եւ կենցաղային ջրի պահանջարկն ապահովելու տեսանկյունից:

Հեղինակները տեղեկացրեցին, որ վերջնական հաշվետվությունը, որը նաեւ եզրահանգումներ ու կոնկրետ առաջարկություններ կպարունակի, պատրաստ կլինի 2014թ. տարեսկզբին եւ կներկայացվի ինչպես կառավարությանը, այնպես էլ շահագրգիռ այլ մարմինների եւ կազմակերպությունների:

Հասարակայնության հետ կապերի բաժին 

Գնել տեղակա՞նը, թ՞ե արտասահմանյանը. Հայկական տրիկոտաժը դեռ շատ հեռու է հայ սպառողի աչքը շոյելուց

տրիկոտաժԽորհդային տարիներին Հայաստանը կոշիկի և հագուստի արտադրության բավական մեծ ներուժ ուներ: Կային արտադրամասեր և ձեռնարկություններ, որոնք լայնածավալ արտադրանք էին թողարկում և հաջողությամբ իրացվում ներքին շուկայում: Այդ տարիներից թերևս շատ քիչ բան է մնացել: Մի քանիսը միայն, որոշ հզորություններ պահպանելով, կարողացել են նորից վերականգնել իրենց արտադրությունը: Այսօր կարելի է տեսնել հին կամ նոր հենքի վրա գործունեություն ծավալող նոր ընկերություններ: Կան տեղական ընկերություններ, որոնք արտադրում են տրիկոտաժ, կոշիկ և հագուստի ամենատարբեր պարագաներ:

Պետությունը թեթև արդյունաբերության ճյուղը դասել է գերակա ոլորտների շարքը և այն զարգացնելու ուղղությամբ ռազմավարություն մշակել: Փորձ է արվում վերականգնել մեր արտադրության երբեմնի կարողությունները:

Անցած տարի արդյունաբերական ձեռնարկությունները թողարկել են  ավելի քան 1 տրլն դրամի արտադրանք, որը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է մոտ 8,8%-ով: Ըստ  մշակված ռազմավարության` նախատեսվում  է այդ ծավալները մեծացնել: Այսպես, թեթև արդյունաբերության ոլորտում 2012 թ. արտահանվել է մոտ  2,5 մլրդ դրամի արտադրանք, որը հիմնականում ուղղվել է  դեպի եվրոպական շուկա, ՌԴ, ԱՄՆ, Կանադա: Նախատեսվում է 2010 թ. արձանագրված 1 մլրդ դոլարի արտահանումը  2015-ին, հասցնել 1,8 – 2,1 մլրդ-ի, իսկ 2020-ին՝  2,8-3,3 մլրդ դոլարի: Այս թվերն անհամեմատելի են ներկա ծավալների հետ, և հարց է ծագում՝ արդյոք հայկական տրիկոտաժը սպառման այդքան լայն շրջանակներ կունենա՞, երբ տեղական ատադրանքը ներքին շուկայում այնքան էլ պահանջված ու մրցունակ չէ:

Իրացման ենթակա արտադրանքի ընդհանուր ծավալից  արտահանվել է մոտ  430,8  մլրդ դրամի ապրանք կամ ընդհանուր արտադրանքի 38,6%-ը:  Ըստ տվյալների` 44,6%-ով աճել է դեպի ԱՊՀ երկրներ արտահանումների մասնաբաժինը` կազմելով 106,8 մլրդ դրամ: Դեպի այլ երկրներ արտահանված ապրանքների ծավալը աճել է 7,8%-ով՝ կազմելով  324 մլրդ դրամ:

Տեքստիլ արդյունաբերությունն ընդգրկում է բոլոր տեսակի գործվածքները` բամբակի, բրդի, վուշի, մետաքսի և արհեստական թելերից ստացվող իրերի արտադրությունը: Գործող կարի ձեռնարկություններն աշխատում են հիմնականում արտաքին շուկայի համար՝ տոլինգային սկզբունքով: Այդ ընկերություններն այս պահին ապահովում են մոտ 1900 աշխատատեղ՝ միջինը  70 հազար դրամ աշխատավարձով:

Ընկերություններն ավելի շատ գործում են մարզերում, որոնցից առաջատարներն են Վանաձորի  «Գլորիա» տրիկոտաժի կարի ֆաբրիկան, «Լենտեքս» գուլպաների-զուգագուլպաների ֆաբրիկան, Գյումրիի «Գևորգ և Վահան» ընկերությունը, Չարենցավանի «Լա Պեռլան», «Բրադեքսը», ինչպես նաև Երևանում գործող «Տոսպ» կարի ֆաբրիկան: Չարենցավանի «Բրադեքս» ընկերությունը «Հոլանի» ընկերության բազայի վրա սկսել է իրականացնել իտալական «Լա Պեռլա» ընկերության պատվերները: Այդ ընկերությունը համագործակցում է Չարենցավանի .«Բրադեքս» ապրանքանիշի տեքստիլ մանուֆակտուրային ընկերության հետ` նպատակ ունենալով Հայաստանում ձևավորել տեքստիլ արդյունաբերության նոր կենտրոն:

Ոլորտի առաջնահերթ խնդիրներից են կադրերի պակասը, ցածր աշխատավարձերը, ինչպես նաև համապատասխան աջակցության պակասը: Իհարկե, կան խոշոր ընկերություններ, օրինակ` Վանաձորի «Գլորիան», որը բազմիցս է  կառավարության ուշադրության և խրախուսման կենտրոնում հայտնվում, պետությունից ստանում   ժամանակավոր ներմուծման մաքսային ռեժիմների  ժամկետների երկարաձգման արտոնություններ, ինչը  նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում գործունեության համար: Սակայն փոքր ընկերությունները դժվար թե կարողանան շուկայում գոյատևել և հզորանալ այլ աջակցություն չստանալու պատճառով: Նկատի ունենանք, որ կարի արտադրությունը Հայաստանում հնարավոր չէ իրականացնել միայն տեղական հումքով: Հումքի ձեռքբերումը ևս դժվարացնում է գործունեությունը փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար:

Ինչ կարող են ակնկալել ընկերությունները մշակվող ռազմավարությունից` պարզ չէ, բայց այն հանգամանքը, որ նույնիսկ խոշորները գործունեությունը պահելու խնդիր ունեն, փաստ է: Օրինակ` «Տոսպ» տրիկոտաժ արտադրող ընկերության ղեկավարը մեզ հետ զրույցում դժգոհությամբ նշեց, որ որքան էլ իրենց ապրանքանիշը շուկայում կայուն է, չի սպառվում անհրաժեշտ ծավալներով: Առկա խնդիրների  և ռազմավարության  մասին առհասարակ չցանկացավ խոսել: Կարելի է ենթադրել, որ անմրցունակության հետևանքով ձեռնարկություններից շատերը զուտ պահպանում են իրենց գործունեությունը` առանց եկամուտներ ստանալու:

Հայ սպառողն այնուամենայնիվ ձգտում է արտասահմանյանին:  Գաղտնիք չէ, որ Հայաստան հագուստ և կոշիկ հիմնականում ներկրվում է Թուրքիայից և Չինաստանից: Թե տոկոսային արտահայտությամբ որքան է ներքին շուկայում ներմուծված հագուստի իրացումը, հնարավոր չեղավ պարզել, սակայն հայ առևտրականները համոզված են, որ  շուկայում երբեք չի դադարի ներկրված հագուստի սպառումը:

Տոնավաճառներում և առևտրի կենտրոններում վերջին տարիներին հայտնվել են հայկական ապրանքանիշ ունեցող հագուստի բազմապիսի պարագաներ, կանացի կիսաշրջազգեստներ, տաբատներ, վերարկուներ, կոստյումներ, տղամարդու վերնաշապիկներ և այլն: Սակայն դրանց իրացումը բավական փոքր է և մի քանի անգամ հետ է մնում ներմուծված հագուստի իրացման ծավալներից: Արտաքուստ գունագեղ ապրանքանիշ ձևավորած հայկական հագուստը, պարզվում է, դեռ բավական  հեռու է հայ սպառողի աչքը շոյելուց, թեպետ գնային առումով գուցե ավելի էժան է:

Էկոնոմիկայի նախարարության արդյունաբերության քաղաքականության և ռազմավարության վարչության պետ Արմեն Եգանյանի կարծիքով` այս երևույթն  իսկապես տեսանելի է: Ըստ նրա` քաղաքականությունը պետք է տարվի տեղական արտադրանքի ծավալների սպառման ուղղությամբ հենց ներքին շուկայում, ինչն էլ իր հերթին կնվազեցնի ներմուծման ծավալները: Դրան զուգահեռ կմեծանա նաև հայկական արտադրանքի արտահանումը:  «Տեղական հագուստ գնելու խնդիրը հասարակության մեջ իսկապես կա, պարզապես մարդկանց շրջանում պետք է  փոխել վերաբերմունքը տեղական արտադրանքի նկատմամբ: Նախ` պետք է գնել անմիջապես արտադրողից: Արտադրողն էլ իր հերթին պետք է ձգտի արտադրել այնպիսի ապրանք, որ շուկայում մրցունակ լինի, որակյալ և էժան: Օրինակ` տեղական արտադրության կոշիկի վաճառքն ու իրացումն արդեն մեծ ծավալների է հասնում մեր երկրում, և կարող եմ ասել, որ դիզայնի և որակի առումով տեղականը չի զիջում արտասահմանյանին: Ես ինքս էլ  հագնում են տեղական արտադրության կոշիկներ, ուրիշներն էլ պետք է փորձեն արթնացնել հայ հասարակության մեջ հավատը հայկականի նկատմամբ և ապացուցել սպառողին, որ հայկականը լավն է, որակյալ և մատչելի: Պարզապես հայկական ընկերությունները պետք է  զարկ տան դիզայնի կատարելագործմանը, և ժողովրդի շրջանում պետք է պրոպագանդվի տեղականի առավելությունը»,- մեզ հետ զրույցում նշեց ոլորտի պաշտոնյան: Նա հավելեց, որ տեղական շուկայի ռեսուրսների լիակատար օգտագործմամբ  լուրջ հաջողություն կունենան թե՛ հայկական ընկերությունները, թե՛ հայ սպառողը:

Լ.Ն

Դոլարը արագ իջնում է

դոլարՍեպտեմբերի 23-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 5,700,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 405.77 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 405.8 դրամ:

 

Բորսայում դոլարի գինը` 406 դրամ

դոլարՍեպտեմբերի 20-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 2,400,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 406.05 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 406.05 դրամ:

NASDAQ OMX Armenia

Մեկնարեց Գյումրու “Մուշ-2” թաղամասի գազի կաթսաների գործարկումը

IMG_0693Սեպտեմբերի 20-ին փորձնական փուլով մեկնարկեց Գյումրու “Մուշ-2” թաղամասի 71 եւ 72 շենքերի թվով 96 բնակարանի օդածխատար համակարգի գործարկումը, որի կարեւորությունից ելնելով Գյումրիում էր ՀՀ քաղաքաշինության նախարար Սամվել Թադեւոսյանը:

Հիշեցնենք, որ նախորդ շաբաթ Գյուրի կատարած այցի ընթացքում նախարար Սամվել Թադեւոսյանն անդրադառնալով այս խնդրին` բնակիչներին տեղեկացրել էր, որ “Մուշ-2” եւ “Անի” թաղամասերում նախորդ տարի շահագործման հանձնված 1756 բնակարանների օդածխատար համակարգի վերափոխման հարցն առաջացել էր քաղաքացիների անվտանգության լրացուցիչ միջոցառումների ապահովման անհրաժեշտությունից: “Նախարարության կողմից խնդիր էր դրվել կառուցապատող “Գլենդել հիլզ” ընկերության առջեւ տեղադրել` յուրաքանչյուր տարի սպասարկման կարիք չունեցող, ավելի երկարատեւ օգտագործման ծխատար համակարգեր: Այսօրվա ծխատար համակարգերը համապատասխանում են նորմատիվներին, սակայն ամեն տարի սպասարկման կարիք է զգացվում: Հաշվի առնելով այս տարածքում ապրող բնակչության սոցիալական վիճակը,  կառուցապատողի առջեւ երկարատեւ սպասարկման ծխատարների տեղադրման խնդիր դրվեց”,-նշել էր նախարարը:

“Արտինժեներինգ” ընկերությանը “Մուշ-2” թաղամասի 33 շենքերում սեպտեմբերի 14-ից սկսել է այդ գործընթացը, իսկ հոկտեմբերի 15-ից աշխատանքները կսկսվեն “Անի” թաղամասի 5 շենքերում:

Ավելացնենք, որ  նախարար Սամվել Թադեւոսյանը շրջայց կատարեց նաեւ “Մուշ-2” թաղամասի շինհրապարակում, որտեղ մեկնարկել են լրացուցիչ 420 բնակարանների կառուցման աշխատանքները: Շինարարները նախարարին հավաստիացրեցին, որ աշխատանքները կնթանան ժամանակացույցին համապատասխան: Ի դեպ, քաղաքաշինության նախարարությանը “Գլենդել հիլզի” ներկայացրած ժամանակացույցի համաձայն, մինչեւ 2013 թվականի տարեվերջ կավարտվեն  շինարարության ընթացքում գտնվող 360 բնակարանների աշխատանքները, իսկ 2014 թվականի առաջին կիսամյակում կավարտվեն 995 բնակարանների աշխատանքները:

Նույն օրը, ՀՀ քաղաքաշինության նախարարը Գյուրիում կայացած խորհրդակցության ժամանակ, Հանրապետության նախարարին զեկուցեց աղետի գոտում պետական աջակցությամբ ընթացող բնակարանային ապահովման ծրագրի ընթացքի վերաբերյալ:

ԱԷՄԳ Գլխավոր կոնֆերանս

498.IAEA 57 GC  19.09.2013Ս.թ. սեպտեմբերի 16-ին Վիեննայում իր աշխատանքները մեկնարկեց ՄԱԿ-ի Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության Գլխավոր կոնֆերանսի 57-րդ նստաշրջանը: Կոնֆերանսին մասնակցում է ՀՀ պատվիրակությունը` ՀՀ Էներգետիկայի եւ բնական պաշարների նախարար Արմեն Մովսիսյանի գլխավորությամբ: Պատվիրակության կազմում են ՀՀ Էներգետիկայի եւ բնական պաշարների փոխնախարար Արեգ Գալստյանը, Վիեննայում տեղակայված միջազգային կազմակերպություններում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ, Ավստրիայում ՀՀ դեսպան Արման Կիրակոսյանը, ինչպես նաեւ ոլորտի այլ ներկայացուցիչներ:
Սեպտեմբերի 17-ին Գլխավոր կոնֆերանսում ելույթով հանդես եկավ ՀՀ պատվիրակության ղեկավար Ա. Մովսիսյանը: Նախարարն անդրադարձավ ԱԷՄԳ հետ ՀՀ համագործակցության տարբեր ոլորտներին, մասնավորապես, ՀԱԷԿ գործող էներգաբլոկի անվտանգության ապահովման բարձրացմանը եւ այդ ուղղությամբ իրականացվող միջոցառումներին:
Գլխավոր կոնֆերանսի շրջանակներում ՀՀ պատվիրակությունը հանդիպումներ ունեցավ գործակալության մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաների, ինչպես նաեւ այլ երկրների պատվիրակությունների հետ:

 

Կազմվել է Մաքսային միությանն անդամակցելու միջոցառումների ցանկը

10706_am_3Այսօր տեղի է ունեցել ՀՀ կառավարության հերթական նիստը, որը վարել է ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը:
ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել Մաքսային միությանն անդամակցելու նպատակով իրականացվելիք առաջնահերթ միջոցառումների ցանկին, որը ներառում է Մաքսային միությունում գործող փաստաթղթերի և ՀՀ կողմից ստորագրված միջազգային պայմանագրերի գույքագրումը, առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունում ՀՀ ստանձնած պարտավորությունների կատարման հետ կապված` Մաքսային միության անդամակցությունից բխող խնդիրների ուսումնասիրությունը, Հայաստանի համար անմիջապես ընդունելի, ընդունման համար որոշակի ժամանակ պահանջող և բանակցման ենթակա նորմերի տարանջատումը, Մաքսային միությանը միանալու համար վավերացման ենթակա միջազգային պայմանագրերի և իրավական ակտերի թարգմանությունը և այլն:
ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարարին հանձնարարվել է երկօրյա ժամկետում ՀՀ վարչապետին առաջարկություններ ներկայացնել Մաքսային միությանը ՀՀ միացման գործընթացները համակարգող հանձնաժողովի և համապատասխան ոլորտային աշխատանքային խմբերի ստեղծման վերաբերյալ:

Միջազգային համագործակցություն

Նիստում համաձայնություն է տրվել Հայաստանի Հանրապետության և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարությունների միջև առողջապահական և սոցիալական ծառայությունների արդյունավետության բարելավման, ավելի մրցունակ և զանազանեցված մասնավոր հատվածի շուրջ օժանդակության համաձայնագրերի թիվ 4 փոփոխությունների կնքման առաջարկություններին:
ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել Հայաստանի Հանրապետության և Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի միջև 2013թ. հուլիսի 19-ին ստորագրված փոխառության համաձայնագրին, ըստ որի Հայաստանի Հանրապետությանը տրամադրվելու է 7 մլն ԱՄՆ դոլար գումարի չափով վարկ, որը կուղղվի Երևանի ջրամատակարարման բարելավմանը:
Վարչապետը տեղեկացրել է, որ երեկ հանդիպել է Միացյալ Նահանգների դեսպանի հետ և քննարկել ԱՄՆ ՄԶԳ-ի հետ նոր համաձայնագրի ստորագրմանն առնչվող բոլոր խնդիրները: «Այս երկու որոշումները, որ ընդունում ենք, մեզ հնարավորություն են տալիս ստորագրել համաձայնագիրը և ԱՄՆ ՄԶԳ-ի կողմից ունենալ շուրջ 43 մլն դոլարի օժանդակություն: 
Մենք ԱՄՆ ՄԶԳ-ին խնդրել էինք, որպեսզի գյուղատնտեսության միասնական ռեգիստրի ձևավորման համար մեզ ֆինանսական օժանդակություն տրամադրվի: Հիշում եք, որ մենք հաստատեցինք այդ ծրագիրը: Սա բավականին մեծածավալ ֆինանսական ներդրում պահանջող ծրագիր է՝ գյուղատնտեսության ոլորտում համատարած հաշվառում իրականացնելու համար, և ԱՄՆ ՄԶԳ-ն, Միացյալ Նահանգների կառավարությունն արձագանքել էին մեր խնդրանքին և մեկ մլն դոլար են հատկացրել այս աշխատանքների իրականացման համար: Օգտվելով առիթից, ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել և դեսպանին, և Միացյալ Նահանգների կառավարությանն` այս օժանդակությունն օպերատիվ կերպով մեզ տրամադրելու համար»,-ասել է վարչապետը:
Կառավարությունը 2014թ. հունվարի 1-ից հաստատել է Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությունում ՀՀ առաքելությունում ՀՀ պաշտպանության նախարարության ներկայացուցչի հաստիք:
Գործադիրը համաձայնություն է տվել ՀՀ կառավարության և ՌԴ կառավարության միջև խաղաղ նպատակներով տիեզերական տարածության հետազոտման և օգտագործման ոլորտներում համագործակցելու համաձայնագրի կնքման առաջարկությանը:
Կառավարության համաձայնությունն է ստացել Հայաստանի Հանրապետության և Հնդկաստանի Հանրապետության կառավարությունների միջև բարձրագույն և հետբուհական կրթության որակավորումների փոխադարձ ճանաչման համաձայնագրի կնքման առաջարկությունը:

Ընդլայնվում է սոցիալական բնակտարածքը

ՀՀ կառավարությունը որոշել է Սպիտակ քաղաքի «Վարպետաց» թաղամասում կառուցված և դեռևս չբաշխված բնակելի տներից չորսը հատկացնել իրացման դիմաց երկու անձի և դատարանի երկու վճռի համաձայն, ինը հանձնել ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանը` սոցիալապես անապահով և հատուկ խմբերին դասված անձանց կացարանով ապահովելու նպատակով: «Երեկ պետական բյուջեի նախագիծը քննարկելիս անդրադարձանք նաև փախստականների խնդրին,- ասել է վարչապետը: -Մենք պատրաստ ենք նաև այն փախստականներին, որոնք հաշվառված են և որոնց նկատմամբ մենք բնակարանով ապահովելու պարտավորություն ունենք, այս պահին կարող ենք Սպիտակ քաղաքում բնակարաններ առաջարկել: Եթե հայտեր կլինեն, ապա մենք կառավարության որոշումով կարող ենք նրանց բնակարաններ տրամադրել»:
Գործադիրը սահմանել է այլընտրանքային աշխատանքային ծառայողին վճարվող փոխհատուցման չափը և վճարման կարգը: Այն ծառայողները, որոնք ծառայությունը կանցնեն բնակության վայրից ավելի քան 30 կմ հեռու, կստանան դրամական փոխհատուցում համաձայն վարձակալության պայմանագրում նշված գումարի, սակայն ոչ ավելի, քան 30 հազար դրամ: Վարչապետի դիտարկմամբ, մեզանում առաջին անգամ ձևավորվել է այլընտրանքային ծառայության ամբողջական օրենսդրական դաշտը, և աշնանային զորակոչը պետք է ցույց տա, թե ինչպես է այն կիրառվում: «Անհրաժեշտ է աչալուրջ լինել,-հավելել է Տիգրան Սարգսյանը,- որպեսզի այս բնագավառում լրացուցիչ ռիսկեր չունենանք, քանի որ այսպիսի աշխատանքի փորձ չունենք»:

Կզարգանա էլեկտրոնային առևտուրը

ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել էլեկտրոնային առևտրի զարգացման, ցանցային պատրաստվածության և տեխնիկական հագեցվածության ծրագրին և դրա իրականացման միջոցառումների ժամանակացույցին:
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արագ զարգացման շնորհիվ արմատապես փոխվել է նաև առևտրային գործարքների տեխնոլոգիան: Ստեղծվել է բիզնեսի նոր էլեկտրոնային միջավայր` «էլեկտրոնային առևտուր»: Այն բնութագրում է համացանցի միջոցով իրականացվող ձեռնարկատիրական գործունեություն կամ ցանկացած գործարք, որն իրականացվում է էլեկտրոնային եղանակով տվյալների փոխանակմամբ և հանգեցնում է ապրանքի կամ ծառայության ամբողջական կամ մասնակի սեփականության իրավունքի փոխանցմանը: Համաշխարհային տնտեսությանն ինտեգրվելու համար Հայաստանը պարտավոր է հաշվի առնել առևտրի, այդ թվում էլեկտրոնային, զարգացման ընդհանուր միտումները: Որոշման նպատակն է ստեղծել էլեկտրոնային առևտրին օժանդակելու համար ժամանակակից տեղեկատվական ենթակառուցվածքներ, մշակել պետական քաղաքականության հիմնական սկզբունքները, խթանել ապրանքների և ծառայությունների արտահանումը, կատարելագործել էլեկտրոնային առևտրի ոլորտի իրավական և օրենսդրական դաշտը, երկրում ստեղծել էլեկտրոնային առևտրի կայուն զարգացման բարենպաստ միջավայր:
Լրացումներ կատարելով իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկում, գործադիրը նպաստավոր պայմաններ է ստեղծել ս.թ. հոկտեմբերի 4-ից 6-ը Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի տարածքում անցկացվելիք «Դիջիթեք-2013» միջազգային տեխնոլոգիական ցուցահանդեսի, ինչպես նաև ոլորտի մի շարք այլ կարևոր միջոցառումների համար:
Կառավարության որոշմամբ Արմավիրի մարզի Մյասնիկյան գյուղի Արաքս երկաթուղային կայարանի բեռնման-բեռնաթափման տարածքին հարող 5-րդ երկաթուղային գծի 240 մետր երկարությամբ հատվածն ամրացվել է «ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության աշխատակազմ» պետական կառավարչական հիմնարկին:
Իր նիստում կառավարությունը հաստատել է գրահրատարակչական գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձանց և անհատ ձեռնարկատերերին պետական սեփականություն հանդիսացող տարածքի անհատույց օգտագործման տրամադրման չափորոշիչները, որոնց սահմանումը թույլ կտա պետգույքի օգտագործման իրավունքի տրամադրման ժամանակ որոշակի սկզբունքներ պահպանել: «Մենք այս դաշտում կարգուկանոն ենք հաստատում, որովհետև կան սուբյեկտներ, որ դիմում են մեզ, թե իբր զբաղվելու են գրահրատարակչական գործունեությամբ, բայց իրականում տեսնում ենք, որ ի հայտ են գալիս զբոսաշրջային գործակալություններ, այլ բիզնեսներով են զբաղվում, ինչն ուղղակի անթույլատրելի է»,-պարզաբանել է Տիգրան Սարգսյանը: 
Նիստում հաստատվել է նաև ՀՀ արդարադատության նախարարության «Փորձագիտական ծառայություններ արտաբյուջետային միջոցների հաշվին» ծրագրի միջոցների ծախսման 2013թ. նախահաշիվը:
Գործադիրը 5 տարով երկարաձգել է «Հայաստանի ԴՕՍԱԱՖ» համահայկական հայրենասիրական հասարակական կազմակերպության տարածքի վարձակալության պայմանագրի ժամկետը:

