ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերին նախապես չհայտարարված այցելությամբ ժամանել է Բաղդադ:

Այցի շրջանակներում նա կհանդիպի վարչապետ Նուրի Մալիկի և երկրի այլ քաղաքական ղեկավարների հետ սուննի զինյալների կողմից չդադարող հարձակումների մթնոլորտում: Այս մասին գրում է BBC-ն:

Հունիսի սկզբին «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» խմբավորման զինյալները գրավեցին Իրաքի երկրորդ խոշորագույն քաղաքը` Մոսուլը և այժմ վերահսկում են երկրի մեծ մասը:

Իրաքի իշխանությունները սպասում են, որ ԱՄՆ-ը, Եվրոպան և ՄԱԿ-ը  արագ գործողություններ կձեռնարկեն ճգնաժամը կարգավորելու համար, այդ թվում` օդային ռազմական հարվածներ:

Ավելի վաղ` ելույթ ունենալով Կահիրեյում` ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերին հայտարարել է, որ «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» խմբավորման բռնության գաղափարախոսությունը սպառնում է ոչ միայն Իրաքին, այլև ամբողջ աշխարհին:

Անկախ

Վերջին շաբաթներին ողջ մերձավորարևելյան տարածաշրջանը լարվածության մեջ պահող «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության զինյալներին հաջողվել է գրավել իրաքյան զինվորականների կողմից թողնված Տալ Աֆարի ռազմական օդանավակայանը: «Անադոլու» գործակալության հաղոդրմամբ՝ զինյալները առգրավել են նաև զենք ու զինամթերք:

Նշենք, որ երեկ իրաքյան զինված միավորումները՝ բաղկացած թուրքմենական ցեղերից, նահանջ էին կատարել Մոսուլից, սակայն դեռ պահում էին Տալ Աֆարի օդանավակայանը: Ավելի վաղ տեղեկություն էր ստացվել, որ Տալ Աֆարի մերձակայքում մարտեր են տեղի ունեցել, որոնց հետևանով 8 զինյալ է սպանվել:

Անկախ

  Հյուսիսային Իրաքի Քրդական ինքնավարության վարչապետ Նեչիրվան Բարզանին հայտարարել է, որ Իրաքում ստեղծված ճգնաժամը կարգավորելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի երկրի վարչապետ Նուրի ալ Մալիքը հրաժարական տա: «Քանի դեռ ալ Մալիքը մնում է վարչապետի պաշտոնում, խնդիրները Իրաքում շարունակելու են ավելանալ: Նա պետք է հրաժարական տա»,-հայտարարել է Բարզանին:

Վարչապետը ևս մեկ անգամ ընդգծել է, որ ստեղծված ճգնաժամը կարող է կարգավորվել միայն խաղաղ ճանապարհով: Բարզանիի խոսքերով՝ Էրբիլը 6 ամիս առաջ իրաքյան իշխանություններին զգուշացրել էր «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության հնարավոր հարձակման մասին: «Քրդերը արեցին հնարավոր ամեն բան, որպեսզի ալ Մալիքը միջոցներ ձեռնարկի, մասնավորապես մենք զգուշացրեցին Մոսուլի վրա սպասվող հարձակման մասին, սակայն նա չընդունեց մեր խորհուրուդը՝ պնդելով, որ ոչ մի խնդիր չի լինի»,-նշել է Բարզանին:

Անկախ

Ոստիկանության հազարավոր շիա զինվորներ շքերթով անցել են Բաղդադով և Իրաքի մի շարք այլ քաղաքներով՝ ցուցադրելով իրենց սպառազինությունը և ակնարկելով իրենց պատրաստակամությունը երկրի հյուսիսային շրջանները գրաված սունի զինյալների դեմ պատերազմելու կապակցությամբ:

Շաբաթ օրը Բաղդադում շուրջ 20,000 մարդ քայլել է՝ ցուցադրելով հրացաններ, գնդացիրներ, հրթիռներ և այլն: Նման շքերթներ կազմակերպվել են նաև Ամարա և Բասրա քաղաքներում, որտեղ զինյալները ցուցադրել են դաշտային հրետանի:

Շքերթները կազմակերպել են հոգևորական Մուքթադա ալ- Սադրի հետևորդները՝ սունիների կողմից Սիրիայի և Իրաքի սահմանային անցակետը գրավելուց մեկ օր անց:

   Իրաքի մայրաքաղաք Բաղդադի հյուսիսային շրջանների շիական ցեղախմբերը սկսել են զինվել՝ կազմավորելով զինված խմբավորումներ «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության հնարավոր հարձակման դեմ: Մարսումի կոչվող խոշոր շիական ցեղը զինել է մոտ 2 հազար երիտասարդ տղամարդու: Հայտնի է նաև, որ իրաքյան բանակը շիական ցեղերին ցուցաբերում է ռազմական և լոգիստական աջակցություն ԻՇԻՊ-ի մուտքը Բաղդադ կանխելու համար:

ԻՇԻՊ-ի ղեկավարությունը Մոսուլը, Տիկրիտը և Թալ Աֆարի շրջանը գրավելուց հետո հայտարարեց, որ մտադիր է գրավել նաև Բաղդադը: Սակայն դրա համար նրանց զինյալները պետք է իրենց հսկողության տակ վերցնեն Սամարա և Դադջալ քաղաքները, որոնք գտնվում են Մոսուլ-Բաղդադ ճանապարհին:

 Անկախ

  ԱՄՆ պատրաստ է կետային հարվածներ հասցնել Իրաքում ակտիվացած իսլամիստ ահաբեկիչների վրա: Այս մասին հայտարարել է ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման: Վերջինս նշել է, որ ԱՄՆ պատրաստ է 300 խորհրդատու զինվորական ուղարկել Իրաք, որոնք կհամակարգեն տեղական անվտանգության ուժերի գործողությունները: Բացի այդ, ԱՄՆ մտադիր է նրանց ապահովել լրացուցիչ զենքով և ռազմական տեխնիկայով: «Իրաքում մեր թիրախը հայտնի է, և մենք պատրաստ ենք պայքարի, սակայն ամերիկյան զորքերը Իրաք պատերազմելու համար չեն մեկնի: Մեր շահերի տեսանկյունից շատ կարևոր է, որպեսզի Բաղդադն ու նրա շրջակայքը չանցնեն ծայրահեղական խմբավորումների ձեռքը»,-հայտարարել է Օբաման՝ ելույթ ունենալով Սպիտակ տանը:

Անկախ

ԱՄՆ-ի` Իրաք 2003թ.-ի ներխուժումից հետո Իրաքը դարձել է աշխարհի խոշորագույն նավթարտադրողներից, իսկ Չինաստանն այժմ դրա ամենամեծ սպառողն է:

Չինաստանն արդեն գնում է Իրաքում արտադրվող նավթի մոտ կեսը` օրական մոտ 1.5 միլլիոն բարրել նավթ և այսքանով դեռ չի սահմանափակվում:

<<Չինաստանը հետսադամյան նավթային արդյունաբերության զարգացման ամենամեծ շահառուն է,-նշում է Դենիս Նատալին ` Վաշինգտոնի Ազգային անվտանգության համալսարանի` Մերձավոր Արևելքի հարցերով փորձագետը:,-Նրանք էներգիա են ցանկանում և ցանկանում են մտնել նավթի շուկա >>, -նշում է Դենիս Նատալին:

Մինչև ներխուժումը Իրաքի նավթային արդյունաբերությունը դուրս էր մնում համաշխարհային շուկայից `Սադամ Հուսեյնի կառավարության նկատմամբ կիրառվող միջազգային պատժամիջոցների հետևանքով, ուստի նրա տապալումը խոստանում էր այս երկրի առատ պաշարների նկատմամբ անարգել տիրապետության հնարավորություն: Չինաստանի պետական սեփականություն համարվող ընկերությունները օգտվեցին այս հնարավորությունից` այստեղ կատարելով տարեկան  շուրջ 2 միլարդ դոլլարի ներդրում ու հարյուրավոր աշխատողներ բերեցին Իրաք` պատրաստակաություն ցույց տալով շարժվել Իրաքի նոր կառավարության կանոններով:

Իրանի սահմանին գտվող անապատում Չինաստանը վերջերս իր սեփական օդանավակայանն է կառուցել, և ինքնաթիռներն այստեղից պատրաստվում են ուղիղ չվերթ կատարել Պեկինից ու Շանհայից դեպի Բաղդադ:

Ի տարբերություն Արևմտյան նավթային հսկաների, ինչպիսիք են էքսոն Մոսբիլը և այլն, Չինաստանն ընդունում է իրաքյան նավթային պայմանագրերի խիստ պայմանները, որոնք ընդամենը մինիմալ շահույթ են բերում Չինաստանին: Չինաստանն ավելի շահագրգռված է իր տնտեսությունը վառելիքով հարստացնելու, քան շահույթ հետապնդելու մեջ: Չնաստանն այժմ քայել է ձեռնարկում Իրաքի նավթի նկատմամբ իր հնարավորություններն ընդլայնելու համար, քանի որ Իրաքը հակասության մեջ է այն նավթային ընկերությունների հետ, որոնք առանձին պայմանագրեր են կնքել Իրաքի կիսաինքնավար Քուրդիստան շրջանի ղեկավարների հետ: Քրդերն ավելի նպաստավոր պայմաններ են առաջարկում, քան Իրաքի կենտրոնական կառավարությունը, սակայն Իրաքն ու ԱՄՆ-ն նման պայմանագրերը համարում են անօրինական:

Եթե Միացյալ Նահանգների ներխուժումը Իրաք Չինաստանի համար եկամտաբեր եղավ, ապա ամերիկյան էներգետիկայի հարցերով փորձագետները նշում են, որ իրադարձությունների անսպասելի ընթացքը, հնարավոր է, վատ չանդրադառնա ԱՄՆ-ի շահերի վրա: Իրաքի նավթի աճող արդյունաբերությունը, որ մեծ մասնամբ չինացի աշխատողներն են դուրս բերում, կարող է համաշխարհային տնտեսությունը պաշտպանել նավթի գների այն բարձրացումից, որ հավանական է կսպասվի, եթե Արևմուտքի պատժամիջոցներ կիրառի  Իրանի նավթային արտահանումների նկատմամբ: Եվ ամերիկյան տեղական նավթային արտադրության աճը, որ գերազանցել է սպասելիքները, թուլացնում է կախվածությունը Մերձավոր Արևելքից ու իրաքյան նավթի ոլորտ ԱՄՆ-ի մուտքը դարձնում ոչ այնքան կենսական:

Չինաստանի համար, փաստորեն, Իրաքն այն երկրենրից է, որի վրա Չինաստանը հենվում է այժմ իր տնտեսության բարգավաճման համար: Չինաստանը վերջերս դարձել է նավթի ամենամեծ ներկրողը և սպառման աճի հետ մեկտեղ Չինաստանը ներդրումներն է մեծացնում ` աշխարհում նավթի ու գազի ոլորտներում տարեկան շուրջ 12 միլիարդ դոլլար: Չինաստանը նավթի մոտ 50%-ը ներկրում է Մերձավոր Արևելքից, իսկ Իրանից ներկրումը վերջին տարիներին նվազել է: Իսկ Չինաստանի էներգետիկ քաղաքականության հարցերով փորձագետ Ջիանջուն Տուն նշում է. <<Չինաստանը ավելի մեծ էներգետիկայի կարիք ունի և կարիք ունի նաև դիվերսիֆիկացնելու այդ էներգետիկայի ստացման աղբյուրները>>:

“Իրաքի ու Լևանտի իսլամական հանրապետություն”  խմբավորման ծայրահեղականներն առևանգել են Իրաքի  60 խաղաղ բնակչի: Գերյալների մեջ 15 թուրք ու Թուրքմենստանի, Պակիստանի, Նեպալի ու Բանգլադեշի  քաղաքացիներ են, որոնք Դորում շինարարության վրա էին աշխատում:  Նրանք հիվանդանոց էին կառուցում, հաղորդում է ԻՏԱՌ-ՏԱՍՍ-ը: Տեղեկություն կա, որ գերյալներից ազատ են արձակվել սուննիթները:

Թուրքիայի ԱԳՆ տվյալ դեպքի առնչությամբ մեկնաբանություններ չի արել: Ահաբեկիչների մոտ են գտնվում նաև  Մոսուլում Թուրքիայի հյուպատոսության  49 աշխատակից ու 31 թուրք վարորդ, որոնք ավելի վաղ էին առևանգվել:

Հունիսի 17-ին Անկարան որոշում ընդունեց Բասրայում գտնվող դեսպանատունը վերացնելու վերաբերյալ: 3 դիվանագետ ու 15 զինվոր, որոնք այնտեղ էին աշխատում, բարեհաջող հասել են Քուվեյթ: Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոսությունը Էրբիլում ու դեսպանատունը Բաղդադում դեռևս աշխատում են սովորական ռեժիմում:

Անկախ

 ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղար Պան Գի Մունը, հանդես գալով կազմակերպության ժնևյան գրասենյակում անցկացված համաժողովի ժամանակ, խոսել է վերջին օրերին «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության կողմից իրականացվող անընդունելի գործողությունների մասին: Քարտուղարը Իրաքի վարչապետ Նուր ալ Մալիքին կոչ է արել ավելի գործնական քայլերի դիմել երկրում միջէթնիկ հողի վրա բռնության աճի դեմ պայքարելու համար: Գի Մունը ընդգծել է Իրաքում մեկ միասնական պետության մեջ սունիների, շիաների և քրդերի խաղաղ գոյակցության անհրաժեշտության մասին:

«Անադոլու» գործակալության հաղորդմամբ՝ Պան Գի Մունը, դատապարտելով Իրաքում քաղաքացիների սպանությունն ու թուրք դիվանագետների առևանգումը, նշել է, որ բանակցություններ է վարել Իրանի և Թուրքիայի առաջնորդների հետ՝ հույս հայտնելով, որ նրանք կարող են համապատասխան աջակցություն ցուցաբերել իրաքյան կառավարությանը երկրում խաղաղություն և կայունություն հաստատելու համար:

 Անկախ

 Օրերս Մոսուլ քաղաքում «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության կողմից պատանդ վերցված թուրք բեռնատարի վարորդներից մեկին հաջողվել է փախչել ահաբեկիչների մոտից և հասնել Թուրքիայի Շանլըուրֆա նահանգի Աքչաքալեի շրջան: Բեռնատարի վարորդ Իբրահիմ Քայնաքը պատմել է, որ իրենց պահում էին ինչ-որ պահեստում: Նա, օգտվելով այն հանգամանքից, որ զինյալները մոտակայքում չեն գտնվել, մեկ այլ թուրք վարորդի օգնությամբ կարողացել է փախչել պահեստից: Քայնաքը նշել է, որ պատանդ մնացած վարորդները ուժասպառ և քաղցած են: «Աստված թող ոչ ոքի թույլ չտա ընկնել այդ դաժան մարդկանց ձեռքը: Թող Աստված օգնական լինի այնտեղ մնացած վարորդներին»,-ասել է Քայնաքը:

 Անկախ

 Թուրքական մամուլը ուշադրությամբ հետևում է Իրաքում տեղի ունեցող իրադարձություններին: Ահա «Անադոլու» գործակալության հաղորդմամբ՝ Իրաքի ռազմաօդային ուժերի ինքնաթիռները հարված են հասցրել Մոսուլ քաղաքի հյուսիսային հատվածների վրա: Տեղական աղբյուրների համաձայն՝ զինված խմբավորումները մեծ կորուսtներ են կրել, սակայն զոհվածների և վիրավորների մասին առայժմ հստակ տեղեկություն չկա: Ռազմական գործողության թիրախը դարձել է ալ Արաբի թաղամասում տեղակայված օբյեկտը, որը զինված խմբավորումների կողմից օգտագործվում է որպես շտաբ: Ավելի վաղ այդտեղ գտնվում էր իրաքյան բանակի երկրորդ դիվիզիայի շտաբը, որը քաղաքը լքեց հունիսի 10-ին:

Իրաքի շիաների հոգևոր առաջնորդ այաթոլլահ Ալի Սիսթանին ֆեթվա է արձակել՝ ջիհադ հայտարարելով

«Իրաքի և Շավի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության և նրանց աջակցող զինված խմբավորումների դեմ:
«Անադոլու» գործակալության հաղորդմամբ՝ բոլոր կամավորները, որոնք ցանկանում են միանալ իրաքյան բանակին, ծառայության կանցնեն սահմանված պայմաններով՝ համաձայն իրենց հոգեբանական պատրաստվածության և զինվորական փորձի:

Նշենք, որ վերջին օրերին միջազգային հանրության ուշադրությունը բևեռված է «Իրաքի և Շավի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության վրա, որին հաջողվել է իր հսկողության տակ առնել Մոսուլը, Սալահադդին մարզի կենտրոն հանդիսացող Թիքրիտ քաղաքը և մի քանի այլ բնակավայրեր:

 Անկախ

Իրանի արտաքին գործերի նախարարի Աֆրիկայի և արաբական երկրների հարցերով տեղակալ Հոսեին Ամիր Աբդոլլահիանը լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասել է, որ Իրանի զինված ուժերի Իրաք մտնելու մասին տարածված տեղեկատվությունը չի համապատասխանում իրականությանը:

«Իրաքն իր ուժերով կարողանում է պայքարել ահաբեկիչների դեմ»,-շեշտել է Իրանի փոխարտգործնախարարը:

Տեղեկացնենք, որ օրերս «Իրաքի և Շամի Իսլամական Պետություն» խմբավորման գրոհայինները գրավել էին Իրաքի Նայնավա նահանգը, Մոսուլ քաղաքը և առևանգել Թուրքիայի հյուպատոսարանի աշխատակցիներին:

Ավելի վաղ ԱՄՆ պետդեպարտամենտի մամուլի խոսնակ Ջեն Փսակին, անդրադառնալով Իրաքի կառավարական ուժերի և «Իրաքի և Շամի Իսլամական Պետություն» խմբավորման միջև տեղի ունեցող մարտերին, լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասել էր, որ Իրանն իրաքյան զարգացումներում կարող է կառուցողական դեր ունենալ:

Այնուհետև իրանական լրատվամիջոցները լուրեր էին տարածել, որ «Իրաքի և Շամի Իսլամական Պետություն» խմբավորումը մոտեցել է Իրանի սահմանին:

Մասնավորապես, այդ տեղեկատվություններում նշվում էր, որ «Ալ-Ղաիդային» մոտ կանգնած «Իրաքի և Շամի Իսլամական Պետություն» կոչվող խմբավորումը, Իրաքի մի շարք քաղաքներում իրականացրած մարտական գործողություններից հետո, առաջացել է դեպի Իրաքի արևելյան շրջաններ՝ հասնելով Իրանի սահմանին:

Ուշագրավ է, որ Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին Իրաքի վարչապետ Նուրի ալ-Մալեքիի հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում, անդրադառնալով վերջին օրերին «Իրաքի և Շամի Իսլամական Պետություն» խմբավորման իրականացրած ահաբեկչական գործողություններին, նշել էր, որ Իրանի կառավարությունն ու ժողովուրդը կանգնած են Իրաքի ժողովրդի կողքին:

«Թեհրանը տարածաշրջանային և միջազգային մակարդակով իր ողջ ջանքերը կգործադրի և ահաբեկիչների հովանավորներին թույլ չի տա, որ նրանք, ներթափանցելով Իրաք, խաթարեն այդ երկրի անվտանգությունն ու կայունությունը»,- հավելել է Իրանի նախագահը:

Այս մասին տեղեկացնում է իրանական «ՖԱՐՍ» լրատվական գործակալությունը:

Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին հայտնել է, որ իր երկիրը պատրաստ է Իրաքին օգնություն տրամադրել, եթե իրենցից օգնություն խնդրեն:

Շաբաթ օրը մամուլի ասուլիսի ժամանակ Ռոհանին ենթադրել է, որ այս շաբաթ Իրաքի քաղաքներ ներխուժած սունի զինյալները կապված են ապրիլին խորհրդարանական ընտրություններում պարտված քաղաքական գործիչների հետ:

Իրանը հետպատերազմյան Իրաքի հետ քաղաքական և տնտեսական սերտ կապեր է հաստատել, իսկ Իրաքի բազմաթիվ ազդեցիկ շիաներ իրենց հանգիստը կազմակերպում են իսլամական հանրապետությունում: Այս շաբաթ անվտանգության նկատառումներով Իրանը դադարեցրել է դեպի Բաղդադ չվերթերը և ինտեսիվացնում է իր սահմանների պաշտպանությունը:

Ռոհանին հայտնել է, որ Իրանը կքննարկի օգնության ցանկացած խնդրանք և պատրաստ է օգնություն տրամադրել միջազգային իրավունքի շրջանակներում:

Իրանը Բաղդադի շիա կառավարության մոտ դաշնակից է:

Իրաքի Թհոքի շրջանի հայկական համայնքի քահանա Մասին Շահինյանը հայտնել է, որ Մոսուլում տեղակայված Սուրբ Էջմիածին հայկական եկեղեցին, դառնալով «Իրաքի և Շամի Իսլամական Հանրապետության» ահաբեկինչների թիրախը, ռմբակոծվել է: Եկեղեցու շրջակայքում հրդեհ է բռնկվել: Հարձակումից հետո, բարեբախտաբար, զոհեր չկան:

Մոսուլում բնակվող 65 հայկական ընտանիք շրջանում ստեղծված լարված իրավիճակի պատճառով ստիպված են եղել լքելու քաղաքը և տեղափոխվելու Էրբիլ, Թհոք և մյուս շրջաններ:

 «Իրաքի և Շամի Իսլամական Հանրապետություն» խմբավորման զինյալները , ովքեր զբաղեցրել են Դիալա շրջանը, հայտարարում են, որ այժմ պատրաստվում են շարժվել դեպի Բաղդադ: Սա մեծացնում է երկրի պառակտման սպառնալիքները, գրում է BBC-ն:

Այս պահին, երբ Իրաքի բանակը նահանջում է իսլամիստների ճնշման ներքո, քրդական ռազմական խմբերը լիակատար վերահսկողություն են ձեռք բերել  Իրաքի հյուսիսում գտնվող Քիրքուք քաղաքում:

Դիտորդների կարծիքով` Իրաքն աստիճանաբար երեք մասի է բաժանվում. սունիական, շիական և քրդական:

ԱՄՆ-ի նախագահ Բարաք Օբաման, ով Իրաքի կառավարությանն  օգնություն է առաջարկել ծայրահեղականների դեմ պայքարում, այդ օգնության տարբեր եղանակներ է քննարկում, այդ թվում` օդային հարվածներ թիրախներին:

Սակայն ամերիկացիների մասնակցությամբ ցամաքային ռազմական գործողության մասին խոսք չի կարող լինել:

Միևնույն ժամանակ Վաշինգտոնը հաստատել է Իրաքում ռազմական տեխնիկայի ներկրման ոլորտում աշխատող ամերիկացիների տարհանման մասին լուրերը:

Վաշինգտոնը դատապարտել է «Իրաքի և Շամի Իսլամական Հանրապետություն» ահաբեկչական կազմակերպության հարձակումը Մոսուլում տեղակայված Թուրքիայի հյուպատոսարանի վրա: Սպիտակ տան ներկայացուցիչ Ջոշ Էռնեստը հայտնել է ԱՄՆ-ի կոչը ահաբեկիչներին՝ ազատելու բոլոր պատանդներին: «Մենք կապի մեջ են գտնվում Թուրքիայի և Իրաքի կառավարությունների հետ և պատրաստ  ենք համապատասխան աջակցություն տրամադրել»,-նշել է Էռնեստը:

Իր հերթին ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Պան Գի Մունը հայտարարել է, որ ցնցված է Մոսուլում տեղի ունեցածից: Նա կոչ է արել Իրաքի կառավարությանը, տարածաշրջանի երկրներին և միջազգային հանրությանը միավորվելու, որպեսզի հանցագործները պատասխանատվության ենթարկվեն և պատանդները ազատ արձակվեն:

ՆԱՏՕ-ն ևս երեկ հրավիրված արտահերթ խորհրդակցությունից հետո հայտարարել է, որ խիստ անհանգստացած է Իրաքում տեղի ունեցող իրադարձությունների պատճառով և պատրաստ է աջակցել թուրք ժողովրդին:

Նշենք, որ Մոսուլում ահաբեկիչներին ձեռքում գտնվող թուրք պատանդների թիվը հասել է 108-ի:

Պատմության գրքերի աղքատ էջեր…

“Foreignpolicy” ամսագիրն անդրադառնում է Օբամայի կերպարին, նրա թողած արտաքին քաղաքական ժառանգությանն ու նրա վարած քաղաքականության հետևանքներով ապագայում դասավորվելիք իրադրություններին՝ նշելով, որ

“ԱՄՆ-ի նախագահ Բարակ Օբամայի վարած արտաքին քաղաքականությունը սկսում է ձեռք բերել բացասական պիտակ և համբավ։ Զուրկ տեսլականից, թույլ ու աննպատակամղված, այսպես են որակում նրա քաղաքականությունը որոշ քննադատներ, մյուսները՝ նշում, որ նա հրաժարվել է իր  բարոյական ու ռազմավարական պատասխանատվությունից։ Մյուսները նշում են, սակայն, որ նա ամենաքիչը ուղղել է Աֆղանստանում և Իրանում նախկինում առաջացած հետքերը և երևան է գալիս որպես ոչ ռիսկային ղեկավար, ով  խոսում է ռիկի գնալու պատրաստակամության ու Ամերիկյան առաջնորդության մասին։

Օբաման տհաճ դրություն է ստեղծել, քանի որ բարձրացրել է մարդկանց սպասելիքներն ու կատարելագործել իր հռետորությունն ավելին, քան իր կարողություններն են։ 2009թ.-ին նա Կահիրեում ելույթ է ունեցել ՝ խոսելով այն մասին, որ ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը Մերձավոր Արևելքի նկատմամբ հիմնահատակ փոխվելու է։ Նպատակ էր դառնում Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության լուծումը և այլն։ Կարճ ասած՝ Օբամայի խոսքերի ու անելիքների միջև խորը անդունդ է ստեղծվել, որի հետևանքով էլ արժանահավատությունը նվազում  է։ Նրա վարած շատ քաղաքականություններ ձևափոխման չեն էլ ենթարկվել, այլ միայն որակելի են որպես շփոթեցնող, անհետևողական ու երեսպաշտ։

Նախագահության 1000 օրը քիչ ժամանակ չէ և Օբաման շատ բան կարող է փոխել, սակայն անգամ լավատեսները պետք է փաստեն, որ առկա միտումները այնքան էլ հուսադրող չեն։

Ելնելով առկա դասավորություննրից Օբամայի արտաքին քաղաքական ժառանգությունն ի՞նչ է լինելու։ Փորձենք տեսնել.

Ռուսաստան և Ուկրաինա

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը կարող է պարտությամբ ավարտել պատերազմը, սակայն այժմ երևում է, որ նա հաղթանակ է տանում բոլոր մարտերում։ Իսկ Օբամայի վարչակազմը, թվում է, չի կարողանում կանգնեցնել Պուտինին։ Արդյունքները ԱՄՆ-ի նախագահի համար նման իրավիճակում դրական չեն կարող լինել։ Աշխարհագրությունն ու Ուկրաինայի դիսֆունկցիան, երևում է, բարեհաճ են Պուտինի քաղաքականությանը, իսկ երկրի ներսում Ռուսաստանի պատմության, կերպարի  մանիպույլացիան, Պուտինի քաղաքական ահռելի հմտությունները Ռուսաստանի համար մարտահրավերներ չեն ստեղծի։ Ռուսաստանը տնտեսապես ու ֆինանսապես “արյունաքամ” է, սակայն Ռուսաստանն առաջ ավելի վատ դրության մեջ էլ է եղել։  Գնալով պարզ է դառնում, Արևմտյան ուժերն անկարող են “այնքան ցավ պատճառել” Ռուսաստանին, որ փոփոխություն բերեն  նրա հաշվարկներում։

Աստեղ դեր ունի միայն աշխարհաքաղաքական շարժընթացը, որում “մի տղան պնդում է այն, ինչն իր կենսական շահերից է բխում, իսկ մյուս տղաները ոչնչ չեն անում”։ Պատմության էջերում այս ամենը լավ ավարտ չի ունենա Օբամայի համար։

Սիրիա

Ասվածի հիմնական մասը վերաբերում է նաև Սիրիայի ճգնաժամին, որ նշանակում էր բարոյական, հումանիտար և ռազմավարական ճգնաժամ ԱՄՆ-ի համար։ ԱՄՆ-ի վարած քաղաքականությունը անբարոյականություն չէր, անբարոյական էր այնքանով, որ թույլ տվեց բարոյական, հումանիտար և այլ գործոնների առաջացում: Եվ չնայած ԱՄՆ-ի դերը Սիրիայի ռազմական դժբախտությունների մեջ բացառող փաստերին` պատմությունը Օբամային չի ների Սիրիայի համար:

Իրաք և Աֆղանստան

Օբաման պետք է վարկ ստանա Ամերիկան այս երկարատև, անեկամտաբեր պատերազմներից դուրս բերելու համար: Գուցե դրանով նրա քաղաքականությունը համարժեք է Ամերիկյան հանրության ձգտումներին ու իր սեփական օրակարգին, սակայն նախագահները խոշոր միավոր են ստանում պատերազմներում հաղթելու և ոչ դրանք տապալելու համար: Պատմությունը Իրաք մտնելու ու Աֆղանստանն ուշադրությունից կորցնելու համար ավելի դաժան Ջորջ Բուշ Կրտսերին է պատժելու, բայց սա էլ չի նշանակում, որ Օբաման պետք է ժառանգի այդ հակամարտությունների շարունակումը, հատկապես, որ դրանց հետևանքները   արյունոտ են, անկայուն ու մշուշոտ:

Արաբա-իսրայելական հակամարտություն

Հակամարտության դադարեցմանն ուղղված ջանքերը, սակայն չեն նշանակում դրա վերջնական լուծում: Բացառելով որևէ շրջադարձային իրադարձություն, որը այժմ չենք կարող կանխատեսել, Օբամայի վարչակազմը ամենայն հավանականությամբ հետևյալ իրավիճակի առջև կկանգնի. լավագույն դեպքում  կառաջանա լարվածության աճ, Ֆաթթահ և Համաս խմբավորումների միավորում, բռնություն և պաղեստինցիների աջակցությունը նրանց` միջազգային հանրության կողմից ճանաչում ստանալու համար:

Իրան

Պատերազմից խուսափելը, այն աննախադեպ խնդրի լուծումը, որ վերաբերում է իրանցիներին ռումբից հետ պահելուն, լուրջ ձեռքբերում կլինի Օբամայի համար:

Սակայն եթե անգամ գործարքը ստացվի մինչև այս տարվա հուլիսի 20-ը կամ այս տարվա վերջում, այն չի ընթանա առանց բարդությունների: Իրանի վարքը Մերձավոր Արևելքում սատարում է Բաշար ալ Ասադի քաղաքականությունը Սիրիայում, դա նշանակում է հավակնություններ Պարսից ծոցում,աջակցություն Հեզբոլլահին և Համասին, նաև Գազայում Իսլամական Ջիհադի աջակցություն: Այս ամենը երաշխավորում է շարունակական լարվածությունը Իրանի ու ԱՄՆ-ի միջև:

Մի խոսքով, Օբաման մտավ գրասենյակ` որոշելով դառնալ փոփոխությունների նախագահ թե՛ երկրում, թե՛ երկրից դուրս: Իսկ այժմ, թվում է, նրա նախագահության շրջանը հիշվելու է առավելագույնը որպես մի նախագահի պատմություն, որ ջանում էր պահպանել իր երկրի անվտանգությունը, փորձում դուրս գալ պատերազմներից և ուշադրությունը կենտրոնացնում միայն ավերակները վերականգնելու վրա. սա, հնարավոր է, սարասափելի չէ, սական նաև նշանակալի չէ: Սա այն պատճառով, որ պատմությունը պարգևատրում է այն ղեկավարներին, ովքեր ժամանակ չեն կորցնում փոքր հարցերը լուծելու համար, այլ օգտագործում են այն արդյունավետ` այլ գործերի համար, գործեր, որոնք խոշոր են ու հարատև: