Քաղաքական բանականության ճշտած օրինաչափութիւններին հաղորդակից մարդկանց համար տարօրինակ չի հնչում իհարկե ՄԱԿ-ի դատապարտումն ու արծարծած պահանջները Թուրքիայում տեղի ունեցած ահաբեկչական վերջին գործողությունների առումով։ ՄԱԿ ԱԽ-ը պահանջել է պատասխանատվության ենթարկել Թուրքիայի Ռեյհանլը քաղաքում իրականացված ահաբեկչության կազմակերպիչներին ու կատարողներին: ՄԱԿ ԱԽ-ի տարածած հաղորդագրությունում ընդգծվում է, որ անհրաժեշտ է պատասխանատվության ենթարկել այն անձանց, որոնք նախապատրաստել, կազմակերպել, ֆինանսավորել և հովանավորել են ամեն տեսակի դատապարտման արժանի ահաբեկչական այդ գործողությունները: Դրանում ասվում է, որ ՄԱԿ ԱԽ-ն ամենալուրջ ձևով դատապարտում է այդ սարսափելի գործողությունները: Փաստաթուղթը բոլոր երկրներին կոչ է անում Թուրքիայի հետ համագործակցել ահաբեկչությունների հետաքննման հարցում:

Բաքուն այստեղ ցուցադրել է փութկոտություն՝ հրապարակում կատարելով այն մասին, որ հենց ինքն է նախաձեռնել նման փաստաթղթի ձեւակերպումն ու որդեգրումը, հենվելով ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի իր ժամանակաւոր անդամի հանգամանքի վրա։

Բաքվի նախաձեռնությունը կարող էր օդում նմալ եւ փոշիանալ, եթե ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի մնացյալ անդամները չհամաձայնեին նման դատապարտագրի վաւերացմանը։ Կամ էլ դրանցից որեւէ մնայուն անդամ օտագործեր իր վետոյի իրաւունքը եւ տապալեր այս փաստաթղթի որդեգրումը։ Սա պարզապես այն բանի համար, որ Բաքվի ծառայությունը զուտ ինքնագնահատանքի սահմաններից դուրս գալու որեւէ հիմնաւորում չունի։

Թե բոլոր ուժերը պիտի որ դատապարտեին մարդկանց կյանքեր խլած ահաբեկչական արարքը, սա եւս նույնքան ակնկալելի էր։ Գուցե օգտակար կլինի այստեղ երկու դիտարկում նշել։ Առաջինը այն, որ Սիրիայում եւ Իրաքում նման ահաբեկչական գործողությունները չեն արժանանում նման արագ եւ խիստ դատապարտումների, այն էլ ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի մակարդակով։ Դրա համար էլ քաղաքական բանականության հետեւողի ըմբռնողության սահմաններում հեշտ կտեղաւորվի ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի առած այս քայլը։

Երկրորդ կետը գուցե աւելի դիտարժան է։ Փաստաղթում ասվում է, որ բոլոր երկրներին կոչ է անում Թուրքիայի հետ համագործակցել ահաբեկչությունների հետաքննման հարցում:

Պետությունների հակաահաբեկչական բաժանմունքների միջեւ համագործակցության մեքենականությունը նոր չէ որ ճշտվել է։ ՆԱՏՕ-ն ունի համանուն բաժանմունք, իր ստորաբաժանումներով։ Այս բաժանմունքը ահաբեկչական կազմակերպությունների նորացված ցուցակ էր հրապարակել, որտեղ ջնջել էր քրդական կազմակերպությունը։

Ե՛ւ նորացված ցուցակը ե՛ւ ահաբեկչական գործողությունների վայրը խոսում են քրդական ուղղվածության առումով վտանգազերծվածության մասին։

Հստակ է ամբաստանության ուղղությունը Անկարայի կողմից։ Թուրքիայի արտգործնախարարը պահանջում է միջազգային ընտանիքի միջամտությունը Սիրայում։ Միջամտության ակնկալված բնույթը պարզ է այս դեպքում։ Աւելին, Դաւութողլուն ակնկալում է, որ միջազգային ընտանիքն անհապաղ միացյալ կեցվածք որդեգրի Սիրիայի վարչակարգի դեմ։

Ի դեպ, Անկարան խնամքով անուշադրության է մատնում իր ռազմական օդանաւի ջախջախումը Սիրիայի սահմանի մոտակայքում։

Այս բոլորը տեղի են ունենում այն պահին, երբ Վաշինգտոնն ու Մոսկվան փորձում են համադրել ժամացույցի սլաքները Սիրիայի հարցի լուծման համար միջազգային ժողովի թվականի ճշտման համար։

Երեվի կանխահաս է նկատել, որ Սիրիայի հարցի ուղղությամբ համաձայնության միտող ժողովների կազմակերպման գործընթացին զուգահեռ ահաբեկչական գործողություններ են ծաւալում Թուրքիայում։

Շահան Գանտահարյան

«Ազդակ»-ի գլխավոր խմբագիր

Սիրիայի երկամյա հակամարտության ընթացքում մահացել է 94.000 մարդ, երեքշաբթի ասել է Սիրիայի Մարդու իրավունքների պաշտպանը:
Երկու օր առաջ հայտարարվել էր, որ մահացածների թիվը հասնում է 82,257: Վերանայելուց հետո պարզվել է, որ այն գերազանցել է 94.000-ը:
Մոնիտորինգ իրականացնող խումբն ասել է, որ փոփոխությունը կապված է Տարտուսից և Լատակիայից ստացված նոր տվյալներից:
Հիմնականում ակտիվիստներից և բժիշկներից բաղկացած բրիտանական դիտորդների խումբն կիրակի հրապարակել էր 2011 մարտից մինչ այժմ վարչակարգի դեմ ապստամբությունների հետևանքով մահացածների թիվը, որը հասնում եր 82.257-ի՝ ներառյալ 34.473 քաղաքացիներ:

Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից թանը Թուրքիայի “ազգային” ըմպելիք հռչակվելուց հետո գործի է անցել իշխող “Արդարություն և զարգացում” կուսակցությունը: Վերջինս ալկոհոլային խմիչքի օգտագործումը խիստ սահմանափակող օրինագիծ է ներկայացրել մեջլիս (Թուրքիայի խորհրդարան)։

Ինչպես հաղորդում է թուրքական “Milliyet”-ը, ալկոհոլի օգտագործումը սահմանափակող օրինագծում արգելվում է ալկոհոլի ցանկացած գովազդ, ալկոհոլային խմիչք արտադրող կամ ներմուծող ընկերության կողմից ցանկացած հովանավորչություն որևէ միջոցառման, ալկոհոլի վաճառքը կրթական, առողջապահական և մարզական հաստատություններում:

Նոր օրինագծով ալկոհոլ վաճառելու թույլտվությունը տալու է նահանգապետարանը, իսկ վաճառքի կետերը պետք է լինեն ուսումնական կամ կրոնական հաստատություններից առնվազն 100 մետր հեռավորության վրա։ Նրանք, ովքեր չեն ենթարկվի օրենքին, կվճարեն 500.000 լիրա տուգանք:

Շաբաթ Կահիրեում կմեկնարկի Եգիպտոսի նախկին նախագահ Հուսնի Մուբարակի հերթական դատավարությունը 2011թ ցույցերին ցուցարարներին սպանելու մեղադրանքով:

ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհուրդը հաջորդ շաբաթ ՄԱԿ-ի պատժամիջոցների ցուցակում կներառի Ալ-Ղաիդայի հետ առնչություն ունեցող սիրիական գրոհայինների Ալ-Նուսրայի ճակատը:

ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերրին ուրբաթ հայտարարել է, որ կան հստակ ապացույցներ առ այն, որ Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ-Ասսադի վարչակարգն օգտագործել է քիմիական զենք ընդեմ ապստամբ ուժերի:

Այսօր «Արմատ» մամուլի ակումբում Արմեն Պետրոսյանը ներկայացրեց Սիրիական հակամարտությունը Սիրիայում և Սիրիայից դուրս, սիրիական ճգնաժամի կարգավորման նոր հնարավորությունները`պայմանավորված ԱՄՆ պետքարտուղարի`Ռուսաստան կատարած այցելությամբ, Սիրիայում ընդդիմության կողմից մարտնչող ադրբեջանցի ահաբեկիչների կոչը` Սիրիայի սրբազան պատերազմին միանալու ու դրանից բխող բոլոր հետևանքների ու վտանգների մասին:

Ըստ բանախոսի Սիրիական հակամարտությունը Սիրիայում և Սիրիայից դուրս կարող է ունենալ լուծման երեք սցենար. «Առաջին սցենարի դեպքում խոսքը  Բաշար Ասադի ֆիզիկական ոչնչացման մասին է, որին կհետևի վարչակարգի տապալումը, սակայն այս դեպքում Սիրիան քաոսային վիճակում կհայտնվի: Երկրորդ  սցենարը արտաքին ներխուժման ճանապարհն է: Տեսնելով Լիբիայի և Իրաքի օրինակները` դժվար է հավանություն տալ այս տարբերակին: Երրորդ  սցենարը միջազգային ուժերի ճնշմամբ լուծման և փոխզիջման պարտադրումն է` ըստ որի բաշար Ասադը կմնա ղեկավար մինչև 2014-ի ընտրությունները, որոնց ուղղակի չի մասնակցի», – ասաց Արմեն Պետրոսյանը` դժվարանալով մատնանշել, թե երեք սցենարներից հատկապես որը կյանքի կկոչվի:

Երուսաղեմում Թուրքիայի և Իսրայելի պատվիրակությունները երեկ` մայիսի 6-ին, շուրջ յոթ ժամ տևած բանակցություններից հետո նախնական համաձայնության են եկել թուրքական “Մավի Մարմարա” նավի վրա հարձակման հետևանքով զոհված ինը թուրքերի ընտանիքներին փոխհատուցում տրամադրելու հարցի շուրջ:

Ինչպես տեղեկացնում է թուրքական “Ռադիկալ” թերթը, բանակցությունները շարունակվելու են նաև այսօր։
Թուրքական լրատվամիջոցները, Իսրայելի լրատվամիջոցներին հղում կատարելով, հաղորդում են, որ Իսրայելը համաձայնել է զոհված 9 թուրքերի ընտանիքներին հարյուր հազարական դոլարի փոխհատուցում տրամադրել, սակայն ընտանիքները յուրաքանչյուրի համար մեկ միլիոն դոլար էին պահանջում։

Իսրայելի կառավարարությունը պատրաստակամություն է հայտնել փոխհատուցում տրամադրել ոչ միայն սպանված 9, այլև վիրավորված 70 մարդկանց ընտանիքներին։

Նշենք, որ 2010թ.-ի մայիսից ի վեր սա թուրքական առաջին բարձրաստիճան պատվիրակությունն է, որը ժամանել է Իսրայել:

Հիշեցնենք, որ Բենիամին Նաթանյահուն 2013թ. մարտին ներողություն էր խնդրել Թուրքիայից 2010թ. մայիսի 31-ին Գազա ուղևորվող թուրքական “Մավի Մարմարա” նավի վրա իսրայելական կողմի հարձակման հետևանքով զոհված 9 թուրքերի համար:

Սաուդյան Արաբիայի առողջապահության նախարարության տեղեկացմամբ` նոր կորոնավիրուսից մահացել է ևս երկու մարդ: Վերջին մեկ շաբաթվա ընթացքում մահացածների թիվը հասել է յոթի:

Դեռևս պարզ չէ մահացածների քաղաքացիությունը:

Նախորդ տարվա ընթացքում SARS-ով վարակվել է 18 մարդ, որից 11-ը` Սաուդյան Արաբիայում:

Վիրուսը Սաուդյան Արաբիայում ի հայտ է եկել Կարմիր ծովի Ալ-Աշաա շրջանում:

Նախարարությունը վստահեցնում է, որ վիրուսը համատարած չէ և անհանգստանալու կարիք չկա:

Անկարայում Պաղեստինի դեսպան Նաբի Մարուֆը հանդիպել է թուրքական լրատվամիջոցներից «Anadolu» գործակալության տնօրեն Քեմալ Օզթյուրքի հետ: Անդրադառնալով Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի Գազա կատարելիք առաջիկա այցին՝ դիվանագետը նշել է, որ պաղեստինցիները անհամբեր սպասում են այդ իրադարձությանը և իրենց համար մեծ պատիվ են համարում ընդունել եղբայրական երկրի պատվավոր հյուրին: Բարձր գնահատելով Պաղեստինին Թուրքիայի տրամադրած բազմապիսի օգնությունը՝ դեսպանը ընդգծել է տարբեր ուղղություններով երկկողմ կապերի ընդլայնման անհրաժեշտությունը:

Դեսպան Մարուֆը անդրադարձել  է նաև իսրայելական բանտերում գտնվող պաղեստինցիների խնդրին: Նրա խոսքերով՝ դեսպանությունը Ռամազան տոնի ժամանակ Թուրքիայում ուզում է բարեգործական ակցիա՝ «Պաղեստինցի բանտարկյալների շաբաթ» անցկացնել, որի ընթացքում նվիրատվություն կհավաքվի իսրայելական բանտերում գտնվող պաղեստինցիների ընտանիքիների համար:

Թուրք-սիրիական Աքչաքալե հսկիչ-անցագրային կետում՝ թուրքական Շանլըուրֆա քաղաքի մոտակայքում, բախում է տեղի ունեցել Սիրիայի փախստականների և թուրք ոստիկանության միջև, հաղորդում է թուրքական “Sabah” թերթը։
Սիրիացի փախստականների խումբը, որոնց մերժել են թուրքական սահմանն անցնել՝ փաստաթղթերի բացակայության պատճառով, կրակ է բացել ոստիկանների և սահմանապահների ուղղությամբ։ Դեռևս անհայտ պատճառներով հրդեհ է բռնկվել: Միջադեպի հետևանքով վիրավորվել է 12 մարդ, որոնցից 7-ը` հրազենի, 5-ը`ծեծկռտուքի պատճառով: Հրազենից վիրավորվածների թվում կան 1 զինվոր, 1 ոստիկան, 4 խաղաղ բնակիչ:

Դեպքի վայր են ուղարկվել շտապօգնության մեքենաներ, անվտանգության լրացուցիչ ուժեր։

Երկու երեխաների մայր երիտասարդ կնոջը սեփական հայրը  զրկել է կյանքից  այն պատճառով, որ կինը փախել էր իր օրինական ամուսնուց ու խայտառակել ընտանիքը:

«Amnesty International» կազմակերպության տվյալներով, աֆղանական Բաջիս նահանգում սպանվածի անունը Հալիմա էր ու նա 18-20 տարեկան էր:

Մինչ նրա ամուսինն Իրաքում էր, կինը իր  մի բարեկամ տղամարդու հետ փախել էր, սակայն շուտով  նրան բռնել ու հոր տուն էին  բերել: Հայրը խորհրդի համար դիմել էր տեղի ավագանիներին, որոնք էլ որոշեցին, որ Հալիման հրապարակայնորեն պետք է մահվան դատապարտվի: Ավագանիների դատավճիռն իրականացրեց աղջկա հայրը.նա առանց խղճմտանքի կրակեց դստեր վրա:

Ներկայում ավագանին ու աղջկա հայրը թաքնվում են արդարադատությունից: Այն տղամարդու ճակատագիրը, ում հետ կինը փախել էր, հայտնի չէ:

Սիրիայի մայրաքաղաք Դամասկոսում Մարջա հրապարակում գտնվող Ներքին գործերի նախարարության շենքի մոտ հզոր պայթյուն է տեղի ունեցել: Սիրիական պաշտոնական «SANA» լրատվական գործակալության հաղորդմամբ՝ պայթյունի հետևանքով 16 մարդ է զոհվել: Սիրիայի պետական հեռուստատեսության փոխանցմամբ՝ ահաբեկչությունը իրականացվել է նախարարության մոտ կայանված ավտոմեքենայի մեջ տեղադրված պայթուցիկի միջոցով:
Հիշեցնենք, որ երեկ Դամասկոսում կրկին պայթյուն էր տեղի ունեցել, որի հետևանքով 7 մարդ էր զոհվել: Հաղորդվում է, որ կազմակերպիչների թիրախը եղել է Սիրիայի վարչապետ Վաիլ ալ Հալքին, սակայն վերջինս չի տուժել: Միևնույն ժամանակ Լազկիե քաղաքի մերձակայքում կառավարական զորքերի և Սիրիայի ազատության բանակի միջև խիստ բախումներ են տեղի ունեցել, կան բազմաթիվ զոհեր և վիրավորներ:

Իրաքում արբանյակային 10 հեռուստաալիք մեղադրվել է բռնության ու կրոնական ատելության կոչ անելու համար: Դրա հետ կապված, իշխանությունները ժամանակավոր այդ ալիքներից հետ են վերցրել արտոնագրերը:

Իրաքի պետական պաշտոնյա Մուջահիբ Աբու Հաիլի խոսքով, երկրի տարածքում  ալիքների աշխատանքը դադարեցվել է, իսկ աշխատակիցներին արգելվել տեղաշարժվել երկրում ու տեղեկություններ հաղորդել:

Իսկ այդ ալիքների ղեկավարությունները, որոնց թվում է նաև “Ալ Ջազիրան”, մերժել են իրենց հասցեին հնչած մեղադրանքը: