Ներկայացվել է «Զարգացման հայկական գործակալության» 2012 թ. գործունեության հաշվետվությունը

10455_am_2Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի նախագահությամբ կառավարությունում տեղի է ունեցել «Զարգացման հայկական գործակալություն» փակ բաժնետիրական ընկերության խորհրդի հերթական նիստը։

Համաձայն օրակարգի` քննարկվել է գործակալության 2012 թ. տարեկան գործունեության հաշվետվությունը: Մասնավորապես, ԶՀԳ-ի գլխավոր տնօրեն Ռոբերտ Հարությունյանն անդրադարձել է ներդրումների ներգրավման և արտահանման խթանման ուղղությամբ իրականացված ու ընթացիկ ծրագրերին: Նա տեղեկացրել է, որ 2012 թ. օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ծավալը կազմել է շուրջ 10 մլրդ ՀՀ դրամ (շինարարություն, բարձր տեխնոլոգիաներ, բիոտեխնոլոգիաներ և այլն), արտահանման խթանումը` շուրջ 4.5 մլրդ ՀՀ դրամ (սննդարդյունաբերություն, ոգելից և ոչ ոգելից խմիչքներ և այլն), կազմակերպվել են գործարար համաժողովներ և միջազգային ցուցահանդեսներ, տարվել են տեղեկատվական օժանդակության աշխատանքներ:
Հաջորդ հարցով ներկայացվել է գործակալության 2013 թ. միջոցառումների ծրագիրը, որը, ԶՀԳ-ի գլխավոր տնօրենի տեղեկացմամբ, համահունչ է արտահանմանն ուղղված արդյունաբերական քաղաքականության ռազմավարության 2013 թ. համար նախանշված գործողությունների ծրագրին և ոլորտներին (բարձր տեխնոլոգիաներ, դեղագործություն, բիոտեխնոլոգիաներ, գյուղատնտեսություն, սննդի վերամշակում և այլն):
Նիստում արծարծվել են գործակալության կառուցվածքային փոփոխություններին վերաբերող և կազմակերպչական այլ հարցեր ևս: Վարչապետ Սարգսյանը հանձնարարել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության հետ քննարկել դրանք և առաջարկություններ ներկայացնել խորհրդին:
ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ծննդյան 50-ամյա հոբելյանի առթիվ և թեթև արդյունաբերության զարգացման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի, ակտիվ գործունեության ու վաստակի համար «Տոսպ» բաց բաժնետիրական ընկերության գլխավոր տնօրեն Սուրեն Բեկիրսկին պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի հուշամեդալով։

Էներգետիկ անվտանգությունն իր մասին հիշեցրեց

verakangnvox energetikaՀայաստանում էներգետիկ անվտանգության հարցը մեկ անգամ ևս գլուխ բարձրացրեց, երբ սկսեցին շրջանառվել խոսակցությունները, թե «Հայռուսգազարդը» դիմելու է Հանրային ծառայությունները կարգավորող պետական հանձնաժողով` գազի սակագինը Հայաստանում վերանայելու համար:  Էներգետիկ անվտանգությունը, գլոբալ առումով, կանխորոշիչ նշանակություն ունի, հատկապես Հայաստանի համար, որովհետև մենք հիշում ենք 90-ականների սկզբի էներգետիկ ճգնաժամը, ինչը հանգեցրեց ընդհանրապես տնտեսության կոլապսի, ահավոր արտագաղթի: Ինչպես բխում է ՀՀ Ազգային անվտանգության ռազմավարության դրույթներից, երկրի  էներգետիկ անվտանգությունը հանդիսանում է հայոց պետականության դիմադրողականությունը պայմանավորող կարևորագույն տարրերից մեկը:

 Եթե խոսքը էներգակիրների գներով պայմանավորված էներգետիկ անվտանգության, կամ ավելի ստույգ` էներգետիկայի դիվերսիֆիկացման մասին է, ապա գազի թանկացումը, իհարկե,  ազդեցություն կունենա երկրի սոցիալական վիճակի վրա: Իհարկե, թերևս դեռ ոչ այնքան սուր, պայթյունավտանգ իրավիճակ ստեղծի, քանի որ պետությունն ինչ-որ չափով թանկացումը սուբսիդավորում է: Բայց եթե մենք ստիպված լինենք վճարել միջազգային գին, ապա բավական բարդ սոցիալական  վիճակ կստեղծվի:

«Իսկ սոցիալական վիճակի վատթարացումը կբերի քաղաքական բարդ իրավիճակի: Այսինքն` շատ վճարող, ոչ ունևոր մարդն արդեն կսկսի ավելի բողոքական քաղաքական դիրքորոշում ունենալ: Այդ ամենը  առկա կլինի այնքան ժամանակ,  քանի դեռ սոցիալ-տնտեսական վիճակը Հայաստանում չի փոխվի: Ինչքան ավելի զարգանա մեր տնտեսությունն ու կայունանա մարդկանց բարեկեցությունը, այնքան էներգակիրների միջազգային գներն ավելի պակաս կազդեն սոցիալական և քաղաքական գործընթացների վրա»,- նշում է «Նորավանք» գիտակրթական հիմնադրամի փոխտնօրեն, քաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար  Սևակ Սարուխանյանը, որ բազմիցս հանդես է եկել ՀՀ էներգետիկ անվտանգությանը վերաբերող հոդվածներով և ուսումնասիրություններով:

 Ո՞ւր են «Հավակնոտ» ծրագրերի արդյունքները

Կառավարությունը դեռևս 2007 թ. նոյեմբերին հաստատեց Էներգետիկայի նախարարության (այժմ` ՀՀ Էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարություն) գործունեության ծրագիրը, որը միտված էր ոլորտի երկարաժամկետ զարգացմանը: Ծրագիրը բխում էր ՀՀ ազգային անվտանգության հայեցակարգից և սահմանում էր նախարարության գործունեության հիմնական ուղղությունները: 1. ապահովել ցածր գներով հուսալի էլեկտրամատակարարում բոլոր սպառողների արմատական կարիքները բավարարելու համար` միևնույն ժամանակ խթանելով երկրում էներգախնայողությունը: 2. խուսափել էներգիայի ներկրման այնպիսի եղանակներից, որոնց պարագայում Հայաստանի անվտանգությունը կարող է ենթարկվել Հայաստանի Հանրապետության իրավասությունից դուրս գտնվող իրադարձությունների ու քաղաքականության անհարկի ազդեցությանը, երկրի էներգետիկ հաշվեկշռում առավելագույնս օգտագործել սեփական վերականգնվող էներգառեսուրսները և միջուկային էներգիան: 3. ապահովել Հայկական ԱԷԿ-ի անվտանգ շահագործումը և այլն:

Ընդհանրապես էներգետիկ անվտանգությունը բաղկացած է երեք հիմնական մասերից` էներգիայի գնից, մատակարարման անվտանգությունից և բնապահպանության վրա ազդեցությունից:  Երեք ուղղություններով էլ Հայաստանի Հանրապետությունում իրավիճակը, համեմատած միջազգային իրադրության հետ, բավականին լավ է, քանի որ երկրում դեռևս գործում է ատոմակայան, Հայաստան է մտնում երկու գազատար` Ռուսաստանից և Իրանից, գնային առումով մենք դեռևս բավականին հետ ենք միջազգային գներից:

Sevak Saruxanyan Որ գազի գինը բարձրանալու է, պարզ էր դեռևս տարիուկես առաջ, քանի որ գազի թանկացումը միջազգային միտում է, և Ռուսաստանի կողմից բազմիցս հայտարարվել է, որ կապույտ վառելիքի գինը բոլորի համար բարձրանալու է: Ճիշտ է, մենք այսօր ամենաէժան ռուսական գազ գնող պետությունն ենք, բայց պետք է սպասել, որ ապագայում գազի գներն էլի կարող են բարձրանալ: Սա, ինչպես արդեն հասցրեցինք տեսնել, Հայաստանի տնտեսության վրա լրջագույն ազդեցություն կարող է ունենալ, որովհետև մենք անմիջական կախման մեջ ենք գազից:

Ֆունդամենտալ առումով հարցը պետք է լուծել երկու ճանապարհով: Մեկը Հայաստանում էներգաէֆեկտիվության բարձրացումն է, ինչպես բազմիցս նշել են ոլորտի մասնագետները,  քանի որ այսօր Հայաստանի տնտեսությունը չափից դուրս շատ էներգիա է ծախսում մեկ դոլար ապրանք արտադրելու համար: Ու մեր ձեռնարկությունները, տեխնիկական կազմը պետք է արդիականացնել, որպեսզի տնտեսությունն իր վրա չկրի էներգակիրների թանկացման ամբողջ ծանրությունը: Երկրորդ` պետք է մտածել երկրում էներգետիկ նոր հզորությունների ստեղծման մասին, որոնք կապված չեն լինի արտաքին աշխարհից մուտք գործող էներգակիրների հետ:

«Էներգամատակարարման աղբյուրների դիվերսիֆիկացումը հնարավորություն կտա Հայաստանին էներգետիկ անվտանգություն ապահովել և ծածկել ներքին պահանջարկը,-  ԱՄՆ դեսպանատան կողմից կազմակերպված «Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի ապագան. Էներգամատակարարման և վերականգնվող էներգետիկայի հարցերը» ֆորումի ժամանակ հայտարարել է Հայաստանում ԱՄՆ արտակարգ և լիազոր դեսպան  Ջոն Հեֆերնը և հավելել:- Այսօր Հայաստանն էներգետիկ պաշարներ չունի և այդ հարցում ծանր վիճակում է, այդ պատճառով անհրաժեշտ է տարբեր աղբյուրների միջոցով էներգամատակարարումը դիվերսիֆիկացնել և ներքին պահանջարկ ապահովել: Այսօր էներգիայի արտադրության հարցն ամբողջ աշխարհում բավական սուր է դրված, բոլոր երկրները խնդիրների են բախվում էներգապաշարների ապահովման հարցում և աշխատում են էներգետիկ անվտանգության ուղղությամբ, ինչպես Հայաստանում:  Միաժամանակ, Հայաստանն էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրներ ունի, ինչպիսիք են հիդրոէլեկտրակայանները»:

Էներգիա խնայեք, ինչպես ամբողջ աշխարհում են անում

Էներգախնայողության իմաստով` Հայաստանում, ցավոք սրտի, էներգախնայողության համակարգերի ներդրման ուղղությամբ ոչ մի աշխատանք չի կատարվում, անգամ խոսքը խորհրդային շրջանում կառուցված շենքերի մասին էլ չէ, որոնք էներգախնայողության տեսանկյունից բավականին թույլ են, այլև նոր շենքերի:

«Նոր կառուցվող շենքերի համար ևս գծագրվելիս և կառուցվելիս էներգախնայողության և էներգաէֆեկտիվության ոչ մի հաշվարկ չի կատարվում, այն դեպքում, երբ ամբողջ Եվրոպայում վերջին տասնամյակում շինարարական ընկերություններում հիմնական կետերից մեկը շենքերի էներգաէֆեկտիվությունն է, որի համար նրանք համապատասխան լիցենզիա են ստանում: Օրինակ` Հոլանդիայում խնդիրը բավականին լուրջ է դրված, և ընկերությունները ինչ-որ շենք կառուցելու համար անպայման հաշվի են առնում էներգաէֆեկտիվությունը` որպես հիմնական չափանիշ»,- ասաց Սևակ Սարուխանյանը:

Էներգետիկան դիվերսիֆիկացնելու մեկ այլ տարբերակ էլ Հայաստան մուտք գործող գազամուղները տարբեր կառավարիչների շահագործման հանձնելն է` երկրորդ գազային օպերատորի ստեղծումը:  «Եթե Հայաստանի Հանրապետությունը միջոցներ ձեռնարկի երկրորդ գազային օպերատոր ստեղծելու համար, իհարկե, այլընտրանք կստեղծի: Բայց հիմա կա մեկ գազային օպերատոր, ինչը որոշակիորեն արդարացված է` հաշվի առնելով Հայաստանի շուկայի փոքր ծավալները: Եվ երկրորդ` Իրանից գազի ներկրման ծավալների ավելացումն անմիջականորեն կապված է սպառման շուկայի հետ: Եթե լինեն նոր ՋԷկ-եր, որոնք կօգտագործեն իրանական գազը և դրա փոխարեն Իրանին կտրամադրեն էլեկտրաէներգիա, ապա գազատարը կարող է բավականին էֆեկտիվ օգտագործվել: Այսօր, հաշվի առնելով մոտ 2 մլրդ խմ սպառումը Հայաստանի Հանրապետությունում, նման հեռանկար չկա, որ երկու գազատարներն էլ էֆեկտիվ կաշխատեն»,- իր դիտարկումները ներկայացրեց «Նորավանք» գիտակրթական հիմնադրամի փոխտնօրենը:

Բայց ՀԷԿ-երից, ՋԷկ-երից, ատոմակայանից բացի, մեր երկիրն ունի նաև հողմակայանների, արևային էլեկտրակայանների համակարգեր ստեղծելու հնարավորություններ, որոնք այս պահի դրությամբ Հայաստանում երրորդական-չորրորդական պլան են մղված, այնինչ շուտափույթ քայլեր չձեռնարկելու դեպքում կարող ենք մեկ անգամ ևս ականատես լինել «ցուրտ ու մութ» տարիներին: Պատմությունը կրկնվելու սովորություն ունի:

 

 

Կյանքի է կոչվում արմավիրցիներին աջակցելու կառավարության ծրագիրը

10428_am_4Այսօր տեղի է ունեցել ՀՀ կառավարության հերթական նիստը, որը վարել է ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը։
Բացելով նիստը` վարչապետն ասել է. «Այսօրվա օրակարգային հարցերի քննարկումը ցանկանում եմ սկսել Արմավիրի մարզի խնդիրներից։ Մենք պետք է հետևողական լինենք, որպեսզի կարկուտի հասցրած վնասների հետ կապված մեր օժանդակությունը տեղ հասնի, և գյուղացիներն զգան, որ պետությունն իրենց կողքին է։
Երեկ երեկոյան ես նորից այցելել էի Արմավիրի մարզ և Արմավիր համայնքում էի։ Ահա իմ դիտարկումները.
Առաջին` սոցիալապես անապահով ընտանիքների ցուցակները, որոնք առաջին հերթին օժանդակության կարիք ունեն, համայնքապետարանի պատին փակցված էին, և համայնքի բոլոր ներկայացուցիչները հնարավորություն ունեին ծանոթանալու այդ ցուցակներին, և եթե կային անճշտություններ կամ առարկություններ, նրանք կարող էին այդ ամենը մեզ ներկայացնել։ Չափազանց կարևոր է, որ այդ աշխատանքն իրականացվում է։
Երկրորդ` հիշում եք, որ մենք որոշում ընդունեցինք գումարներ հատկացնել, որպեսզի օգնենք, որ գյուղացիները ջրի վարձը վճարեն, և այն տնտեսություններում, որտեղ 100 տոկոսանոց վնաս էր, նաև հողի հարկը։ Հիմա խնդիր է դրված, որպեսզի աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը բացահայտի առավել անապահով խմբերին։ Պարոն Ասատրյանն ինձ զեկուցել է, որ աշխատանքն ավարտել են, և շուրջ 1600 ընտանիք այս կարկուտի հետևանքով պետք է ստանա ֆինանսական օժանդակություն։ Մենք խոստացել էինք մեր գյուղացիներին, որ առավել անապահովներին պետք է օգնենք։
Դրա համար ես առաջարկում եմ, որ մեր նիստն սկսենք այս հարցերից»։
Արմավիրի մարզում 2013 թ. մայիսի 12-ին կարկտահարությունից հարյուր տոկոս տուժած քսաներեք գյուղերի սոցիալապես անապահով 1606 ընտանիքներին կառավարության որոշմամբ հրատապ միանվագ օգնություն է ցուցաբերվելու 50 հազարական դրամի չափով։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ գյուղացիական տնտեսություններում մշակվող բուսատեսակներին կարկտի հետևանքով պատճառված վնասի չափը գյուղացիներին թույլ չի տալիս վճարել իրենց հողի հարկը և օգտագործված ոռոգման ջրի վարձավճարը, կառավարությունն այդ նպատակով Արմավիրի մարզպետարանին է հատկացրել 207 մլն դրամ։
Երեկ արմավիրցիները վարչապետին նաև տեղեկացրել էին, որ կարկտից տուժած տնտեսություններից մի քանիսը ոռոգման նպատակով օգտագործում են խորքային հորերի ջուրը։ Տիգրան Սարգսյանն առաջարկել է փոխհատուցել այդ տնտեսությունների էլեկտրաէներգիայի վարձը։
Կառավարությունը փոփոխություններ է կատարել իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկում և ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությանը հատկացրել 350 մլն դրամ, որից 328 մլն 600 հազար դրամը` հակակարկտային կայանների տեղակայման, 21 մլն 400 հազարը` ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց պատկանող կայանները նորոգելու և տեխնիկապես մատչելի դարձնելու և «ՄԵՎԱՆԾ» ՊՈԱԿ-ի շահագործմանը հանձնելու համար։ Որոշումը թելադրված է Արմավիրի մարզի տարածքում հակակարկտային աշխատանքն առավել արդյունավետ կազմակերպելու անհրաժեշտությամբ։ Նախարարը վարչապետին հավաստիացրել է, որ հակակարկտային կայանները կտեղադրվեն երեք ամսվա ընթացքում։
Գործադիրը մեկ այլ որոշմամբ Արմավիրի մարզպետարանին է հատկացրել ավելի քան 7.5 մլն դրամ Մրգաշատ գյուղի բնակիչ Հունան Մխիթարյանի 14 անձից բաղկացած ընտանիքի համար երկհարկանի առանձնատուն գնելու համար։Տիգրան Սարգսյանը տեղեկացրել է, որ երկրում կա 9 և ավելի երեխա ունեցող 24 բազմազավակ ընտանիք, որոնցից մեկը Հունան Մխիթարյանի ընտանիքն է։ Աջակցություն կստանան այդ բոլոր ընտանիքները։
Վարչապետն այցելել է նաև մշակույթի պալատ և ընդառաջելով արմավիրցիների ցանկությանը, այսօրվա իր կարգադրությամբ 1 մլն դրամ է հատկացրել գյուղում ներկայացում բեմադրելու համար։ ՀՀ մշակույթի նախարարին հանձնարարվել է ըստ ամենայնի աջակցել մշակույթի պալատի գործունեությանը։ «Դրամական միանվագ օգնությունը տուժածներին աջակցելու առաջին քայլն է, երկրորդը կլինի այդ նպատակով ստեղծված հիմնադրամի միջոցների հաշվին», – ասել է Տիգրան Սարգսյանը։
Վերաբաշխում կատարելով 2013 թ. պետբյուջեում, փոփոխություններ և լրացումներ` իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկում, գործադիրը բարձրորակ տնկանյութերի աճեցմանն ու կանաչ գոտիների վերականգնմանն աջակցելու նպատակով «Կանաչազարդ երկիր» ՀԿ-ին որպես նվիրատվություն տրամադրելու համար ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարությանը հատկացրել է 5 մլն դրամ։
Կառավարության որոշմամբ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարությանն ավելի քան երկու միլիոն դրամ է հատկացվել Արմավիրի, Շիրակի, Սյունիքի և Տավուշի տարածաշրջանային պետական քոլեջներում սարքերի և սարքավորումների տեղադրման համար արհեստագործական մասնաշենքերի կառուցման տեղակապման նախագծային աշխատանքների համար։

Նվազագույն աշխատավարձն ավելացվում է 30 տոկոսով

Կառավարությունը հավանություն է տվել «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին», «Քաղաքացիական ծառայողների վարձատրության մասին», «Դատական ակտերի հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության մասին» և «Պետական կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրենքների նախագծերի փաթեթին։ Նախագծերից առաջինի մշակման հիմք են հանդիսացել ՀՀ կառավարության 2013-2017 թթ. ծրագրի դրույթները, ինչպես նաև ՀՀ կողմից վավերացված միջազգային համապատասխան պայմանագրային պարտավորությունների կատարման անհրաժեշտությունը։ Ս.թ. հունվարի 1-ից 35 հազար դրամ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը ս.թ. հուլիսի 1-ից 10 հազար դրամով բարձրացնելու արդյունքում անհրաժեշտ կլինի համապատասխան փոփոխություններ կատարել վերը նշված մյուս օրենքներում։ Ակնկալվում է, որ մինչև 2017 թվականը նվազագույն աշխատավարձի չափը կկրկնապատկվի։
Գործադիրը հավանություն է տվել «Կուտակային կենսաթոշակների մասին», «Եկամտային հարկի մասին» և «Եկամտային հարկի և պարտադիր կուտակային վճարի անձնավորված հաշվառման մասին» ՀՀ օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու օրինագծերի փաթեթին, որով առաջարկվում է սահմանել, որ պարտադիր կուտակային բաղադրիչին կարող են մասնակցել միայն ՀՀ-ում բնակության իրավունք (կացության կարգավիճակ) ունեցող օտարերկրյա քաղաքացիները և քաղաքացիություն չունեցող անձինք։
Կառավարության հավանությունն է ստացել «Դիլիջանի միջազգային դպրոց» ծրագրի շրջանակում հարկային և մաքսային արտոնություններ տրամադրելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը։ Դիլիջանում միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան դպրոց կառուցելու արժեքը շուրջ 40 մլրդ դրամ է։ Օրենքի նախագծի ընդունման դեպքում ակնկալվում է նպաստել կրթահամալիրի կառուցմանը և շահագործմանը։
Վերը նշված օրենքների նախագծերը սահմանված կարգով կներկայացվեն ՀՀ Ազգային ժողով։

Անապահով ընտանիքները մասնակի փոխհատուցում կստանան

ՀՀ կառավարության որոշմամբ ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարին հանձնարարվել է նախարարության համակարգի պետական ընկերությունների չբաշխված շահույթի հաշվին ավելի քան 70.5 մլն դրամ վճարել «Հայռուսգազարդ» ՓԲԸ-ին` որպես ՀՀ-ում ընտանեկան նպաստի իրավունք ունեցող ընտանիքների կողմից 2013 թ. հունվար-մարտ ամիսներին սպառված բնական գազի համապատասխան քանակության համար մասնակի փոխհատուցում։ «Այս ծրագիրը շարունակվելու է, որպեսզի բնական գազը սոցիալապես անապահով ընտանիքների համար չթանկանա», – շեշտել է վարչապետը։
Սևան-Հրազդան իռիգացիոն-էներգետիկ համակարգից սնվող ոռոգման համակարգերի իշխման տակ գտնվող և Սևանա լճից մեխանիկական ոռոգման համակարգերից սնվող հողատարածքների ոռոգումն ապահովելու նպատակով կառավարության որոշմամբ ոռոգման նպատակով Սևանա լճից 2013 թ. ոռոգման շրջանում նշված համակարգերով ջրառի չափաքանակը սահմանվել է մինչև 170 մլն խորանարդ մետր։
Մեկ այլ որոշմամբ կառավարությունն անհետաձգելի է համարել Մ-4 ավտոճանապարհի Երևան-Սևան-Իջևան-Ադրբեջանի սահման և Երևան-Սևան-Դիլիջան-Ադրբեջանի սահման ճանապարհահատվածների նորոգման աշխատանքների և դրանց տեխնիկական հսկողության ծառայությունների գնման կարիքը և սահմանել է, որ այն պետք է իրականացվի բանակցային ընթացակարգով գնումների հայտարարությունը նախապես հրապարակելու միջոցով։ Վարչապետն անդրադարձել է նաև Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի շինարարությանը։ Նա նշել է, որ տրանսպորտի և կապի նախարարությունը շատ լուրջ խնդիրներ է բացահայտել։ «Հիմա անհրաժեշտություն կա հրատապ շտկումներ մտցնել, և ինձ ֆինանսների նախարարը զեկուցել է, որ ունենք նաև ֆինանսական պարտավորություններ, որոնք առաջանում են բացահայտված այդ խնդիրների առնչությամբ։ Հանձնարարական է տրվում էկոնոմիկայի, տրանսպորտի և կապի, ֆինանսների և արտաքին գործերի նախարարություններին` անհապաղ բանակցություն սկսել Ասիական զարգացման բանկի հետ, փոփոխություններ կատարել պայմանագրերում, որ մենք ունենք այդ բանկի հետ, որպեսզի բացահայտված թերությունների պատճառով տույժ-տուգանքներ չկիրառվեն, քանի որ ըստ այն զեկուցագրի, որ դուք ինձ ներկայացրել եք, ձգձգումը պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ բազմաթիվ մեթոդաբանական փոփոխություններ են իրականացվել նախնական պայմանագրում։ Մասնավորապես, տեխնիկական հսկողի, ծրագրի օպերատորի հայեցակարգը, որը մի քանի անգամ փոխվել է Ասիական բանկի նախաձեռնությամբ, և այսօր բացահայտված խնդիրներն առնչվում են հենց ծրագրի կառավարմանը, որն իրականացվում է գերմանական, ֆրանսիական և իսպանական ընկերությունների կողմից։ Եվ այն դժգոհությանը, որ դուք ունեք այդ կառույցների նկատմամբ, անհապաղ պետք է տեղյակ դարձնեք Ասիական բանկին և անհապաղ սկսեք բանակցություն, որպեսզի մենք տույժ-տուգանք չվճարենք»։ Վարչապետը ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարին է հանձնարարել սկսել բանակցային գործընթացը` պատրաստակամություն հայտնելով անհրաժեշտության դեպքում անձամբ միջամտել խնդրին։
Մյուս որոշումն ուղղված է ՀՀ քաղաքացու սեփականության իրավունքի պաշտպանությանը. Արագածոտնի մարզի Արագածավան համայնքում գտնվող ծանրոցային բաժանմունքի շենքը հանվել է օտարման ենթակա գույքի ցանկից, ինչով և կպաշտպանվի համայնքի բնակիչ Ժորա Խաչատրյանի իրավունքը շենքի նկատմամբ։

Հիմնադրվել է Կենսաթոշակային երաշխիքային ֆոնդի կառավարման հիմնադրամ

Ղեկավարվելով «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» և մի քանի այլ օրենքներով` ՀՀ կառավարությունը հիմնադրել է Կենսաթոշակային երաշխիքային ֆոնդի կառավարման հիմնադրամ, հաստատել հիմնադրամի կանոնադրությունը, սահմանել, որ հիմնադրամի հիմնադրի անունից հանդես եկող կառավարման մարմինը ՀՀ կառավարությունն է ի դեմս ՀՀ ֆինանսների նախարարության։ Մինչև Հիմնադրամի խորհրդի կողմից Հիմնադրամի տնօրենի ընտրությունը տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար է նշանակվել Հերմինե Հարությունյանը. նրան հանձնարարվել է սահմանված կարգով ապահովել հիմնադրամի պետական գրանցումը։
Հաջորդ որոշմամբ գործադիրը հաստատել է պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային ֆոնդերի կառավարիչների կողմից ֆոնդերի մասնակիցների կատարած պարտադիր կուտակային վճարների վերադարձելիությունը երաշխավորող ֆոնդ փոխանցվող երաշխիքային վճարների հաշվարկման կարգը։ Մեկ այլ որոշում միտված է պետական պարտատոմսերի առաջնային և երկրորդային շուկայի ակտիվացմանը, երբ պետական պարտատոմսերով գործարքների հիմք հանդիսացող բանաձևը կհամապատասխանեցվի միջազգային շուկաներում կիրառվող մեթոդին։
ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել ՀՀ օդային փոխադրումների բնագավառի փուլային ազատականացման ռազմավարությանը։ Վարչապետը ՀՀ ԿԱ քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության պետին հանձնարարել է կառավարությունում հավատարմագրված լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների միջոցով հանրությանը տեղեկացնել հայեցակարգի մանրամասներին (առանձին)։
Կառավարությունն ընդունել է ՀՀ հեռահաղորդակցության ենթակառուցվածքը զարգացնելու որոշում, որի մշակման հիմք է հանդիսացել հեռուստառադիոհեռարձակման անալոգային համակարգից թվային համակարգի անցմանն ուղղված միջոցառումների իրականացման անհրաժեշտությունը։ «Մենք պարտավոր ենք թվայնացումն ավարտել 2015 թվականին», – ասել է Տիգրան Սարգսյանը և հավելել, որ առջևում են տեխնիկական մեծածավալ աշխատանքները, նոր տեխնոլոգիայի, նոր սարքավորումների կիրառումը։ Հարցն ունի նաև սոցիալական բաղադրիչ. կառավարությունը սոցիալապես անապահովներին աջակցելու է, որպեսզի նրանք կարողանան ձեռք բերել թվային հաղորդումներ դիտելու համապատասխան սարքեր։

Լուծվում են մշակույթի ոլորտի հիմնախնդիրները

Արդեն մեկ տարի է, ինչ Հայաստանում կինոռեժիսոր Ռոման Բալայանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է կինոռեժիսուրայի բարձրագույն դասընթաց, կառավարության կողմից` «Հայ արտ սինեմա» հիմնադրամը, որը և կարգավորելու է դասընթացի կազմակերպման գործընթացը։ Դասապրոցեսն իրականացվելու է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։ Բարձրագույն դասընթացի նախագիծը համաֆինանսավորվող ծրագիր է, որի ընդհանուր նախահաշվային արժեքը մոտ 100 մլն դրամ է։ Կառավարության որոշմամբ վերը նշված հիմնադրամին է հատկացվել մոտ 54 մլն դրամ, մնացած մոտ 46 մլն դրամը հատկացնում է «Պարադիզ» ընկերությունը։ Դասընթացի նպատակն է աջակցել ժամանակակից հայ կինոյի զարգացմանը։
Համաֆինանսավորման սկզբունքով է իրականացվում նաև «Գյումրին` 2013 թ. ԱՊՀ մշակութային մայրաքաղաք» միջպետական ծրագիրը, որի ամբողջական նախահաշիվն ավելի քան 600 մլն դրամ է։ ԱՊՀ պետությունների ղեկավարների խորհրդի որոշմամբ ԱՊՀ մշակութային մայրաքաղաքներ են հռչակվել նաև բելոռուսական Մոգիլյով և ադրբեջանական Գաբալա քաղաքները։ Գյումրու ծրագրի իրականացմանը ՀՀ կառավարությունը հատկացրել է 193 մլն 400 հազար դրամ։
Հայ երիտասարդ երաժիշտների արտագաղթը նվազեցնելուն է միտված կառավարության մեկ այլ որոշում, որով, մասնավորապես, Երիտասարդական նվագախմբին լրացուցիչ միջոցներ են հատկացվում նվագախմբի կազմը փողային և հարվածային գործիքներ նվագող երաժիշտներով համալրելու համար։
Վարչապետը կարևորել է երաժշտական գործիքների ձեռքբերումը և ընդգծել, որ կառավարությունն այդ նպատակին ամեն տարի համապատասխան միջոցներ կտրամադրի։
Հաջորդ թեման բուհերի ընդունելության քննություններն էին։ Լսելով ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի հավաստիացումը, թե քննաշրջանը սահուն է անցնում, որևէ դժգոհություն չկա, վարչապետը դա բացատրել է ժամանակին ձեռնարկված միջոցներով, նախապատրաստական պատշաճ աշխատանքով։
Կառավարությունը որոշել է Երևանի Ազատության 19 հասցեում գտնվող մշակույթի կենտրոնը նվիրել Երևանի քաղաքային համայնքին` որպես պետության կողմից քաղաքի մշակութային կենտրոնների զարգացմանն ուղղված աջակցություն։

Աշտարակում կհիմնվի «Նոր Հալեպ» թաղամաս

Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում տիրող պատերազմական իրավիճակի հետևանքով Հայաստանում բնակվող սիրիահայերի բնակարանային խնդիրների լուծմանն աջակցելու նպատակով ՀՀ կառավարությունը որոշել է «Սիրիահայերի հիմնախնդիրները համակարգող կենտրոն» ՀԿ-ի առաջարկով Աշտարակ քաղաքում հիմնել «Նոր Հալեպ» բնակելի թաղամաս։ ՀՀ սփյուռքի նախարարին հանձնարարվել է 10-օրյա ժամկետում հստակեցնել նշված թաղամասում բնակելի տուն ստանալու ցանկություն հայտնած սիրիահայ ընտանիքների բնակարանային պահանջարկը, հայկական սփյուռքի կառույցների և բարերարների հետ քննարկել «Նոր Հալեպ» թաղամասի կառուցապատմանը հնարավոր ֆինանսական աջակցության խնդիրը։ Համապատասխան հանձնարարություններ են ստացել նաև շահագրգիռ մյուս նախարարները և պատկան մարմինները։ Բնակարան ձեռք բերելու համար արդեն իսկ գրանցվել է շուրջ 600 ընտանիք, որոնք պատրաստ են վճարել բնակարանի արժեքի մինչև 50 տոկոսը։

Տարայավորված հեղուկ ապրանքը կդրոշմավորվի

ՀՀ օրենսդրության համաձայն ս.թ. հուլիսի 1-ից դրոշմապիտակով պարտադիր դրոշմավորման են ենթակա ՀՀ տարածքում օտարման ենթակա տարայավորված ջուրը, գարեջուրը, ըմպելիքը, կոկտեյլը, հյութը։ Գործադիրը ՀՀ տարածքում արտադրված կամ ներմուծված պարտադիր դրոշմավորման ենթակա ապրանքների դրոշմապիտակի հազար հատի արժեքը սահմանել է 3548 դրամ և դրանց ձեռքբերման նպատակով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ին հատկացրել ավելի քան 3.5 մլրդ դրամ։ Դրոշմապիտակները հարկ վճարողներին են տրամադրվում դրանց ամբողջ արժեքը պետբյուջե վճարելու դեպքում։
Գործադիրը փոփոխություն է կատարել հարկային ծառայության հատուկ կոչումների տարբերանշանները սահմանող իր նախկին որոշման մեջ և սահմանել միջազգային փորձին համապատասխան տարբերանշանների նոր ձևեր։ Հաջորդ որոշմամբ սահմանվել են մաքսային ծառայողի համազգեստի ձևը և մաքսային ծառայության հատուկ կոչումների տարբերանշանների ձևերը։

Պարզեցվում է վտանգավոր սննդամթերքի ոչնչացման գործընթացը

Փոփոխություններ և լրացումներ կատարելով իր նախկին որոշումներից մեկում` կառավարությունը պարզեցրել ու հստակեցրել է վտանգավոր սննդամթերքի, վտանգավոր անասնակերի, սննդամթերքի և անասնակերի հետ շփվող վտանգավոր նյութերի, վտանգավոր սննդային և կերային հավելումների օգտահանման ու ոչնչացման գործընթացը, ինչը կհանգեցնի տնտեսվարողի կողմից ծախսվող լրացուցիչ ժամանակի և ֆինանսական միջոցների կրճատմանը, ինչպես նաև լրացուցիչ վարչարարության բացառմանը։
ՀՀ կառավարությունը ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարին թույլատրել է պետական պահուստից ապաամրագրել և մրցութային կարգով իրացնել «Պահուստ» ՊՈԱԿ-ում պահվող տուրբինային և տրանսֆորմատորային յուղը` առաջացած միջոցներն օգտագործելով պետպահուստի նյութական արժեքների կուտակման համար։
Կառավարությունն իր նիստում հաստատել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության աշխատակազմի կրթության պետական տեսչության` ռիսկի վրա հիմնված ստուգման մեթոդաբանությունը և ռիսկայնությունը որոշող չափանիշների ընդհանուր նկարագիրը, նախադպրոցական, հանրակրթական, նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) ծրագրեր իրականացնող ուսումնական հաստատություններում անցկացվող ստուգումների ստուգաթերթերը։
Արագածոտնի մարզի Վարդենիսի համայնքի 120 աշակերտական տեղով դպրոցի կառուցման աշխատանքի գնման համար ՀՀ 2013 թ. պետբյուջեով նախատեսված է 155 մլն դրամ։ Շինարարությունը եղանակային նպաստավոր պայմաններում ավարտին հասցնելու նպատակով գործադիրը որոշել է գնման գործընթացն իրականացնել բանակցային ընթացակարգով, առանց գնման հայտարարությունը նախապես հրապարակելու։

Այլ որոշումներ

Գործադիրն իր որոշմամբ Եվրոպային խորհրդում Հայաստանի Հանրապետության նախագահության ստանձնման կապակցությամբ 2013 թ. հունիսի 18-ին Երևանում անցկացվող Եվրոպայի խորհրդի տեղական և շրջանային իշխանությունների կոնգրեսի բյուրոյի նիստի թարգմանության (հինգ լեզվով) ծախսն ուղիղ վճարման ձևով կատարելու համար ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարությանը հատկացրել է 31 հազար եվրոյին համարժեք դրամ։
Կառավարությունը որոշել է Դավիթ Մելքոնյանի` մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան գործուղման ժամկետը երկարաձգել մինչև 2014 թ. հուլիսի 31-ը։
Կառավարության որոշմամբ ԱՄՆ Քլիվլենդի հիվանդանոցի օրդինատուրայի սան Ֆրունզե Պետրոսյանին ՀՀ զինված ուժերի պահեստազորի բժշկական կազմի սպաների 2013 թ. զորակոչից տարկետում է տրվել մինչև 2014 թ. պահեստազորի առաջին խմբի բժշկական կազմի սպաների զորակոչ։
ՀՀ կառավարությունը Սուրեն Խաչատրյանին ազատել է ՀՀ Սյունիքի մարզպետի պաշտոնից` իր դիմումի համաձայն։
Գործադրի մեկ այլ որոշմամբ Վահե Էլոյանն ազատվել է ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից։
Նիստի ավարտին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը հրապարակել է ՀՀ սփյուռքի նախարարի առաջարկները, որոնք միտված են կառավարության արտագնա նիստերի արդյունավետության բարձրացմանը. «Առաջարկվում է, որպեսզի արտագնա նիստից առաջ կառավարության բոլոր անդամները այս կամ այն մարզում հանդիպեն իրենց ոլորտին առնչվող քաղաքացիների, կամ իրենց նախարարության համակարգում գործող ստորաբաժանումների անձնակազմերի հետ և քննարկեն բոլոր այն հարցերը, որոնք մտահոգում են մարզի բնակիչներին, կամ մեր համակարգում աշխատողների բարձրացրած հարցերին։ Դրանից հետո մենք կհավաքվենք և կանցկացնենք կառավարության արտագնա նիստը, դուք հնարավորություն կունենաք քննության առնել այն բոլոր հարցերը, որոնք մտահոգում են տվյալ մարզի բնակիչներին և ձեր արձագանքը այդ հարցերին։ Այս դեպքում մարզերում մեր արտագնա նիստերն սպասելի կլինեն, մարդիկ կպատրաստվեն դրանց և կբարձրացնեն այն հարցերը, որոնք իրենց մտահոգում են։ Դրանով իսկ կառավարության կապը մարզերի բնակիչների հետ անմիջական կլինի»։ Վարչապետն առաջարկել է կառավարության հաջորդ արտագնա նիստը հենց այսպես էլ կազմակերպել։

 

Հանրային խորհրդում քննարկվել է գազի գինը. մասնակցել է նաև ՀԾԿՀ նախագահը

ՀԽ քննարկումՀանրային խորհրդում վերջին օրերին աշխատանքային քննարկումներ են անցկացվել գազի սակագնի բարձրացման վերաբերյալ ինչպես ՀԽ ֆինանսատնտեսական և բյուջետային հարցերի հանձնաժողովում, այնպես էլ Հանրային խորհրդի փոքր խորհրդի նիստում:

Հունիսի 5-ին ՀԽ նախագահ Վազգեն Մանուկյանի նախաձեռնությամբ Հանրային խորհրդում գազի սակագնի վերաբերյալ տեղի ունեցավ քննարկում Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահ Ռոբերտ Նազարյանի և հանձնաժողովի այլ պաշտոնյաների մասնակցությամբ: Քննարկմանը մասնակցում էին նաև ՀԽ անդամներ Վազգեն Սաֆարյանը, Արշակ Սադոյանը, Ռոբերտ Աթոյանը, Հայկ Սարգսյանը, ՀԽ ֆինանսատնտեսական հարցերի հանձնաժողովի անդամներ:

Վազգեն Մանուկյանն իր խոսքում նշեց, որ գազի սակագնի կտրուկ աճն ավելի կխորացնի երկրում առկա սոցիալական լարվածությունը` առաջ բերելով մի շարք բացասական հետևանքներ:

Հանրային խորհրդի անդամները բազմաթիվ հարցեր ուղղեցին Ռոբերտ Նազարյանին, որոնք մասնավորապես վերաբերում էին «Հայռուսգազարդ» ընկերության ծախսերի ծավալին, աշխատավարձերի ֆոնդին, աշխատավարձերի նախատեսվող բարձրացման հիմնավորումներին, սահմանի և բաժանորդներին հասնող գազի գնի միջև առկա մեծ տարբերությանը (գրեթե կրկնակի, մինչդեռ ՀԽ անդամ Վազգեն Սաֆարյանի դիտարկմամբ` Հայաստանի մակրոտնտեսական ցուցանիշներ ունեցող երկրներում այդ տարբերությունը 40-50 տոկոս է) և այլ հարցերի:

Ռոբերտ Նազարյանի խոսքով` իրենք արել են հնարավոր ամեն բան` գազի առաջարկվող սակագինը նվազեցնելու ուղղությամբ: Միաժամանակ նա շեշտեց, որ կան նաև օբյեկտիվ հանգամանքներ, որոնք հնարավոր չէ հաշվի չառնել. նյութատեխնիկական ծախսերի ավելացում, աշխատողների թվի աճ, ներդրումային ծախսեր, գազօգտագործողների թվի աճ և այլն:

ՀԽ անդամ Ռոբերտ Աթոյանը նշեց, որ անգամ այդ փաստարկների դեպքում հնարավոր է գտնել մեխանիզմներ սակագինն առավել նվազեցնելու համար:  Նա բարձրացրեց ոչ միայն «Հայռուսգազարդի» աշխատողների աշխատավարձի հարցը` նշելով, որ դա այս պահին արդարացված չէ, այլև ընդգծեց օտարերկրյա անկախ փորձագիտական ընկերության կողմից ընկերության կառավարման և գործունեության արդյունավետության մոնիթորինգի իրականացման անհրաժեշտությունը:

Ռոբերտ Նազարյանը հայտնեց, որ իրենք հնարավորինս մեծ թվով կրճատել են ընկերության կողմից աշխատավարձերի բարձրացման առաջարկվող թիվը:

ՀԽ անդամներից մեկն առաջարկեց գազի սակագները սահմանել տարբերակված եղանակով, օրինակ` ըստ սեզոնի, նշելով, որ նման պրակտիկա արտերկրում գոյություն ունի: Ռոբերտ Նազարյանն ասաց, որ առաջարկը կարելի է առանձին քննարկել:

Բարձրացվեց նաև մարզերի համար տարբերակված մոտեցում ցուցաբերելու հարցը՝  հաշվի առնելով աշխարհագրական դիրքը (առավել ցուրտ մարզերում սահմանել ցածր սակագներ` ելնելով գազի օգտագործման առավել մեծ ժամանակահատվածից) և այլն:

Քննարկման ավարտին պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց աշխատանքային խումբ ձևավորել ՀԽ անդամների և ՀԾԿՀ մասնագետների միջև և համատեղ շարունակել աշխատանքը՝ գազի սակագինը նվազեցնելու հնարավոր այլ տարբերակներ գտնելու ուղղությամբ:

 

Դոլարը կարծես թե կայունանում է

դոլարՀունիսի 3-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 4,200,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 417.25 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 417.25 դրամ:

ԱԺ մշտական հանձնաժողովներում շարունակվեցին «ՀՀ 2012 թվականի պետական բյուջեի կատարման մասին» հաշվետվության վերաբերյալ քննարկումները

aroxjapahutyan byujeՀունիսի 3-ին ՀՀ ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի ու ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովների համատեղ նիստում քննարկվեց 2012 թվականին ՀՀ պետական բյուջեից գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, սպորտի, երիտասարդության և տեղեկատվության ոլորտներին  հատկացված ֆինանսական միջոցների և  ծախսերի կատարման վերաբերյալ հաշվետվությունը:

ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ, գլխավոր գանձապետ Ատոմ Ջանջուղազյանը ներկայացրեց կատարված հատկացումներն ու ծախսերը, իսկ ոլորտների պատասխանատուները՝ ՀՀ ԿԳ նախարար Արմեն Աշոտյանը, ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը, ՀՀ մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը, ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության աշխատակազմի ղեկավար Վահե Էլոյանը, ՀՀ հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Ժիրայր Դադասյանը, ՀՀ հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի անդամ Ստեփան Զաքարյանը, ներկայացրին  իրենց կառույցներում իրականացված ծրագրերն ու ուղղությունները, ծավալված հարցուպատասխանի ընթացքում անդրադարձան նաև առաջիկա աշխատանքերին, պատասխանեցին պատգամավորների հարցերին:

Հանրապետության գլխավոր գանձապետի տեղեկացմամբ՝  հաշվետու տարում կրթության ոլորտին  հատկացվել է 104,1 մլրդ դրամ, որից օգտագործվել է 102,9 մլրդ դրամը: Իրականացվել են նախատեսված բոլոր ծրագրերը:

Միջնակարգ կրթությանը հատկացվել է 49 մլրդ դրամ, նախադպրոցական և տարրական կրթության համար օգտագործվել է 22.2 մլրդ դրամ, իսկ բարձրագույն կրթությանն ուղղվել է 7,8 մլրդ դրամ: Այս ծրագրերի կատարողականը կազմել է 100 տոկոս:

4,1 մլրդ դրամի շրջանակներում հիմնանորոգվել են հանրապետության 71 դպրոցներ: «Հանգիստ և սպորտ» հոդվածներով հատկացվել է 1,4 մլրդ դրամ, մշակութային ծառայություններ հոդվածով նախատեսվել և հատկացվել է 14,9 մլրդ դրամ: Կատարողականը կրկին 100 տոկոս է:

ՀՀ կրթության և գիտության նախարարությանը նախորդ տարվա բյուջեով հատկացվել է 31 մլրդ 952 մլն դրամ,  իրականացված 70 ծրագրերի  կատարողականը կազմել է 96,8 տոկոս: Բացի այս՝ կառավարության պահուստային ֆոնդից հատկացվել է 620 մլն դրամ, որն օգտագործվել է ամբողջությամբ:

Գիտության պետական կոմիտեն իրականացրել է 65 ծրագիր՝ ծախսելով 9 մլրդ 111 մլն դրամ: Կատարողականն այստեղ 99,1 տոկոս է:

ՀՀ սփյուռքի մնախարարությունն իրականացրել է 14 ծրագիր՝ ծախսելով 722,4 մլն դրամ: Կատարողականը կազմել է 94,8 տոկոս:

ՀՀ մշակույթի նախարարությունն իրեն հատկացված 14 մլրդ 353 մլն դրամով իրականացրել է 42 ծրագիր, իսկ ՀՀ սպորտի և երիտասարդության նախարարությունն իր գործունեությունն իրականացրել է՝ ունենալով 4,7 մլրդ դրամ:

ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ, գլխավոր գանձապետ Ատոմ Ջանջուղազյանը  հատկանշական համարեց , որ բոլոր նախարարություններում  ծրագրերն իրականացվել են գրեթե 100 տոկոսով՝ բացառությամբ սոցիալական փաթեթով ապահովագրության, որը թերակատարվել է:

ՀՀ հեռուստատեսության  և ռադիոյի ազգային հանձնաժողովին հաշվետու տարում հատկացվել է 3,2 մլրդ դրամ, որն օգտագործվել է ամբողջությամբ: 3,3 մլրդ դրամ հատկացվել է ՀՀ հանրային հեռուստառադիոընկերությանը. կատարողականը կազմել է 99,8 տոկոս:

 

Նույն օրը ՀՀ ԱԺ առողջապահության, մայրության, մանկության հարցերի ու ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովների համատեղ նիստում քննարկվեց 2012 թվականին առողջապահության նախարարությանը հատկացված ֆինանսական միջոցների օգտագործման վերաբերյալ հաշվետվությունը:

ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ, գլխավոր գանձապետ Ատոմ Ջանջուղազյանը ներկայացրեց բյուջետային հատկացումների ընդհանուր պատկերը, իսկ առողջապահության նախարար Դերենիկ Դումանյանը` ծախսերի ուղղվածությունը:

2012 թվականին ՀՀ պետական բյուջեի միջոցներով առողջապահության  նախարարությանը հատկացված 67 մլրդ 390 մլն դրամից օգտագործվել է  64.8 մլրդ դրամը: Առողջապահության նախարարությունը իրականացրել է 65 ծրագիր, կառավարության պահուստային ֆոնդից ևս հատկացվել են ֆինանսական միջոցներ: Արտաբյուջետային հաշիվներով իրականացվել է 8 ծրագիր:

Առողջապահության նախարար Դերենիկ Դումանյանի խոսքով՝ 2012 թվականին ազգաբնակչության մեկ շնչի հաշվով առողջապահության ծախսերը կազմել են 20.000 դրամ:  2012 թվականին խիստ հսկողություն է սահմանվել բուժօգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպությունների ֆինանսական հոսքերի կառավարման արդյունավետության բարձրացման ուղղությամբ, որի նպատակն էր կանոնակարգելու և առավել կանխատեսելի դարձնելու  ազգաբնակչության կողմից բուժօգնության սպասարկման համար կատարվող ծախսերը, լեգալացնելու ստվերային վճարումները, բարձրացնելու բուժաշխատողների աշխատավարձերը  և շարունակելու ոլորտում իրականացվող  ծրագրային բարեփոխումները: Հիմնական թիրախը  2012 –ին շարունակել է մնալ բուժօգնության առաջնային օղակը, որի համար հատկացվելէ  23 մլրդ 100 մլն դրամ:

2012-ին շարունակվել է տեղամասային սկզբունքով աշխատող  բուժաշխատողների` ըստ կատարած աշխատանքի որակի գնահատման ցուցանիշների,  խրախուսական, հավելյալ ֆինանսավորման ծրագիրը :

Հանրապետությունում բացված հեմոդիալիզ իրականացնող  նոր կազմակերպությունների շնորհիվ ավելացել է մատչելությունը: Պլանավորած 508 հիվանդի փոխարեն, տարվա վերջին սպասարկվել է 552-ը, որի արդյունքում լրացուցիչ 122 մլն դրամ այլ ծրագրերից հատկացվել է այդ ծրագրին:

Շտապօգնության ծառայությունների  բարեփոխումների արդյունքում ևս նկատվել է մատչելիության բարձրացում: 2012-ին  սպասարկվել է 428.000 կանչ՝ ծախսելով 2 մլրդ 900 մլն դրամ: Դիսպանսերների և բուժհաստատությունների միջոցով բնակչության արտոնյալ խմբերում ընդգրկված 320 հազար  անձանց անհրաժեշտ դեղեր ապահովելու համար պետական բյուջեից հատկացվել է 4 մլրդ դրամ: Հոգեկան հիվանդների, չարորակ գոյացություններով հիվանդների, շաքարային և ոչ շաքարային  դիաբետի բուժման համար ձեռք են բերվել բարձր արդյունավետությամբ  դեղեր:  Հիվանդանոցային ծառայությունների ձեռքբերման համար ծախսվել է 27 մլրդ 100 մլն դրամ, կատարողականը կազմել է 99.7  տոկոս: Մոր և մանկան առողջության համար ծախսերը կազմել են  13.4 մլրդ դրամ՝ հիվանդանոցային ծախսերի կեսը:

9 մլրդ 400 մլն դրամ ծախսվել է ուռուցքաբանական, արյունաբանական, հոգեկան, ինֆեկցիոն, տուբերկուլյոզի և այլ մասնագիտացված  բուժօգնության ծառայությունների ձեռքբերման համար:

Անապահով խավի բժշկական սպասարկման համար ծախսվել է 4 մլրդ 300 մլն դրամ: Անապահովության  36 և ավելի միավորներ ունեցող  61 նպաստառուի,  170 երեխայի սրտի վիրահատությունները ամբողջապես փոխհատուցվել են պետության կողմից:

2012 թվականին շահագործման է հանձնվել Գյումրու բժշկական կենտրոնը, վերանորոգման աշխատանքներ են սկսվել  մարզերի 13 ամբուլատորիաներում, սկսվել են Մեղրի, Կապան, Աբովյան, Բերդ բժշկական կենտրոնների հիմնանորոգման աշխատանքները:

 

 

ՀԿԵ-ն տոնում է իր գործունեության 5-ամյակը

հկեՀունիսի 1-ին լրացավ «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ գործունեության 5-ամյակը, որն Ընկերությունը դիմավորեց իրականացված բազմաթիվ նախագծերով և զարգացման խոստումնալից ծրագրերով:

Մի քանի օր առաջ՝ Հայաստանի Առաջին հանրապետության տոնին, Գյումրիում շահագործման են հանձնվել երկու խոշոր կառույց՝ լոկոմոտիվային և վագոնավերանորոգման դեպոները, որոնք հիմնվել են դեռ 1899 թվականի փետրվարի 7-ին, երբ Թիֆլիսից Ալեքսանդրապոլ էր ժամանել առաջին գնացքը:

Դեպոների վերակառուցումը տևեց մոտ 2 տարի: Օբյեկտների վերաբացման հանդիսավոր արարողությանը մասնակցեցին ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, “Ռուսական երկաթուղիներ” ԲԲԸ նախագահ Վլադիմիր Յակունինը, “ՀԿԵ” ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն Վիկտոր Ռեբեցը, ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Վահրամ Ավանեսյանը, Հայաստանի տրանսպորտի և կապի փոխնախարար Հրանտ Բեգլարյանը, Հայաստանի Հանրապետությունում Ռուսաստանի դեսպանության խորհրդական-պատվիրակ Սերգեյ Օվերչենկոն, Շիրակի մարզպետ Ֆելիքս Ցոլակյանը, Գյումրու քաղաքապետ Սամվել Բալասանյանը, Վրացական երկաթուղիների գլխավոր տնօրեն Մամուկա Բախտաձեն և այլ պաշտոնատար անձինք:

Անցած 5 տարիների ընթացքում մեծ գումարներ են ներդրվել երկաթուղային ենթակառուցվածքի զարգացման մեջ: «ՀԿԵ» ՓԲԸ ներդրումային ծրագրի ֆինանսավորման ընդհանուր ծավալը կազմել է մոտ 90 մլրդ դրամ, իսկ 2013 թվականի ներդրումները կկազմեն մոտ 6 մլրդ դրամ:

Այս տարիներին Հայաստանում կառուցվեցին և վերակառուցվեցին բազմաթիվ երկաթուղային օբյեկտներ: Միայն 2012 թվականին շահագործման են հանձնվել 3 խոշոր երկաթուղային կամուրջներ, որոնց թվում նաև Հայաստանի ամենահին Զամանլուի երկաթուղային կամուրջը:

Ենթակառուցվածքի արդիականացման ծրագրի շրջանակներում, մասնավորապես, վերանորոգվել են 286,5 կմ գիծ, 52 գծանց, 35 կամուրջ, 132,2 կմ կոնտակտային ցանց:

Էական արդյունքներին Ընկերությունը հասավ նաև երկաթուղային բեռնա և ուղևորափոխադրումների ոլորտում: Օրինակ, բեռնափոխադրումների ընդհանուր ծավալում երկաթուղային բեռնափոխադրումների մասնաբաժինը 2012 թվականի արդյունքներով կազմեց 34,2%՝ 2008 թվականի 29,3% դիմաց:

Իսկ միջազգային ուղևորափոխադրումների ծավալը 2008-ի հետ համեմատ եռապատկվեց. միայն Երևան-Բաթումի-Երևան ուղղությամբ մեկնող ուղևորների թիվն աճեց 6 անգամ:

2008-ի հետ համեմատ մերձքաղաքային ուղևորափոխադրումների ծավալը նույնպես աճեց՝ 29%-ով:

«ՀԿԵ» ՓԲԸ-ն շարունակելու է Հայաստանի երկաթուղային տրանսպորտի զարգացման իր ծրագրերի իրականացումը: 2013-2015 թթ համար Ընկերության գործունեության առաջնահերթություններն են լինելու Գյումրու դեպոների վերակառուցման ծրագրի ավարտը, վագոնների սպասարկման համակարգի ներդրումը և գծի ենթակառուցվածքի և թունելների արդիականացումը:

Բորսայում դոլարի գինը` 417,5 դրամ

դոլարՀունիսի 1-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 1,950,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 417.48 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 417.5 դրամ:

NASDAQ OMX Armenia

Մեկ դոլարը`417.5 դրամ

դոլարՄայիսի 31-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 5,100,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 417.5 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարի  դիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 417.5 դրամ:

«Կանխենք գազի թանկացումը» նախաձեռնության անդամները առաջարկում են հասարակական լսումներն անցկացնել կառավարության նիստերի դահլիճում

gaz-shmol1Երեկ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կազմակերպած քննարկումը տապալվեց, քանի որ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչները պահանջում էին հասարակական լայն շրջանակների համար համապատասխան պայմաններ ստեղծել նորմալ հանրային լսումներ անցկացնելու համար: Ստացվեց այնպես, որ քաղաքացիների մի մասին թույլ տվեցին մասնակցել քննարկմանը, իսկ բազմաթիվ շահագրգիռ քաղաքացիների չթողեցին ներս մտնել, քանի որ Հանձնաժողովը լսումների համար նորմալ պայմաններ չէր ապահովել: Բացի այդ դահլիճը պատրաստ չէր որևէ  քննարկման` թե չափերով, թե տեխնիկական հնարավորություններով: Չկար բարձախոս և դրա բացակայության պատճառով հարցերը գոռալով էին տալիս: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց «Կանխենք գազի թանկացումը» նախաձեռնության անդամ Արամ Գրիգորյանը, ով մասնավորապես նշեց. «Հանձնաժողովը կոչվում է հանրային ծառայությունները կարգավորող, բայց հանրության հետ աշխատելու  ձև չգիտի:  Հանձնաժողովի գործառույթը մարդկանց հետ աշխատելն է, նրանց լսելը, բայց երեկ պարզ դարձավ, որ այդ այնտեղ որևէ մեկը չի ուզում լսել հանրությանը, այսինքն` կատարում է քաղաքական պատվեր»:
«Կանխենք գազի թանկացումը» նախաձեռնության անդամները հայտնեցին նաև, որ այսօր ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ղեկավարին են հանձնելու դիմում` առաջարկելով, որ գազի թանկացման վերաբերյալ հասարակական քննարկում անցկացնելու համար տրամադրվի  կառավարության նիստերի դահլիճը:  Բացի այդ, նախատեսում են դիմել ՀՀ նախագահին, որպեսզի քննարկման դրվի Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի հետագա գործունեությունը:

 

Դոլարը`417.49 դրամ

an3001369897409Մայիսի 30-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 6,470,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 417.49 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 417.49 դրամ:

Այն ամենը, ինչ պետք է անի կառավարությունը 2013-ին…

10428_am_4Անցյալ շաբաթ` թեժ քննարկումներից հետո, Ազգայն ժողովը հաստատեց կառավարության 2013 թվականի ծրագիրը:  Ըստ ներածության` Հայաստանի Հանրապետության կառավարության ծրագիրն ուղղված է մարտունակ և ապահով պետության կերտմանը. պետություն, որն ապահովելու է Հայաստանի Հանրապետության յուրաքանչյուր քաղաքացու ազատությունը, անվտանգությունն ու բարեկեցությունը: Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին լինելու է պաշտպանված և ազատ` իր ապագան հայրենիքում կերտելու համար: Հայրենիքը դառնալու է ապահով հանգրվան և սեփական կարողությունների առավելագույնս դրսևորման հնարավորության երկիր` յուրաքանչյուր հայի համար: 

Խոստանում է կառավարությունը

«Յուրաքանչյուրը պետք է վստահ լինի, որ աղքատությունն ու գործազրկությունը ոչ թե ճակատագիր են, այլ ամենօրյա աշխատանքով հաղթահարվող դժվարություն: Յուրաքանչյուրը պետք է համոզված լինի, որ իր զավակների ապագան ավելի ապահով և լավն է լինելու հայրենիքում, քան օտար ափերում: Բարեկեցիկ կյանք ապահովող վաստակ ունենալու համար Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունն ապահովելու է աշխատավարձերի համակարգված աճ: Այս աճը լինելու է հետևողական և համաչափ` միտված եղած աշխատատեղերը պահպանելուն և նորերի ստեղծումը խթանելուն: Կրթությունը և աշխատանքը դառնալու են աղքատության դեմ պայքարի մեր հիմնական զենքը»,- նշվում է ծրագրում:

Բայց կառավարության ներկայացրած ծրագիրը խոստանում է նաև, որ յուրաքանչյուր ոք կստանա որակյալ կրթություն և բժշկական օգնություն ու սպասարկում` անկախ բնակության վայրից, հանրային դիրքից և եկամտի չափից: Քայլեր կձեռնարկվեն միջին մասնագիտական կրթության ոլորտն ընդլայնելու ուղղությամբ, անապահով ընտանիքների երեխաները կունենան անվճար ուսում ստանալու հնարավորություն: Աստիճանաբար կընդլայնվի առողջության ապահովագրության համակարգը` ապահովելով բոլոր քաղաքացիների համար բժշկական ծառայությունների լայն տեսականու մատչելիություն:

Գործարկվելու է կուտակային կենսաթոշակային համակարգը: Ներկայիս կենսաթոշակների աճին զուգընթաց` այն հնարավորություն կտա հազարավոր քաղաքացիների տնօրինելու աշխատանքային տարիների ընթացքում իրենց կուտակած և նույնչափ պետությունից` որպես աջակցություն ստացած գումարները: Բազմաստիճան կենսաթոշակային համակարգը կապահովի թե՛ նվազագույն կենսաթոշակ բոլորի համար, թե՛ ավելի արդարացի աշխատանքային կենսաթոշակ` համակարգի մասնակիցների համար:

«Նշված բոլոր փոփոխությունները հնարավոր է իրականացնել միայն տնտեսության աճի և զարգացման պայմաններում: Տնտեսական աճ կարող ենք ապահովել արդար, օրենսդրորեն հստակ կարգավորված պայմանների պահպանման և միաժամանակ տնտեսվարողին հասցեական, թափանցիկ աջակցություն ապահովելու դեպքում: Արդյունաբերական քաղաքականության շրջանակներում աշխատատեղ ստեղծող և արտահանում ապահովող ձեռնարկությունները կստանան առարկայական և թիրախային օժանդակություն»,- ասում է կառավարությունը և հավելում, որ յուրաքանչյուրը պետք է վճարի իր ունեցվածքին և եկամտին համապատասխան հարկեր:

Ծրագրին կողմ քվեարկածները համաձայն են այն մտքին, որ ՀՀ կառավարության գործունեության արդյունքում կկրճատվեն աղքատությունն ու գործազրկությունը, կնվազի արտագաղթը, կամրապնդվեն ժողովրդավարական ինստիտուտները` նպաստելով իրավունքի գերակայության ամրապնդմանը:

Հայաստանում շատ ծրագրեր են «գերեզման իջել»

Բայց փոխարենը համակարծիք չեն ընդդիմության` Աժ-ում կառավարության ծրագրին դեմ քվեարկած ներկայացուցիչները: Մեր երկրում «ավանդաբար» այնպես է ստացվել, որ ազգաբնակչությունը հիմնականում դժգոհում է: Ու նաև այնպես են դասավորվել իրադարձությունները, որ ընդդիմությունը, հատկապես վերջին մի քանի տարիներին, անընդհատ քննադատել է իշխանություններին ամենալուսեղ և իրատեսական ծրագրերն անգամ ձախողելու մեջ: Կառավարության այս տարվա ներկայացրած ծրագիրն էլ բացառություն չէր. ընդդիմությունը բացթողումներն է նշում.

մինասյան«Սա ծրագիր չէ, լավագույն դեպքում հռչակագիր է` մշուշոտ և անհեռանկարային կետերով: Թիրախային չէ և տարեկան կտրվածքով ցուցանիշներ չի ծրագրված, ինչը դարձնում է անվերահսկելի»,- խորհրդարանում ճեպազրույցի ժամանակ կառավարության 2013 թվականի ծրագրի մասին նշեց ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության անդամ Արծվիկ Մինասյանը: Նրա խոսքով` նույն անվերահսկելիության հետևանքն է, որ կառավարությունը պատասխանատվություն չի կրել նախորդ ծրագրի չիրականացման համար: Արծվիկ Մինասյանը նշեց, որ իրենց խմբակցությունը դեմ է քվեարկել այս ծրագրին, քանի որ կան նաև լուրջ բացթողումներ: «Ոչ միայն նոր ատոմակայանի, այլև ազգային փոխադրողի մասին, որը մեր անվտանգության կարևոր բաղադրիչներից է: Եթե այս ամենին գումարենք գյուղոլորտի ծանր վիճակն ու թանկացումները, որ շղթայական ռեակցիայի ազդեցություն կարող է ունենալ ժողովրդի կենսամակարդակի վրա, ակնհայտ է դառնում, որ Հայաստանի իշխանությունները ունակ չեն իրականացնելու երկրում հիմնարար բարեփոխումներ»,-  ասաց Արծվիկ Մինասյանը:

Նման կածիք ունի նաև ոչ խորհրդարանական գործիչ, տնտեսագետ, «Պոլիտէկոնոմիա» ինստիտուտի տնօրեն Անդրանիկ Թևանյանը: Նրա համոզմամբ` կառավարությունն արդեն ցույց է տվել, որ իր ծրագրերին չպետք է լուրջ վերաբերվել, որովհետև նախորդ 5 տարիներին ներկայացված բոլոր  խոստումները, որ տվել է` չեն իրականացվել:

«Եվ այն  մակրոտնտեսական ցուցանիշները, որոնք արձանագրվել են, հիմք  են տալիս ենթադրելու, որ անիմաստ է քննարկել անորոշ ձևակերպումներով և ոչ մի կոնկրետություն չպարունակող ծրագիրը: Միակ հիմնական տոկոսները, որ խոստացվել են այս ծրագրով, 5-7 տոկոս ՀՆԱ աճն է. Ու սպասվող գնաճի պայմաններում անվանական ՀՆԱ-ի աճը նույնիսկ ավելի շատ կարող է լինել, բայց դա որևէ կապ չի ունենա իրական տնտեսական փոփոխությունների հետ: Այսինքն` սպասվող ինֆլյացիան ոչ միայն 5-7 տոկոս, այլև երկնիշ թվով ՀՆԱ աճ ցույց կտա, բայց դա վճարունակ պահանջարկի և ժողովրդի եկամուտների հետ ոչ մի կապ չի ունենա»,- ասաց տնտեսագետը:

Ըստ էության` կառավարության ներկայացրած ծրագրում իրոք պակասում են թվային և ցուցանիշային արտահայտությունները, ինչը սովորաբար արվում է այն ժամանակ, երբ ծրագիր գրողը վստահ չէ, որ կիրականանան իր ծրագրային դրույթները: Այսինքն` չկան թվեր, հետևաբար չկա նաև կոնկրետ ցուցանիշ, որը կարող են պահանջել ընդդիմախոսներն այդպիսի ծրագիր ներկայացնողից:

Andranik TevanyanԱյսինքն` իրոք ակնհայտ է, որ Հայաստանում գազը թանկանում է, էլեկտրաէներգիան նույնպես, հետևաբար` շղթայական ռեակցիայով այդ թանկացումները կտարածվեն բոլոր ոլորտներում: Սա նշանակում է, որ զուտ տոկոսային արտահայտությամբ երկրի համախառն ներքին արդյունքը` ՀՆԱ-ն, ավելի մեծ թվային արտահայտություն կունենա տարեվերջին: Բայց եթե ՀՆԱ աճն այնպիսին չէ, որ ապահովի վճարունակ պահանջարկի աճ, այսինքն` մարդիկ սկսեն ավելի շատ եկամուտներ ունենալ և դառնալ ավելի գնողունակ, ապա այդ ՀՆԱ ցուցանիշը, եթե կատարվի, անգամ գերակատարվի էլ, ոչ մի տարբերություն չի լինելու:

Բայց քանի որ կառավարության անդամները պնդում են, համոզված են, որ իրենց ծրագիրը լավ, իրատեսական ու իրականանալի և Հայաստանի ներկա պահանջերին համապատասխան ծրագիր է, սպասենք, թե ինչպես կիրականացվի այս հերթական ծրագիրը:

Հարկ է նշել մեկ հանգամանք ևս. նախորդ տարիներին, երբ կառավարությունը ինչ-որ ծրագիր էր ներկայացնում, ընդդիմադիր ուժերի կողմից, նրանցից գոնե մեկնումեկը, ներկայացնում էին նաև այլընտրանքային ծրագիր: Բայց այս տարի այդ այլընտրանքային ծրագիրն էլ չկա, ու կառավարության ծրագիրը հենված է ՀՀ նախագահի, ՀՀԿ-ի և ՕԵԿ-ի նախընտրական ծրագրերի դրույթների վրա:

 

Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կազմակերպած գազի թանկացման վերաբերյալ առաջին քննարկումը չկայացավ

գազՀանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի մուտքի դիմաց օրվա երկրորդ կեսից հավաքված ակտիվիստները, որ իրենց բողոքն էին արտահայտում գազի գնի թանկացման վերաբերյալ և ցանկանում մասնակցել Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կողմից կազմակերպած նիստին, որտեղ քննարկվելու էր գազի սակագնի սահմանման հարցը, ի վերջո ստացան նիստին մասնակցելու իրավունք: Ստացվեց այնպես, որ դահլիճը ամբողջությամբ լցվեց:

Քիչ առաջ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահը հայտնեց, որ չի պատկերացնում, թե  «500 հոգով ինչ են քննարկելու»: Արշակ Սադոյանը հակադարձեց` ասելով, որ 200 հոգուց ավելի մարդ չի հավաքվել ու կարելի է լավ պայմաններում քննարկում իրականացնել: Ռոբերտ Նազարյանի  կարծիքով  տրամադրված դահլիճը փոքր է, նաև  ասում է,  որ նոր դահլիճ չի վարձելու` պնդելով, որ մարդիկ կարող են կիսվել, իսկ իրենք` երկու քննարկում կազմակերպել:

Այնուհետև հանձնաժողովի նախագահն ասաց, որ վերևում ավելի ընդարձակ դահլիճ ունեն, որտեղ կան նաև բարձրախոսներ` առաջարկելով բարձրանալ ու այնտեղ կազմակերպել քննակումը: Սադոյանը հակադարձեց` ասելով, որ, եթե ավելի հարմար դահլիճ կար, պետք էր հենց  սկզբից այնտեղ հրավիրել մարդկանց: Հանձնաժողովի նախագահ Ռոբերտ Նազարյանը հայտարարեց քննարկումը չստացված և փակեց այն: Թե երբ նոր քննարկում կկազմակերպվի, դեռևս պարզ չէ:

Պետք է բացառել էլեկտրոնային կրիչների ստվերային շրջանառությունը

10428_am_2Այսօր տեղի է ունեցել ՀՀ կառավարության հերթական նիստը, որը վարել է ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը։
Կառավարությունն իր նիստում հավանություն է տվել «Հսկիչ նշանների (դրոշմապիտակների) միջոցով մագնիսական, օպտիկական, թվային, լազերային և ցանկացած այլ տիպի էլեկտրոնային կրիչի պարտադիր դրոշմավորման մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու ՀՀ օրենքի նախագծին, որով սույն օրենքը կհամապատասխանեցվի ԱՊՀ արտաքին տնտեսական գործունեության ապրանքային անվանացանկի 5-րդ խմբագրությանը։ Օրինագիծը սահմանված կարգով կներկայացվի ՀՀ Ազգային ժողով։
Հիշեցնելով, որ անցյալ նիստերից մեկում քննարկվել է սկավառակ արտադրողների և ներմուծողների արտադրանքի իրացման խնդիրը, վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը հետաքրքրվել է այդ գործընթացով։ Ըստ ՊԵԿ տեղեկության հարցի կարգավորման առաջարկություններ են ներկայացվել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարություն։ Բացի այդ, պարզվել է, որ սկավառակների որոշ քանակություն առկա է նաև վաճառակետերում, ուստի առաջացել է դրանց գույքագրման կարիք։ Վարչապետը հանձնարարել է շարունակել աշխատանքը և պարզել, թե որքան արտադրանք է կուտակվել արտադրողների մոտ և վաճառակետերում, որպեսզի բացառվի սկավառակների ստվերային շրջանառությունը։
Երկու որոշմամբ ՀՀ կառավարությունն իր նախկին որոշումներից երկուսը համապատասխանեցրել է ս.թ. հուլիսի 1-ից ուժի մեջ մտնող «Ավելացված արժեքի հարկի մասին» ՀՀ օրենքի դրույթներին։ Երկու դեպքում էլ կանոնակարգվում են հանձնարարողի (պրինցիպալի) անունից հարկային հաշիվ դուրս գրելու դեպքում կամ հարկային մարմին համատեղ գործունեությամբ հարկերը հաշվարկելու վերաբերյալ թղթային և էլեկտրոնային հաշվետվություն ներկայացնելու հարցերը։
Գործադիրը ՀՀ 2013 թ. պետբյուջեում և իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկում կատարել է փոփոխություններ, որոնց համաձայն պետբյուջե է վճարվելու մոտ 17 մլն դրամ` իբրև ս.թ. առաջին եռամսյակում Սիրիայի հայ քաղաքացիներին հանձնված անձնագրերի դիմաց չվճարված պետտուրք։ Այսպիսով, կառավարությունն աջակցում է արտակարգ իրավիճակում հայտնված սիրիահայ մեր հայրենակիցներին։
Կառավարության որոշմամբ Երևանի «Պլաստպոլիմեր» գիտահետազոտական ինստիտուտի ՀՀ սեփականությունը հանդիսացող ավելի քան 24 մլն դրամ արժեքով բաժնետոմսերի կառավարման լիազորությունը վերապահվել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության գիտության պետական կոմիտեին։ Ակնկալվում է, որ որոշումը կնպաստի պետբյուջեի կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։
ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հարկային պարտավորությունների կատարումն ապահովելու նպատակով 2012 թ. իրականացված Սևանա լճի անտառմաքրման աշխատանքի դիմաց ԱԱՀ, եկամտահարկ վճարելու և սոցիալական վճարում կատարելու համար «Սևան» ազգային պարկին տրամադրելու նպատակով ՀՀ բնապահպանության նախարարությանն է հատկացվել ավելի քան 46 մլն դրամ։

Ժողովուրդների ցուցաբերած արիությունը չի մոռացվի

ՀՀ կառավարությունը որոշել է «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում ԱՊՀ մասնակից պետությունների ժողովուրդների արիության և հերոսության հիշատակը հավերժացնելու մասին» համաձայնագրի իրականացման լիազոր մարմին նշանակել ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանը։ Համաձայնագիրը պարտավորեցնում է հայտնաբերել, վերականգնել զինվորական գերեզմանատներն ու զինվորական հուշարձանները, բարեկարգել և պահպանել քանդվածները, ինչպես նաև ձեռնարկել դրանց անարգման և վանդալիզմի դեպքերի բացառման ու խափանման միջոցներ։
ԱՊՀ մասնակից պետությունների ստորագրած օդանավի զավթման (առևանգման) մասին տեղեկություն ստանալու դեպքում այդ պետությունների հակաօդային պաշտպանության ուժերի հերթապահների գործողությունների կազմակերպման համաձայնագրի իրականացման լիազոր մարմին է նշանակվել ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը։ Փաստաթուղթը միտված է ԱՊՀ երկրների, այդ թվում` ՀՀ օդային տարածքի օգտագործման անվտանգության ապահովմանը։
Կառավարությունը 2013 թ. պետբյուջեում կատարել է վերաբաշխում, փոփոխություններ և լրացումներ` իր ավելի վաղ ընդունած որոշումներից մեկում, ինչը պայմանավորված է Եվրոպական հարևանության և գործընկերության միջոցով իրականացվող Սևծովյան ավազանի երկրների համատեղ գործողությունների 2007-2013 թթ. դրամաշնորհային ծրագիրը ՀՀ 2013 թ. պետբյուջե ներառելու անհրաժեշտությամբ, որով կապահովվեն ստանձնած պարտավորությունները և մասնակցությունը։

Կբարելավվի հրդեհի դեմ պայքարը

ՀՀ կառավարությունը հաստատել է`
– անտառային և այլ բուսածածկ տարածքների հրդեհային անվտանգության բարելավմանն ուղղված հանրապետական նպատակային ծրագիրը,
– ՀՀ ազգային վիճծառայության «Միջազգային համադրումներ» ծրագրի արտաբյուջետային հաշվի միջոցների ծախսման 2013 թ. նախահաշիվը։
Կառավարությունը հավանություն է տվել պետության կողմից երաշխավորված անվճար և արտոնյալ բժշկական օգնության և սպասարկման ֆինանսավորման հայեցակարգին։

Այլ որոշումներ

ՀՀ կառավարությունը համաձայնություն է տվել Հայաստանի Հանրապետության և Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության կառավարությունների միջև ֆինանսական համագործակցության, Հայաստանի Հանրապետության և Ֆրանսիայի Հանրապետության կառավարությունների միջև ստորագրված ֆինանսական արձանագրության փոփոխության, Հայաստանի Հանրապետության և Արգենտինայի Հանրապետության կառավարությունների միջև հարկային հարցերում տեղեկատվության փոխանակման, Հայաստանի Հանրապետության և Քուվեյթի Պետության կառավարությունների միջև մաքսային գործերում համագործակցության և փոխադարձ օգնության համաձայնագրերի կնքման առաջարկություններին։
Կառավարության որոշմամբ մեկ տարի ժամկետով ռադիոակտիվ նյութեր պարունակող սարքերի ներմուծման արտոնագիր է տրվել Երևանի «Սոֆտեքս» ՍՊԸ-ին։

 

Վարչապետն ԱԺ-ում ներկայացրել է 2012-ի բյուջեի կատարման արդյունքները

10427_am_5ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի ելույթը ՀՀ Ազգային ժողովում 2012 թվականի ՀՀ պետական բյուջեի կատարման արդյունքների վերաբերյալ.

«Հարգելի պատգամավորներ,
հարգելի գործընկերներ,
Ես ուզում եմ ձեր ուշադրությունը հրավիրել մի քանի կարևոր դրույթների վրա, որոնք բնութագրում են 2012 թվականի պետական բյուջեի կատարողականը: Առաջին հերթին ես կանդրադառնամ մակրոտնտեսական միջավայրին և տարեվերջյան ցուցանիշներին: Կարևոր է ընկալելու, թե պետական բյուջեի իրականացումն ինչպիսի միջավայրում է եղել ու նաև այդ միջավայրն ինչպես է նպաստել տնտեսական աճին:
2012 թ. փաստացի տվյալների ամփոփումը ցույց տվեց, որ տնտեսության վերականգնման նախորդ տարիների միտումը տարվա ընթացքում շարունակվել է՝ հանգեցնելով մակրոտնտեսական իրավիճակի զգալի բարելավմանը: 2012 թ. արտաքին միջավայրում, այնուամենայնիվ, եթե համեմատենք 2011 թ. հետ, ապա որոշակի վատթարացում էր ապրել, քանի որ գործընկեր երկրներում գրանցվեց ավելի ցածր տնտեսական աճ, իսկ մետաղի գները միջազգային շուկաներում նվազման միտում ունեցան: Կարելի է փաստել, որ 2012 թ. տնտեսական աճի բարձր տեմպը գերազանցապես պայմանավորված է եղել ներքին տնտեսությանը բնորոշ գործոններով և կառավարության նպատակաուղղված արդյունաբերական քաղաքականությամբ:
Վերոնշյալ զարգացումների պայմաններում 2012 թ. գրանցվել է 7,2 տոկոս տնտեսական աճ, որին նպաստել են տնտեսության բոլոր ճյուղերը: Ուրախալի է, որ տնտեսական աճի համար շարունակում է առաջնորդող լինել տնտեսության արտահանելի հատվածը, թիրախ, որ կառավարությունը նպատակադրել էր 2009 թ. ֆինանսատնտեսական ճգնաժամից հետո: Այստեղ տեղին է հիշատակել դեռևս 2011 թ. դեկտեմբերին կառավարության կողմից հաստատված արդյունաբերական քաղաքականության ռազմավարությամբ հաստատված գործողությունների մեկնարկը: Մենք տեսնում ենք, որ 2012 թ. այդ գործողությունների ծրագիրը տվել է դրական արդյունքներ: Մասնավորապես, տնտեսական աճին շարունակում է դրական նպաստում ունենալ 7 տոկոսային իրական աճ արձանագրած արդյունաբերության ճյուղը՝ 2012 թ. 7,2 տոկոսի մեջ ապահովելով 1,2 տոկոսը: Իր հերթին, արդյունաբերության աճին դրական նպաստում է ունեցել մշակող արդյունաբերությունը, որին բաժին է ընկել արյունաբերության բարձր աճի 1,9 տոկոսային կետը: Հանքագործական արդյունաբերությունը ևս շարունակել է աճի բարձր տեմպերը և այդ տեմպերը կազմել են 16,7 տոկոս: Թեև մետաղների գներն այդքան էլ նպաստավոր չեն եղել ճյուղի համար, հանքագործական արդյունաբերությունն ընդհանուր արդյունաբերության աճին նպաստել է 2,7 տոկոսով: 2012 թ. արդյունքներով՝ արդյունաբերությունն էական նպաստում է ունեցել արդյունաբերության ներսում էլեկետրականության և ջրամատակարարման ավելացված արժեքի բարձր մակարդակների ապահովման գործում, և նրանք նախորդ տարվա համեմատ աճել են 9,4 և 21,7 տոկոսներով:
Արդյունքում՝ 2012 թ. տարեվերջին արդյունաբերության կշիռը ՀՆԱ-ում կազմել է 17,2 տոկոս՝ մինչճգնաժամային 2008 թ. 13,3 տոկոսի դիմաց: Այս ցուցանիշն ակնհայտորեն վկայում է այն մասին, որ Հայաստանում տեղի է ունենում տնտեսության դիվերսիֆիկացիա՝ հօգուտ ավելի արտադրողական ճյուղերի:
Երկրորդ ոլորտը գյուղատնտեսությունն էր, որտեղ երկրորդ տարին անընդմեջ մենք արձանագրում ենք աճի բարձր տեմպեր: 2012 թ. այն կազմել է 9,5 տոկոս և 1,9 տոկոսով նպաստել է ընդհանուր տնտեսական աճի ցուցանիշին: Ճյուղը կրել է ինչպես կառավարության կողմից նախաձեռնված գյուղատնտեսության և հատկապես բուսաբուծության խթանմանն ուղղված ծրագրերի, այնպես էլ բարենպաստ բնակլիմայական պայմանների ազդեցությունը: Մասնավորապես, կառավարությունը 2011 թ. ձեռնարկեց մի շարք ծրագրեր, վարկերի տոկոսադրույքների լայնածավալ սուբսիդավորման ծրագիրը, որի արդյունքնում 2012 թ. տրամադրվել է 14 մլրդ 760 մլն դրամի վարկային միջոց: Շնորհիվ պետական բյուջեից հատկացված 568 մլն դրամ սուբսիդիայի՝ վարկերը տրամադրվել են շուկայականից էապես ցածր՝ 8-10 տոկոս տոկոսադրույքով: Երկրորդ, պետք է նշել գյուղացիական տնտեսություններին արտոնյալ գներով պարարտանյութերի և վառելիքի մատակարարման ծրագրերը: Պարարտանյութերի համար 2012 թ. տրամադրվել է 1 մլրդ 433 մլն դրամ սուբսիդիա, որի արդյունքում գյուղացիներին մեկ պարկը 6 հազար դրամ մատչելի գնով հատկացվել է 30 հազար տոննա ազոտական պարարտանյութ: Վառելիքի սուբսիդավորման համար տրամադրվել է 1 մլրդ 948 մլն դրամ, ինչի արդյունքում մեկ լիտրը 350 դրամով գյուղացիական տնտեսություններին հատկացվել է 21 մլն 648 հազար լիտր դիզելային վառելիք: Ցորենի և գարու սերմնաբուծության և սերմնարտադրության ծրագրի միջոցով 7 հազար 400 շահառուի հատկացվել է շուրջ 3 հազար 400 տոննա սերմացու: Ծրագրի իրականացման արդյունքում 2012 թ. ցորենի ցանքերի քանակն ավելացել է շուրջ 17 հազար հեկտարով: Աշնանացան ցորենի համախառն բերքը 2011 թ. կազմել է 211 հազար տոննա, իսկ 2012 թ. 234 հազար տոննա:
Հաջորդը՝ տոհմային երինջների ներկրման ծրագիրն է. 466 մլն դրամով Հայաստանի Հանրապետություն է ներկրվել 485 գլուխ տոհմային բարձր արտադրողականության երինջ և բաշխվել 24 տնտեսվարող սուբյեկտների: Վերոհիշյալ ծրագրերի իրականացման արդյունքում բուսաբուծության համախառն թողարկման իրական աճը կազմել է 14 տոկոս՝ ապահովելով գյուղատնտեսության տարեկան աճի հիմնական մասը: Այստեղ ևս պետք է փաստել, որ գյուղատնտեսության մասնաբաժինը ՀՆԱ-ում մինչճգնաժամային 2008 թ. 16,3 տոկոսից աճել է՝ 2012 թ. կազմելով 19 տոկոս:
Ծառայությունների ոլորտում նախորդ տարվա համեմատ այս տարի ունեցել ենք աճի տեմպերի արագացում և այն կազմել է 6,5 տոկոս՝ 2011 թ. 4,7 տոկոսանոց աճի փոխարեն: Կարելի է նշել, որ վերջինս շարունակել է հանդիսանալ տնտեսության աշխուժացման շարժիչ ուժերից մեկը և 7,2 տոկոսանոց աճի մեջ նրա մասնաբաժինը կազմել է 2,5 տոկոսային կետ, ընդ որում, եթե նայենք ծառայությունների ոլորտի կառուցվածքին, ապա ամենամեծ նպաստումը ծառայությունների ոլորտի իրական աճին ապահովել է ֆինանսական և ապահովագրական գործունեության ոլորտը՝ 2,4 տոկոսային կետով, իսկ վերջինս սպասարկում է նաև տնտեսության արտահանելի հատվածին: Արդյունքում՝ ծառայությունների մասնաբաժինը ՀՆԱ-ում մինչճգնաժամային տարվա՝ 2008 թ. 33 տոկոսի փոխարեն 2012 թ. կազմել է շուրջ 40 տոկոս:
Տնտեսությունում հաշվետու տարվա ընթացքում դրական կարելի է համարել նաև այն, որ նկատվում է շինարարության ճյուղի կայունացում: Առաջին անգամ 2012 թ. մենք արձանագրեցինք, որ այն բարձր անկման տեմպերը, որ կային շինարարության ոլորտում, ոչ միայն դադարեցին, այլև մենք 2012 թ. գրանցեցինք 3,3 տոկոս աճի ցուցանիշ: Աճին մեծապես նպաստել են բնակչության կողմից ֆինանսավորվող շինարարական ծավալները՝ արձանագրելով 26,7 տոկոս աճ: ՀՆԱ-ում շինարարության մասնաբաժինն ի տարբերություն գյուղատնտեսության, արդյունաբերության և ծառայությունների ոլորտի, էապես նվազել է՝ 2-ից ավելի անգամ, 25,3 տոկոս ՀՆԱ-ի ցուցանիշից իջնելով 12,2 տոկոս ցուցանիշի:
Թեև փոքր-ինչ դանդաղ, տնտեսության արտաքին հատվածում ևս դրական ձեռքբերումներ են արձանագրվել: Ընթացիկ հաշվի պակասուրդը կրճատվել է 0,3 տոկոսային կետով, ընդ որում, 2012 թ. խթանելով արտահանելի հատվածի աճը՝ արձանագրել ենք արդյունաբերության և գյուղատնտեսական ապրանքների արտահանման ցուցանիշների բարելավում: Արտահանման աճին նպաստել է նաև ընթացիկ հաշվի բարելավումը: Տարվա արդյունքներով ապրանքների և ծառայությունների արտահանման կշիռը ՀՆԱ-ում աճել է՝ կազմելով 25 տոկոս, մինչճգնաժամային ցուցանիշը կազմում էր 15 տոկոս: Սա վերջին 4 տարիների ընթացքում մեր գրանցած ամենակարևորագույն արդյունքներից մեկն է:
2012 թ. հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականություններն իրականացվել են կոորդինացված ձևով, արդյունքում՝ մենք արձանագրել ենք 3,2 տոկոս գնաճ, որն ամբողջությամբ գտնվում է մեր կողմից թիրախավորված ցուցանիշի միջակայքում: Ձևավորված գնաճային ցածր միջավայրին նպաստել է հիմնականում գյուղատնտեսության ճյուղի բարձր աճը: Հարկաբյուջետային քաղաքականության մոտեցումը եղել է բազմակողմ և միաժամանակ հավասարակշռված: Ընդ որում, մի կողմից նպատակ է դրվել չհակազդել տնտեսական վերականգնմանը, մյուս կողմից մակրոտնտեսական կայունության նպատակադրմամբ պայմանավորված ապահովել արդյունավետ պարտքի կառավարում և պակասուրդի աստիճանական կրճատում, ինչպես նաև հավաքագրել հարկային եկամուտներ՝ հիմնականում ստվերային տնտեսությունը կրճատելու ճանապարհով:
Հատկանշական է, որ արձանագրվել է հարկերի հավաքագրման աննախադեպ բարձր մակարդակ՝ շուրջ 22 տոկոս, բարելավելով նախորդ տարվա մակարդակը 1,4 տոկոսային կետով: Զուգահեռաբար գրանցվել է արտաքին պետական պարտքի մակարդակի կայունացում, իսկ պետական պարտքի կայունության խաթարման ռիսկերը միջնաժամկետ կտրվածքով այս պահի դրությամբ հավասարակշռված են:
Կարևոր է նաև պետական բյուջեի ժամանակին և ամբողջական կատարումը: Այսպես, Հայաստանի Հանրապետության 2012 թ. պետական բյուջեով ծրագրավորված 4,2 տոկոս տնտեսական աճի պայմաններում ծրագրավորվել էր ստանալ 911 մլրդ դրամի եկամուտներ, որից 895 մլրդ դրամը սեփական եկամուտների, իսկ 16 մլրդ դրամն արտաքին պաշտոնական դրամաշնորհների տեսքով: Հաշվի առնելով կառավարության լիազորությունների շրջանակներում կատարված ճշգրտումները՝ պետական բյուջեի եկամուտների ծրագիրն ավելացվել է Ազգային ժողովի կողմից հաստատվելուց հետո՝ 33 մլրդ դրամով, այսինքն՝ 3,6 տոկոսով մենք ավելացրել ենք պետական բյուջեի եկամուտների ցուցանիշը և այն կազմել է 944 մլրդ դրամ, որից 922 մլրդ դրամը սեփական եկամուտների հաշվին, իսկ 22 մլրդ դրամը՝ պաշտոնական դրամաշնորհների գծով: Հարկային եկամուտների, պետական տուրքերի և պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարների տարեկան ծրագիրը կատարվել է հարյուր տոկոսով:
2012թ. պետական բյուջեի ծախսերի կատարողականը կազմել է 93,4 տոկոս կամ 1 տրիլիոն 6 մլրդ դրամ: Շեղումը պայմանավորված է որոշ ծրագրերով նախատեսած միջոցների տնտեսմամբ, ինչպես նաև առանձին ծրագրերի շրջանակներում գնումների հետ կապված վճարումների հետաձգմամբ, ինչպես նաև այն մասամբ պայմանավորված է արտաքին աջակցությամբ իրականացվող ծրագրերի կատարողականով: 2012թ. սոցիալական պաշտպանության ոլորտում մեկնարկած բարեփոխումների ուղղությամբ աշխատանքները շարունակվեցին և խորացան: 2011թ. նոյեմբերի 1-ից հիմնական կենսաթոշակի չափը բարձրացվել էր նախկին 10500 դրամի փոխարեն` կազմելով 13000 դրամ: 2012թ. առաջին անգամ պետական հիմնարկների և կազմակերպությունների աշխատողներին սոցիալական փաթեթով ապահովման նպատակով մենք ծախսել ենք 12 մլրդ դրամ: Շուրջ 4 մլրդ դրամ է հատկացվել երկրաշարժի հետևանքով անօթևան մնացած ընտանիքների բնակարանային ապահովման նպատակով: 2012թ. պետական բյուջեի ընդհանուր ծախսերի 2 տոկոսը` 19 մլրդ դրամ, այս աճի պայմաններում, սոցիալական պաշտպանության համակարգի ֆինանսավորումն արձանագրել է զգալի աճ`13,9 տոկոս կամ 35 մլրդ դրամ, որը հիմնականում պայմանավորված է պետական հիմնարկների և կազմակերպությունների աշխատողներին սոցիալական փաթեթի հատկացմամբ, կենսաթոշակների, նպաստների, միանվագ դրամական օգնությունների ծավալների աճով, ինչպես նաև Ռուսաստանի Դաշնության կողմից Հայաստանի Հանրապետության տրամադրված վարկային միջոցների հաշվին, երկրաշարժի հետևանքով անօթևան մնացած ընտանիքների բնակարանային ապահովման նպատակով միջոցների հատկացմամբ: Արդյունքում` սոցիալական պաշտպանության ծախսերի բաժինը համախառն ներքին արդյունքում 2012թ. 1,1 տոկոսային կետով գերազանցել է կառավարության ծրագրով ամրագրված թիրախը, և այն այսօր համախառն ներքին արդյունքի մեջ կազմում է 7,3 տոկոս:
Կրթության և առողջապահության ոլորտում 2012թ. ֆինանսական հոսքերի կառավարման արդյունավետության բարձրացում է տեղի ունեցել. այսինքն`ֆինանսավորման պահպանման կամ որոշակի նվազեցման շրջանակներում հիմնականում շեշտադրում է եղել ծառայությունների որակի և մատչելիության արդյունքների բարձրացման ուղղությամբ: Պետբյուջեի միջոցներից պետպատվերի շրջանակներում միայն 2012թ. առողջապահական օգնություն է ստացել 293 հազար քաղաքացի: Մինչև 7 տարեկան երեխաների անվճար բուժօգնության շրջանակներում 52 հազար երեխա ստացել է առողջապահական խնամք:
2012թ. ենթակառուցվածքներում կատարված ներդրումների տեսանկյունից առանձնահատուկ են ճանապարհային տնտեսությանը հատկացված միջոցները: Այս ոլորտին պետբյուջեից տրամադրվել է 29 մլրդ դրամ, որը 19 տոկոսով ավելի է 2011թ. ցուցանիշից: 2012թ. ընթացքում վերանորոգվել և կառուցվելէ 182 կմ ճանապարհ: 2012թ. սեպտեմբերին մեկնարկել է Ասիական զարգացման բանկի աջակցությամբ իրականացվող Հյուսիս-հարավ տրանսպորտային միջանցքի ծրագրի իրականացումը, և արդեն իսկ 2012թ. ծախսվել է 7մլրդ դրամ:
Կառավարության կողմից իրականացվել է շուրջ 15 մլրդ դրամի խմելու և ոռոգման ջրի մատակարարման, ինչպես նաև ջրահեռացման ոլորտի կապիտալ շինարարություն: Արդյունքում նորոգվել և կառուցվել է 178 կմ խմելու և կոյուղու ջրագիծ, 60 խմելու ջրի պոմպակայան, 10 խմելու ջրի ջրամբար, 75 կմ ոռոգման ջրագիծ և ջրատար, 30 ոռոգման ջրի պոմպակայան, 5 ոռոգման ջրի ջրամբար, 44 կմ դրենաժ, 31 կմ մայր ջրանցք:
Հաջորդ կետը դա գործարար միջավայրի բարեփոխումների խնդիրն էր: 2012թ. ցուցանիշը, որը մենք արձանագրել ենք, դա Համաշխարհային բանկի կողմից հրապարակվող «Գործարարությամբ զբաղվելը» 2013 թ. զեկույցն է, որով Հայաստանի վարկանիշը բարելավվել է 18 կետով, և այսօր մենք զբաղեցնում ենք 185 երկրների շարքում 32-րդ տեղը: Բարեփոխումները ներառել են հետևյալ ոլորտները` բիզնես սկսելու գործընթացի պարզեցում և բարելավում, հարկային և մաքսային վարչարարության մեջ էլեկտրոնային հաշվետվության ներդրում, ինչպես նաև հաշվետվությունների և վճարումների հաճախականության կրճատում, շինարարական թույլտվությունների ստացման պարզեցում, էլեկտրականության միացման գործընթացների և ժամկետների կրճատում և պարզեցում, սեփականության գրանցման պարզեցում, վարկերի ստացման գործընթացի պարզեցում, ներդրողների պաշտպանվածություն, կազմակերպությունների լուծարման և անհատ ձեռնարկատերերին պետական հաշվառումից հանելու գործընթացի պարզեցում:
2012թ. շարունակվել են պետական կառավարման մարմիններում ներքին աուդիտի ներդրման աշխատանքները և այս պահի դրությամբ արդեն 52 պետական կառավարման մարմիններում և Երևան քաղաքում ներդրվել է ներքին հսկողության համակարգ:
2012թ. սկսվել է կառավարությանն անընթեր Անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեում էլեկտրոնային կառավարման «Մեկ կանգառ, մեկ պատուհան» համակարգի ներդրումը: Այսօր կադաստրի համակարգում գործարքը գրանցվում է առավելագույնը 3 օրում`նախկինում նվազագույնը 7 օրվա փոխարեն:
2012թ. գործարկել ենք նաև պետական բոլոր վճարների էլեկտրոնային եղանակով վճարումների իրականացման համակարգը: Այսպես, արդեն 2012թ. 2500 քաղաքացի իր պետական տուրքը կամ վճարումն իրականացրել է ոչ թե որևիցե բանկի, այլ հեռախոսի կամ համացանցի միջոցով: Սա շատ հեռանկարային համակարգ է, և 2013թ. ակնկալում ենք, որ ծավալները կտրուկ կաճեն:
2012թ. գործարկվել է նաև կառավարությանն առընթեր Ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայության «Մեկ պատուհան» էլեկտրոնային համակարգը: Համակարգի ներդրման արդյունքում այսօր ավտոմեքենայի գրանցումը միջինում փաստացի տևում է 24 րոպե, իսկ քաղաքացիները հնարավորություն են ստացել վարորդական իրավունքի վկայականներ ստանալիս չներկայացնել բազմաթիվ տեղեկանքներ:
2012թ.-ից սկսվել է նույնականացման քարտերի և կենսաչափական անձնագրերի տրամադրումը: Արդեն իսկ տրամադրվել է 60 հազար նույնականացման քարտ: Վերջիններս հետագայում կփոխարինեն ինչպես վարորդական վկայականներին, այնպես էլ առողջապական ապահովագրական քարտերին:
Կառավարությունը հետագայում նույնպես հետևողականորեն ընդլայնելու է էլեկտրոնային կառավարման գործիքակազմը և արդեն իսկ քննարկվել են մի շարք կարևորագույն ծրագրեր, ինչպիսիք են` քաղաքացիական կացության գրանցման էլեկտրոնային համակարգ, էլեկտրոնային հյուպատոսության համակարգ, էլեկտրոնային առողջապահության համակարգ, վիճակագրական հաշվետվությունները ներկայացնելու էլեկտրոնային համակարգ, շինարարական թույլտվությունների տրամադրման էլեկտրոնային համակարգ և այլն: Այս աշխատանքները մեկնարկել են 2012թ.-ին:
2012 թ. պետական բյուջեն կատարվել է 59 մլրդ դրամ պակասուրդով` կազմելով ճշտված ծրագրով նախատեսված 132 մլրդ դրամի 45 տոկոսը: Պակասուրդ-ՀՆԱ ցուցանիշը 2012թ. կազմել է 1,5 տոկոս` ծրագրավորված 3,1 տոկոսի փոխարեն: Իսկ 2011թ., հիշեցնեմ, որ այն կազմում էր 2,8 տոկոս:
2012թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ Հայաստանի Հանրապետության արտաքին պետական պարտքը կազմել է 1 տրիլիոն 508 մլրդ դրամ կամ 3 մլրդ 738 մլն դոլար, դա կազմում է ՀՆԱ-ի 37,7 տոկոսը` 2011թ. 1 տրիլիոն 376 մլրդ դրամի կամ 3 մլրդ 568 մլն դոլարի փոխարեն: Այս պարտքի 594 մլն դոլարը Կենտրոնական բանկի վարկային պարտավորություններն են, և 254 մլն դրամը դա ներքին պետական պարտքի անվանական արժեքն է:
Հարգելի գործընկերներ, ամփոփելով ելույթս, ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել Ազգային ժողովին, քանի որ ծրագրի իրականացմանն էապես նպաստել են այն օրենքները, որոնք ընդունվել են Ազգային ժողովի կողմից և այն համատեղ աշխատանքը, որ մենք ձեզ հետ միասին իրականացրել ենք: Իմ գործընկերներն ավելի մանրամասն, ըստ ճյուղերի, կներկայացնեն ծրագրերը, որոնք մենք իրականացրել ենք 2012թ. և կպատասխանեն ձեր հարցերին:

Շնորհակալություն»:

Վարչապետն այցելել էր Գյումրի

գյումրիԱյսօր Գյումրիում էր վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, որը  էկոնոմիկայի նախարար Վահրամ Ավանեսյանի, “Հարավկովկասյան երկաթուղիներ” ՓԲԸ-ի գլխավոր տնօրեն Վիկտոր Ռեբեցի, “Ռուսական երկաթուղիներ” ԲԲԸ-ի նախագահ Վլադիմիր Յակունինի, Շիրակի մարզային ու Գյումրիի քաղաքային իշխանությունների հետ մասնակցում էր դեպոների բացման արարողությանը: 2010 թվականից Գյումրիի լոկոմոտիվային եւ վագոնային-վերանորոգման դեպոներում սկսվել էին վերակառուցման աշխատանքներ, որոնց ավարտին այս երկու կառույցները համալրվել են նաեւ նոր տեխնիկական սարքավորումներով: Վերանորոգման աշխատանքների ձեռնարկումը երկաթուղու պատասխանատուները կարեւորում են դրանք առավել ժամանակակից եւ անվտանգ արտադրամասեր դարձնելու տեսանկյունից: Ի վերջո, այս ամենն արվում է Հայաստանում երկաթուղու անվտանգ երթեւեկության մակարդակը բարձրացնելու համար:

Կառույցների վերակառուցման համար ծախսվել է 128.6 մլն ռուբլի, իսկ տեխնոլոգիական սարքավորումների համար՝ 68.4 մլն ռուբլի: Դեպոները շահագործման հանձնվեցին եւ վերաբացվեցին Շիրակի թեմի առաջնորդ Միքայել եպիսկոպոս Աջապահյանի օրհնությամբ: Իսկ ժապավենները կտրելու պատիվը շնորհվեց վարչապետ Տիգրան Սարգսյանին ու Վլադիմիր Յակունինին:
Մինչ այս պահը մեր Հայաստանի երկաթուղին սպասարկող գնացքները վերանորոգվում էին Վրաստանում, եւ այս քայլը հնարավորություն տվեց տեղում աշխատանքներ կատարելու համար, իր խոսքում նշեց վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը:
Վերակառուցման ժամանակ հատուկ ուշադրություն է դարձվել անվտանգության նորմերին՝ հատկապես, աշխատանքի անվտանգության պահպանմանը: Դեպոյում ստեղծվել են աշխատողների եւ լոկոմոտիվային թիմերի հանգստի ու առողջության պահպանման համար լիարժեք պայմաններ:
Լոկոմոտիվային եւ վագոնային-վերանորոգման դեպոների մի շարք աշխատակիցներ պարգեւատրվեցին “Ռուսական երկաթուղիներ” ընկերության նախագահի եւ Շիրակի մարզպետ Ֆելիքս Ցոլակյանի կողմից:
Գյումրիի դեպոներում աշխատավարձն այնքան էլ բարձր չէ, հաշվի առնելով նաեւ աշխատանքի վտանգավորությունը: Արդյո՞ք սպասվում են աշխատավարձերի վերանայում, քանի որ աշխատողները դժգոհ են, հարցին Տիգրան Սարգսյանը նշեց. “Ինձ շատ հետաքրքիր է հարցը, տեղյակ եմ: Նաեւ Վլադիմիր Իվանովիչն ասաց այդ մասին, երբ ես հետաքրքրվեցի աշխատավարձի հարցով. ստացանք պատասխան, որ տարեցտարի աշխատավարձի աճ է նախատեսվում: Եվ հիմա  ստեղծվում են նորմալ աշխատատեղեր, այստեղ աշխատելն արդեն անվտանգ է, ավելի հուսալի է, մարդկանց առողջության վերահսկողության լրջագույն համակարգ է ներդրվել եվ ստեղծվել են բարենպաստ պայմաններ”: Սակայն երկրի վարչապետը շատ արագ հեռացավ՝ անպատասխան թողնելով լրատվամիջոցների բազում հարցեր:
Հիշեցնենք, որ “Հարավկովկասյան երկաթուղիներ” ՓԲԸ-ն իրականացնում է “Հայկական երկաթուղիներ” ՓԲԸ-ի կոնսեպցիոն կառավարումը՝ 2008 թվականից՝ 30 տարի ժամկետով:

Սպասենք մինչև…

հայփոստՆախորդ համարում անդրադարձել էինք այն հարցին, որ «Հայփոստ» ՓԲԸ–ում, որը հանդիսանում է Հայաստանում փոստային կապի ազգային օպերատորը, հետաքրքիր երևույթներ են դիտարկվում: «Անկախին»  «Հայփոստի» արդեն նախկին աշխատակիցներից մեկը տեղեկացրել էր, որ այս ընկերությունում կադրային ջարդ է սկսվել: Նախատեսված է եղել աշխատանքից ազատել մոտ 100 աշխատակցի:

 Ինչեր են «մոգոնել» «Հայփոստում»

Նշել էինք նաև, որ «Հայփոստի» արգենտինացի կառավարիչները, ստանձնելով ընկերության կառավարումը, ստանձնել էին նաև որոշ պարտավորություններ, օրինակ` աշխատողների աշխատանքային իրավունքների պահպանում, աշխատավարձերի փուլային բարձրացում և այլն: Այս պայմանագրային դրույթների իրագործման վերահսկողությունն էլ վերապահված է ՀՀ կառավարությանը: Բայց մեր արգենտինացի բարեկամները մի քանի տասնյակ հոգու` «իրենց մարդկանց», բավականին բարձր աշխատավարձով ու լավ աշխատանքային պայմաններով ընդունել են աշխատանքի, ու վերահսկիչ մարմիններին հենց այդ մարդկանց տվյալները ցույց տալով էլ «թոզ են փչում» մեր կառավարության աչքերին, թե կատարում են իրենց պայմանագրային պարտավորությունները: Իսկ ովքեր բողոքում են աշխատանքային վատ պայմաններից կամ ցածր աշխատավարձերից, նրանց ստիպում են աշխատանքից ազատվելու դիմումներ գրել:

Անցյալ շաբաթվա ընթացքում «Անկախին» այս ընկերության կադրային «քաղաքականության» վերաբերյալ այլ մանրամասներ  հայտնեցին: Օրինակ` նշեցին, որ մարզերում «Հայփոստի» բաժանմունքների տնօրենները ստանում են ընդամենը 50-60 հազար դրամ աշխատավարձ, այն դեպքում, երբ ընկերության հավատարմագրային կառավարումն իրականացնող մարմիններն ընկերության կառավարումը ստանձնելիս պարտավորվել էին որոշ չափով աշխատավարձերը բարձրացնել: Ավելին, որոշ գրասենյակներում աշխատակիցների կրճատումներն արվել են այնպիսի անտրամաբանական ձևերով, որ, օրինակ, ստացվել է` բաժնի վարիչն այժմ նաև պարտավոր է կատարել բաժանմունքի հավաքարարի պարտականությունները, մեկ այլ բաժնի վարիչի վրա են դրվել միանգամից երկու կամ երեք բաժինների աշխատանքները և այլն: Աշխատակիցներն էլ վախենում են «ծպտուն» հանել, քանի որ հաջորդ  վայրկյանին նրանցից կպահանջեն աշխատանքից ազատվելու դիմում ներկայացնել: Իսկ վերևում մեր հիշատակած «իրենց մարդիկ» ուղղակի ազատ ման են գալիս, մի քանի հարյուր հազար դրամ աշխատավարձ ստանում ու ոչնչից գլուխ չեն հանում, քանի, որ ո՛չ ոլորտի մասնագետ են, և ո՛չ էլ համապատասխան աշխատանքային փորձ ունեն, որ հասկանան, թե հիմնարկում ինչ աշխատանքներ, երբ և ինչպես են իրականացվում: Մի խոսքով` նրանց պարտականություններն էլ են կատարում ցածր աշխատավարձով «հները», որոնք չեն վայելում բարձրագույն ղեկավարության հովանավորությունը…

Գոնե հերքելու համարձակություն ունենային

Այս բոլոր խոսակցությունների կապակցությամբ «Անկախին» չհաջողվեց «Հայփոստից» պաշտոնական պարզաբանում ստանալ, որովհետև «Հայփոստի» օպերատորի տված հեռախոսահամարներով ոչ ոք չպատասխանեց:

Ինչ վերաբերում է ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատանքի պետական տեսչությանը, որից հարցրել էինք, թե արդյոք տեղյա՞կ են, նման խնդիր գոյություն ունի՞, կամ արդյոք ընկերության որևէ աշխատակցից բողոք ստացե՞լ են, ապա տեսչության իրավական վերահսկողության բաժնի պետ Վարազդատ Դանիելյանը հայտնեց, որ  այս տարվա ընթացքում` 2013 թվականի հունվարից մինչ այսօր, տեսչությունը «Հայփոստ» ընկերության աշխատողներից աշխատանքային իրավունքների կամ աշխատանքային օրենսդրության որևէ խախտման մասին որևէ դիմում-բողոք չի ստացել:

«Մեր վերահսկողությունը, աշխատանքի պետական տեսչության մասին օրենքի համաձայն, իրականացվում է երկու եղանակով. մեկը նախապես` տարեսկզբին հաստատված ժամանակացույցի համաձայն, իսկ մյուսն իրականացվում է, ըստ անհրաժեշտության` դիմում-բողոքների հիման վրա: Ըստ էության, մեզ մոտ այս տարվա ընթացքում դիմում-բողոք չկա, որպեսզի դրանց հիման վրա վարույթ իրականացվի»,- տեղեկացրեց Վարազդատ Դանիելյանը:

«Հայփոստում» աշխատողների աշխատանքային իրավունքների կամ դրանց խախտման վերաբերյալ ստուգումներ աշխատանքի պետական տեսչությունը կատարել է 2007 թ. վերջին կամ 2008 թ. սկզբին: Այդ ժամանակ տեսչությունը ստուգումներ է իրականացրել աշխատողների աշխատանքային իրավունքների, աշխատանքային պայմանների, աշխատավարձերի  չափի և վճարման սահմանված կարգերի, հավելումների և այլնի վերաբերյալ, քանի որ այդ ոլորտներում, ինչպես նշեց մեր զրուցակիցը, խախտումներ շատ են լինում: Այն ժամանակ տեսչությունը վարչական տույժեր է կիրառել ընկերության նկատմամբ, որովհետև շատ խախտումներ են եղել:

Դանիելյանը հիշեց նաև, որ դեռևս 2011 թ. վերջերից «Հայփոստի» շուրջ 8 աշխատողներ իրենց աշխատանքային իրավունքների վերաբերյալ տարբեր հարցերով հայցադիմումներ են ներկայացրել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատարան, և այդ բոլոր գործերով աշխատանքի պետական տեսչությունը դատական նիստերին ներգրավվել է որպես պահանջ չունեցող երրորդ անձ: Այսինքն` աշխատանքի պետական տեսչությունը պետական հսկողության և վերահսկողության ոլորտում հանդես է գալիս ոչ թե որպես լիազոր մարմին, այլ ուղղակի մասնակցություն է ապահովում և հայտնում տեսչության դիրքորոշումն այդ խախտումների վերաբերյալ:

Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե մեկ էլ երբ Աշխատանքի պետական տեսչությունը կարող է տեսչական պլանային ստուգումներ իրականացնել «Հայփոստում», Վարազդատ Դանիելյանը հայտնեց, որ մինչ այժմ ստուգումների ժամանակացույցները ռիսկերի վրա հիմնված տեսչական ստուգումներ իրականացնելու տրամաբանությամբ չեն անցկացվել: Այդպիսի ստուգումների սկզբունքը դեռ նոր է ներդրվում համակարգում, ու հենց ստուգումների ժամանակացույցը հաստատվի, ըստ այդ ժամանակացույցի իրենք նոր տեսչական ստուգում կիրականացնեն «Հայփոստում»: «Բայց եթե հանկարծ որևէ քաղաքացու դիմում-բողոք լինի տեսչությունում, անմիջապես տեսչությունը պետք է նույն օրվա ընթացքում ստուգում սկսի»,- հավելեց տեսչության իրավական վերահսկողության բաժնի պետը:

 

Ունենք այն, ինչ ունենք` աճող գներ ու աճող աղքատություն. Անդրեաս Ղուկասյան

gaz-shmol1Այսօր «Արմատ» մամուլի ակումբում «Կանխենք գազի թանկացումը» քաղաքացիական նախաձեռնության ակտիվիստներ Սիլվա Ադամյանը, Արամ Գրիգորյանը և Անդրեաս Ղուկասյանը ներկայացրեցին գազի գնի բարձրացման դեմ իրենց նախատեսած ծրագրերն ու հետագա քայլերը:
Սիլվա Ադամյանը, ով 7 տարի աշխատել է ՀայՌուսգազարդ ՓԲԸ-ում, նկատեց, որ ընկերությունը այնքան վատ է աշխատել նախկինում, որ հիմա անհեթեթ է խոսել սպասարկման որակը բարձրացնելուն ուղղված գործողությունների կատարման նպատակով սակագնի ավելացման մասին: «Եթե բակ առ բակ շրջեք, կտեսնեք, որ հաշվիչները սխալ են տեղադրված, կան արտահոսքեր, անհասկանալի է` ընկերությունը ինչով է զբաղված, եթե ոլորտը սարսափելի վիճակում է», – ասաց Սիլվա Ադամյանը և ահազանգեց. «Ոչ ոք չի կարող արգելել մարդուն ծառ հատել ու տաքանալ, երբ նա չի կարողանում վճարել օրեցօր թանկացող գազի վարձը: Սա ոչ միայն գազի գնի թանկացում է, այլև ժողովրդի լինելու կամ չլինելու խնդիր, քանի որ այս գնաճը տարածվելու է բոլոր ապրանքների ու ծառայությունների վրա»:
Խոսելով իրենց նախաձեռնության մասին` Արամ Գրիգորյանը նկատեց, որ գազի գինը ոչ միայն չի բարձրանա, այլև կիջնի, եթե պատկան մարմինները լրջագույնս ուսումնասիրեն իրենց առանձնացրած պրոբլեմները, օրինակ, թե ինչու է ՀայՌուսգազարդ ՓԲԸ-ում միջին աշխատավարձը գրեթե կրկնակի գերազանցում ՀՀ միջին աշխատավարձի չափին:
Անդրեաս Ղուկասյանն էլ հայտնեց, որ իրենք աննկուն են և չեն թույլ տալու իշխանություններին անել խելքներին փչածը. «Տապալել որոշումը` սա մեր նպատակն է: Իշխանությունները գործում են նույն կազմով և թույլ են տալիս նույն կամայականությունները: Սա է պատճառը, որ ունենք այն, ինչ ունենք` աճող գներ ու աճող աղքատություն: Բայց մենք պատրաստվում ենք մինչև հունիսի 7-ը տապալել գազի թանկացման ընթացքը և 90 օրվա ընթացքում պահանջել, որ հանրությանը հասանելի դառնան թանկացման բոլոր մանրամասները, ընթացքը դառնա պարզ ու թափանցիկ, պարզ դառնա, թե ուր է գնում այդ հսկայական դրամահոսքը, և արդյոք չկան կոռուպցիոն ռիսկեր: Էլ չենք թողնելու, որ «զոռբայության» եղանակով առաջ գնան, հակառակ դեպքում անհնազանդության ուղին ենք բռնելու` կոչ անելով սպառողներին չվճարել գազի վարձը»: