Ինչպես արդեն տեղեկացրել ենք, այսօր ԱԺ-ում Կուտակային կենսաթոշակների նասին ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու և կից ներկայացված նախագծերի փաթեթն ընդունելու մասին հարցի քննարկումների ժամանակ ՀՅԴ խմբակցության քարտուղար Աղվան Վարդանյանն անդրադարձավ երեկվա նիստում ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանի արած հայտարարությանը, թե ՛՛ՀԱԿ որոշ ներկայացուցիչներ փչացնում են Արծվիկ Մինասյանի նման գյոզալ տղուն՛՛: Նա, մասնավորապես, թե ՀՀԿ-ն խոսելու իրավունք կունենա, եթե իր 70 հոգիանոց խմբակցությունում պեղի և գտնի գոնե հինգ պատգամավոր, ովքեր իրենց բանիմացությամբ, սրտացավությամբ, աշխասիրությամբ, էս պետության հանդեպ մտահոգությամբ կարող են համեմատվել Արծվիկ Մինասյանի հետ:

Աղվան Վարդանյանի ելույթից հետո նիստը վարող, ԱԺ փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանովը հարկ համարեց նշել. ՛՛Կարծում եմ՝ կարիք չկա պարոն Արծվիկ Մինասյանին մեզնից պաշտպանելու: Արծվիկ Մինասյանը մեզնից մեկն է, ինչպես մեզնից յուրաքանչյուրը. երեկ նիստը վարել եմ, և եթեխոսքը վերաբերում է Վահրամ Բաղդասարյանին, ապա նա որևէ անհարգալից վերաբերմունք Արծվիկ Մինասյանի նկատմամբ թույլ չի տվել՛՛:

Անկախ

ԱԺ-ում Կուտակային կենսաթոշակների նասին ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու և կից ներկայացված նախագծերի փաթեթն ընդունելու մասին հարցի քննարկումների ժամանակ ՀՅԴ խմբակցության քարտուղար Աղվան Վարդանյանն անդրադարձավ երեկվա նիստում ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանի արած հայտարարությանը, թե ՛՛ՀԱԿ որոշ ներկայացուցիչներ փչացնում են Արծվիկ Մինասյանի նման գյոզալ տղուն՛՛:

Աղվան Վարդանյանը կոչ արեց քաղաքական մեծամասնությանը սոցհարցումների միջոցով պարզել հասարակության կարծիքն ու վերաբերմունքը և՛ Արծվիկ Մինասյանի, և՛ ՀՀԿ-ական պատգամավորների մասին, ապա հավելեց. ՛՛Հարգելի՛ քաղաքական մեծամասնություն, եթե ձեր 70 հոգիանոց խմբակցությունում պեղեք և գտնեք գոնե հինգ պատգամավոր, ովքեր իրենց բանիմացությամբ, սրտացավությամբ, աշխասիրությամբ, էս պետության հանդեպ մտահոգությամբ կարող են համեմատվել Արծվիկ Մինասյանի հետ, այդ ժամանակ իրավունք կունենաք խոսելու՛՛:

Անկախ

ԱԺ-ում շարունակվում են Կուտակային կենսաթոշակների նասին ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու և կից ներկայացված նախագծերի փաթեթն ընդունելու մասին հարցի քննարկումները: ՛՛Պարտադիր՛՛ տերմինին փոխարինած ՛՛նպատակային՛՛ տերմինը օրվա թեժ թեման է: ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը, դիմելով Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արտեմ Ասատրյանին, իր հարցը հենց այս դրույթի վրա կառուցեց. ՛՛Եթե երեկ լիներ, մի հարց ունեի ընդամենը, պետք է հարցնեի՝ գիշերները լա՞վ քնում եք, թե՞՝ ոչ, բայց, քանի որ այսօր է, հարցերիս քանակը մեծացել է: Դուք իսկապե՞ս կարծում եք, որ, եթե պարտադիր կուտակային վճար բառը փոխվել է սոցիալական նպատակային վճար բառով, դրանից պարունակությունը փոխվում է: ՍԴ-ի որոշման համաձայն իրավական դիրքորոշումներում շատ հստակ ամրագրված է, որ կայուն սոցիալական պաշտպանության համակարգը անրաժեշտություն է ձևավորում պետություն, գործատու, աշխատող եռամիասնությամբ ապահովել անձի կենսաթոշակային իրավունքը: Այս փաթեթում բացի նվազագույնի դեպքից, որտե՞ղ է գործատուն մասնակցում և ինչ պարտավորություններ ունի՛՛:

Արտեմ Ասատրյանը որոշեց պատասխանն սկսել հանգիստ քնելու մասին հարցից. ՛՛Պետք է ասեմ, որ մեր աշխատանքը օրվա ընթացում տևում է 8-10 ժամ և դրանից հետո իսկապես դժվար է լինում չլուծված խնդիրների պատճառով հանգիստ քուն ունենալ: Ինչ վերաբերում է պարտադիր և նպատակային սոցիալական վճարի տարբերությանը, ասեմ, որ, եթե մարդիկ չեն ուզում տեսնել ադ երկու նախագծերի տարբերությունները, երբեք չեք տեսնի, իսկ եթե ցանկություն կա, ապա ես ևս մեկ անգամ կբացատրեմ: Պարտադիր կուտակային վճարը գանձվում էր անհատի աշխատավարձից և առանց պետական բյուջե մտնելու գնում էր ակտիվները կառավարողին: ՍԴ-ի որոշումը հենց այս դրույթին է անդրադարձել, որ այն փոխանցումը, որը չի մտնում պետական բյուջե չի կարող դիտարկվել, որպես պարտադիր սոցիալական վճար և այդ առումով սահմանադրությանը հակասում է, քանի որ սեփականության իրավունքի նկատմամաբ տեղի է ունենում տնօրինման սահմանափակում: Նոր նախագծով ամեն ինչ համապատասխանեցվել է ՍԴ-ի որոշմանը՛՛:

Արծվիկ Մինասյանը իրոք չհասկացավ, թե այդ ինչ համապատասխանության մասին է խոսքը, և նախարարը թեթևակի նշեց, որ քննարկումներից հետո կարող է առանձին զրուցել պատգամավորի հետ:

 Անկախ

Անցյալ շաբաթ ԱԺ արտահերթ նիստում կառավարությունը ԱԺ ներկայացրեց «Պարտադիր կուտակային կենսաթոշակների մասին» նոր օրինագիծ, որն ընդունվեց երկրորդ ընթերցմամբ: Այդ նոր նախագծի վերաբերյալ տարբեր կարծիքներ, մտքեր ու մեկնաբանություններ են հնչում, որոնք հաճախ հակասական ու շփոթեցնող են: Ուստի, մեկնաբանություն ու պարզաբանում ստանալու ակնկալիքով, «Անկախը» դիմեց ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանին, որը «Պարտադիր կուտակայինի» դեմ հանդես եկող ամենաակտիվ քաղաքական գործիչներից էր, ՍԴ-ում այդ օրենքի դեմ հանդես եկող կողմ էր:

– Պարո՛ն Մինասյան, խնդրում ենք պարզ ներկայացնել` ի՞նչ նախագիծ էր դա, ի՞նչ ամրագրվեց, ի՞նչ նորություն ունի և ինչպե՞ս պետք է շարքային քաղաքացին ընկալի այդ նոր նախագիծը:

– Հայտնի է, որ սահմանադրական դատարանի որոշումից հետո խնդրի լուծումը երկու փուլի բաժանվեց: Առաջին փուլը, այսպես կոչված, միջանկյալն է, այսինքն` մինչև օրենսդրության ամբողջական վերանայումը: Անհրաժեշտ էր ընդունել այնպիսի իրավակարգավորումներ, որոնցով քաղաքացու կամարտահայտությունը պետք է հաշվի առնվեր և, ըստ էության, պարտադիր բաղադրիչը վերածվեր կամավորի կամ քաղաքացու կամարտահայտությունը նկարագրող մոտեցման:
Նախագիծը, որ ԱԺ-ում երկու ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունվեց և հիմա գտնվում է նախագահի մոտ` ստորագրման փուլում, անդրադառնում է հենց այս հարցին: Հստակ գրված է, որ այն քաղաքացիները, որոնք չեն ցանկանում մասնակցել պարտադիր բաղադրիչին, իրենց գրավոր կամարտահայտությունը դիմումի տեսքով, առձեռն կամ փոստային առաքմամբ ներկայացնում են գործատուին, որի դեպքում քաղաքացու այդ, ինչպես նաև դրան հաջորդող ամիսների համար որևէ կուտակային վճարի պահում չի կատարվում:
Եթե գործատուն դիմումի ներկայացման նախորդ ամիսների ընթացքում չի փոխանցել գումարները, այդ դեպքում դրանք նույն դիմումի հիման վրա հետ են վերադարձվում քաղաքացիներին, և որևէ պարտավորություն թե՛ աշխատակցի, թե՛ գործատուի համար չի առաջանում:
Երկրորդ կարևոր արձանագրումն այն էր, որ հունվարի 1-ից հետո առաջացած որևէ հարաբերության համար, որում գործատուն պետք է պահեր ու փոխանցում կատարեր, որևէ պատասխանատվություն չի առաջանում, ու եթե որևէ ձևով գործատուի նկատմամբ նման տույժ-տուգանք է հաշվարկված, բոլորը զրոյացվում են:
Երրորդ առանձնահատկությունն այն է, որ գործատուն ցանկացած ժամանակ իր կողմից ներկայացված հաշվետվություններում ճշգրտումներ է կատարում` ելնելով հենց այդ հանգամանքից, թե արդյոք աշխատակիցը համաձայնե՞լ է, տվե՞լ է որևէ դիմում, թե՞ ցանկանում է մասնակցել պարտադիր կուտակային բաղադրիչին:

– Այսպիսով, պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի հետ կապված բոլոր խնդիրները լուծվեցի՞ն, թե՞ ոչ:

– Սա անցումային փուլի շրջան էր` կարգավորման հատված էր, որը, սակայն, չի նշանակում, թե խնդիրն ամբողջությամբ լուծվել է: Խնդիրն ամբողջությամբ կլուծվի, երբ ամբողջ օրենսդրությունը վերանայվի: Ըստ էության, ՍԴ որոշմամբ սահմանադրությանը հակասող և անվավեր են ճանաչվել պարտադիր կուտակային բաղադրիչը նկարագրող օրեսնդրության հիմնական դրույթները: Սա նշանակում է, որ պարտադիր կուտակային բաղադրիչը նոր օրենսդրական որևէ նախաձեռնության մեջ, որևէ օրենքով չի կարող ամրագրվել, քանի որ սահմանադրությանը հակասող ճանաչված նորմերը չեն կարող կրկնվել: Մյուս կողմից` որևէ նման իրավական ակտի ընդունումն ինքնին իրավաբանական ուժ ունենալ չի կարող, հետևաբար, այն չի կարող նաև գործադրվել: Իսկ դա գործադրող որևէ պաշտոնատար անձ պետք է պատասխանատվություն կրի քրեական հանցագործության շրջանակներում և քրեական օրեսնգրքի համապատասխան հոդվածի համաձայն` նա կդիտվի որպես պաշտոնական լիազորությունները չարաշահած անձ:

– Ճի՞շտ հասկացա, ներդրվել է ոչ թե պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգ, այլ ընդամենը կուտակայի՞ն:

– Այս անցումային փուլում ներդրված է քաղաքացու կամարտահայտությունը հաշվի առնող կուտակային համակարգ, որտեղ պարտադիր բաղադրիչը, ըստ էության, վերածվել է կամավորի:

– Դա լա՞վ էր, այսինքն` ա՞յն էր, ինչի համար պայքարում էիք:

– Առաջին` միջանկյալ, անցումային փուլում սա այն նվազագույնն էր, որի ակնկալիքները կային: Բայց կան բազմաթիվ այլ հարցեր, որոնք պահպանված են: Մասնավորապես` այն աշխատողների մասով, որոնց գումարներն արդեն իսկ գտնվում են կենսաթոշակային ֆոնդերում, այդ գումարների վերադարձի հետ կապված հարցերը պետք է կարգավորվեն նոր վերանայվող փաթեթով, որն ամբողջությամբ շուրջ 130 իրավական ակտերի ամբողջություն պետք է լինի:

– Մտավախություն չկա՞, որ նույն գործատուները, զուտ վարչական կամ սուբյեկտիվ նկատառումներից ելնելով, կարող են աշխատողներին ստիպել պարտադիրից հրաժարվելու դիմումներ չգրել:

– Այդ մտավախությունը միշտ պահպանվում է, սակայն պետք է միշտ հաշվի առնել 2-3 կարևորագույն հանգամանք: Առաջին` գործատուի տնտեսական շահագրգռվածությունը ո՞րը պետք է լինի, որ իր աշխատողին վնա՞ս պատճառի: Երկրորդ` գործատուն այս դեպքում պետք է պատրաստ լինի առնվազն պատասխանատվություն կրելու` թե՛ քաղաքացիա-իրավական, թե՛ վարչա-իրավական, թե՛, առանձին դեպքերում, քրեական բնույթի:
Եվ, վերջապես, երրորդ կարևորագույն հանգամանքը` եթե նման դեպքեր լինեն, թե՛ լրատվամիջոցներով, թե՛ մեր մասնակցությամբ արագ կհարթվեն: Եթե հանկարծ նման երևույթները լինեն զանգվածային բնույթի, ապա արտահերթ նիստի միջոցով օրենքի առավել խստացնող նորմերի ընդունումը կդառնա հրատապ: Այդ դեպքում հատկապես քաղաքական չորս ուժերը պատրաստ են կոնկրետ քայլեր իրականացնել:

– Գործողությունների հաջորդ փուլը ո՞րն է լինելու:

– Ներկայումս ընթացքի մեջ օրենսդրական ամբողջական վերանայման փուլն է: Սա, փաստորեն, նշանակում է, որ պարտադիր կուտակայինի դեմ ձևավորված շարժումն ավելի պետք է ակտիվանա, և կարծում եմ, որ շարժումը պետք է ունենա հստակ սկզբունքներ, թե ինչ համակարգ պետք է կառուցվի և այդ սկզբունքներին ինչպես պետք է համապատասխանի:
Այդ սկզբունքներով արդեն կառավարությունում ձևավորված համապատասխան աշխատանքային թիմը պետք է փորձի համակարգը փոփոխել դրան համապատասխան, որում, բնականաբար, ինչպես արդեն նշեցի, պարզապես չի կարող պարտադիր բաղադրիչը լինել:
Սա նշանակում է, որ շարժումը մտնում է նոր փուլ, այն է` պահանջատիրական փուլը, թե համակարգն ինչ պայմանների պետք է բավարարի կամ ինչ պետք է իր մեջ ներառի կամ չներառի:
Ասեմ նաև, որ մեր խմբակցությունն ակտիվ մասնակցելու է վերանայման գործընթացին, մենք արդեն ներկայացրել ենք մեր մասնագետ թեկնածուներին այդ խմբում ընդգրկվելու համար, որոնք նաև պետք է ապահովեն «Դեմ եմ!» շարժման պահանջների իրացումը:

Խորհրդարանում Կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնում Արթուր Ջավադյանի թեկնածության քննարկման ժամանակ ՀՅԴ խմբակցության անդամ Արծվիկ Մինասյանը չկարողացավ զսպել վրդովմունքը՝ կապված Ջավադյանի հայտարարության հետ, թե կենսաթոշակային համակարգում պարտադիր բաղադրիչը պետք է պահպանվի:

«Դա պնդելը նույնն է, ինչ հանցագործություն կատարելը: Ինչո՞ւ եք նորից կրքերը լարում: Դուք չեք ուզում ստեղծել միջադեպ, որ կենսաթոշակային համակարգում բարեփոխումները շարունակական լինեն»,-ասաց Մինասյանը:

Դաշնակցական պատգամավորը մեջբերեց ՍԴ որոշումը, որտեղ 3 բաղադրիչով բնութագրված է պարտադիր բաղադրիչի հակասահմանադրական լինելու փաստը:

«Պարո՛ն Ջավադյան ջան, պարտադիր բաղադրիչը համակարգում պահել հնարավոր չի: Դա հակասահմանադրական է: Եթե նման փորձ արվի, պայքարն ավելի է թեժանալու: Էդ բանը, ինձ թվում է, պետք է հասկանայիք: Չի՛ կարելի»:

Նա հորդորեց ԱԺ բարձր ամբիոնից պարտադիրի մասին չխոսել այնքան ժամանակ, քանի դեռ նոր համակարգը մշակված չէ:

«Անունը դիզայն կդնեք, թե ինչ կդնեք, էս ամբիոնից դրա մասին մի խոսեք»,-ամփոփեց Արծվիկ Մինասյանը:

 Անկախ

Աժ-ում շարունակվում է արտահերթ քառօրյայի աշխատանքները: Նիստում ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյան ը, դիմելով ԱԺ-ի նախագահությանը, հիշեցրեց, որ ՛՛Կենսաթոշակների մասին՛՛ ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին նախագիծը պետք է երկրորդ ընթերցմամբ դրվի քննարկման 24 ժամյա ռեժիմում և խնդրեց նույն պահին կազմակերպել դա ու հայտնել քննարկման ժամը:

ԱԺ փոխնախագահ Հերմինե Նաղդալյանն այս հիշեցմանը պատասխանեց, թե իրենք պետք է կկատարեն իրենց աշխատանքը:

Արծվիկ Մինասյանը արձագանքեց. ՛՛Ես հարցնում եմ՝ երբ է քննարկվելու, որևէ մեկի ֆունկցիան ստանձնելու ցանկություն չունեմ, տիկի՛ն Նաղդալյան՛՛:

Հիշեցնենք, որ երեկ ՛՛Կենսաթոշակների մասին՛՛ ՀՀ օրենքի նախագծում լրացում կատարելու մասին նախագիծն ընդունվեց առաջին ընթերցմամբ:

Անկախ

Ապրիլին 28-ին մեկնարկելիք Խորհրդարանական եռօրյային ընդառաջ՝ ԱԺ Սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովն այսօր քննարկեց «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 76-րդ հոդվածի գործողությունը կասեցնելու մասին հարցը: Նախագծի հիմնական զեկուցողն էր Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի ժամանակավոր պաշտոնակատար Արտեմ Ասատրյանը: Նա նշեց, որ օրենքի ընդունման անհրաժեշտությունը պայմանավորված է Սահմանադրական դատարանի 2014-ի ապրիլի 2-ի 1142 որոշման ընդունմամբ: Նախագծի ընդունման դեպքում, մինչև ՀՀ սահմանադրական դատարանի 2014 թվականի ապրիլի 2-ի N ՍԴ որոշման ամբողջական կատարումն ապահովող իրավական ակտերի ընդունումը, կկասեցվի օրենքի 76-րդ հոդվածի գործողությունը, միաժամանակ անձանց ազատելով նախկին ժամանակահատվածի համար պարտադիր կուտակային վճարը չկատարելու կամ ուշացումով կատարելու համար օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունից:

ԱԺ ՀՅԴ պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը, ով ՍԴ-ում «Պարտադիր կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքի դիմող կողմի ներկայացուցիչ էր, մի քանի հարցեր բարձրացրեց, որոնցից առաջինը վերաբերում է գործատուների կողմից եկամտային հարկի և պարտադիր վճարների հաշվարկի ժամանակ հաշվետվություններ ներկայացնելիս իրենց կամքից անկախ պարտադիր կուտակայինը հաշվարկելու հարցին: «Այն հանգամանքը, որ այս նախագծով առաջարկում ենք տույժն ու տուգանքը կասեցնել, որը դեֆակտո նշանակում է, որ գործատուի կողմից հարկային գործակալի պարտականությունների չկատարումը պատասխանատվություն չի առաջացնելու, բայց փոխարենը մենք տեղեկատվական բազայում ունենալու ենք այդ տեղեկատվությունը, մեզ ավելի մեծ հնարավորություն կտա հետագա վերահաշվարկը կատարելու համար. սա այս պահին ձևավորած մեր մոտեցումն ու կարծիքն է»,-ասաց Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի պաշտոնակատարը:

Ինչ վերաբերում է պատգամավոր Մինասյանի հարցին, թե  այն գործատուները, ովքեր պահել ու փոխանցել են գումարները, կարո՞ղ են իրենց աշխատակիցների մոտ իրականացրած հարցումների հիման վրա հետ պահանջել գումարները, Արտեմ Ասատրյանը պատասխանեց, որ խնդիրը վերահաշվարկին է վերաբերում: Նախարարի պաշտոնակատարի կարծիքով, խնդիրներին պետք է տալ օրենսդրական լուծում, իսկ այսօր, չունենալով համապատասխան իրավական ակտ, ժամանակավրեպ կլինի այդ գործընացը որևէ կերպ իրականացնել: Արծվիկ Մինասյանը նաև հետաքրքրվեց՝ արդյոք մինչև  այս պահը փոխանցված գումարները հնարավո՞ր է, որ դատական կարգով պարտադրվի գումարները ֆոնդից կամ կամուրջ հաշվից պահանջել, արդյոք քննարկվող նախագիծը այդ հնարավորությունը տալիս է՞: «Բնականաբար, դա յուրաքանչյուր քաղաքացու իրավունքն է, և այդ առումով քաղաքացին կարող է դիմել, և մենք որևէ սահմանափակում չենք կարող ունենալ, բայց կարծում եմ, որ այս գործընթացի պարագայում պիտի ունենա այն կոնսեսուսը, որը անհրաժեշտ է կենսաթոշակային բարեփոխումները բարեհաջող իրականացնելու համար»,-եզրափակեց Արտեմ Ասատրյանը:

Անկախ 

Այսօր Սահմանադրական Դատարանում «Կուտակային կենսաթոշակների» մասին օրենքի սահմանադրականության հայցի քննության ժամանակ ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը իր ելույթի ժամանակ նշեց, որ օրենքի հակասահմանադրականության վերաբերյալ իրենց բոլոր հիմնավորումներին հակափաստարկ, ըստ էության, չնշվեց, որևէ փաստարկ, որը կառարկեր թե’ սեփականության իրավունքին, թե’ խտրականության նորմերին, թե’ սերունդների համերաշխության սահմանադրական սկզբունքներին և արժեհամակարգին:

Արծվիկ Մինասյանն անդրադարձավ սոցիալական ապահովության, ապահովագրության և աջակցության համակարգերին, որոնք սերտորեն առնչվում են կուտակային համակարգի հետ: Վերջինիս խոսքով` բացարձակ ընդունելի փաստարկ չէ այն, որ քանի որ տեղի է ունեցել սոցիալական ապահովության համակարգի հիմնարար փոփոխություն, սոցիալական ապահովության վճարն այլևս պետք է մուտք լիներ միայն պետական բյուջե, և այն այլևս ապահովագրման համակարգ չէ:

«Սա բացարձակապես ընդունելի փաստարկ չէ պարզ պատճառով. ապահովագրությունը սոցիալական պահովության այլ սխեմաներից տարբերվում է գերազանցապես նրանով, որ ապահովագրության ժամանակ կա մասնակցային ընթացակարգ, ինչ-որ բանով է պայմանավորված ապահովագրության համակարգը: Այս դեպքում անձի աշխատանքով ապահովելն է այդ անհրաժեշտ պայմանը, որի հիման վրա կձևավորվի սոցիալական ապահովության վճարը կամ ապահովագրության վճարը:

Տարբերությունն այն է, որ այս դեպքում, եթե այդ գումարները մուտք են լինում պետբյուջե, պատասխանատուն դառնում է պետությունը»,- ասաց Արծվիկ Մինասյանը:

ՀՅԴ պատգամավորը նշեց, որ սոցիալական վճարի և եկամտային հարկի միավորումը ներկայացնել որպես տեխնիկական միավորում, իրենց համար ևս ընդունելի չէ այն պարզ պատճառով, որ դրանց հարկման կամ գանձման բազաները տարբեր են և 2013-ին գործողության մեջ մտած եկամտային հարկի միասնական դրույքաչափի բազան նայելիս` պարզ է դառնում, որ սա էականորեն տարբերվում է սոցիալական ապահովագրության վճարներց:

«Ներկայացնել, որ այդ երկուսը տեխնիկական հարց են լուծում, այդպես չէ, որվհետև եկամտային հարկը նվազագույնը 24.4 %-ով այժմ գանձվում է բոլոր տիպի եկամուտներից, բացառությամբ օրենքով նախատեսված առանձին եկամուտների, որոնք նվազեցվող հարկադրույքով են գանձվում: Այս տեսանկյունից պետք է փաստել, որ միասնական եկամտային հարկի գաղափարը փաստացի կանգնեցրել է երկիրը սոցիալական պետության փաստի առաջ»,- ասաց Արծվիկ Մինասյանը:

Սահմանադրական դատարանում ընթանում է ՙՙԿուտակային կենսաթոշակների՚՚ մասին վիճահարույց օրենքի՝ պարտադիր բաղադրիչի սահմանադրականության հայցի քննումը:

Սահմանադրական դատարանի շենքի դիմաց հավաքվել են ՙՙԴԵՄ եմ՚՚ նախաձեռնության անդամները և լուռ ակցիա են անցկացնում ընդդեմ օրենքի:

Նախաձեռնության անդամների խոսքով` իրենք իրենց բուն գործողությունների կատարմանը կանցնեն ժամը 13-ից հետո, իսկ թե ինչ գործողությունների մասին է խոսքը, առայժմ չեն բարձրաձայնում:

Ակցիայի մասնակիցների շարքում են տարբեր տարիքային խմբի ներկայացուցիչներ՝ երիտասարդներից մինչև տարեցներ: Նրանց ձեռքին ՙՙԴԵՄ եմ՚՚,ՙՙԺողովրդի կամքը վեր է նեղ խմբակային շահից՚՚ և այլ գրություններով պաստառներ են: Ակցիայի մասնակիցների շարքերը գնալով ստվարանում են:

Նշենք, որ ՙՙԴԵՄ եմ՚՚ քաղաքացիական նախաձեռնության կազմակերպած լուռ ակցիայի մասնակիցները հավաքվել են Սահմանադրական դատարանի դիմաց` արդար որոշման ակնկալիքով:

ՙՙՄեր ակնկալիքը Սահմանադրական դատարանից անաչառությունն ու արդարադատությունն է: Լուռ ակցիայի անցկացմամբ մենք ակնկալում ենք, որ Սահմանադրական դատարանի ձեռքում գտնվող արդարադատության կշեռքի նժարները ևս հավասար են կանգնելու, այլապես, եթե արդարադատություն չկայացավ, խնդրի լուծումը և ուղին երկարելու է և կարող է բերել նաև հանրային ընդվզումների՚՚,- հայտարարեց նախաձեռնության ադամ Դավիթ Մանուկյանը:

Մինչ ակցիայի մասնակիցների հեռանալը Սահմանադրական դատարանի նիստն ընդմիջվեց, և ակցիայի մասնակիցներին մոտեցավ ՙՙՀայ Յեղափոխական Դաշնակցություն» խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը: Վերջինս քաղաքացիների մտահոգություններին ի պատասխան՝ ասաց. ՙՙԼավ կլինի, հաղթելու ենք, երկրում էլ հաստատվելու է սոցիալական արդարություն՚՚: Արծվիկ Մինասյանը հրաժարվեց գնահատական տալ Սահմանադրական դատարանի նիստի ընթացքին: ՙՙԹող մեր անհիմն փաստարկները հերքեն: Ակնհայտ է բոլորի համար, որ Սահմանադրական դատարանը խտրականություն է դնում՚՚,-ասաց պատգամավորը:

Անկախ

Այսօր ԱԺ-ում «Ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին կառավարության կողմիցներկայացված օրենքի նախագծի քննարկման ժամանակ  ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը հարց  ուղղեց նախագիծըներկայացնող, Կառավարության օրենսդրության կարգավորման ազգային կենտրոնի ղեկավար Արմեն Եղիազարյանին: Նա իր հարցում նախ շեշտեց, որ ողջունում է և դրական է գնահատում նախագծի հիմնական դրույթները, սակայն կան կետեր, որ մտահոգում են պատգամավորին. «Հետաքրքիր է, թե ինչպիսի՞ն է լինելու գինը: Մեր օրենսդրության մեջ գինը համարվում  է էական պայման, դա չի կարող կամայականորենփոփոխվել՝ անկախ նրանից ում իրավասությանն է այն վերապահվում: Չէ՞ որ այս էական պայմանի փոփոխությունը կարող է  փոխել շուկայումստեղծված իրավիճակը: Արդյոք ճիշտ չե՞ք գտնում, որ պետք է ձևակերպվի, որ մրցույթում հաղթող կազմակերպությունը պարտավորված է մինչևժամկետի ավարտը փոխադրավարձը սահմանված գնով իրականցնել: Կամ ինչու՞ գնի սահմանումը չվերապահել Հանրային ծառայություններըկարգավորող հանձնաժողովին: Հակառակ դեպքում, եթե գինը սահմանվի, օրինակ, հինգ հարյուր դրամ, արդյոք քաղաքացիները կկարողանա՞ն սահմանդրական իրենց իրավունքն իրականացնել», – հարցրեց պատգամավորը:

Անկախ                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

Խորհրդարանը վավերացրեց «Քննչական կոմիտեի մասին» օրենքի նախագիծը: Որոշումն ընդունվեց 71 կողմ, 2 դեմ,  37 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ:  Նախագծով առայժմ նախատեսվում է միասնական քննչական մարմնում ներառել ոստիկանության քննչական մարմինը և պաշտպանության նախարարության քննչական ծառայությունը:

Այնուհետև պատգամավորներն անցան «Գովազդի մասին» և «Հեռուստատեսութան և ռադիոյի մասին» ՀՀ օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին վիճահարույց նախագծի քննարկմանը: Հիշեցնենք, որ նախագծով առաջարկվում է հեռուստաընկերություններում վերականգնել ալկոհոլային խմիչքի գովազդը որոշակի ժամերի (ժամը 06:00-ից մինչեւ 22:00-ը արգելվում է՝ բացառությամբ տեղական արտադրության կոնյակի):

Նախագծի հեղինակների նախնական հաշվարկները ցույց են տալիս, որ օրենսդրական նախաձեռնության ընդունմամբ գովազդատուների կողմից գովազդի դիմաց կատարվող վճարների տեսքով տարեկան մինչեւ լրացուցիչ 1 մլրդ. դրամ կարող է ուղղվել հայաստանյան հեռուստատեսություններ, ինչը որոշակիորեն կբարելավի նրանց ֆինանսական ներկա վիճակը:

Օրենքի համահեղինակ, հանրապետական խմբակցության պատգամավոր Լևոն Մարտիրոսյանը կոչ արեց այս օրենքում դավադրություններ չփնտրել և կողմ քվեարկել նախագծին:

ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը զարմացավ. «Բայց դավադրություններ փնտրող կա՞ն»:

Հաջորդ ելույթներից պարզ դարձավ, որ նախագիծն իսկապես լուրջ ընդդիմախոսներ ունի: Նրանցից մեկը ՀՅԴ խմբակցության քարտուղար Աղվան Վարդանյանն է, որի խոսքով՝ աշխարհը գնում է մի ուղղությամբ՝ Հայաստանը՝ բոլորովին այլ: «Որքանո՞վ է ճիշտ ընդունել օրենք մի քանի թիվիների շահն առաջ տանելու նպատակով»,-հարցրեց նա,-սա անբարեխիղճ լոբբիգի տարրեր չի՞ պարունակում: Մենք չե՞նք անտեսում հանրության շահը, չե՞նք խրախուսում ոչ առողջ ապրելակերպը, արդյոք սա ժամանակի մեջ բացասական ազդեցություն չի՞ ունենա: Վաղը Հայաստանի մասին ասելու են՝ այդ երկրում թույլատրված է թունդ ալկոհոլային խմիչքների գովազդը, և սա դաջվածք է»:

Աղվան Վարդանյանն առաջարկեց հետ վերցնել նախաձեռնությունը, քվերակությունը հետաձգել և այդ բոլոր հարցերի մասին մտածել:

Պատգամավորի կարծիքով՝ գովազդային շուկան ամենաստվերայիններից մեկն է: Նա հիշեց, թե ինչպես տարիներ առաջ, երբ Ազգային ժողովում ՀՀ ֆինանսների նախարարը, Հանրայինի տնօրենից պարզելով, որ գովազդից տարեկան 300 000 դոլար եկամուտ են ստանում, առաջարկեց պետական բյուջեից 400 000 դոլար տրամադրել, միայն թե Հանրայինից գովազը դուրս գա, սակայն վերջինս իրար խառնվեց և չընդունեց առաջարկը:

ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը նույնպես խիստ դեմ է այս օրենքին: Նրա համար անհասկանալի է հատկապես կառավարության կեցվածքը: Պատգամավորը ներկաներին հիշեցրեց, որ  իրավական ակտերի մասին օրենքով նախատեսվում է, որպեսզի պատգամավորի առաջադրած և ՀՀ կառավարության եզրակացությանը ներկայացված օրենքի նախագծի ազդեցության գնահատումը կազմակերպի կառավարության լիազոր մարմինը: «Ո՞ւր է ազդեցության գնահակատակը»,-հարցրեց նա:

Արծվիկ Մինասյանը համոզված է, որ այդ ազդեցության գնահատականը չկա, քանի որ եթե լիներ, ապա կլիներ բացասական: «Հետևաբար, Աժ հարգարժան նախագահ, այս օրենքի նախագիծը առանց ազդեցության գնահատականի քննարկելը թերի է»:

Արծվիկ Մինասյանը նաև հիշեցրեց, որ երբ 2002 թվականին ալկոհոլի գովազդն արգելող նախագիծն էր քննարկվում, ՀՀԿ-ն, որն այդ ժամանակ կրկին իշխանանություն էր, նույն ոգևորությամբ ասում էր, որ դա խիստ անհրաժեշտություն է և նույն ոգևորությամբ ներկայացնում արտասահմանյան այն երկրները, որտեղ նույնպես դեմ են ալկոհոլի գովազդին: «Հանրային քննարկում անցե՞լ է այս նախահիծը,-հարցրեց ՀՅԴ պատգամավորը,-եթե մի տեղ գոնե ցույց տաք հանրության շահը, ես ներողություն կխնդրեմ»:

Ինչ վերաբերում է հեռուստաընկերություններին խրախուսելուն, ապա Արծվիկ Մինասյանը այլ մեթոդներ է առաջարկում, օրինակ՝ հակագովազդի մեթոդը, որը լայնորեն կիրառվում է եվրոպական երկրներում կամ սոցիալական գովազդի մեխանիզմը և այլն:

Մի խոսքով, պատգամավորը դեմ է, որպեսզի արդեն իսկ գնահատված, վատ ազդեցություն ունեցող գործողությունը հանուն մի քանի հեռուստաընկերության ֆինանսական շահի, բերվի և շուռ տրված ձևով ներկայացվի Ազգային ժողովին:

«Ակնհայտ է, որ այս նախագիծը հակասում է ոչ միայն հանրային շահին, այլև տեղական արտադրողի շահին: Տեղական արտադրողի իրացման ծավալը ՀՀ-ում չափազանց փոքր է, իսկ դրսից ներմուծվածները գովազդի դեպքում հեշտությամբ կարող են դուրս մղել տեղական արտադրությունը: Ո՞ւր մնաց տեղական արտադրողին խրախուսելու ձեր սկզբունքը»:

ՀԱԿ պատգամավոր Արամ Մանուկյանը նույնպես միացավ դաշնակցական գործընկերներին՝ առաջարկելով հետ վերցնել նախագիծը:

Այնուհետև, անցնելով ներկայիս գովադի թերություններին, Մանուկյանն առանձնացրեց հատկապես այն, որ հեռուստատեսությամբ գովազդի ժամանակ ձայնը բարձրացվում է. «Դա հակացուցված է առողջապահության տեսակետից,-ասաց նա,-դա մարդու մոտ սթրես է առաջացնում: Որքան ուզում ես ասա, չեն հասկանում և չեն ուղղում այդ դեֆեկտը: Էլ չեմ խոսում անճաշակ, անգրագետ խոսքի ամսին՝ կանացի վարսավիրանոց, տղամարդու կաշվից կոշիկ: Գովազդը պետք է դրական էմոցիա առաջացնի, դաստիարակություն, էսթետիկ հաճույք տա: Մեզ մոտ լրիվ հակառակն է, և ինչ գումարներ են դրա վրա գնում»:

Ինչ վերաբերում է ալկոհոլային խմիչքների գովազդին, նա հարց բարձրացրեց. «Ի՞նչ ենք գովազդելու՝ «Լուսա՞ստղ», որի գինը 500 դրամ է: Դա նույնիսկ ինքնարժեքը չի: Դա խմում են էն մարդիկ, որոնք սոցիալապես այնպիսի վիճակում են, որ չեն կարող նորմալ խմիչք գնել և ուղղակի հարբելու խնդիր ունեն: Գովադենք, որ մարդկանց թունավորե՞նք»:

Այնուհետև Արամ Մանուկյանը մեծամասնության պատգամավորներին կոչ արեց քվեարկել այնպես, ինչպես իրենք են մտածում. «Ջանդա՛մ թե «փեսեն» չի առաջարկել, էս անգամ էլ ինքնուրույն քվեարկեք»,-ակնարկեց ՀԱԿ պատգամավորը:

Անկախ պատգամավոր Էդմոն Մարուքյանը, որը նույնպես օրենքի համահեղինակներից է, ընդհակառակը, կարծում է, որ օրենքը շատ կարևոր է հեռուստաընկերությունների ինքնաբավությունը և կայունությունն ապահովելու տեսանկյունից: Նա նախագծում որևէ «ահագնասարսուռ» բան չի տեսնում: «Այս օրենքով, օրինակ, արգելված է  մարզական միջոցառումների ժամանակ ալկոհոլի գովազդը, սակայն ողջ աշխարհում դա ընդունված է: Մենք գնացել ենք Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ լինելու ճանապարհով»,-ասաց նա:

Անկախ

ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանն իր ֆեյսբուքյան էջում տեղադրել է ՀՀ Սահմանադրական դատարանին ուղղված իր դիմումը, որը ներկայացնում ենք ստորև.

 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանն իր ֆեյսբուքում գրել է.

“Սիրելի հայրենակիցներ,

Ավարտվում է 2013 թվականը: Այն հեշտ տարի չէր մեր պետականության և հասարակության համար: Տարվա ընթացքում տեղի ունեցած նախագահական և Երևանի ավագանու ընտրությունները ցավալիորեն չբարձրացրեցին հանրության վստահության աստիճանը ընտրական և պետական իշխանության համակարգերի նկատմամբ:
Դժգոհության և հուսահատության այդ միջավայրում հանրությունը դեռ պետք է առնչվեր երկրի ներքին կյանքին վերաբերող Երևանի հասարակական տրանսպորտի գնի բարձրացման հայտարարությանն ու որոշման կայացմանը, գազի և էլեկտրաէներգիայի իրողություն դարձած սակագների աճին, կուտակային կենսաթոշակային համակարգի պարտադիր բաղադրիչը 2014 թվականից ներդնելու իշխանության կարծրացած վարքագծի դրսևորմանը, բազմազավակ հայորդու, արցախյան հերոսի, համայնքի ղեկավար Հրաչ Մուրադյանի սպանությանը, բազմաթիվ հանցագործությունների, իսկ տարվա ավարտին՝ նաև Հայաստանի անունից որևէ ողջամիտ բացատրություն չունեցող «ՀայՌուսգազարդի» քսան տոկոսը կազմող բաժնետոմսերի անտրամաբանական առուվաճառքի պայմանագրով համաժողովրդական սեփականության օտարմանը, մի քանի հարյուր միլիոն դոլարների երկրի պարտքի առաջացմանը և էլի մի շարք մեծ ու փոքր բացասական դրսևորումների:

Եթե մեկ տարվա ընթացքում կատարված այս ամենը դիտարկենք նաև հանրության ու պետության շարունակվող սոցիալ-տնտեսական համատարած աղքատացման, ստի ու կեղծիքի տարածման գործելաոճի, արդարության (արդարարադատության) ու ապագայի նկատմամբ վստահության բացակայությամբ ուղեկցվող զանգվածային արտագաղթի լույսի ներքո, ապա վստահաբար կարող ենք պնդել, որ որևէ այլ երկում նմանատիպ իրավիճակը հավանաբար կհանգեցներ հանրության դիմադրողականության (իմունային համակարգի) և պետականության վերջնական կործանման:
Սակայն մեր հանրության մեջ առկա պայքարի ոգին, չընկճվելու վճռականությունը, սեփական ուժերի նկատմամբ հավաքական հույսն ու հավատը թույլ են տալիս հաստատելու, որ մենք արժանի ենք ավելի լավ կյանքի, ավելի համերաշխ հասարակության, ավելի արդար պետության:
Անցնող տարվա ընթացքում մենք փորձեցինք երկրի առջև ծառացած մարտահրավերների մասին բարձրաձայնել, կազմակերպվել ու համատեղ պայքարով առաջարկել համալիր ծրագրեր (արտագաղթի տեմպերի նվազեցման ծրագիր, երկրի սոցիալ-տնտեսական վիճակը բարելավելու առաջարկներ, անբարենպաստ օրենքները փոփոխելու օրենսդրական առաջարկներ և այլն), որոնք ցավալիորեն չգիտակցվեցին ինչպես իշխանությունների, այնպես էլ հասարակական-քաղաքական դաշտի շատ մասնակիցների կողմից:
Ասվածը ամենևին չի նշանակում, որ ես անցնող տարվա մեջ միայն բացասականն եմ տեսնում, ոչ, եղան նաև դրական քայլեր, օրինակ համաներումը: Սակայն ինձ ավելի շատ ոգևորում է հանրության մի ստվար հատվածի կամքը պայքարելու արժանապատիվ կյանք ձևավորելու հարցում:
Կուտակային կենսաթոշակների պարտադիր բաղադրիչի ներդրման դեմ ձևավորված և դեռ ընդլայնվող շարժումը վստահաբար լինելու է մեր երկրում իրական փոփոխություններ բերող հասարակական-քաղաքական շարժումը:
Իսկապես հիանալ ու հպարտանալ է պետք այն մարդկացով, հատկապես երիտասարդներով, ովքեր սկզբունքային պայքար են մղում պարտադրվող այս համակարգի դեմ: Դեռ հազարավոր քաղաքացիներ էլ, չկարողանալով դուրս գալ փողոց, օրինակ տասնյակ հազարավոր քաղաքացիական, պետական և համայնքային ու հանրային այլ ծառայողներ, ամբողջությամբ կիսում են ակտիվ պայքարողների տեսակետները:
Սա լավ առիթ է մեր պայքարը հավատով, վստահությամբ և սիրով մինչև վերջ տանելու համար:
Ի դեպ, դրա լավագույն օրինակներից մեկն էլ Անալիտիկ կենտրոնի կողմից կազմակերպված լավագույն պատգամավորի քվեարկությունն էր: Ես գիտեմ, որ այդ քվեարկության արդյունքով ինձ կողմ քվեարկած հազարավոր ձայների մեծագույն մասը պատկանում է հենց այս պայքարի ջատագովներին, ում էլ ես նվիրում եմ լավագույնը լինելու մրցանակը:
Դուք բոլորդ, սիրելի ընկերներ, լավագույն եք, և այդ մրցանակը Ձեզանից յուրաքանչյուրինն է:
Իմ խորին շնորհակալությունն եմ հայտնում Անալիտիկ կենտրոնին՝ օբյեկտիվ կեցվածքի համար, Ձեզանից յուրաքանչյուրին այդ քվեարկությանը ակտիվ մասնակցելու համար և արձանագրում, որ եթե մենք նույն վճռականությամբ շարունակենք պայքարը, կունենանք նաև մեր ցանկալի արդյունքը:
Մեր առջև դեռ Սահմանադրական դատարունում դատաքննությունն է, որի հաջողությունը նաև մեծապես կապված է հասարակության պայքարի պատրաստվածության աստիճանից: Մեզանից յուրաքանչյուրը կարող է նպաստել այս պայքարի դրական ելքին, միայն թե դրա համար պետք է պատրաստակամ լինի: Ես պատրաստ եմ և գնալու եմ մինչև վերջ:
Գուցե շատ երկարեց խոսքս, բայց վստահ եմ, որ հաջորդ տարում մենք կարող ենք միասին արձանագրել երկրի կյանքում դրական փոփոխություններ և հիմք դնել արժանապատիվ ապրելու համակարգի ձևավորմանը:
Սիրելի հայրենակիցներ
Շնորհավորում եմ գալիք Ամանորի և Սուրբ ծննդյան տոների կապակցությամբ, պետությանս արժանապատվություն, յուրաքանչյուրիդ առողջություն, հույս, հավատ, սեր և վճռականություն եմ մաղթում”,-գրել է պատգամավորը:

ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը բարձր է գնահատում Հանրային խորհրդի քայլը, ըստ որի ՀԽ-ն դիմել է ՀՀ նախագահին և կառավարություն՝ առաջարկելով մկինչև 2014 թվականի հունվարի 1-ը հրավիրել ԱԺ արտահերթ նիստ և քննարկել պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի վերաբերյալ հանրության կողմից բարձրացված խնդիրներն ու առաջարկությունները:

«Ցավոք, փորձը, որ մենք կատարեցինք, տապալվեց կառավարության և քաղաքական մեծամասնության ջանքերով, ուստի մինչև հունվարի 1-ը պառլամենտում նման քննարկում կազմակերպելն իրատեսական չեմ համարում, բայց մյուս կողմից, քանի որ հարցը ներկայացվել է Սահմանադրական դատարան, հույս ունենք, որ այնտեղ նաև Հանրային խորհրդի կարծիքը քննարկման առարկա կդառնա»,-ասաց պատգամավորը:

 Անկախ

Խորհրդարանական ավանդական ճեպազրույցն այսօր ՀՅԴ պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը ոչ ավանդաբար սկսեց լավ լուրով: Նա ասաց, որ այսօր մասնակցել է արդյունաբերական քաղաքականության նիստին, որի ժամանակ ներկայացվել է, թե առաջիկա ամիսներին հայկական արտադրության պլանշետների և հեռախոսների զանգվածային արտադրություն է սկսվելու, որը գնային առումով մոտ 50-60 տոկոս առավելություն կունենա օտարերկրյա արտադրանքի նկատմամբ:

Այնուհետև, անցնելով տխուր թեմաներին` մասնավորապես պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին, պատգամավորը նշեց, որ մեծամասնությունը չի ցանկանում լսել փաստարկներ, այլ համառորեն իրենն է առաջ տանում, սակայն քառօրյայի ընթացքում իրենց գոնե հաջողվեց արտահերթ քննարկման ժամանակ դրանք լսելի դարձնել, որոնց մեծամասնությունը հակափաստարկներ բերել չկարողացավ:

Նա ասաց, որ իշխանություններն այդպես էլ չհասկացան, որ նման որոշումների համար քաղաքական համաձայնություն է պետք, հակառակ դեպքում այն կմատնվի անհաջողության:

«Մենք հաջորդ շաբաթ կդիմենք Սահմանադրական դատարան: Ներկայացնելու ենք նաև միջնորդություն, որ ՍԴ-ն կասեցնի կուտակային կենսաթոշակային օրենքի կիրառումը, մինչև քննության ավարտը»,-ասաց նա:

Պատգամավորը նաև հնարավոր համարեց, որ կառավարությունը երկրորդ ընթերցման ժամանակ ներկայացնի տուգանքի հետաձգման դրույթը, քանի որ դեռևս պատրաստ չէ համակարգի կիրառմանը:

Մինասյանը հիշեցրեց, որ կենսաթոշակային համակարգը մեծ ռիսկեր է պարունակում, որոնց մասին ոչ կառավարությունը, ոչ էլ հանրությունը տեղեկացված չեն:

Պատգամավորի կանխատեսմամբ` այս ամենը կավելացնի ստվերային տնտեսությունը և կխթանի արտագաղթը:

Պատգամավորը հուսով է, որ կառավարությունը երկրորդ ընթերցման ժամանակ կներկայացնի առաջարկություն, որը կհետաձգի օրենքի կիրառումը: Բայց վստահ չի կարող ասել, որ հետաձգման ցանկությունը նրանց կողմից առայժմ չի երևում:

ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը մեծ հույսեր չի կապում Թուրքիայի արտգործնախարար Ահմեդ Դավութօղլու Հայաստան կատարելիք այցի հետ:

«Կասկածում եմ, որ այն որևէ դրական արդյունք տա, և մենք գեղեցիկ փաթեթավորված նվեր ստանանք Թուրքիայից, քանի որ Թուրքիան միշտ էլ խոսել է նախապայմանների լեզվով»,-ասաց պատգամավորը:

Ինչ վերաբերում է թուրք դիվանագետի քայլի քաղաքական ենթատեքստին, ապա Մինասյանը կարծում է, որ այդ քայլով Թուրքիան փորձելու է ցույց տալ, թե իբր հարևանների հետ խնդիրներ չունի, սակայն Թուրքիայի «Զրո խնդիր հարևանների հետ» քաղաքականությունը արդեն վաղուց ապացուցել է, որ միայն ձևական բնույթ է կրում:

Հայաստանում կենսաթոշակային համակարգի բարեփոխումների շրջանակում 2014 թ. հունվարի 1-ից գործելու է պարտադիր կուտակային բաղադրիչը, որին պարտադիր մասնակցելու են 1974 թ. հունվարի 1-ից հետո ծնված վարձու աշխատողները, անհատ ձեռնարկատերերը և նոտարները:

Պարտադիր կուտակային բաղադրիչը նախատեսում է, որ աշխատակիցների կողմից աշխատավարձային եկամուտների 5-10%-ը պետք է փոխանցվի անձնական կենսաթոշակային (կուտակային) հաշիվներին, իսկ պետությունն աջակցելու է 5%-ով, բայց ոչ ավելի, քան 25 հազար դրամը:

Հանրության մի զգալի հատված վրդովված է կատարվող բարեփոխումից և չի ցանկանում իր աշխատավարձից որևէ մաս հանձնել օտարերկրյա մասնավոր հիմնադրամների: Նախ դա իրենց սոցիալական վիճակի վրա բացասաբար կարող է ազդել, բացի այդ, վստահ չեն, որ 20-30 տարի հետո իրենց ներդրած գումարները անփորձանք կվերադառնան իրենց. ոչ վաղ անցյալի դառը փորձը դեռ չի մոռացվել:

 Արծվիկ Մինասյան. «Այս համակարգն ամրագրում է մեկուկեսմիլիոնանոց Հայաստան ունենալու մոտեցումը»

ՀՅԴ պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը կարծում է, որ կուտակային կենսաթոշակային համակարգը երեք հիմնական խնդիր պետք է լուծի: Առաջին խնդիրը Հայաստանում բեռնվածության գործակցի չափազանց անհամաչափությունն է՝ մեկ աշխատող մեկ թոշակառուի դիմաց, մինչդեռ կենսունակ է երեքը մեկի դիմաց տարբերակը: Այս խնդիրը, ըստ պատգամավորի, պարտադիր կուտակային նոր համակարգի ներդրմամբ չի լուծվում. «Ռեֆորմի մեջ թիրախ չկա նշված: Նպատակն աշխատատեղերի ստեղծումը չէ, վճարողների թիվը մեծացնելը չէ, ֆոնդը մեծացնելը չէ»,- թվարկում է նա:

Երկրորդ խնդիրը փոխհատուցման գործակիցն է: Երբ մարդն անցնում է թոշակի, նրան իր աշխատածի առնվազն 40%-ով պետք է փոխհատուցեն: Դա նվազագույն շեմն է, որն ամրագրված է նաև միջազգային պարտավորություններով, սակայն Հայաստանում փոխհատուցման գործակիցը կազմում է 23%: «Առաջին արդյունքը պետք է քսաներեք տարի հետո լինի, սակայն քանի որ այդ ամենը ենթարկվում է ֆինանսական, տնտեսական ռիսկի, ապա որևէ մեկն այսօր վստահաբար չի կարող ասել, որ այդ 40%-ը կապահովվի»:

Երրորդ խնդիրն արդարության սկզբունքն է. յուրաքանչյուրը պետք է ստանա այնքան թոշակ, որքան ժամանակին վճարել է կենսաթոշակային ֆոնդին: Սակայն մեզ մոտ բոլորի դեպքում գործում է հավասարության սկզբունքը` անկախ այն հանգամանքից` վճարել ես հազա՞ր դրամ, թե՞ հարյուր: Թոշակային վճարների վերադարձը որոշվում է հիմնական սոցիալական վճարով, աշխատանքային ստաժով և քաղաքական որոշմամբ հաստատված արժեքով:  «Այս սկզբունքը պահպանվում է այնքանով, որ քո ակտիվների տերը դու ես, կարող են քո վճարածին համապատասխան աճել, կարող են նվազել, դու ես որոշում` ինչպես անել: Իսկ լավ կառավարելը կախված է նրանից, թե որ ֆոնդի որ պորտֆելում ես գումարը ներդնում: Երեք հիմնական պորտֆելներ կան` ռիսկային, ցածր և միջին: Մի խոսքով, գործում է խաղատան սկզբունքը»:

Ըստ պատգամավորի` բոլոր վերլուծությունները հանգեցնում են նրան, որ մոդելը ճիշտ չի ընտրվել: Ասում է, որ ժամանակին այս մոդելով շատ երկրներ են ոգևորվել, նաև` եվրոպական երկրները, սակայն աստիճանաբար սկսել են հրաժարվել, որովհետև հասկացել են, որ սոցիալալան ոլորտի փոփոխությունները չպետք է ենթարկվեն ֆինանսական ոլորտի ռիսկերին:

Մինասյանը բերում է Արգենտինայի օրինակը, որը մեծածավալ ֆոնդեր ուներ, սակայն 2009 թ. ֆինանսական ճգնաժամի ժամանակ, երբ հիմքում դրված ակտիվները թողարկող կազմակերպությունները սնանկացան, ֆոնդերը զրոյական արժեք ունեցան: Արգենտինան հետ կանչեց այդ համակարգը` անցնելով պայմանական կուտակայինի գաղափարին:

Պայմանական կուտակային կենսաթոշակային համակարգը, ըստ պատգամավորի, այդ խնդիրները լուծելու այլընտրանքն է, որը գործում է շատ երկրներում, այդ թվում և եվրոպական, բայց, ցավոք, մեր իշխանությունների կողմից անտեսվում է:

Ո՞րն է պայմանականի էությունը: Հավաքված գումարների պատասխանատուն պետությունն է, որը դրանք ներդնում է ազգային տնտեսության մեջ` ստեղծելով աշխատատեղեր, մեծացնելով հարկ վճարողների բազան և զարգացնելով իր սոցիալական պաշտպանության քաղաքականությունը: Այս մոդելով ապահովվում է նաև արդարության սկզբունքը:

ԱՄՆ-ում, օրինակ, կա պարտադիր կուտակայինի գաղափարը, բայց կա նաև պետական ֆոնդեր ընտրելու հնարավորություն, որի դեպքում պետությունը երաշխավորում է  100%-ով վերադարձ` ցածր տոկոսադրույքով:

Հարց է առաջանում` ինչո՞ւ է Հայաստանի կառավարությունն իր քաղաքացիներին առաջարկել ամենախոցելի տարբերակը: Մինասյանը հիշում է օրենքի ներդրման նախապատմությունը. բարեփոխումները տասը տարի առաջ սկսեցին քննարկվել: 2003 թ. պետական կենսաթոշակների մասին օրենքում ամրագրվեց մի դրույթ, ըստ որի` կուտակային պարտադիր բաղադրիչի մասին կարող է խոսք լինել միայն այն դեպքում, երբ չորս պայման բավարարվի՝ աշխատավարձերի անընդհատ աճ, ՀՆԱ-ի աճ ոչ պակաս, քան 2%, պետական բյուջեի դեֆիցիտ ոչ ավելի, քան 1% և անձնավորված հաշվառման համակարգի լիարժեք գործադրում: 2010 թ., երբ խորհրդարան բերվեց օրենքների փաթեթը, այս պայմաններից որևէ մեկը բավարարված չէր: «Ի՞նչ արեց մեր հարգարժան կառավարությունն ու իշխող քաղաքական մեծամասնությունը,- հիշում է Արծվիկ Մինասյանը,- այդ պայմանները ուժը կորցրած համարեց, ասաց, որ մենք կարող ենք հենց հիմա էլ ներդնել այդ համակարգը»:

Արծվիկ Մինասյանը ներկայացնում է համակարգի ներդրման իրական պատճառը. «Ընկերությունը ցանկություն է հայտնել գնել Հայաստանի ֆոնդային բորսան և դեպոզիտարիան: Բայց քանի որ էս երկրի կապիտալի շուկայի հերն անիծվել էր, չկար կորպորատիվ կառավարման համակարգ, կապիտալի շուկա, ապա ընկերությունն առաջարկել է իրեն շահագրգռելու համար  իրականացնել կենսաթոշակային համակարգի բարեփոխումներ և հաշիվների ողջ համակարգը հանձնել իրեն: Փաստորեն, այս բարեփոխման արդյունքում մասնավորեցվում է Հայաստանի կենսաթոշակային ողջ համակարգը»:

Բայց եթե անգամ այդ գումարները տնօրինի ոչ թե օտար մասնավոր ընկերությունը, այլ պետությունը, կա՞ արդյոք երաշխիք, որ այդ միջոցները չեն թալանվելու և ծառայելու են երկրի տնտեսության զարգացմանը: «Սա արդեն քաղաքական որոշման խնդիր է,- ասում է Մինասյանը` նշելով, որ այնուամենայնիվ ավելի լավ է այդ պատասխանատվությունը իշխանությունը կրի, քան մասնավոր օտար ընկերությունը:

Առաջ է գալիս հաջորդ հարցը` ո՞րն է Հայաստանի շահը

Տնտեսագետ պատգամավորը կարծում է, որ տեսականորեն կարելի է կապիտալի շուկայի զարգացման օգուտ ստանալ` բիզնես միջավայրի բարելավման առումով, դրսի հայտնի կազմակերպության Հայաստան գալով, որը մեր երկրի հանդեպ վստահություն կառաջացնի դրսում և այլն:  «Բայց այդ ամենը խիստ տեսական է: Ինչքան  հայտնի կազմակերպություններ գալիս են Հայաստան, դրական էֆեկտը չի երևում, որովհետև պրոբլեմը մեզ մոտ շատ ավելի խորն է»:

Մի խոսքով` Արծվիկ Մինասյանը չի հավատում ներկա կառավարության և կենտրոնական բանկի կողմից իրականացվող բարեփոխումներին:

Որո՞նք են կառավարության հիմնավորումները

Նշվում է, որ  սա նպատակ ունի ՀՀ աշխատաշուկայում արտադրողականությունը խթանել, կրճատել ստվերային տնտեսությունը և այլն: Սակայն ամենազավեշտալի հիմնավորումը Հայաստանի ժողովրդագրական վիճակի զարգացումներին է վերաբերում: Վերցված են մակրոցուցանիշները, որ այս տեմպերով մեր երկրի բնակչության թիվը 2050 թ. կլինի մեկուկես միլիոն: Եվ քանի որ ծերերի թիվը մեծանալու է, իսկ նոր ծնունդները նվազելու են, ապա բեռնվածությունը մեծանալու է, հետևաբար միջոցները պետք է տեղաբաշխել այնպես, որ ծերերի հարցը հնարավոր լինի լուծել: «Իրականում այս համակարգն ամրագրում է մեկուկեսմիլիոնանոց Հայաստան ունենալու մոտեցումը»,- նկատում է Արծվիկ Մինասյանը:

Կարելի է ձևակերպել նաև այսպես` ամրագրվում է մեկուկեսմիլիոնանոց ծերանոց ունենալու մոտեցումը:

 Հանրային խորհրդում շահագրգիռ կողմերը քննարկել են վիճահարույց «բարեփոխումը»

Նոյեմբերի 26-ին ՀՀ Հանրային խորհրդում տեղի է ունեցել աշխատանքային քննարկում պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի վերաբերյալ, որին մասնակցել են ՀԽ նախագահ Վազգեն Մանուկյանը, խորհրդի անդամներ, ՀՀ ֆինանսների նախարարության, Կենտրոնական բանկի, ֆինանսատնտեսական ոլորտի կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը, «Ընդդեմ կենսաթոշակային պարտադիր վճարի» քաղաքացիական նախաձեռնության անդամներ:

Վազգեն Մանուկյանը նախ առաջ է քաշել այն հարցը, թե ինչու խնդիրը դրվեց հիմա, երբ ֆինանսական, սոցիալական առումով պայմանները բոլորովին բարենպաստ չեն. համաշխարհային ֆինանսական համակարգը խիստ փոփոխական է և անկայուն, ուստի երկարաժամկետ նախագծեր կազմելը վտանգավոր է, բացի այդ, Հայաստանում սոցիալական լարվածություն կա, աշխատավարձերը ցածր են, աղքատությունը մեծ է, հանրության շրջանում ապագայի նկատմամբ մեծ անորոշություն կա:

Նա մտահոգիչ է համարել նաև շրջանառու միջոցների տնօրինման հարցը՝ նշելով, որ չնայած մասնավոր հիմնադրամների վրա դրված է պայման այդ գումարների 60 տոկոսը Հայաստանում և 40 տոկոսից ոչ ավելին դրսում ներդնելու վերաբերյալ, այնուամենայնիվ, միջոցների 40 տոկոսի դուրսհանումը նույնպես լուրջ վնաս է Հայաստանի տնտեսությանը:

ՀԽ անդամ Հայկ Սարգսյանը, որ միաժամանակ ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետի դեկանն է, ներկայացրել է ֆակուլտետի մի խումբ տնտեսագետների քննարկումների արդյունքները, ըստ որի` մակրոտնտեսական տեսանկյունից սոցիալական ապահովագրության կուտակային համակարգի ներդրումը ներկայումս առաջարկվող սկզբունքներով սխալ է:

Պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանի կարծիքով՝ կենսաթոշակային համակարգն իսկապես բարեփոխման կարիք ունի, սակայն այն խնդիրները, որ պետք է այդ բարեփոխումների արդյունքում լուծվեն, ոչ միայն չեն լուծվում, այլև նոր խնդիրներ են ի հայտ գալիս:

ՀԽ անդամ Արշակ Սադոյանն արդարացի չի համարել այն հանգամանքը, որ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգին մասնակցելու դեպքում պետությունը 5%-ով աջակցում է, իսկ պայմանականի դեպքում՝ ոչ: Նրա խոսքով՝ օրենքը օգտակար է որոշ անձերի համար, սակայն պետության համար շահեկան չէ:

Քաղաքացիական նախաձեռնության անդամ Մանե Թանդիլյանը ներկայացրել է չորս երկրների փորձը, որոնց մեր կառավարությունը հղում է անում օրենքը կիրառելիս՝ միաժամանակ մատնանշելով օրենքի կիրառման դրական մեխանիզմները, որի պատճառով այդ երկրներում օրենքն ընդունելիս նման սոցիալական ցնցումներ տեղի չեն ունեցել: Ինչ վերաբերում է Չիլիին, որի փորձից են հիմնականում օգտվել օրենքի մշակման հեղինակները, ապա Թանդիլյանը նշել է, որ պարտադիր պայմանը կիրառվել է նոր շուկա մտնողների համար, իսկ աշխատաշուկայում արդեն իսկ գտնվող աշխատողներիի համար գործել է կամավորության սկզբունքը:

Քաղաքացիական նախաձեռնության անդամ Կարեն Մելիքյանն էլ առաջարկել է 500 հազար դրամից ավելի աշխատավարձի դեպքում գոնե կիրառել պայմանական վճարումը:

Կառավարության տեսակետը պաշտպանել են Կենտրոնական բանկի գլխավոր մասնագետ Վիգեն Շահնազարյանն ու ֆինանսների նախարարության ֆինանսական շուկայի զարգացման բաժնի պետ Արամ Ջհանգիրյանը՝ ասելով, որ համակարգի ներդրումը միմիայն սոցիալական նպատակ է հետապնդում: Նրանք համարում են, որ մասնավոր հիմնադրամների կողմից իրականացվող ներդրումները դրական ազդեցություն կունենան երկրի տնտեսության վրա: Ինչ վերաբերում է ռիսկերին, ապա երիտասարդ մասնագետների կարծիքով՝ եթե ամեն ինչ դիտարկվի հնարավոր ռիսկերի տեսանկյունից, ապա որևէ բարեփոխում հնարավոր չէ իրականացնել:

Վիգեն Շահնազարյանը հայտնել է, որ պետությունը մասնավոր հիմնադրամների նկատմամբ սահմանել է ներդրումային սահմանափակումներ, որպեսզի միջոցների ներդրման ռիսկերը բաշխվեն:

Նա նաև նշել է, որ ըստ սոցիոլոգիական հարցումների՝ հանրության 51%-ը դրական է վերաբերվում կուտակային պարտադիր կենսաթոշակային համակարգին, ինչին հակադրվել է Արծվիկ Մինասյանը՝ ներկայացնելով մի քանի ամիս առաջ արված հարցումների արդյունքները, որոնք տեղադրված են նաև կառավարության կայքէջում, ըստ որի՝ օրենքին կողմ է հանրության ընդամենը1,5%-ը:

Ի դեպ, քննարկմանը մասնակցելու հրավեր է ուղարկվել նաև ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն, սակայն այդ կառույցից որևէ ներկայացուցիչ ներկա չի եղել:

Ամփոփելով քննարկումը՝ Վազգեն Մանուկյանն այն կարևորել է կողմերի տեսակետները լսելու և հարցադրումները որոշակիացնելու առումով: Նա տեղեկացրել է, որ Հանրային խորհուրդն առաջիկայում հարցը քննարկելու է նաև ՀԽ լիագումար նիստի ժամանակ և հայտնելու է իր դիրքորոշումը:

Անի Գասպարյան

Անկախ