ՀՀ ԱԻ նախարարությունը տեղեկացնում է, որ հոկտեմեբերի 6-ի ժամը 23.30-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում բոլոր միջպետական և միջհամայնքային ավտոճանապարհները անցանելի են:
Դժվարանցանելի է Երևան-Վանաձոր ավտոճանապարհի Ծիլքար գյուղի հատվածը, Սոթք-Քարվաճառ ավտոճանապարհը:
Հոկտեմբերի 6-ին, ժամը 20.04-ին տեղեկատվություն է ստացվել, որ Թալին-Երևան ավտոճանապարհի 10-րդ կմ-ում` Կաթնաղբյուր գյուղի մոտակայքում, տեղի է ունեցել ՃՏՊ, կան տուժածներ. անհրաժեշտ է օգնություն:
Հոկտեմբերի 6-ին, ժամը 09.50-ին Արագածոտնի մարզի Ավանի գյուղապետից տեղեկատվություն է ստացվել, որ համագյուղացի՝ 1966 թ. ծնված Յ. Մ.-ն հոկտեմբերի 5-ին ժամը 20.30-ի սահմաններում մեկնել է գյուղի հարակից արոտավայր և չի վերադարձել. անհրաժեշտ է օգնություն:Դեպքի վայր են մեկնել ՄՃԿԿ ՕԽ-ն և թիվ 21 ՀՓՋ-ի հրշեջ-փրկարարները:
Ժամը 18.07-ին եղանակային անբարենպաստ պայմանների պատճառով որոնողական աշխատանքները դադարեցվել են անարդյունք: Որոնողական աշխատանքները կվերսկսվեն հոկտեմբերի 7-ին: Կտրվի լրացուցիչ տեղեկատվություն:
Հոկտեմբերի 6-ին, ժամը 10.54-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երևան-Վանաձոր ավտոճանապարհին՝ Ծիլքար գյուղի մոտակայքում, մերկասառույցի հետևանքով արգելափակվել են ավտոմեքենաներ:
Ահազանգը փոխանցվել է Լոռու և Արագածոտնի ՄՃԿԿ կրտսեր հրահանգիչներին, «Սպիտակ ճանապարհ» ՓԲԸ-ի գլխավոր ճարտարագետին, «Արագած» ՃՇՇ ՓԲԸ-ի տնօրենին:
Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ:
«Սպիտակ ճանապարհ» ՓԲԸ-ի գլխավոր ճարտարագետի տեղեկատվության համաձայն՝ Երևան-Վանաձոր ավտոճանապարհի 85-րդ կմ-ում («Սպիտակի ոլորաններ» կոչվող հատված) ավտոճանապարհն անցանելի է:
Ժամը 14.26-ի դրությամբ հրշեջ-փրկարարները խցանումից դուրս են բերել 3 միկրոավտոբուս և մոտ 40 մարդատար ավտոմեքենա:
Ժամը 15.00-ի դրությամբ ճանապարհն անցանելի է:
Հանրապետության տարածքում`
Հոկտեմբերի 7-8-ին ժամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև, ամպրոպ և քամու ուժգնացում` 15-20 մ/վրկ: 9-11-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ:
Հանրապետության երկրորդ քաղաքում անձրևներից հետո մի շարք փողոցներ հիշեցնում են Վենետիկը: Անձրևաջրերը կուտակվում ու օրերով չեն ցամաքում` խնդիրներ ստեղծելով տարածքի բնակիչների համար:
Գյումրին գրեթե չունի կոյուղային համակարգ, իսկ սելավատարներ ոչ բոլոր փողոցներում կան, արդյունքում, ջուրը լճանում է փողոցում, ներծծվում ասֆալտաշերտի մեջ, եթե կա, և թուլացնում այն:
Վիճակն ավելի վատ է երկրորդական փողոցներում. այստեղ ասֆալտը երազանք է, իսկ ջրափոսերը միշտ լեփ-լեցուն:
Մինչ հանրապետության շատ շրջաններում ձյան տեղումներ են, Գյումրիում հորդ անձրև, թեև մարզի բարձրադիր գոտիներում արդեն ձյուն տեղացել է: Մասնավորապես երկու օր առաջ Բավրայում տեսանելի էր ձյան բարակ շերտը, երեկ արդեն ձնապատ էին Գյումրիին հարակից հյուսիսային սարերը:
Գյումրու քանդակագործության միջազգային սիմպոզիումը կամաց-կամաց մոտենում է ավարտին: Քաղաքապետը նախապես նշել էր, որ քնդակների պաշտոնական բացումը լինելու է “Քաղաքի օր” միջոցառման ժամանակ, բայց ըստ նույն քաղաքապետարանի հրապարակած տոնական միջացառումների շարքում այն չկա: Ի դեպ, Գյումրու օրը նշվելու է հոկտեմբերի 13-ին:
Սիմպոզիումի ընթացքի մասին հետաքրքրվեցինք կազմակերպիչ, սիմպոզիումի ղեկավար Արթուր Գևորգյանից: “Այս պահին սիմպոզիումի աշխատանքներն ընթանում են ամբողջ ծավալով, քանդակագործներն աշխատանքների 50-60%-ն արդեն արել են, կազմակերպչական բնույթի որևէ սուր հարցեր չունենք, ամեն ինչ նորմալ է: Հակառակը, ունենք գյումրեցիների ակտիվ ոգևորությունը, արդեն կազմակերպություններով, կոլեկտիվներով են գալիս ծանոթանում”, – ասում է նա:
Ու քանի որ աշունը Գյումրիում եղանակային անակնկալներ շատ է մատուցում` քանդակների տարածքներն արդեն ծածկեր ունեին, որպեսզի խուսափեն անձրևներից: Կան քանդակագործներ, ովքեր արդեն վերջացրել են իրենց աշխատանքները, օրինակ Իտալիայից ժամանած Մասսիմո Լիպպին. “Եթե մի քար էլ տայինք, նա կարող էր մեկն էլ ստեղծագործել”, – հպարտանում է կազմակերպիչը:
Քանդակագործներն աշխատում են ամեն օր, իսկ կիրակին նրանց համար հանգստի օր է. կազմակերպվում են այցեր քաղաքի և մարզի տեսարժան ու հետաքրքիր վայրեր, պատմական տեղանքներ: Վարպետներն աշխատում են մինչև մութն ընկնելը, որից հետո գնում իրենց կեցավայրերը, երբեմն հավաքվում են, քննարկումներ, զրույցներ վարում:
Սակայն վերջերս մամուլում հրապարակումներ եղան, որ իտալացի քանդակագործի համար Գյումրիում վատ պայմաններ են ապահովված: Փորձեցինք այս հարցին ևս անդրադառնալ: “Իտալացի քանդակագործից ես անձամբ որևիցէ բողոք չեմ լսել: Ամեն օր հերթապահ հարցը տրվել է՝ ինչպե՞ս եք, ինչի՞ կարիք ունեք, ինչպե՞ս է սնունդը: Քանի որ ինքը բուսակեր է՝ իր համար առանձին է պատվիրվել սնունդը: Մնալու տեղի հետ կապված՝ տարածքն ունի տաք և սառը ջուր, ջեռուցման համակարգ, որը, ինչքան մենք նկատում ենք, նա չի շահագործել: Ես մաեստրոյի աղջկան նախապես տեղեկացրել եմ պայմանների մասին: Բնակարանի ննջասենյակը երկու հարկանի է, քանի որ տան սեփականատերը երեխաների համար երկրորդ հարկ է սարքել: Բայց առաջին հարկում նորմալ պայմաններ են, երկտեղանի մեծ մահճակալով, անկողնով, որը պարբերաբար թարմացվել է, իսկ երկրորդ հարկում տանտիրոջ իրեն են, որոնք բարձրացվել են վերև՝ որպեսզի չխանգարեն մաեստրոյին: Երբ մեր կոորդինատորն իրեն առաջին օրն ուղեկցել է այնտեղ, խնդրել էինք հարցել՝ հարմա՞ր է, թե ոչ: Մենք ունեինք ալտերնատիվ տարբերակ, կար մեկ այլ բնակարան, բայց ոչ 4-5 աստղանի հյուրանոց, քանի որ մենք ոչ մեկին չենք հրավիրել Գյումրիում մեր շենքային պայմանները ցույց տալու համար, մենք հրավիրել ենք մեր մշակույթը ցույց տալու, մարզի պատմամշակութային արժեքներով հպարտանալու համար, և հրավիրել էինք աշխատանքային այցով”, – ասում է Արթուր Գևորգյանը:
“Բնականաբար, նորմալ կենցաղային պայմաններում, տաք և սառը ջրով, ջեռուցման համակարգերով Գյումրվա տներ են: Հյուրանոցների համար, առավել ևս բարձրակարգ հյուրանոցների, մենք այդպիսի բյուջե չունեինք և վերցրել էինք օպտիմալ լավագույն տարբերակը, 5 քանդակագործ միասին մնում են 2 հարկանի առանձնատանը, որն ունի բակ, կոմունալ հարմարություններ, և մեկ քանդակագործ՝ իտալացի մասնագետը, մնում էր առանձին՝ 2 սենյականոց բնակարանում, հին Գյումրվա բազմաբնակարան շենքերից մեկում”, – ավելացնում է սիմպոզիումի ղեկավարը:
Ինչո՞ւ էր Լիպպիին տրամադրվել առանձին բնակարան, ինչու էր նա բնակվում մյուս քանդակագործներից առանձին հարցրի մասին կազմակերպիչը նշեց. “Մի քանի հանգամանք կա. նախ մարդը չունենալով լեզվական կապ` ուներ շփման, հաղորդակցվելու խնդիր: Դրանից ելնելով փորձեցինք մեր կոորդինատորի միջոցով ապահովվել Լիպպիի հետ ընկերակցություն: Երկրորդ, փորձեցինք որպես հրավիրյալ մասնակցի, մի փոքր ավելի լավ պայմաններ ապահովել իր համար: Նա իր հետ նաև նյութեր ու ներկեր էր բերել, որպեսզի նկարեր, դրանից ելնելով, փորձեցինք ավելի մեծ տարածք հատկացնել”:
Այս պահին Լիպպին արդեն Գյումրիում չէ, նա գտնվում է Արտաշատում` մեկ այլ միջոցառման է մասնակցում, դրանից հետո մեկնելու է Իտալիա, ուստի մեզ չհաջողվեց առաջացած խնդրի մասին զրուցել նաև Մասսիմո Լիպպիի հետ: Փոխարենը փորձեցինք մեր հարցերի պատասխանները ստանալ այժմ Գյումրիում գտնվող սիմպոզիումի մասնակից մյուս քանդակագործներից:
Գյումրեցի քանդակագործ Զավեն Կոշտոյանն արդեն ավարտում է քանդակը, աշխատանքների վերջին փուլն է կատարում և մեկնարկից մինչ օրս որևէ դժգոհության առիթ չի ունեցել. “Շատ լավ է, ամեն ինչ գնում է իր հունով”: Մեկ ուրիշ քանդակագործ` Տիգրան Հովհաննիսյանը ևս որևէ խնդրի չի բախվել այս օրերին: Կարծում է, որ ամեն ինչ բնականոն է, նույնիսկ եղանակային սառը և անձրևոտ պայմանները չեն խանգարում: “Նույնիսկ, նախորդ գիշեր անձրև էր եկել և շատ լավ էր. մենք առավոտյան էլ քարերը չջրեցինք աշխատանքից առաջ”, -ասում է Բելառուսից ժամանած քանդակագործ Սպարտակ Հարությունյանը, ով արմատներով Կապանից է: Իսկ որպես դրսի աչք ինչպե՞ս եք գնահատում Գյումրու սիմպոզիումը, ի՞նչ բացեր, թերություններ կան archive2.ankakh.com-ի հարցին քանդակագործը պատասխանեց. “Ճիշն ասած` շատ բան պետք չէ, ջուր լինի լվացվենք, հերիք է: Այս տեղը մի քիչ հարմար չէ, մի փոքր նեղ է տարածքը, բայց հետագայում, կարծում եմ, դա հաշվի կառնվի:” Զրուցակիցս նաև շատ պտավորված էր Գյումրիով, ասում է Շիրազի թանգարանում արտասվել է: “Երբ լավ գործ ես անում` եղած թերությունները շատ փոքր են դառնում, աննշան: Բայց դե կան մարդիկ, որ ինչ էլ անես` միշտ դժգոհ են, մարդկային բնավորության հարց է”: Քանդակագործի այդ խոսքերից հետո հարցրեցինք իտալացի Մասսիմո Լիպպին դժգոհել է իր պայմաններից, իսկ դո՞ւք. “Ինչո՞ւ, իրա պայմանները մերից լավ էին”, – զարմացավ նա: Հետո լրացրեց, ինքը գոհ է, նույնիսկ երբ գնում են կեցավայր` այնտեղ իրենց սպասում է տաք “տնական ճաշը”:
Տարածքի ընտրութան վերաբերյալ էլ Արթուր Գևորգյանը հետևյալ կերպ մեկնաբանեց. “Սիմպոզիումը հանրային միջոցառում է, այն պետք է տեսանելի լինի բոլորին, հակառակ դեպքում կարող էինք արվեստագետներին տանել արվեստանոցներ, նրանք այնտեղ աշխատեին և արդեն պատրաստի գործերը բերեինք: Իսկ տարածքն ամբողջովին համապատասխանում է չափորոշիչներին` մասնագիտորեն քանդակի բարձր չափի համապատասխան երեք անգամ ավել չափ է պետք, որպեսզի արվեստագետը կարողանա շարժվել տվյալ տարածքում: Այսինքն, եթե քանդակի բարձրությունը 3 մետր է, 9 մետր հեռավորություն պետք է լինի”: Իսկ ինչո՞ւ է ընտրվել հենց Խաղաղության օղակի այգին. “Ի սկզբանե նախատեսել էինք, որ կունենանք 27 մասնակից, և կունենայինք 3 այսպիսի տարածքներ: Բայց քանի որ հետագայում ունեցանք այս ֆինանսական միջոցները, մեր համեստ հնարավորություններով կարողացանք հրավիրել 10 մասնակից: Նրանց համար այսպիսի տարածք էր պետք, որտեղ կար ջուր, շատրվան, որը շատ կարևոր պայման է: Գիտեք, քաղաքում էդպիսի մի քանի տարածք կա` կենտրոնական հրապարկում և թատրոնի մոտ: Եթե այնտեղ տեղադրեինք, բնականաբար, այլ հանրային վայրերի կխանգարեինք: Այստեղ ծառաշատ է, նաև փոշուց պաշտպանվելու խնդիրն է լուծվում, կա էլեկտրականություն, 2 հատ սննդի կետ, սանհանգույց: Եվ հետո, մոտ է ճանապարհին, ինչն էլ հնարավորություն է տալիս, որպեսզի վերամբարձ կռունկն ազատ աշխատի` քարերի տեղափոխման համար”:
Այսօր կառավարությունում ՀՀ Հանրային խորհրդի անդամները` նախագահ Վազգեն Մանուկյանի գլխավորությամբ, հանդիպել են վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի հետ:
Ինչպես տեղեկանում ենք Հանրային խորհրդի պաշտոնական կայքից, ՀԽ նախագահը նշել է, որ թեև Հանրային խորհուրդը տարբեր մակարդակներում համագործակցում է կառավարության հետ, այնուամենայնիվ, նման ձևաչափով հանդիպումները նույնպես կարևոր են:
Վարչապետի հետ հանդիպմանը ՀԽ անդամներն անդրադարձել են հանրությանը հուզող մի շարք հարցերի` կապված Հայաստանի ինտեգրացիոն գործընթացների, արտագաղթի, գյուղատնտեսության, առողջապահության, կրթության, քաղաքացիական հասարակության կայացման և այլ ոլորտներում առկա խնդիրների հետ:
Քննարկելով Մաքսային միությանն անդամակցելու հարցը` խորհրդի անդամները հետաքրքրվել են Հայաստանի համար ստեղծվելիք նոր հնարավորությունների ու խնդիրների, երկրի զարգացման հեռանկարների մասին:
Ընդգծելով Մաքսային միությանը միանալու կարևոր բաղադրիչները, որոնք բխում են երկրի տնտեսական, անվտանգության և այլ շահերի տեսանկյունից` կողմերը միաժամանակ կարևորել են Հայաստանում եվրաինտեգրման գործընթացը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
Անդրադառնալով հաջորդ հարցին` կապված արտագաղթի հետ, կողմերը քննարկել են դրա պատճառներն ու հետևանքները, այդ ուղղությամբ լուրջ համալիր քայլեր իրականացնելու անհրաժեշտությունը: Որպես արտագաղթի կանխման կարևորագույն գործոններ` առանձնացվել են աղքատության հաղթահարումը, երկրի տնտեսական զարգացումը, ապագայի տեսլականի ստեղծումը, անվստահության մթնոլորտի վերացումը, քաղաքացիական հասարակության կայացումը և այլն:
ՀԽ անդամ Կարինե Դանիելյանն անդրադարձել է Երևանի պատմամշակութային ժառանգության պահպանման խնդրին:
Առողջապահության ոլորտում առկա մի շարք խնդիրներ է բարձրացրել ՀԽ անդամ Արա Մինասյանը` մասնավորապես կարևորելով հանրապետությունում վիրաբույժների սակավության, որակյալ վիրաբույժների պատրաստման և հին սերնդին նոր մասնագետներով փոխարինելու հարցը:
ՀԽ անդամ Վազգեն Սաֆարյանի կողմից բարձրացվել է Երևան ՋԷԿ-ի երկրորդ էներգաբլոկի կառուցման հարցը: Նա նաև հանդես է եկել առաջարկությամբ Երևան ՋԷԿ-ի և «Նաիրիտ» ՓԲԸ-ի հենքի վրա «Հարավային արդյունաբերական հանգույց» ստեղծելու վերաբերյալ:
ՀԽ անդամ Արտուշա Ղուկասյանին հետաքրքրել է Մաքսային միությանն անդամակցելու դեպքում ՀՀ կրթական համակարգում գործող Բոլոնյան սկզբունքների կիրառման ընթացքի վրա դրա հնարավոր ազդեցությունը:
Հայաստանում ժամանակակից մատչելի հեռախոսակապի ծառայություն ստեղծելու հարցն է բարձրացրել ՀԽ անդամ Արշակ Սադոյանը` կարևորելով դրանում նաև աշխարհասփյուռ հայությանը մեկ համակարգի շուրջ համախմբելու և ինքնակազմակերպվելու հնարավորությունը:
ՀԽ անդամ Յուրի Ջավադյանն, անդրադառնալով գյուղատնտեսական ոլորտի խնդիրներին, մասնավորապես առանձնացրել է գյուղացիական կոոպերացիաների զարգացման խնդիրները:
Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը համակողմանիորեն պատասխանել է Հանրային խորհրդի անդամների կողմից հնչեցրած հարցերին` կարևորելով դրանց բարձրաձայնումն ու հետագա համագործակցության շրջանակում համատեղ լուծումներ գտնելու հնարավորությունները:
Հանրային խորհրդի անդամները շնորհակալություն են հայտնել արդյունավետ և կառուցողական քննարկման համար և պայմանավորվածություն ձեռք բերել նմանատիպ հանդիպումները շարունակական դարձնելու ուղղությամբ:
Այդ տոնը նշում են աշխարհի շատ երկրներում։ 2008թ.-ից ի վեր Հայաստանի կենդանասեր հասարակությունը ևս նշում է հոկտեմբերի 4-ը։
«Դինգո Թիմ»կենդանասեր կամավորների թիմը, «Փրո Փոուզ» կենդանիների բարեկեցության բարեգործականը և Շենգավիթի պատանեկության ստեղծագործական կենտրոնը կազմակերպում է կենդանիներով և երաժշտությամբ երթ քաղաքի կենտրոնական փողոցներով, որը կմեկնարկի ժամը 15։00–ին՝ Հյուսիսային պողոտայից (Կարապի լճի կողմից)։
Երթը կավարտվի Հյուսիսային պողոտայի շատրվանների մոտ (La piazza սրճարանի հարևանւթյամբ), որտեղ տեղի կունենա մանկական համերգ և շնիկների որդեգրման միջոցառում «Հայտնի Մարդիկ Հանուն Անտուն Կենդանիների» նախագծի հայտնի մարդկանց մասնակցությամբ:
Միացե՛ք աշխարհը մարդկանց ու կենդանիների համար ավելի լավ վայր դարձնելու առաքելությանը։
Ոստիկանության Ճամբարակի բաժնի ծառայողները հոկտեմբերի 3-ին, ժամը 10.30-ին, Մարտունի գյուղի տարածքով անցնող Գետիկ գետի կամրջի աջ գետաբերանի տարածքից հայտնաբերել են 33 թուփ` 29 կգ ընդհանուր կշռով, վայրի աճած կանեփի բույս, որից 3 թուփը վերցվել է որպես փորձանմուշ, իսկ մնացած զանգվածը տեղում այրման միջոցով ոչնչացվել է:Հոկտեմբերի 4-ին, ժամը 16.20-ի սահմաններում, Արցախի փողոցում, թիվ 8 շենքի դիմաց, բախվել են «ՎԱԶ-2106» և «ԳԱԶ-24» մակնիշի ավտոմեքենաներ, ինչի հետևանքով «ԳԱԶ-24»-ի վարորդը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է «Էրեբունի» բժշկական կենտրոն:
Կատարվում է քննություն:
Հոկտեմբերի 4-ին, ժամը 02.30-ի սահմաններում, «ԳԱԶ-2410» մակնիշի ավտոմեքենան Երևան-Իջևան ճանապարհի 52 կմ-ին կողաշրջվել է, ինչի հետևանքով ուղևորուհին՝ 1961 թ. ծնված Լուսիկ Մարկոսյանը, տեղում մահացել է, իսկ մյուս ուղևորը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է «Հրազդան» բժշկական կենտրոն:
Կատարվում է քննություն:
Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը Ջերմուկում մասնակցել է հոկտեմբերի 3-ից մեկնարկած Գյուղական համայնքների երրորդ համաժողովի աշխատանքներին:Ողջունելով համաժողովի մասնակիցներին` կառավարության ղեկավարը կարևորել է նման միջոցառումների անցկացումը և նշել. «Մեզ մեծապես հետաքրքրում են տեղական ինքնակառավարման մարմինների խնդիրները, և դրանց լուծման ուղղությամբ ձեր առաջարկությունները: Տեղյակ եք, որ կառավարությունը հաստատել է 2014 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը: Այդ տեսակետից, մեզ հետաքրքրում է, թե ինչպիսին է վիճակը ավագանիներում, ինչ խնդիրներ եք տեսնում, ինչ հարցեր են լուծվել, ինչպես է վիճակը աշխատավարձերի բարձրացման քաղաքականության տեսակետից: Տեղյակ ենք, որ շատ համայնքներում կա ֆինանսական միջոցների սղություն»:
Վարչապետը վստահեցրել է համայնքների ղեկավարներին, որ կառավարությունն անում է ամեն ինչ, որպեսզի պետական բյուջեով հնարավորություն լինի օժանդակել համայնքներին` աշխատավարձերի բարձրացումը մեր երկրում սահուն կազմակերպելու համար:«Աշխատավարձերի բարձրացումը պետք է կրի շարունակական բնույթ: Պետք է ունենանք աշխատավարձերի բարձրացման համար առաջիկա հինգ տարիների ռազմավարություն: Կառավարության ծրագրով մեր երկրում նվազագույն աշխատավարձը փուլ առ փուլ բարձրացվելու է, մտադիր ենք մինչ 2017 թվականն այն հասցնել 70 հազար դրամի, այսինքն նվազագույն աշխատավարձը շոշափելիորեն կբարձրանա»,- նշել է Տիգրան Սարգսյանը:
Վարչապետը վստահեցրել է, որ կառավարությունն այսուհետ ևս անելու է ամեն ինչ` տեղական ինքնակառավարման մարմինների զարգացմանը նպաստելու համար և համաժողովի մասնակիցներին մաղթել է բեղմնավոր աշխատանք:
Մինչ հոկտեմբերի 5-ը շարունակվող համաժողովի ընթացքում կքննարկվեն տեղական ինքնակառավարման համակարգի և գյուղական համայնքների արդիական խնդիրները` ոլորտում ներգրավված բոլոր շահագրգիռ կողմերի` պետական, տեղական ինքնակառավարման մարմինների, մարզերում տարբեր ծրագրեր իրականացնող տեղական և միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, փորձագետների մասնակցությամբ: Յուրաքանչյուր մարզից համաժողովին մասնակցում են տասը համայնքապետ ու ավագանու հինգ անդամ:
Ըստ ՀՀ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` հոկտեմբերի 3-ից 4-ն ընկած ժամանակահատվածում հանրապետությունում արձանագրված մարմնական վնասվածք հասցնելու 14 դեպքից բացահայտվել է 12-ը, գողության 10 դեպքից` 4-ը, իսկ խարդախության 4 դեպքերն էլ բացահայտվել են:
Նախկինում կատարված հանցագործություններից բացահայտվել է կողոպուտի` 1, գողության և մարմնական վնասվածք հասցնելու 2-ական դեպք:
Անցած 1 օրվա ընթացքում հանրապետությունում արձանագրվել է ճանապարհատրանսպորտային 5 պատահար. 1 մարդ զոհվել է, 6-ը` ստացել տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ:
Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի «Երևան Էքսպո» ցուցահանդեսային համալիրում ներկա է գտնվել «ԴիջիԹեք էքսպո-2013» միջազգային տեխնոլոգիական ցուցահանդեսի բացմանը:
Արդեն ավանդական դարձած «ԴիջիԹեք էքսպո-2013» տեղեկատվական, հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների ամենամյա ցուցահանդեսում Հանրապետության Նախագահը շրջել է տաղավարներով, դիտել տարբեր ոլորտներ ներկայացնող տեղական և արտերկրյա շուրջ 120 կազմակերպությունների արտադրատեսականին, ծանոթացել ցուցադրված տեխնոլոգիաներին և ծառայություններին, ինովացիոն համակարգերին, այդ թվում՝ ծրագրային ու համացանցային լուծումներին: Սերժ Սարգսյանը զրուցել է ցուցահանդեսի մասնակիցների հետ իրենց ներկայացրած ընկերությունների ընթացիկ գործունեության, խնդիրների և հետագա զարգացման ծրագրերի մասին:
Ողջ աշխարհում հոկտեմբերի 4-ին կենդանիներին նվիրված տարաբնույթ միջոցառումներ են անցկացվում՝ մարդկանց ուշադրությունը կենդանիների խնդիրների վրա հրավիրելու նպատակով: Հայաստանում կենդանիները պաշտպանված են օրենքի ընդամենը մեկ կետով, որով երբևէ որևէ գործ չի հարուցվել:
ՀՀ վարչական իրավախատումների մասին օրենսգրքի 92 հոդվածի համաձայն Կենդանիների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքը, որը հանգեցրել է դրանց ոչնչացման կամ խեղման, ինչպես նաև կենդանիներին խոշտանգելը, առաջացնում է տուգանքի նշանակում քաղաքացիների նկատմամբ՝ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից մինչև հիսնապատիկի չափով, իսկ պաշտոնատար անձանց նկատմամբ՝ ութսունապատիկից մինչև հարյուրապատիկի չափով:
«Դինգո» հասարակական կազմակերպությունն ու ProPaws բարեգործական միությունը այժմ մշակում են «Կենդանիների պաշտպանության մասին» կամ «Կենդանիների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի մասին» ՀՀ օրենքը:
«Դինգո» թիմի հիմնադիր Օվսաննա Հովսեփյանն ասում է, որ օրենքի տեսանկյունից բացը բոլոր կողմերից է: Մշակվող օրենքը նախատեսում լուրջ պատիժներ, այդ թվում՝ քրեական:
– Օրենքի նախագիծը ներկայացրել ենք ԱԺ: Հիմա այնպիսի մարդկանց ձեռքերում է, որոնք գործը մինչև վերջ կհասցնեն: Մշակման փուլում է, մենք էլ ժամանակ առ ժամանակ այցելում ենք, միասին փոփոխություններ ենք անում,- ասում է Օվսաննան:
«ProPaws» բարեգործական միության նախագահ Նարե Արամյանն էլ նշեց
-Օրենքի նախագիծը կազմվել է կենդանիների 5 ազատությունների շուրջ ձևավորված դրույթներով. կենդանիների նկատմամբ վերաբերմունքի, տարբեր գործողություններ կատարելու, սննդի, ջրի, շարժման:
Այս օրինագծում անդրադարձ կա նաև գիտական հետազոտություններում օգտագործվող՝ էքսպերիմենտալ կենդանիների, վայրի և մշակութային միջոցառումների ժամանակ օգտագործվող՝ կրկեսի, կենդանաբանական այգու, շրջիկ կրկեսների կենդանիներին:
Նարե Արամյանի խոսքով՝ մշակումից հետո կփորձեն նախագիծը մտցնել ԱԺ օրակարգ:
-Սա արդեն իսկ մեծ քայլ կլինի, որովհետև կներառի կենդանիների նկատմամբ վերաբերմունքի եվրոպական մի քանի կոնվենցիաներ: Ընդունումից հետո կարիք չի լինի միջազգային առանձին նորմեր վավերացնել:
Հեղինակներն հույս ունեն, որ օրինագծի ընդունումից հետո կլինեն ծավալուն հանրային վերահսկողության վերաբերյալ տարբեր պայմանավորվածություններ:Եթե խոսքը թափառող կենդանիների մասին է, ապա քաղաքապետարանների, եթե վայրի բնության մեջ գտնվողների, ապա բնապահպանության նախարարության, եթե կենդանաբուծության, կենդանաբուժության և այլն, ապա գյուղատնտեսության նախարարության,- մանրամասնեց Նարե Արամյանը:
Լուսինե Ղազարյան
-Երբ 1988թ.-ին մենք հավաքվում էինք Իգոր Մուրադյանի տանը, ապա առաջ էինք քաշում Ղարաբաղի, իսկ այնուհետև նաև անկախության խնդիրները Արդյունքում մենք այսօր ունենք դե-ֆակտո անկախ Արցախ Իսկ ազատությունը լիարժեք ստացանք,- այսօր հրավիրված մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասաց «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ, Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանը
Ըստ նրա, ղարաբաղյան շարժումը կարելի է բաժանել 2 հիմնական մասի` դա փիլիսոփայական և գաղափարական ալիքն էր, որը ցնցեց ողջ ԽՍՀՄ-ը և «մարդկային գործոնը», այսինքն այն ինչ անում և ասում էին հասարակ մարդիկ:
Մանուկյանը կարծում է, որ շարժումը, որը իր առաջին ծիլերն է տվել դեռևս խրուշևյան շրջանից 1988թ.-ին հսկայական ազդեցություն ունեցավ Խորհրդային միության հետագա փլուզման վրա:
-Այն ժամանակ, երբ Հայաստանում փողոց էին դուրս գալիս հազարավոր մարդիկ Մերձբալթիկայում անցկացվում էին առաջին զգույշ սակավաթիվ ցույցերը ԽՍՀՄ-ում գրեթե բոլորը վախենում էին մասսայական ակցիաների դեմ բիրտ ուժի կիրառումից, իսկ հայ ժողովուրդը թոթափեց այդ վախը, ինչը շատերի համար անհավատալի էր թվում,- նշեց նա:
Իր հերթին, «Մեդիամաքս» լրատվական գործակալության տնօրեն Արա Թադևոսյանն էլ նշեց, որ ներկայումս Հայաստանում մեծանում է մի սերունդ, որը շատ քիչ բան գիտի 1988թ.-ի շարժման մասին
-Նախագիծը նախօրոք նախատեսված չէր Գաղափարը առաջացավ նրանից հետո, երբ Ստեփանակերտից հաղորդագրություն ստացա այն մասին, որ ստեղծվել է շարժման 25-ամյակի հարցերով զբաղվող պետական հանձնաժողով: Առավել համոզվեցի, որ պետք է նման նախագիծ սկսել, երբ մեր լրագրողների հետ հավաքեցինք դրան նվիրված առաջին ժողովին և ես սկսեցի ներկայացնել գաղափարը` ասելով, որ դե հիշում եք, թե դա ինչպես է եղել և զարմացած աչքեր տեսնելով հասկացա, որ մեր լրագրողներից մի քանիսը ծնվել են 1988թ.-ից հետո, իսկ մնացածը`1988թ.-ին եղել են մեկ-երկու տարեկան,- նշեց Արա Թադևոսյանը:
Նա նաև նշեց, որ իրենք չեն հավակնում ներկայացնել շարժման ողջ պատմությունն ու էությունը, այլ ընդամենը մասնակիցների խոսքերով պատմել այն ինչ եղել:
Մարիամ Հովհաննիսյան
Նյու Յորք եւ Նյու Ջերսի նահանգներում ՄԱԿ-ում ՀՀ դիվանագիտական ներկայացուցչության, Հայաստանյաց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հովանու ներքո անց են կացվել տարբեր միջոցառումներ` նվիրված ՀՀ Անկախության 22-ամյակին: Նյու Յորքի Սուրբ Վարդան մայր տաճարում հանդիսավոր պայմաններում մատուցվել է նաեւ հանրապետական մաղթանք:
Համայքային կառույցների մասնակցությամբ կազմակերպված տոնական ձեռնարկներին եւ համերգներին ելույթներով հանդես է եկել ՄԱԿ-ում ՀՀ դեսպան Կարեն Նազարյանը` կարեւորելով հայրենիքի նվիրական այդ օրվա տոնակատարությանը երիտասարդության մասնակցությունը, սփյուռքահայ ազգային կյանքում հայակերտման միտված ջանքերը, որոնք կոչված են առավել ամրապնդելու Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք շարունակական միաձուլումը:
Ի դեպ, այս տարի` սեպտեմբերի 21-ին, առաջին անգամ Ամերիկայի Հայոց Արեւելյան Թեմի Առաջնորդարանը եւ ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցչությունը մի քանի տասնյակ երիտասարդների մասնակցությամբ կազմակերպել էին հեծանվավազք, որը հավակնում է դասվել ԱՄՆ արեւելյան ափում ՀՀ Անկախության տոնի ամենամյա միջոցառման բարի ավանդույթների շարքին:
ՀՀ Անկախության 22-ամյակին նվիրված ընդունելություն Վաշինգտոնում
Հոկտեմբերի 3-ին ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանությունում տեղի ունեցավ պաշտոնական ընդունելություն՝ նվիրված ՀՀ Անկախության 22-ամյա տարեդարձին:
Միջոցառմանը մասնակցեցին եւ ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան Թաթուլ Մարգարյանին եւ դեսպանության անձնակազմին անկախության օրվա կապակցությամբ իրենց շնորհավորանքներն ու բարեմաղթանքներն ուղղեցին 200-ից ավելի հյուրեր: Նրանք բարձր գնահատեցին անկախության տարիներին Հայաստանի Հանրապետության ձեռքբերումները, իրենց երկրների հետ անկախ Հայաստանի բարեկամական հարաբերությունների բարձր մակարդակը, Հայաստանի դիվանագիտական ներկայացուցչության հետ այս տարիներին հաստատված ջերմ հարաբերությունները:
Միջոցառումը, որին ներկա էին Սպիտակ տան, Պետքարտուղարության, ԱՄՆ այլ գերատեսչությունների բարձրաստիճան այրեր, Վաշինգտոնում հավատարմագրված դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ղեկավարներ, հասարակական-քաղաքական շրջանակների ներկայացուցիչներ, Հայ առաքելական եկեղեցու հոգեւոր այրեր, ամերիկահայ համայնքի անդամներ, անցավ ջերմ բարեկամական մթնոլորտում:
Համայքային կառույցների մասնակցությամբ կազմակերպված տոնական ձեռնարկներին եւ համերգներին ելույթներով հանդես է եկել ՄԱԿ-ում ՀՀ դեսպան Կարեն Նազարյանը` կարեւորելով հայրենիքի նվիրական այդ օրվա տոնակատարությանը երիտասարդության մասնակցությունը, սփյուռքահայ ազգային կյանքում հայակերտման միտված ջանքերը, որոնք կոչված են առավել ամրապնդելու Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք շարունակական միաձուլումը:
Ի դեպ, այս տարի` սեպտեմբերի 21-ին, առաջին անգամ Ամերիկայի Հայոց Արեւելյան Թեմի Առաջնորդարանը եւ ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցչությունը մի քանի տասնյակ երիտասարդների մասնակցությամբ կազմակերպել էին հեծանվավազք, որը հավակնում է դասվել ԱՄՆ արեւելյան ափում ՀՀ Անկախության տոնի ամենամյա միջոցառման բարի ավանդույթների շարքին:
Արդեն ինչքան ժամանակ է, ինչ ազատամարտիկները դուրս են եկել փողոց: Նրանք դուրս են եկել հացադուլով, նստացույցով, բողոքի ակցիաներով` իրենց սոցիալ–կենցաղային խնդիրների վրա մեր երկրի ղեկավարության ուշադրությունը գրավելու համար: Ընդ որում, այն ղեկավարության, որի ամենաբարձրաստիճան ներկայացուցիչներն իրենք էլ են պարծենում ազատամարտիկ լինելու հանգամանքով… Սակայն նույնիսկ «յուրայինների»` ղեկավար լինելու հանգամանքը չի օգնում ազատամարտիկներին, որ ոչ թե քաղաքական, տնտեսական, այլ ընդամենը սոցիալ–կենցաղային վիճակին վերաբերող պահանջները բավարարվեն:
Փող չկա, որ ազատամարտիկներին տան
Ու եթե բոլորն էլ տրամաբանական ու տեղին են համարում, որ ազատամարտիկների բարձրացրած այդ հարցերը պետք է բավարարվեն, ոչ ոք չի կարողանում հասկանալ, թե ինչու, վերջիվերջո, այդ պարզ, տրամաբանական, հասկանալի ու ընդունելի պահանջները չեն բավարարվում:
Նայենք հարցին մեկ այլ տեսանկյունից: Ազատամարտիների բարձրացրած պահանջները, հատկապես թոշակների պահանջը, առաջիկա գոնե մի քանի տարիներին չի բավարարվի: Դրա համար կան «օբյեկտիվ» թվացող պահանջներ: Դժվար չէ հասկանալ մի քանի թվերի համադրությունը: Օրինակ` թերևս ոչ ոք չի կարող ասել, թե Հայաստանում քանի ազատամարտիկ կա: Համենայն դեպս, ԱԺ-ն միայն այս տարի համապատասխան օրենք ընդունեց, որով պետք է սահմանվի, թե ովքեր են ազատամարտիկ, ովքեր` պատերազմի մասնակից և այլն: Ու դրանից հետո միայն պետք է կարգավորվի ու հստակեցվի, թե քանի ազատամարտիկ կա Հայաստանում: Ողջ մնացածներին նկատի ունենք: Մի խոսքով,ոչ պաշտոնական թվերով, Հայաստանում այսօր ապրում է մոտ 50-60 հազար ազատամարտիկ, ներառյալ` եռամսյա հավաքների շրջանակներում արցախյան ազատագրական պատերազմի մասնակիցները:
Ընդունենք, թե նրանց թիվը նվազագույն է`50 հազար հոգի: Նրանց, բնականաբար, չեն նշանակի զինվորական նորմալ թոշակներ, այլ ենթադրենք` կառավարությունը կորոշի նրանց ամեն ամիս, որպես թոշակ, վճարել զինվորական նվազագույն թոշակի չափով թոշակ` 60 հազար դրամ: Այդ դեպքում կստացվի, որ միայն ազատամարտիկներին մեկ ամսում պետբյուջեից պետք է վճարվի 3 մլրդ դրամ գումար, իսկ մեկ տարում` 36 մլրդ դրամ: Դա մոտավորապես 88 մլն 235 հազար դոլար է կազմում: Հաջորդ տարվա բյուջեն, ըստ օրերս ԱԺ-ին ներկայացված բյուջեի նախագծի, կկազմի 1,15 տրլն դրամ, և կունենանք մոտ 130 մլրդ դրամի դեֆիցիտ: Այսինքն` ազատամարտիկների թոշակային բավարարումը կազմակերպելու համար պահանջվող ծախսերը բավականին լուրջ մեծություն են: Տրամաբանությունը պարզ է` փող չկա…
Բայց հարցին նայենք մեկ այլ տեսանկյունից: Այս մարդիկ` ազատամարտիկները, իրենց կյանքի ու արյան գնով ձեռք են բերել անկախություն, ազատագրել են տարածքներ, ու նրանց ինքնազոհությամբ ապահովել են մեր` պետություն ունենալու իրավունքը` իր բոլոր բաղադրիչներով հանդերձ: Այսինքն` այս երկիրն ինչ չափելի ու անչափելի արժեք ունի, դրա համար պարտական ենք հենց ազատամարտիկներին:
Փո՞ղ չկա, թե՞ փող գտնելու ցանկություն
Հարցին նայենք ևս մեկ կողմից: Սովորաբար երկրներն իրենց այս կամ այն կառույցի արդյունավետությունը կամ նրա գոյության անհրաժեշտությունն արդարացնելու համար այդ կառույցների ստեղծած արժեքը վերածում են չափելի մեծության` եկամտի, ու նշվում է, թե այս կամ այն կառույցը պետությանը որքան օգուտ է տվել:
Հիմա Հայաստանում ամենաբարձր վարձատրվող պետական աշխատանքներից են պատգամավորների, նախարարների, դեսպանների, դատավորների աշխատավարձերը: Օրինակ` Հայաստանն ամբողջ աշխարհում այս պահին ունի առնվազն 37 դեսպան, որոնք աշխարհի տարբեր երկրներում ներկայացնում են կամ պետք է ներկայացնեն ՀՀ-ն. չհաշված միջազգային կառույցներում ՀՀ ներկայացուցիչներին, հյուպատոսներին և այլն: Այժմ նայենք, թե ինչքան օգուտ են նրանք տվել Հայաստանին չափելի մեծությամբ: Դա անհնար է, քանի որ Հայաստանում երբեք նման հաշվարկ, վերլուծություն, հաշվետվություն չի իրականացվել: Ու եթե մի քանի դեսպաններ իրոք շատ լավ ու արդյունավետ են աշխատել, կարողացել են Հայաստանի համար ապահովել վարկեր, դրամաշնորհներ, նվիրատվություններ, ներդրումներ, կարողացել են այնպես անել, որ Հայաստանն ավելի քիչ ծախսի և այլն, ապա շատերն էլ այդքանը չեն արել: Բայց նրանք շարունակում են բարձր վարձատրվել, իսկ դիվանագիտական ծառայության վերջանալուն պես էլ կստանան բարձր թոշակներ:
Ու եթե դիվանագիտական ծառայություն անցկացնողների աշխատանքը դեռ արդարացված ու թեկուզ անտեսանելի, բայց հույժ կարևորներից է, ու եթե նրանք ֆինանսական կամ չափելի օգուտ էլ չեն տալիս երկրին, գոնե անուրանալի է, որ ինչ-որ օգուտ, այնուամենայնիվ, տալիս են, ուրեմն նայենք մեր «փառապանծ» դատական համակարգին:
Ամենավերջին` 2012 թ. տվյալներով` Հայաստանի դեմ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (ՄԻԵԴ) վճիռներն ավելանում են: ՄԻԵԴ-ը մեկը մյուսի հետևից վճիռներ է կայացնում ընդդեմ Հայաստանի: Դատավորների սխալի պատճառով պետբյուջեից մոտ կես մլն եվրո տուգանք կվճարվի: Ըստ ՄԻԵԴ-ի 2012 թ. հաշվետվության` Հայաստանից ուղարկվել է շուրջ 800 գանգատ: Մինչ օրս ընդդեմ Հայաստանի կայացվել է 42 վճիռ, որից 15-ը` միայն 2012 թ. ընթացքում: Ըստ կայացված 42 վճիռների` մեր կառավարությունը պարտավորվել է իր քաղաքացիներին վճարել, ընդհանուր առմամբ, 440 հազար եվրո տուգանք, որից 225 հազար եվրոն արդեն վճարվել է:
Իհարկե, ԱԺ-ին նոր բյուջեի նախագիծը ներկայացնելիս ԱԺ պատգամավորներին Վաչե Գաբրիելյանը հավաստիացնում էր, որ այդ միջոցները հատկացվում են արտաբյուջետային միջոցներից, բայց դրանից հարցի էությունը չի փոխվում. բոլոր դեպքերում մինչ այժմ դեռ ոչ մի դատավոր սխալ վճիռ կայացնելու ու դրանով հանդերձ ՀՀ-ին ֆինանսական վնաս պատճառելու կապակցությամբ չի պատժվել: Ավելին` դատավորները, դատախազները, հանգիստ պաշտոնավարում են, հետո հանգիստ անցնում են թոշակի, հետո էլ, առավել հանգիստ, ստանում իրենց բարձր աշխատավարձին համապատասխան բարձր թոշակ:
Ստացվում է, որ անգնահատելի օգուտ տվածների հարցերը մնում են օդում, իսկ պետությանը վնաս հասցրած մարդիկ անհոգ շորունակում են օգտվել այդ նույն պետության միջոցներից: Իսկ ազատամարտիկները նստացույց են անում, հացադուլ, բողոքի ցույցեր են կազմակերպում, այնուհետև քրեական հետապնդման ենթարկվում, իսկ նրանց բարձրացրած խնդիրներն էլ մնում են օդում, հավանաբար` մինչև հաջորդ պատերազմ:
Հասկանալի է` ազատամարտիկների կենսաթոշակային հարցերը լուծելու համար պետությունը միջոցներ չունի` ի տարբերություն դիվանագետների, դատավորների ու պատգամավորների «կարիքները հոգալու» համար պահանջվող միջոցների: Բայց գոնե կարո՞ղ են լուծվել այնպիսի կոմունալ-կենցաղային հարցեր, ինչպիսիք են կոմունալ վճարների զեղչերի կիրառումը, նրանց երեխաների ուսման վարձը փոխհատուցելը, բժշկական ապահովագրությունը, հասարակական տրանսպորտից անվճար օգտվելը և այլն: Վերջին երկուսը, իհարկե, պաշտոնապես գործում են, սակայն միայն պաշտոնապես, քանի որ հասարակական տրասնպորտի այն ուղեգծերը, որոնք սպասարկում են մասնավոր հատվածի ներկայացուցիչները, ազատամարտիկի վկայականին ուշադրություն չեն դարձնում, իսկ անվճար բուժօգնությունից օգտվելու համար ազատամարտիկից այնքան թղթեր, տեղեկանքներ, ջանքեր ու միջոցներ են պահանջվում, որ նույնիսկ առողջ մարդն այդ ամբողջը ապահովելու համար կհիվանդանա, իսկ բուժօգնության կարիք ունեցող ազատամարտիկը, մինչև այդ ամբողջ բյուրոկրատական քաշքշուկի միջով անցնի, արդեն ոչ թե բուժօգնության, այլ բոլորովին ուրիշ ծառայության կարիք կունենա. ցավոք սրտի` հետմահու…
Չմոռանանք, որ Հայաստանի համար պատերազմը դեռ ավարտված չէ, հիշենք, որ հիմա ընդամենը հրադադար է, որն ամեն վայրկյան կարող է խաթարվել, ու այդ դեպքում կռվող մարդկանց կարիք նորից կզգացվի…