Լուծվում են մարզերի հիմնախնդիրները

ՀՀ մարզերի` առաջնահերթ լուծում պահանջող հիմնախնդիրների լուծման ուղղությամբ իրականացվելիք աշխատանքների համար կառավարությունն իր պահուստային ֆոնդից 50-ական միլիոն դրամ է հատկացրել ՀՀ մարզպետարաններին: Ընդհանուր առմամբ 2012-2013թթ. Այդ նպատակով մարզպետարաններին է տրամադրվել 40 մլրդ դրամ:
ՀՀ կառավարությունը որոշել է Լոռու մարզի «Գուգարք» կարի արտադրական միավորման կողմից առանձնացված Բազումի արտադրամասի գույքը մասնավորեցնել մրցույթով, Գարգառի վարչական տարածքում գտնվող Ստեփանավանի կարի արտադրական միավորման արտադրական տեղամասի անավարտ շինարարության օբյեկտի մասնավորեցման արդյունքում համայնքի ֆոնդային բյուջե մուտքագրված 952.5 հազար դրամն ուղղել ներհամայնքային ճանապարհների հիմնանորոգմանը:
Մեկ այլ որոշմամբ Տավուշի մարզի Իջևանի քաղաքային համայնքի վարչական տարածքում գտնվող համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասերում հնարավոր կլինի կառուցել հանգստի և ժամանցի գոտիներ:Հիշեցնելով, որ թույլտվությունը կամ հողերի կատեգորիայի փոփոխությունը կատարվում են այն պատճառաբանությամբ, որ այդտեղ ներդրում է արվելու, վարչապետը Տարածքային կառավարման նախարարությանը հանձնարարել է անցկացնել հերթական մոնիթորինգը և պարզել, թե կատարվո՞ւմ է արդյոք ներդրումը և ինչ ծավալով ու ինչ ազդեցություն է ունենում տնտեսական աճի վրա: 
Կառավարությունը մոտ 10 մլն դրամ է հատկացրել ՀՀ գյուղական համայքների երրորդ համաժողովը նախապատրաստելու և ս.թ. հոկտեմբերի 3-5-ը Ջերմուկ քաղաքում անցկացնելու նպատակով:

Հիմնովին կբարեկարգվեն Երևանի կենտրոնի փողոցները

Կառավարության որոշմամբ Երևանի քաղաքապետարանին է հատկացվել մոտ 9 մլրդ դրամ` քաղաքի փողոցների ասֆալտբետոնե ծածկը հիմնանորոգելու, ինչպես նաև քանդման ենթակա վթարային շենքերի բնակիչների փոխատուցման համար բնակարաններ ձեռք բերելու նպատակով: Այդ աշխատանքի արդյունքում Երևանի երթևեկելի հատվածներում կլինի ավելի քան 1 մլն քառ. մետր բարձրորակ ասֆալտբետոնե շերտ, ևս 70 հազար քառ. մետր` մայթերի հատվածներում, ինչպես նաև մոտ 39 հազար գծամետր նոր եզրաքար: Քաղաքապետարանը 4-րդ աստիճանի վթարային քանդման ենթակա շենքերի բնակիչների վերաբնակեցման նպատակով ձեռք կբերի 100 բնակարան, ինչպես նաև առնվազն 350 քառ. մետր տարածք` շենքի առաջին հարկի հասարակական տարածքից: Եվս երկու որոշմամբ գործադիրը լրացուցիչ միջոցներ է ձեռնարկել Ծովակալ Իսակովի պողոտայի և Լենինգրադյան փողոցի միջև ավտոմայրուղու շինարարությունն ավարտին հասցնելու համար:

 

Օրենսդրական գործունեություն

ՀՀ կառավարությունը քննարկել է ՀՀ Ազգային ժողովի մի խումբ պատգամավորների` օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացրած «ՀՀ կենտրոնական բանկի մասին» օրենքում փոփոխություն և «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» օրենքում լրացում կատարելու օրինագծերի փաթեթը, որով առաջարկվում է Կենտրոնական բանկի ընթացիկ տարվա դրամավարկային քաղաքականության ծրագիրն Ազգային ժողովի քառօրյա նիստերի օրակարգ ընդգրկելուց հետո ողջամիտ ժամկետում կազմակերպել դրա քննարկումը: Կառավարությունը ժամկետի ճշտում է արել և նախագծերի փաթեթն ընդունելի կհամարի իր առաջարկության ընդունման դեպքում:
Նիստում քննության է առնվել Ազգային ժողովի պատգամավորներ Դավիթ Հարությունյանի և Արփինե Հովհաննիսյանի` օրենսդրական նախաձեռնության կարգով ներկայացրած «Պատմության և մշակույթի հուշարձանների ու պատմական միջավայրի պահպանության և օգտագործման մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու օրինագիծը, որով առաջարկվում է օրենքի դրույթները համապատասխանեցնել «Եվրոպայի ճարտարապետական ժառանգության պաշտպանության մասին» կոնվենցիային: Դրական գնահատելով նախաձեռնությունը, գործադիրն արել է մի շարք առաջարկություններ, որոնց ընդունման դեպքում ընդունելի կհամարի օրենքի նախագիծը:
Նախագծերը և կառավարության եզրակացությունները սահմանված կարգով կներկայացվեն Ազգային ժողով:

Այլ որոշումներ

Կառավարությունն ընդունել է Արարատի մարզի Արարատի քաղաքային,Նշավանի և Արագածոտնի մարզի Ձորագլխի գյուղական համայնքների ղեկավարների լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցնելու, արտահերթ ընտրություն նշանակելու, անցկացնելու և ընտրությունների նախապատրաստման ու անցկացման ծախսերը ֆինանսավորելու որոշումներ։
Կառավարության որոշմամբ պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչից մինչև ուսումնառության ավարտը` 2018թ. գարնանային զորակոչ, տարկետում է տրվել իրավագիտություն մասնագիտությամբ Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի բակալավրիատ ընդունված Աշոտ Պողոսյանին:
Նիստի ավարտին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը կառավարության անդամներին և գերատեսչությունների ղեկավարներին հանձնարարել է պատշաճ մասնակցություն ցուցաբերել ս.թ. հոկտեմբերի 8-10-ը անցկացվելիք «Արձագանք-2013» զորավարժությանը: 

Դոլարի գինը բորսայում` 406,76 դրամ

դոլարՍեպտեմբերի 19-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 3,800,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 406.96 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 406.76 դրամ:

 

NASDAQ OMX Armenia

Ո՞ւմ սիրտն է Բաքվի փախլավա ուզում

ադրբեջանԴեռևս հայ–թուրքական ցյուրիխյան արձանագրությունների ստորագրման ժամանակ էր, երբ Հայաստանում լայն թափով շրջանառվում էին վերլուծությունները թուրքական տնտեսության ներուժի, թուրքական ապրանքների, ներմուծում–արտահանում հարաբերությունների մասին: Այդ ժամանակ, եթե հիշում եք, նշվում էր, որ Թուրքիան պետական մակարդակով արգելում է հարյուրավոր, նույնիսկ` 1000-ի հասնող  ապրանքատեսակների ներմուծումն իր երկիր կամ դրանց համար այնպիսի հարկեր է կիրառում, որ ներմուծումը դառնում է աննպատակահարմար: Այդ համատեքստում հայ–թուրքական սահմանի բացման կողմնակիցներն էլ, որպես հակափաստարկ նշում էին, թե հայկական կողմն էլ կարող է նման պրակտիկա կիրառել, եթե այդքան շատ ենք վախենում այդ իրականությունից:

 Ադրբեջանական գյուղմթերքն արդեն կարող է ներմուծվել Հայաստան

Նույնիսկ կարծիքներ էլ էին շրջանառվում, թե գյուղնախարարի 2009 թ. ամռանը հրապարակած հրամանը, որով արգելվում էր թուրք-ադրբեջանական ծագման գյուղատնտեսական մթերքների և հումքի ներմուծումը Հայաստան, հենց այդպիսի գործընթացների հիանալի օրինակ են:

Եվ ահա 2013 թ. հունիսի 7-ին ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանը ստորագրեց N 03-Ա հրամանը, որով ուժը կորցրած է ճանաչվում ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի 2009 թ. սեպտեմբերի 15-ի «Թուրքական և ադրբեջանական ծագում ունեցող կենդանական և բուսական հումքի ու մթերքի ՀՀ տարածք ներկրումը ժամանակավորապես արգելելու և ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի 2009 թ. հունիսի 11-ի N146-Ա հրամանն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին» N220-Ա հրամանը: Այսպիսով, ինչպես կարծում են շատերը, հերթական հարվածն է հասցվում Հայաստանի Հանրապետության տնտեսությանը:

Ըստ մամուլի հրապարակումների` գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանի` ադրբեջանական ու թուրքական ծագմամբ մթերքի ներկրումը թույլատրող հրամանից հետո Հայաստան են ներկրվել թուրքական ծագմամբ մի քանի ապրանքներ` կիտրոն, մաստակների տեսականի, խմորիչ, սննդային հավելումներ, պարենային եգիպտացորենի հատիկներ: Ադրբեջանական ծագման ապրանքներ հունիսի 7-ից մինչ օրս չեն բերվել:

Հարցն այն է, որ Թուրքիան այսօր հանդիսանում է  G-20-ի անդամ, ուժեղ զարգացող տնտեսություն ունի և իր տնտեսական ներուժով դարձել է մի շարք եվրոպական առաջատար տնտեսությունների «ահուսարսափը»: Օրինակ` Ֆրանսիայի, քանի որ Հյուսիսային Աֆրիկայում, որն ավանդաբար համարվում է ֆրանսիական ազդեցության ու տնտեսական շահերի գոտի, այն հատվածներում, որտեղ Թուրքիան մի քիչ ակտիվացնում է իր տնտեսական գործունեությունը, Ֆրանսիան միանգամից սկսում է նահանջել: Որովհետև Թուրքիան ընկալվում է որպես մուսուլմանական` եղբայր երկիր, նրա ապրանքներն էլ համեմատաբար որակյալ են, քան, օրինակ, չինական ապրանքները, իսկ գները, համեմատած եվրոպական արտադրանքի հետ, անհամեմատ էժան են:

Թուքրիան ունի նաև զարգացած գյուղատնտեսություն: Այստեղ գյուղատնտեսության զարգացման պայմանները և մակարդակն այնպիսին են, որ հնարավորություն են տալիս սննդամթերքով ապահովելու ոչ միայն ներքին շուկան, երկիրը դասվում է սննդամթերքի արտահանման 10 խոշորագույն երկրների շարքը: Թուրքիան ունի 78 մլն հա տարածք, նույնքան, ինչքան Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան միասին վերցրած, և այս տարածքի 36%-ն օգտագործվում է գյուղատնտեսական նպատակներով: Թուրքական գյուղատնտեսության մեջ պետք է առանձնացնել մրգերի և բանջարեղենի արտադրությունը: Թուրքիան տարեկան 3.2-3.6 մլն տոննա արտադրանքով մտնում է աշխարհի խաղող արտադրողների հնգյակի մեջ: Մեզ համար հետաքրքրություն ներկայացնող ոլորտներից է նաև ծիրանաբուծությունը: Ծիրանի ողջ բերքն օգտագործվում է չրի պատրաստման համար, որի 95%-ն արտահանվում է: Թուրքիայում զարգացած է նաև սառեցված մրգերի և բանջարեղենի արտադրությունը: Արտադրանքի 75-80%-ն արտահանվում է: Թուրքիան եղջերավոր անասունների և թռչունների թվաքանակով աշխարհում զբաղեցնում է առաջատար դիրքեր և հայտնի է իր մսամթերքով: Ու թեև ալկոհոլային խմիչքները մտնում են ներմուծման համար արգելված ապրանքների շարքը, հիշարժան է նաև Թուրքիայի ալկոհոլային և ոչ ալկոհոլային խմիչքների արտադրությունը: Թուրքիայում տարեկան արտադրվում ու արտահանվում է 42-43 մլն լիտր գինի, արտադրվում է 7 մլն լ օղի, 1.0 մլն լ կոնյակ, 2 մլն լ լիկյոր, 3.7 մլն լ ջին, 0.1 մլն լ վիսկի: Երկիրը համարվում է նաև կաթնամթերք արտադրող խոշոր երկիր:

Այս տվյալները հեշտությամբ կարելի է գտնել ինտերնետում:

hramanՄի խոսքով, այս հիմնական փաստերը համադրելով, կարելի է ասել, որ Թուրքիան ունի զարգացած գյուղատնտեսություն և վարում է պրոտեկցիոն քաղաքականություն: Եթե սրան գումարենք Հայաստանի գյուղատնտեսության վիճակը, ապա նման հրամանը մեզ համար դառնում է վտանգավոր: Իհարկե, Թուրքիայից ներկրվող էժան ապրանքները շուկայում հայ սպառողների համար կարող են ընտրության լրացուցիչ հնարավորություն ստեղծել, բայց դրանից հարցի տնտեսական նշանակությունը չի փոխվում: Որովհետև այն նույն ժամանակահատվածում, երբ մեր հարևան երկրները տարբեր հնարքներ են կիրառում օտարերկրյա մթերքները շուկայից դուրս մղելու և սեփական տնտեսությունը զարգացնելու ուղղությամբ, վարում են ուժեղ պրոտեկցիոն քաղաքականություն, մեր երկրում տեղի է ունենում ճիշտ հակառակը:

Նախարարի այս հրամանի կապակցությամբ «Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» ՀԿ-ն իր ֆեյսբուքյան էջում նշում է. «Տարիներ շարունակ շատ արտադրողներ բողոքում էին, որ թույլ վերահսկողության  հետևանքով Հայաստանի Հանրապետություն է ներմուծվում թուրքական պտուղ-բանջարեղեն, ինչն ուղղակիորեն հարվածում է Հայաստանում նոր զարգացող ջերմոցային տնտեսությանը, իսկ գյուղատնտեսության նախարարությունն այս հրամանով գյուղացուն աջակցելու ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկելու փոխարեն ավելի բարդացրեց առանց այն էլ բարդ իրավիճակը: Իսկ այն հարցի պատասխանը, թե ինչ միջոցառումներ են իրականացվել կամ գոնե իրականացվելու տեղական արտադրանքի մրցունակությունն ապահովելու նպատակով, ցավոք, մինչ օրս տրված չէ (չգիտես ինչու, հրապարակված չէ նաև այս հրամանը)»:

Նայենք հարցին մեկ այլ` զգացմունքային տեսանկյունից: Թուրքական, առավել ևս ադրբեջանական ծագում ունեցող ներկրվող մթերքների սահմանային հսկողությունը, ինչպես ընդունված է, պետք է կատարվի` հիմք ընդունելով ուղեկցող փաստաթուղթը: Ստացվում է, որ Ադրբեջանը նույնիսկ այլ երկրների այն քաղաքացիներին, որոնց ազգանունը վերջանում է «յան»-ով, չի թույլատրում իր սահմաններից ներս մտնել,  մինչդեռ ադրբեջանական փաստաթղթերը մեզ մոտ հիմք  են ընդունվելու: