Թեև դեռ նախորդ տարեվերջին պարզ էր, որ ՀՆԱ-ի աճը չի լինելու այն մեծության, որը կառավարությունը կանխատեսել էր 2013 թվականի համար` 6,2 տոկոս, բայց ԱՎԾ-ի` փետրվարի 28-ին հրապարակած ցուցանիշներից արդեն վերջնականապես ու պաշտոնապես պարզ դարձավ, որ ՀՆԱ-ի աճը 2013 թ. կազմել է ընդամենը 3,5 տոկոս:

Ի՞նչ է ՀՆԱ-ն, ու հասարակ քաղաքացին իր վրա կզգա՞ ՀՆԱ-ի աճը

Երբ երկրի տնտեսությանը պայմանականորեն նայենք ինչպես ինքնաթիռի իլյումինատորից` լուսամուտից, ապա կերևա ձեռնարկություններով, տնային տնտեսություններով, կառավարական գործակալություններով, տարբեր հիմնարկներով, խանութներով ու էլի շատ բաներով մի լայնածավալ դաշտ: Այդ բոլոր ձեռնարկությունները, ընկերությունները, գործակալությունները, մարդիկ` բոլորը միասին, աշխատում ու ստեղծում են արդյունք: Այդ ամբողջ ստեղծվածն էլ հենց ՀՆԱ-ն` համախառն ներքին արդյունքն է: Այսինքն` ՀՆԱ-ն արտադրանքի այն լայնահուն գետն է, որտեղ լցվում են բոլոր մանր, միջին, մեծ, պետական ու մասնավոր հիմնարկների ու ձեռնարկությունների, երկրի բոլոր քաղաքացիների կողմից ստեղծված նյութական, հոգևոր, մշակութային արդյունքները: Ու երբ տնտեսագետներն ասում են, թե ՀՆԱ-ն աճել կամ նվազել է, նկատի ունեն, որ արտադրանքի այդ գետը հորդացել կամ ծանծաղել է: Որ բոլորը միասին արտադրում են ավելի շատ կամ քիչ, նշանակություն չունի, թե ով ինչ է արտադրում:

ՀՆԱ-ն հիմնական երկու մեծ խմբի կարելի է բաժանել`սպառողական արտադրանքի` այն ապրանքների ու ծառայությունների, որոնք մենք ամեն օր գնում, օգագործում ու սպառում ենք, ու ներդրման միջոցների` այն ապրանքների ու ծառայությունների, որոնք չեն սպառվում, օրինակ` ԱԺ ընդունած օրենքները, պետության կողմից կառուցվող ճանապարհը, երկաթգիծը և այլն: Եվ ՀՆԱ-ն հենց այս երկու խումբ` սպառողական ու ներդրման ապրանքների «վաճառքի» գումարն է: ՀՆԱ-ի մեջ հաշվարկվում են 4 հիմնական բաղադրիչներ` անձնական սպառման ծախսերը, մասնավոր տնային տնտեսությունների ներդրումային ծախսերը, պետական գնումները և արտահանման հաշվեկշիռը` արտահանման ու ներմուծման ցուցանիշների տարբերությունը:

Ու հարց է առաջանում` լա՞վ է, երբ ՀՆԱ-ն աճում է, և վա՞տ, երբ նվազում է,ՀՆԱ-ի աճելով մենք ավելի լա՞վ ենք ապրում: Ահա պատասխանը միանշանակ չէ, և՛ այո, և՛ ոչ: Իհարկե լավ է, որ ընդհանուր արտադրանքի ծավալն աճում է, հետևաբար, աճում են նաև եկամուտները, աշխատատեղեր են բացվում և այն: Բայց ՀՆԱ-ն նաև ապակողմնորոշիչ է ու մի շարք թերություններ ունի: Նախ և առաջ` ՀՆԱ-ն գումարային արտահայտություն ունի, այլ ոչ ապրանքային, հետևաբար, գնաճի հետ ճշգրտման կարիք ունի: Այսինքն` եթե այս տարի ապրանքների գներն ավելի բարձր են, քան անցյալ տարվա գները, ապա այս տարվա ՀՆԱ-ն ավելի մեծ կստացվի: Այսինքն` տնտեսության իրական աճն այս դեպքում հասկանալու համար պետք է ՀՆԱ ցուցանիշից հանվի գնաճը: Մյուս թերությունն այն է, որ որոշ ժամանակի ընթացքում արտադրվող ապրանքների կամ ծառայությունների որակն է փոխվում` տեխնոլոգիական առաջընթացից ելնելով, ու այդ փոփոխություններով պայմանավորված էլ դժվարանում է որոշել, թե ՀՆԱ-ն իրականում ինչքանով է աճել, որովհետև օրինակ` մի քանի տարի առաջ 40 հազար դրամով կարելի էր ձեռք բերել սովորական հեռախոս, իսկ այսօր` սմարթֆոն: Որակի տարբերություններն այստեղ ակնհայտ են, բայց ՀՆԱ-ով այս տարբերությունը չի արտահայտվում` միայն գումարն է արձանագրվում:

Երրորդ թերությունը ՀՆԱ-ի «կուրությունն» է արտադրանքի վերջնական օգտագործման նկատմամբ: Այսինքն` եթե մի տարի կառավարությունը մեծ գումարներ է ներդնում, օրինակ` կրթության ոլորտում, իսկ հաջորդ տարի` նույնքան ներդրումներ է կատարում, օրինակ` մի ինչ-որ ձախողված նախագծի վրա, ենթադրենք` ոչ ոքի պետք չեկող ավտոմեքենա է արտադրում, միևնույն է, երկու դեպքում էլ թվերը ՀՆԱ աճի միևնույն քանակն են ցույց տալու: Եվ վերջապես, մեծ թերություն է, որ ՀՆԱ-ն ոչինչ չի ասում ՀՆԱ-ի սոցիալական հետևանքների կամ բաշխվածության մասին, որովհետև հասարակության մեջ ապրանքների ու ծառայությունների սպառումը համաչափ չի բաշխվում:

Տնտեսագետները երկնիշ աճի հնարավորության մասին են խոսում

Այս ամենով հանդերձ, ՀՆԱ-ն տնտեսական գործունեության ընդհանուր մակարդակի պարզագույն, բայց անչափ կարևոր ուղին է, ցույց է տալիս ընդհանուր տնտեսության աճը:
Մի խոսքով, 2013 թ. ՀՀ-ում գրանցվել է 3.5 տոկոս ՀՆԱ-ի աճ: Ու դա տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը լավ ցուցանիշ չի համարում, քանի որ եթե նաև ելնենք նախորդ տարիների, այսպես կոչված, տնտեսական աճի ցուցանիշներից ու այդ ցուցանիշին համադրենք ՀՆԱ-ի այս տարվա պաշտոնական թիվը, ապա այն չի առաջացրել այն պոտենցիալը, այն հիմքերը, որոնք պետք է ապահովեին որոշակի թռիչք` զարկ հետագա զարգացման համար:

«Նման պատկերը տխուր է ներկայանում բազմաթիվ առումներով: Անընդհատ այդ սպասողական վիճակը, թե հիմա կհայտնվեն միտումներ, կլինեն այնպիսի զարգացումներ, որոնց պարագայում մենք ավելի բարձր ցուցանիշներ կարձանագրենք, այդ հույսերը չեն արդարանում: Եվ այդ առումով էլ պայմանավորված` այդ ցուցանիշները համարվում են ոչ բարձր: Բոլոր դեպքերում, եթե մենք ուշադրություն դարձնենք նախորդ տարիների դինամիկային, անցած ամբողջ ժամանակահատվածում մենք տեսել ենք, որ տնտեսական աճի առումով երբեք չենք գրանցել այնպիսի թվեր, ինչի վերաբերյալ կանխատեսումներ են եղել: Իհարկե, նման ձախողումների պարագայում նրանք միշտ հղումներ են կատարել, միջազգային տնտեսական ճգնաժամին, որն, իբր, դեռևս շարունակվում է»,- նշեց Վարդան Բոստանջյանը:

Նրա բնորոշմամբ` Հայաստանում այսօր ընդհանուր տնտեսությունը, գործարար միջավայրը տեղում դոփում է, չի զարգանում, իսկ հասարակ մարդկանց ոչինչ չի ասում ՀՆԱ-ի 3.5-տոկոսանոց աճը, քանի որ հասարակ քաղաքացին իր մաշկի վրա զգում է օրեցօր ծանրացող սոցիալական խնդիրների բեռը:

Իսկ կանխատեսված 6.2 տոկոս ՀՆԱ աճի փոխարեն ընդամենը 3.5 տոկոս աճի ցուցանիշ ստանալու առումով տնտեսագետ Թաթուլ Մանասերյանը նշում է, որ մեր հարևաններին կամ համաշխարհային տնտեսությանը նայելով` ակնհայտ է, որ մի քանի անգամ փոփոխվել են ՀՆԱ աճի կանխատեսումները: Այսինքն` այնպես չէ, որ մի որևէ երկիր դրել է կոնկրետ ՀՆԱ աճի կանխատեսում ու հասել է դրան: Դա Թաթուլ Մանասերյանը բացատրում է գլոբալ ֆինանսատնտեսական ճգնաժամից հետո առկա անորոշությամբ ու այն հանգամանքով, որ ոչ մի երկիր հստակ ձևավորված տնտեսության մոդել չունի. նեոլիբերալիզմը վաղուց իր տեղը զիջել է, բայց թե ինչ մոդելներ են ավելի ընդունելի տարբեր երկրների, այդ թվում նաև Հայաստանի համար` դեռևս անորոշ է: Իսկ Հայաստանում գրանցված ՀՆԱ աճի տեմպի մասին, ինչպես նշեց տնտեսագետը, կարելի է ասել նաև, որ գոյություն ունեցող հնարավորությունները լավ չեն օգտագործվել:

«Եթե իմ անձնական կարծիքն եք ուզում իմանալ, դրանից ավելի խիստ էլ կարելի է ասել, որ երկրի ղեկավարի կողմից էլ 6-7 տոկոս տնտեսական աճի պահանջ էր դրվել: Եվ ես ասեմ, որ դա ամենահամեստ պահանջն է, որովհետև դրանից ավելի պակաս տնտեսկան աճ արձանագրելով` չի կարելի հավակնել մրցակցային առավելությունների բացահայտման ու իրացման, երկրորդ` թեկուզ հենց տարածաշրջանում, եթե ոչ համաշխարհային տնտեսությունում, սեփական տեղը զբաղեցնելուն: Ես բազմիցս ասել եմ, որ Հայաստանի տնտեսությունն այս պահին, եթե մեր ունեցած հնարավորություններն ու ռեսուրսները ճիշտ հաշվի առնենք ու օգտագործենք` երկնիշ տնտեսական աճի ռեալ հնարավորություն ունի»,- նշեց Թաթուլ Մանասերյանը` մասնավորեցնելով, թե այդ ռեսուրսների օգտագործումը, առանց չափազանցնելու, ընդհուպ մինչև 10-15 տոկոս, իսկ առավելագույնը մինչև 30 տոկոս տնտեսական աճի հնարավորություններ կստեղծի:

Հարկ է նշել նաև, որ զարգացող երկրները գրանցում են ոչ թե կայուն տնտեսական, այլ վերականգնողական աճ. դա կայուն տնտեսական աճից էապես տարբերվում է:
Օրինակ` 1-2 տոկոս տնտեսական աճը ԵՄ երկրներում, ԱՄՆ-ում կամ Ճապոնիայում բավականին շոշափելի կլինի, իսկ Հայաստանում անգամ երկնիշ տնտեսական աճը չի անդրադառնում կամ շատ քիչ է անդրադառնում բնակչության կենսամակարդակի վրա : Այսինքն` Հայաստանի պես զարգացող երկրներում, նշում է Թաթուլ Մանասերյանը, տնտեսական աճը չի կարող սահմանափակվել միանիշ թվերով:

Ի դեպ, 2014 թվականի բյուջեով էլ կառավարությունը կանխատեսում է ոչ թե Մանասերյանի նշած երկնիշ աճը, այլ ընդամենը 5,2 տոկոս: Եվ 2013 թվականի դառը փորձը ցույց է տալիս` բացառված չէ, որ այս կանխատեսումն էլ արժանանա այս տարվա ցուցանիշի ճակատագրին:

ՀՀ  տրանսպորտի և կապի նախարարությունը տեղեկացնում է, որ  մարտի 10-ին՝ ժամը 12:30–ի դրությամբ, Վայոց ձորի մարզի Գնդեվազ – Ջերմուկ ավտոճանապարհի 2-րդ կմ-ում տեղի է ունեցել քարաթափում, ինչի հետևանքով ավտոճանապարհը փակվել է:

Կատարված մաքրման աշխատանքներից հետո  ներկա պահին ճանապարհը  բաց է մեկ  երթևեկելի  գոտիով:

Մաքրման աշխատանքները շարունակվում են:

ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության  լրատվական ծառայությունից Անկախին տեղեկացնում են, որ երկկողմանի երթևեկությունը կվերականգնվի օրվա վերջին:

Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի հանձնարարությամբ շարունակվում են մայրաքաղաքի կանաչապատման ուղղությամբ տարվող աշխատանքները, որի շրջանակում իրականացվում է հողի փխրեցում, իսկ առաջիկա օրերին էլ կներկրվի 400 հազար ծաղկասածիլ: Այս մասին զեկուցվել է աշխատանքային հերթական խորհրդակցությունում, որը վարել է Երևանի քաղաքապետի առաջին տեղակալ Կամո Արեյանը: Զեկուցվել է նաև, որ մեկնարկել և մինչև ապիրլի 15-ը կշարունակվի ծառերի և թփերի սանիտարական էտը: Հանձնարարվել է, աշխատանքներին զուգահեռ, ապահովել ճյուղերի  տեսակավորումն ու տեղափոխումը՝ խուսափելով աղբի կուտակումներից:

Անդրադառնալով սեփականատերերի կողմից իրենց պատկանող տարածքների մաքրման ու պատշաճ վիճակի բերելու աշխատանքներին՝ զեկուցվել է, որ գույքագրվել է շուրջ 100 անխնամ տարածք: Սահմանված կարգով բոլոր սեփականատերերը ծանուցվել են անհրաժեշտ համապատասխան աշխատանքների իրականացման մասին: Որոշ սեփականատերեր արդեն իսկ ձեռնարկել են միջոցներ և պատշաճ տեսքի բերել իրենց պատկանող հողակտորները:  Հանձնարարվել է շարունակել ու մշտական հսկողության տակ պահել աշխատանքները: Հանձնարարվել է նաև ուսումնասիրել և կարգաբերել ջրային կառույցներում,  ինչպես նաև  ցայտաղբյուրների ցանցում առկա թերությունները՝ ապահովելով առաջիկայում դրանց լիարժեք  գործարկումը:

Վարչական շրջաններում տաքսիների կայանատեղիներ կազմակերպելու վերաբերյալ առաջարկներ ներկայացնելու մասով զեկուցվել է, որ ստացվել է ավելի քան 70 առաջարկ: Մասնագիտական լրացուցիչ ուսումնասիրություններից հետո վերջնականապես կառանձնացվի  40 հասցե:

Առողջապահության վարչության պետը զեկուցել է, որ այսօրվանից մեկնարկում է «Ձեզ համար կանայք»  անվճար բուժօգնության միամսակը, որի շրջանակում Երևանի հաշվառում ունեցող կանանց համար մի շարք ուղղություններով կիրականացվեն անվճար հետազոտություններ, անհրաժեշտության դեպքում, նաև կվիրահատվեն: Կամո Արեյանը փոխանցել է քաղաքապետի հանձնարարականն այս ուղղությամբ հետևողական լինելու  և բոլոր դիմողների համար պատշաճ սպասարկում ապահովելու վերաբերյալ:

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության
և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն

2014 թվականի հունվար ամսին ՀՀ պետական բյուջեի եկամուտները կազմել են շուրջ 80.3 մլրդ դրամ, իսկ ծախսերը` 47.7 մլրդ դրամ: Նախորդ տարվա հունվարի համեմատ արձանագրվել է պետական բյուջեի եկամուտների աճ` 6.7%‑ով կամ 5.1 մլրդ դրամով, ինչը հիմնականում ապահովվել է եկամտային հարկի և այլ եկամուտների աճի հաշվին: Պետական բյուջեի եկամուտների 91.1%-ը ձևավորվել է հարկային եկամուտների և պետական տուրքերի, 8.9%-ը` այլ եկամուտների հաշվին: Պետական բյուջեն կատարվել է սահուն, և ապահովվել է պետական բյուջեի ծախսային ծրագրերի շրջանակներում հունվար ամիսին պետական մարմինների կողմից սահմանված կարգով ստանձնած պարտավորությունների ամբողջական կատարումը: Արդյունքում՝ կառավարության առաջին եռամսյակի ծրագրի կատարումը տարվա առաջին ամսվա տվյալներով եկամուտների գծով կազմել է 33.5% և ծախսերի գծով՝ 18.3%: ՀՀ 2014 թվականի հունվար ամսվա պետական բյուջեի ծախսերը նախորդ տարվա հունվարի համեմատ աճել են 3.6%‑ով կամ 1.7 մլրդ դրամով: Ընդ որում, աճ է արձանագրվել  ընթացիկ ծախսերի գծով, իսկ ոչ ֆինանսական ակտիվների հետ գործառնությունների ցուցանիշը նվազել է:

Հաշվետու ժամանակահատվածում ՀՀ պետական բյուջե են մուտքագրվել  73.1 մլրդ դրամ հարկային եկամուտներ և պետական տուրքեր, որոնք կազմել են եռամսյակային ծրագրի 32.8%-ը: 2013 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ նշված եկամուտներն աճել են 2.6%‑ով կամ 1.9 մլրդ դրամով:

Հարկային եկամուտների աճը մեծ մասամբ պայմանավորված է եղել եկամտային հարկի և ավելացված արժեքի հարկի աճով, ինչպես նաև այն հանգամանքով, որ ռադիոհաճախականության օգտագործման պարտադիր վճարները «Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային համակարգի մասին» օրենքում կատարված փոփոխությամբ դուրս են բերվել այլ եկամուտներից և ներառվել հարկային եկամուտներում:

Բյուջետային ելքերի համեմատ մուտքերի առավել բարձր կատարողականի արդյունքում պակասուրդի ներքին աղբյուրներում ձևավորված ազատ միջոցներն ավելացել են 30.1 մլրդ դրամով` առաջին եռամսյակի ծրագրով նախատեսված 42.2 մլրդ դրամ օգտագործման փոխարեն:

Պետական բյուջեի եկամուտներում, ծախսերում և պակասուրդի ֆինանսավորման աղբյուրներում ներառված չեն արտաքին աղբյուրներից ֆինանսավորվող նպատակային ծրագրեր իրականացնող գրասենյակներով շրջանառվող միջոցները:

«Ժառանգություն» կուսակցության փոխնախագահ Ամեն Մարտիրոսյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ, անդրադառնալով օրերս ՀՅԴ Գերագույն մարմնի ներկայացուցիչներ Հրանտ Մարգարյանի, Արմեն Ռուսատամյանի, Աղվան Վարդանյանի և ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի հանդիպմանը, որի ժամանակ քննարկվել են երկրի առաջ ծառացած խնդիրները լուծելու համատեղ ծրագրի մանրամասները, նշեց, որ շատ նորմալ է վերաբերվում այդ համագործակցությանը, որը սկսել է դեռ նախորդ տարվա վերջին պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի դեմ պայքարի շրջանակներում:

«Այն խնդիրները, որոնք մեր առջև ծառացած են, ավելի գլոբալ են: Գուցե ա՞յդ է պատճառը, որ Բարգավաճ Հայաստանն ու Դաշնակցությունը հանդիպեցին: Մարտի 1-ին ՀԱԿ առաջնորդ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը միասնական օրակարգի ձևավորման մասին խոսեց, դրանից առաջ «Ժառանգության» առաջնորդ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը ևս միասնական օրակարգի ձևավորման մասին խոսեց և, եթե արդեն կուսակցությունների ղեկավարների մակարդակով հանդիպումներ լինեն և միասնական օրակարգով հանդես գալու առաջարկություններ լինեն, շատ լավ կլինի»,- ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը:

«Ժառանգության»  փոխնախագահը նշեց, որ տարիներ շարունակ իրենք ասել են, որ քաղաքացիական, քաղաքական ուժերի և հասարակության միասնական ջանքերով պետք է խնդիրները լուծվեն:

«Մենք միայն միասնական օրակարգով պետք է փոխենք իրավիճակը: Ներկա դրությամբ  ո՛չ քաղաքացիական, ո՛չ էլ քաղաքական դաշտի կողմից իրավիճակը չի կառավարվում: Մինչ օրս ընդդիմությունը առանձին-առանձին է գործել է, և նրան չի հաջողվել իշխանության ապօրինությունների դեմ քայլեր ձեռնարկել: Առանձին խնդիրներ կարող են Ազգային ժողովում լուծվել, սակայն երկրի առաջ գլոբալ խնդիրներ են ծառացած, որոնք պետք է լուծվեն խորհրդարանից դուրս միասնական օրակարգով»,- ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը:

ԱԺ հինգերորդ գումարման հինգերորդ նստաշրջանի օրակարգում քիչ առաջ քվերակության դրվեց նախորդ քառօրյայում քննարկված՝ Մարտի մեկի հարցով ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողով ստեղծելու մասին հարցը, որը խորհրդարան է ներկայացվել ԱԺ ոչ իշխանական չորս խմբակցությունների կողմից:

Մինչ հարցը քվեարկության դնելը, ԲՀԿ խմբակցության քարտուղար Նաիրա Զոհրաբյանը հայտարարեց, որ իրենց խմբակցությունը, որպես նախագծի նախաձեռնողներից մեկը, կողմ է քվեարկելու: Նա կոչ արեց բոլոր այն քաղաքական ուժերին, որոնց համար կարևոր է ստանալ մարտի մեկի տասը զոհերի սպանության հարցի պատասխանը, նույնպես քվեարկել կողմ՝ միաժամանակ նշելով, որ իրենք բաց են, անգամ, մեկ կենտրոնից կառավարվող քաղաքական ուժերի և լրատվամրջոցների կողմից բարձրացվող հարցերը քննարկելու համար, և որ դա իրենց համար տաբու չէ: “Ովքեր թաքցնելու բան չունեն, պետք է կողմ քվերակեն”,-հայտարարեց նա:

Հանրապետական խմբակցության դիրքորոշումը ներկայացրեց խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանը՝ նշելով, որ ամենաշատն իրենք են խնդրին լուրջ մոտենում, և որ ամբողջական պատասխանատվությունն իրենց վրա է: “Նրանք, ովքեր մտածում են, որ կկարողանան շուուներ ստեղծել, մեզ համար անընդունելի է: Մենք, ուսումնասիրելով նախորդ երեք հանձնաժողովների աշխատանքը, գտնում ենք, որ այժմ նպատակահարմար չէ նման հանձնաժողով ստեղծելը, ուստի մենք դեմ ենք քվեարկելու”:

Գալուստ Սահակյանի հայտարարությունը շոուի մասին վիրավորեց ընդդիմադիրներին: Նախագծի հիմնական զեկուցող ՀԱԿ անդամ Գագիկ Ջհանգիրյանն արձագանքեց՝ ասելով, որ համենայնդեպս, ինքը շոու անելու նպատակ չի հետապնդել: “Ցավում եմ, որ ամբողջ քննարկման ընթացքում որևէ բովանդակային առաջարկ ձեր կողմից չհնչեց,-ասաց նա,-միևնույն ժամանակ, զարմանում եմ, որ բոլորը կողմ են, որ մարտի մեկի մարդասպանները բացահայտվեն, բայց դուք դեմ եք”:

“Ժառանգություն” խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանն էլ հայտարարեց, որ փորձում է հասկանալ, թե ինչու մեծամասնությունը կողմ չի քվեարկում. “Շատ բաներ, որ չեմ ասում, ողւղղակի միկրոֆոնը թույլ չի տալիս ասել,-ասաց Հակոբյանը,-հիմա ո՞րն է ճիշտ՝ քվեարկել կողմ և ասել՝ եկեք բացահայտենք ճշմարտությո՞ ւնը, թե՞ ասել շուո է, չենք քվեարկում”:

Ռուբեն Հակոբյանը դեռ ասելիք ուներ, սակայն ԱԺ նախագահի հրահանգով նրա խոսափողն անջատեցին:

Հակոբյանին հետևեց ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանի ելույթը: Նա պարզաբանեց, որ Գալուստ Սահակյանի մատնանշած նախորդ հանձնաժողովների գործունեությունը հարցի հետ որևէ առնչություն չունի, քանի որ այս հանձաժողովը, ի տարբերություն նախորդների, պետք է ուսումնասիրեր, թե իրավապահ մարմիններն արդարադատության խոչընդոտման ինչ աշխատատքներ են կատարել: “Դեմ քվեարկելով՝ դուք արդարադատության խոչտնդոտման, ինչպես նաև թափված արյան ողջ պատասխանատվությունը վերցնում եք ձեզ վրա”,-ասաց նա:

Մինչ Ռուբեն Հակոբյանը տեղից բղավում էր, որ պարոն Աբրահամյանը խախտել է կանոնակարգ օրենքը՝ իր խոսափողն անջատելով, նախագիծը դրվեց քվեարկության և 46 կողմ, 66 դեմ, 1 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ չընդունվեց:

Անկախ

Երևանի քաղաքապետարանի «Ձեզ համար, կանայք» առողջապահական ամենամյա ակցիան, որը Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի նախաձեռնությամբ այս տարի իրականացվում է մատուցվող բուժծառայությունների ու հետազոտությունների ընդլայնված ցանկով, մեկնարկում է երկուշաբթի օրվանից։

Ակցիայից օգտվել կարող են բոլոր երևանաբնակ կանայք, ովքեր հաշվառված են Երևանի որևէ պոլիկլինիկայում և ունեն բժշկական քարտ։

«Ձեզ համար, կանայք» ակցիային մասնակցում են Երևանի բոլոր բուժհաստատությունները՝ անկախ ենթակայությունից։ Ակցիայի շրջանակում կատարվում են բազմակողմանի հետազոտություններ, ինչպես նաև որոշ ուղղվածության վիրահատություններ։ Թանկարժեք և նորագույն տեխնոլոգիաների կիրառմամբ հետազոտություններից կատարվում են միայն համակարգչային տոմոգրաֆիա, կրծքագեղձի մամոգրաֆիկ հետազոտություններ, դենսիտոմետրիա (կալցիումի պարունակության որոշումը ոսկորներում)։  Ակցիայով կատարվում են հատկապես գինեկոլոգիական (բացառությամբ պլաստիկ վիրահատությունների)  և ակնաբուժական (ոսպնյակի փոփոխության անհրաժեշտության դեպքում քաղաքացին վճարելու է միայն ոսպնյակի գումարը) վիրահատություններ։

«Ձեզ համար, կանայք» ակցիայից օգտվելու համար երևանցի կանայք պետք է դիմեն իրենց գրանցման ամբուլատոր համաբուժարաններ, ապա, տեղամասային բժշկի նախնական հետազոտությունից հետո, անհրաժեշտության դեպքում կուղեգրվեն հիվանդանոց։

 Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության

և հասարակայնության հետ կապերի վարչություն

Օրերս ՀՅԴ Գերագույն մարմնի ներկայացուցիչներ Հրանտ Մարգարյանը, Արմեն Ռուսատամյանն ու Աղվան Վարդանյանը հանդիպել են ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի հետ: Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են երկրի առաջ ծառացած խնդիրները լուծելու համատեղ ծրագրի մանրամասները: Երկու տարբեր կուսակցությունների ղեկավարները կարծիք են հայտնել, որ ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու համար ներքին միասնություն է անհրաժեշտ:

Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ՀՀԿ-ական պատգամավոր Արտակ Դավթյանը նշեց, որ քաղաքական զարգացումները ենթադրում են նաև նմանատիպ հանդիպումներ և այն, ինչ տեղի է ունենում, քաղաքական որոշակի գործընթացների մաս է կազմում: «ՀՀԿ-ն նման հանդիպումներին շատ նորմալ է նայում: Եվ, եթե դա տանելու է որոշակի հարցերի շուրջ միասնական տեսակետի ձևովարորմանը, տեսակետ, որն իր մեջ դրական լուծումներ է պարունակելու, որևէ վատ բան դրա մեջ չպետք է տեսնել»,- ասաց Արտակ Դավթյանը:

Հարցին՝ ինչո՞ւ ՀՅԴ-ն և ԲՀԿ-ն որոշեցին հանդիպել խորհրադարնից դուրս, չէ՞ որ նրանք այդ հարցերը կարող էին բարձրացնել նաև ԱԺ-ում, ՀՀԿ-ական պատգամավորը պատասխանեց. «Այսպես, թե այնպես, մենք ԱԺ-ում տեսնում ենք, որ այդ ուժերը որոշակի միասնական ուժերով են հանդես գալիս, խոսքը նաև վերջին քառօրյայի ընթացքում ժամանակավոր հանձնաժողովներ ստեղծելուն է վերաբերում: Բացի ԱԺ ամբիոնից, մենք տեսնում ենք, որ բավական ակտիվ է նաև քաղաքացիական հասարակությունը և, ըստ էության, առաջնորդի դափնին պատկանում է հենց քաղաքացիական նախաձեռնության հեղինակներին: Միգուցե այս հանդիպումներում որոշակի հարցադրումներ նաև այս ուղղությամբ են արվել: Առաջիկայում պարզ կլինի, թե ինչ զարգացումներ կունենա այս համախմբումը»:

Անդրադառնալով մարտի 1-ի հանձնաժողով ստեղծելուն՝ ՀՀԿ-ական պատգամավորը նշեց, որ ինքը դեմ է մարտի 1-ի հանձնաժողով ստեղծելուն, քանի որ ստեղծվելիք հանձնաժողովը քաղաքական հանձնաժողով է լինելու, իսկ մարտի 1-ի քաղաքական էջը փակված է:

Մարտի 10-ին, ժամը 05.54-ին ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Երևանի Ավան-Առինջ 2-րդ միկրոշրջանի թիվ 2/4 շենքի 7-րդ հարկում:

Դեպքի վայր է մեկնել երկու մարտական հաշվարկ և ավտոսանդուղք: Հաստատել է հրդեհի բարդության թիվ 1-բիս աստիճան:

Դեպքի վայր է մեկնել ևս երկու մարտական հաշվարկ, ԱԻ արձագանքման և ՃԿԿ օպերատիվ խմբերը:

Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 06.34-ին, մարվել` 06.58-ին: Այրվել է Ա. Բ.-ին պատկանող բնակարանի հյուրասենյակը` գույքով (25 քմ), ջերմահարվել միջանցքի պատերը՝ 35 քմ:

Հրդեհի հետևանքով 1-ին աստիճանի այրվածքներ են ստացել բնակիչներ՝ 1963 թ. ծնված Հ. Բ.-ը և 1988 թ. ծնված Գ. Ա.-ը, ովքեր տեղում ստացել են համապատասխան բուժօգնություն:

Մարտի 7-9-ը ՀՀԿ երիտասարդական կազմակերպությունը և «Կոնրադ Ադենաուեր» գերմանական քաղաքական հիմնադրամը Ծաղկաձորում կազմակերպել էին «Քաղաքական կառավարում և կուսակցական ռազմավարություն» խորագրով ծրագիր: Ծրագրին մասնակցում էին 30 երիտասարդ ՀՀԿ-ական Հայաստանի Հանրապետության բոլոր մարզերից:

Դասախոսում և իրենց փորձը երիտասարդներին էին ներկայացնում հմուտ փորձագետներ: Ծրագրի շրջանակներում քննարկվող հիմնական թեմաներն էին քաղաքական և կուսակցական կառավարում, քաղաքական PR, իմիջմեյքինգ, կուսակցական ռազմավարություն, կուսակցության կողմից քաղաքական տեխնոլոգիաների կիրառումը ԶԼՄ-ների հետ աշխատանքում, ճարտասանության հիմունքներ և այլն:

ԵՊՀ սոցիալոգիայի ֆակուլտետի դասախոս Նվարդ Մելքոնյանն ընդգծեց, որ շատ վաղուց է աշխատում հանրապետականների հետ և ամեն անգամ զարմանում է, թե որքան լավ, հետաքրքրասեր, հետաքրքրված, սովորելու հանդեպ պատրաստակամ և բաց են երիտասարդ ՀՀԿ-ականները: «Այս ծրագիրը հիանալի հնարավորություն է ոչ միայն կուսակցության զարգացման, այլ նաև երիտասարդների շարունակական կրթության համար»,-նշեց տիկին Մելքոնյանը:

ԵՊՀ քաղաքագիտության ֆակուլտետի դասախոս Նարեկ Գալստյանը կարևորում է նման միջոցառումների իրականացումը, քանի որ Հայաստանում կուսակցական դպրոցների գաղափարը դեռևս զարգացած չէ, և կուսակցությունները չունեն իրենց ներքին դպրոցները.  «Չափազանց կարևոր եմ համարում այս ծրագրերը կուսակցության կադրային ներուժի ճիշտ գնահատելու, նրանց մոտ մասնագիտական տեսական և գործնական հմտություններ զարգացնելու և հետագայում այդ վերապատրաստված կադրերին կուսակցական համապատասխան աշխատանքի նշանակելու տեսանկյունից»:

ԱԺ պատգամավոր Մհեր Շահգելդյանը բարձր գնահատեց քաղաքական ոլորտում «Կոնրադ Ադենաուեր» հիմնադրամի փորձը: «Ժամանակակից քաղաքական գործունեության ընթացքում ցանկացած կազմակերպության մեջ վերապատրաստման, նոր գիտելիքների ձեռքբերման գործընթացը ռազմավարական պահանջ է: Ես ուրախ եմ իմ անձնական փորձն ու գիտելիքը ներկայացնել երիտասարդ սերնդին, որոնք կօգտագործվեն ի նպաստ մեր երկրի: Տարիների ընթացքում այդ փորձը կուտակվելով՝ կդառնա մի պաշար, որ կփոխանցվի հետագա սերունդներին ևս»,- նշեց պարոն Շահգելդյանը:

Երիտասարդ հանրապետականները հանդիպեցին նաև ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի դասախոս Աստղիկ Ավետիսյանի և Կառավարման ակադեմիայի պատմության ֆակուլտետի դասախոս Գոհար Իսկանդարյանի հետ, ովքեր դասախոսություններ և գործնական աշխատանքներ անցկացրին։ Եղավ ֆիլմի ցուցադրություն և քննարկում:

Տիկին Ավետիսյանը բարձր գնահատեց այն աշխատանքը, որն տարվում է նոր սերնդի կուսակցականների հետ, քանի որ անընդհատ կրթման գործընթաց է տեղի ունենում. «Մենք պետք է դաշտ ստեղծենք երիտասարդների համար՝ նրանց տալով հնարավորություն  և գիտելիք, որի օգնությամբ նրանց մուտք կգործեն քաղաքական ասպարեզ և իրենց ունեցած պաշարը ի նպաստ դնեն մեր հասարակության և երկրի զարգացմանը»:
Գոհար Իսկանդարյանը ողջունեց նման ծրագրերի գաղափարը՝ շեշտելով, որ դրանք նպաստում են  երիտասարդների զարգացմանն ու նպատակների հստակեցմանը:

Մասնակիցները  արժևորում են նման ծրագրերը իրենց մասնագիտական զարգացման գործում և հույս հայտնում, որ դրանք կկրեն շարունակական բնույթ:

ՀՀԿ երիտասարդական կազմակերպություն

Մանկապղծությունը միշտ էլ եղել է ու կլինի, բայց այն շատ դեպքերում չի բարձրաձայնվում մեր երկրում:

Շատ դեպքերում նման սարսափելի ու դաժան մանկություն են ունենում անապահով ընտանիքի երեխաները, որովհետև այդ մանկապիղծը դիմելով այդ քայլին գիտի, որ տվյալ մանուկի ետևում հենարան չկա:

ՙՙՄանկահասակ մարմնավաճառները այնքան մեծ պահանջարկ են վայելում մեր հասարակությունում, որ նույնիսկ ոստիկաններն են օգտվում այդ ծառայությունից, բայց անվճար, այն էլ իրենց աշխատանքի ժամին, և շատ հաճախ ստիպում համագործակցել իրենց հետ: Կան նաեւ բռնի ուժով տիրանալու, իրենց անբարո ցանկությունները իրականացնելու դեպքեր, որը հետագայում մեծ հոգեբանական հետք է թողնում երեխայի հոգում. հիմնովին փոխում է նրա կյանքը՚՚,- archive2.ankakh.com-ի հետ զրույցում նշեց սոցիալական աշխատող Աննա Ավետիսյանը:

Կան նաեւ դեպքերը երբ հայրը կամ ինչ որ մեկը, առևանգում է ու իր տան նկուղում սեռական աղախին է դարձնում անչափահասներին, կամ էլ հենց սեփական երեխային: Մանկապղծությունը բումերանգի էֆեկտով է օժտված, պղծված երեխան մեծանում է ու դառնում մանկապիղծ: Վերջերս ռուսական առաջատար հեռուստաալիքով եթեր էին հեռարձակում հաղորդում նվիրված մանկապիղծներին, և այնտեղ միանշանակ բոլորը պնդում էին, որ պետք է մանկապիղծներին մահապատժի ենթարկել:

Սոցիալական աշխատողի պնդմամբ մանկապղծության  մասին իրազեկությունը, հասարակական ընկալումը, իրավական սահմանումը և քրեական պատժելիությունը տարբերվում են երկրից երկիր, ինպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Միանշանակ մեղադրել մանկապղծին սխալ է. պետք է փնտրել ու գտնել նրա գործողությունների բուն շարժառիթը ու լուծում տալ խնդրին:

Անժելա ՇԱՀՈՒՄՅԱՆ

Անկախ

Գուշակների թիվը մեր երկրում պարզելն անհնար է: Նրանք հարկային մարմիններում եւ Ազգային վիճակագրական ծառայությունում չեն գրանցվում:

ՙՙՀնարավոր է, որ  նրանք ինչ-որ ՍՊԸ-ի անվան տակ գրանցվում են, բայց գործունեության մեջ չեն գրում, թե իրականում ինչով են զբաղվելու եւ իրականում` անհնար է պարզել, թե քանի նման գործունեություն ծավալած կազմակերպություն կամ անհատ կա՚՚,-archive2.ankakh.com -ի հետ զրույցում նշեց սոցիոլոգ Աշխեն Մուրադյանը:

Եւ չնայած այս ամենին, Հայաստանում կան մի շարք գուշակներ, որոնք ամենահայտնին են: Նրանց մասին առասպելներ է պատմվում, նրանց այցելելու համար անհրաժեշտ են մեծ գումարներ, երբեմն` ծանոթներ, ու պետք է օրերով հերթ կանգնել: Ավելին` ոմանք էլ ունեն իրենց ՙՙանձնական գուշակները՚՚, որոնց դիմում են անելանելի իրավիճակներում: Թեեւ գուշակները եւ գուշակությունները շատ տարածված են Հայաստանում, այնուհանդերձ, մեզանում օրենսդրորեն որեւէ կերպ չի կարգավորվում նրանց գործունեությունը: Գուշակներին վերաբերող որեւէ իրավական ակտ, նորմ, օրենք չկա: Բայց խնդիր այն է, որ եթե նրանց ծավալած գործունեություն շահույթ ստանալու նպատակ է հետապնդում, ապա պետք է գրանցվեն որպես անհատ  ձեռնարկատեր, ինչը թերեւս չի արվում:

Սոցիոլոգի համոզմամբ գուշակների մոտ ընդունված չէ գին ասել, ավելին` նույնիսկ կա տարածված արտահայտություն ՙՙ իրեն հարգող գուշակը երբեք գին չի ասում, ասում է` ինչքան կտաս, կտաս՚՚: Իսկ մարդիկ հաճախ վախենում են քիչ գումար տալ` մտածելով, որ իր հետ մի վատ բան չպատահի հետագայում: Կախված գուշակության տեսակից` տարբեր է դրա համար վճարվող գումարը: Այսօր մեզանում  գուշակությունների ամենատարածված ձեւերն են սուրճի բաժակ նայելը, թղթախաղի քարտերով գուշակելը, մոմ, արճիճ հալացնելը, ձեռքի ափի գծերով գուշակություն անելը: Դրանցից ամենամատչելիները սուրճի գավաթ նայելն է ու թղթախաղի քարտերով գուշակություններ անելը:

Գուշակությունը նոր երեւույթ չէ.  դա սոցիալական ինստիտուտ է եւ ինչ-որ տեղ օգնում է, որ մարդիկ կարողանան իրենց դնել որոշակի փորձության մեջ եւ գտնել իրենց տեղը այս կյանքում:

Անժելա ՇԱՀՈՒՄՅԱՆ

Անկախ

Նախկին Շամշադինի շրջան հասնելն արդեն յոթ ամիս է` գերխնդիր է տարածաշրջանի բնակիչների և, առհասարակ, այստեղ մեկնել ցանկացողների համար: «Ո՞ր ճամփով եք գնալու»,- Բերդի տարածաշրջան երթևեկող վարորդներին ուղղված գլխավոր հարցն է: Ոտքն արագության ոտնակին դնելուց առաջ ավտովարորդները երկար-բարակ մտածում են, կես կատակ էլ բարձրաձայնում. «Ավելի լավ ա թոփի տակ ընկնենք, քան թիփիի»,- ասում են ու ուղղություն վերցնում դեպի Վազաշեն-Պառավաքար ճանապարհ, որը 2013-ի հոկտեմբերին գնդակոծվեց ադրբեջանական կողմից ու դարձավ վտանգավոր:
Երևան-Դիլիջան-Իջևան-Վազաշեն-Պառավաքար-Բերդ ճանապարհը հանրապետական նշանակության բարեկարգ ճանապարհ է, և Դիլիջանի թունելի կառուցումից ու շահագործումից հետո այն իսկապես արագընթաց, արդյունավետ ու շահավետ դարձավ Տավուշի մարզի այս հատված հասնելու համար: Վերջին օրերին ճանապարհը կրկին գնդակոծության ենթարկվեց, և հիմա այն կիսափակ է: Եվ քանի որ ձյունը հալվել է, ցրտերն էլ նահանջել են, մեկնողները, խուսափելով արկածախնդրությունից ու հնարավոր վտանգից, կտրուկ շրջադարձ են կատարում և էլի կանգնում երկընտրանքի առաջ` սարի ճանապարհով գնա՞ն, թե՞ Գանձաքար-Իծաքարով: Խնդիրն այն է, որ այս պահին Բերդ տանող երեք ճանապարհ կա, բայց երեքն էլ մտահոգիչ են, ոչ մեկը լիարժեք «կանաչ ճանպարհ» չի մաղթում հյուսիսարևելյան գյուղեր հասնելու համար:
Ճամբարակ-Բերդ ճանապարհը հայկական ռելիեֆին բնորոշ անվերջ ոլորանների շղթա է, ճանապարհն անբարեկարգ է, գրունտային և փոսաշատ, ձմռանը` խիստ վտանգավոր: Բերդ-Ճամբարակ ճանապարհն ամբողջ ձմեռ, ինչպես Սելիմի լեռնանցքը, փակ է: Այն հաղթահարելու համար երեք ժամից ավելի է հարկավոր, որի գրեթե ամբողջ ընթացքում բջջային կապ չկա: Այս ճանապարհի աջնուձախը հերիք չէ` ձորեր են, մի հատված էլ կա, որ մարդիկ շունչները պահած են երթևեկում: Երևանից մեկնելիս նոր-նոր սկսվող սարի ճանապարհի գրեթե սկզբնամասի ոլորանն է, տեղացիներին հայտնի «Հորիզոնի» աղբյուրը, որի դեմ- դիմաց հակառակորդի դիրքերն են:
Հանդիպակաց սարը ճանապարհից պարզ երևում է, երևում են նաև ադրբեջանական դիրքերը, որոնք մեկը չեն, այլ մի քանիսը: Քանի դեռ այստեղ գնդակոծության նոր դեպք չի գրանցվել (սատանի ականջը խուլ), երթևեկությունը չի կանգնում: Չնայած պատմում են, որ 1990-ականների կռվի տարիներին ադրբեջանցիները մտել են, «Հորիզոնի» աղբյուրի մոտ մեքենայի վրա կրակել, մարդ են սպանել: Գտնվելով նման դիրքում` այս ճանապարհն ունի ռազմավարական նշանակություն, բայց այն նորոգելու, բարեկարգելու ծրագիր առայժմ չկա: Անվտանգության առումով ամենաապահովը Գանձաքար-Իծաքար ճանապարհն է, որի ասֆալտապատման համար նախնական հաշվարկներով անհրաժեշտ է մոտ հինգ միլիարդ դրամ: Անտառամիջյան ճանապարհը բացվել է հակամարտության թեժ տարիներին, Վազգեն Սարգսյանի մասնակցությամբ: Գանձաքար-Իծաքար ճանապարը թշնամու համար տեսանելի չէ, ուստի նախընտրելի տարբերակն է, բայց այն վերակառուցելու ծրագիր չկա: Հիմա Գանձաքար-Իծաքար-Նավուր-Բերդ ճանապարհի Գանձաքարի տեղամասում ճանապարհի ամբողջ երկայնքով իրականացվում են խճապատման աշխատանքներ: «Անցանելիությունն ապահովելու նպատակով է: Բարեկարգման մեջ են մտնում նաև բերվածքների, առուների մաքրման, ջրահեռացման աշխատանքները»,- տեղեկացրեց Տավուշի մարզպետարանի տրանսպորտի և ճանապարհաշինության բաժնի ղեկավար Արտակ Սարգսյանը: Իջևանի ՃՇՇ ՓԲԸ-ի ղեկավարն ավելացրեց. «Գրեյդերներով մաքրում ենք, քարերն ենք պարբերաբար հավաքում, կապիտալ բարեկարգում է արվում: Շատ նեղ ոլորանները, որոնք վտանգ են ներկայացնում երթևեկի համար, լայնացվում են, պայթեցումներ ենք իրականացնում: Երեք ոլորան ունենք, որոնք չափազանց նեղ են թե՛ բեռնատար մեքենաների, թե՛ ուղևորատար ավտոմեքենաների համար, շրջադարձերի համար խիստ վտանգավոր են: Խոսքը Գանձաքարից 6-7 կմ վերև ոլորանների մասին է»:
Ընկերության գործադիր տնօրեն Բորիս Սարգսյանը տեղեկացրեց, որ աշխատանքների համար գումարը պետք է հատկացվի պետական բյուջեից: Ի դեպ, այս ընկերությունն է իրականացնում նաև Վազաշեն-Պառավաքար նոր ճանապարհի կառուցումը: Բորիս Սարգսյանի խոսքով, աշխատանքները մեծ թափով իրականացվում են` չնայած պարբերաբար հնչող կրակոցներին: Նա վստահեցրեց, որ շրջանցիկ ճանապարհը միանգամայն անվտանգ է լինելու, քանի որ հակառակորդի կողմից տեսանելիությունը փակ է: Նոր ճանապարհի ամենավտանգավոր հատվածում, որը մոտ 200 մ է, կառուցվում է պաշտպանիչ պատ: Այլընտրանքային ճանապարհը կունենա 3,2 կմ երկարություն, 6-7 մ լայնություն, այն 2 կմ-ով կկրճատի ներկայիս ճանապարհը: Ճանապարհի կառուցման համար կառավարությունը պահուստային ֆոնդից հատկացրել է 535,7 մլն դրամ:
Սակայն գյուղացիները թերահավատությամբ են խոսում այս ճանապարհի մասին` պնդելով, թե լսել են, որ էդ մասերում ոսկու հանք կա, որն էլ շահագործելու նպատակ է հետապնդում նորակառույց ճանապարհը: Այլընտրանքային ճանապարհի կառուցման պատասխանատուները, սակայն, հավաստիացնում են, որ այդտեղ ոսկու հանք եղել է, բայց ճանապարհի կառուցումը դրա հետ որևէ կապ չունի:
Վազաշեն-Պառավաքար նոր ճանապարհի մուտքին շատ մոտ է խորհրդային ժամանակներից ժառանգություն մնացած նախկին առողջարանի (ինչպես տեղաբնակներն են կոչում` «4-րդ ուպրավլենու») կիսավեր շենքը: Ժամանակին Մինիստրների խորհրդի հավեկշռում գտնվող հյուրանոցը կառուցվել է տավուշցի, Հայաստանի նախկին պետպլանի նախագահ Ստեփան Թովմասյանի ջանքերով: Տեղացիների պատմելով` հիմա շենքը գործարար Միխայիլ Բաղդասարովի անունով է, գույքահարկն էլ Վազաշենի գյուղապետարանում է վճարում: Տարածաշրջանի բնակիչների ականջին է հասել, որ նախկին կենտկոմի առաջին քարտուղարների ու սովետական ղեկավարության «պրեստիժնի» հյուրանոցը շուտով դառնալու է ոսկու հանքի վարչական կենտրոնը:
Վազաշենի գյուղապետ Լորիկ Բադիրյանը հաստատեց տեղեկությունը, որ շենքն այժմ պատկանում է «Միկա Լիմիթեդ» ընկերության սեփականատեր Բաղդասարովին, որը «շատ պարտաճանաչ էլ հարկերը վճարում է»:
Ինչ վերաբերում է ոսկու հանքին, ապա, ըստ համայնքի ղեկավարի, այն հայտնաբերվել է 1970-ականներին: «Դրա շահագործումն ուղղակի հրաշք կլինի, դա կլինի մեր գյուղի փրկությունը, ամբողջ ժողովուրդն ա դրան սպասում, աշխատատեղեր կբացվեն»,- նշեց Լորիկ Բադիրյանը` հավելելով, որ լսել է, թե ով որ ցանկանում է շահագործել հանքը, Վազաշենի զարգացման հետ կապված շատ ծրագրեր ունի: «Եթե գյուղը սոված ա, գյուղում մարդ չի մնացել, էկոլոգիա-մէկոլոգիան երկրորդ պլան ա մղվում»,- նշեց գյուղապետը: Նա նաև հիշեց, որ տարածքում գտնվող «սանատորիայում» ամբողջ Երևանն էր հանգստանում: «Ամեն մարդ չէր կարա մտնի «4-րդ ուպրավլենի», էնքան խնջույքների եմ մասնակցել»,- նոր ճանապարհի կառուցման պատասխանատու ընկերության ղեկավարը հիշողությունների գիրկն ընկավ` խնդրելով շատ չփորփրել իր ջահել օրերի «գիրքը»…

Մայա Խաչատրյան

Անկախ

Մարտի 9-ը Տավուշի մարզի Վերին Կարմիրաղբյուր գյուղի բնակիչ Արսեն Խոջոյանի ծննդյան օրն է, այսօր նա կդառնա 23 տարեկան: Հիշեցնենք, որ Արսեն Խոջոյանը մարտի 6-ին հատել է Ադրբեջանի հետ սահմանը և գերավարվել: Նա ավելի վաղ Ադրբեջանում գերեվարված 77-ամյա Մամիկոն Խոջոյանի ազգականն է:

Արսենը բազմանդամ ընտանիքի անդրանիկ զավակն է, յոթ երեխաներից ավագը: Նա ունի երեք եղբայր և երեք քույր: Ի դեպ, Արսենի ավա քույրը` 13-ամյա Անի Խոջոյանն ունի առողջական լուրջ խնդիրներ, նոր է դուրս գրվել հիվանդանոցից, և գտնվում է բժիշկների խիստ հսկողության տակ: Ընտանիքը գտնվում է սոցիալական ծանր վիճակում: Արսենը սահմանը հատել է գյուղին պատկանող խաղողի այգիների մոտով, այդ հատվածը Մաֆլար են անվանում, որտեղ Խոջոյանները նաև իրենց անասուններն են պահում:

Գյուղացիների խոսքով, Արսենը գյուղից Մաֆլար է գնացել, որպեսզի փոխարինի անասնապահ հորը: Մի քանի անգամ զագնել, խոսել է, հարցուփորձ արել քույրերից, հետո տղայի բջջայինն անհասանելի է դարձել: Արդեն երեկոյան ծնողները հեռուստացույցով լսել են որդու գերեվարման մասին լուրը:

Անկախ

Հայկական կողմը գնահատում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին եւ համանախագահների ջանքերը, հատկապես հրադադարը պահպանելու ուղղությամբ: Այս մասին հայտարարել է ՀՀ հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանը ռումինական AGERPRES լրատվական գործակալությանը տված հարցազրույցում,հաղորդում է  lurer.com-ը : «Որպես նախկին պաշտպանության նախարար կարող եմ հավաստել, որ ամենավատ խաղաղությունը լավ է պատերազմից: Իսկ դրա վտանգը միշտ կա, որը կարող է կործանարար հետեւանքներ ունենալ ոչ միայն Հայաստան ի եւ Ադրբեջանի, այլեւ ողջ տարածաշրջանի համար: Ուստի մենք համաշխարհային հանրությունից եւ գործընկեր երկրներից, որոնց մեջ է նաեւ Ռումինիան, ակնկալում ենք այդ վտանգի գիտակցություն, իրավիճակի սթափ գնահատում եւ համապատասխան վարքագիծ»,- նշել է Մանուկյանը:

Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման շուրջ բանակցությունները վարում են դրա մանդատն ունեցող երեք միջնորդ երկրները’ ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան եւ Ռուսաստանը, եւ, Վազգեն Մանուկյանի դիտարկմամբ, որեւէ այլ երկրի կողմից, հատկապես ԵՄ անդամ, ամենաճիշտ պահվածքը կլիներ հետեւել համանախագահների ընդհանուր դիրքորոշմանը: «Այս հարցում, երբեմն այստեղ ու այնտեղ արտահայտվող միակողմանի հայտարարությունները ոչ միայն վնաս են հասցնում բանակցային գործընթացին, այլեւ փչացնում երկկողմ հարաբերությունները»,-նկատել է նա:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներն առաջարկում են հարցը լուծել երեք հիմնարար սկզբունքների հիման վրա’ ուժի եւ ուժի սպառնալիքի չկիրառում, տարածքային ամբողջականություն եւ ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունք: «Այստեղ է, որ Ադրբեջանը համառում է եւ չի ուզում ճանաչել Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը: Եվ առավել, դեմ է բուն բանակցություններին Լեռնային Ղարաբաղի անմիջական մասնակցությանը: Այդ դեպքում ինչպե՞ս եք պատկերացնում հարցի լուծումը. արդեն 25 տարի է Լեռնային Ղարաբաղը փաստացի ինքնուրույն է, այսօր 30-40 տարեկան սերունդը չի է լ հիշում, որ երբեւէ եղել են ադրբեջանական վարչական ենթակայության տակ, եւ հանկարծ ինչպե՞ս եք պատկերացնում, որ երրորդ երկրներ, այդ թվում Հայաստանը, Ադրբեջանը եւ համանախագահ Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ը եւ Ռուսաստանը, թղթի տակ ստորագրությամբ նրանց զրկում են իրենց ինքնուրույնությունից»,-ընդգծել է Վազգեն Մանուկյանը:

Շարունակությունը՝ սկզբնաղբյուր կայքում:

Անկախ

Մարտի 8-ին, ժամը 15.42-ին տեղեկություն է ստացվել, որ Մ-12 միջպետական ավտոճանապարհի 27-րդ կմ-ին՝ Տեղ գյուղի մոտակայքում, տեղի է ունեցել ՃՏՊ. կան տուժածներ, անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:

Երևանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչությունից Անկախին հայտնեցին, որ Երևանի քաղաքապետարանի կողմից կանանց միջազգային օրվա՝ մարտի 8-ի միջոցառումների համատեքստում  150 հեծանվորդներ, Երևանի դրոշով զարդարված հեծանիվներով, յուրօրինակ երթ են կազմակերպել, որի ընթացքում տոնական ծաղիկներ ու նաև Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի կողմից շնորհավորական բացիկներ են բաժանել աղջիկներին ու  կանանց:

Երթուղին մեկնարկել է «Ազատության» հրապարակից, շարունակվել Մաշտոցի պողոտայով՝ մինչև Երևանի քաղաքապետարան, այնուհետ՝ Հանրապետության հրապարակ և հասել մինչև Կարապի լիճ: Միջոցառմանն  ակամայից մասնակից դարձած կանայք ու աղջիկները շնորհակալություն են հայտնել յուրօրինակ նախաձեռնության համար:

Անկախ

ԿԳ նախարար Արմեն Աշոտյանն իր ֆեյսբուքյան էջի միջոցով շնորհավորական ուղերձ է հղել կանանց տոնի առթիվ.

“Շնորհավորում եմ բոլոր կանանց` մայրերին, քույրերին, աղջիկներին, կրթության ոլորտի գործընկերներիս և ուսանողուհիներին, Կանանց միջազգային օրվա` Մարտի 8-ի կապակցությամբ:
Կրթության և գիտության ոլորտում աշխատող սիրելի կանայք` դաստիարակ և ուսուցչուհի, դասախոս և գիտնական, այս տոնը լավագույն առիթներից է, որպեսզի մեր սրտի խոսքն ուղղենք ձեզ` առանձնակի գնահատանքով ու խոնարհումով:
Դուք սիրով ու մեծ նվիրումով եք կատարում ձեզ վստահված անչափ լուրջ և պատասխանատու մի աշխատանք, որով պայմանավորված է մեր երկրի ապագան ու վաղվա օրը:
Ձեր գիտելիքն ու վարպետությունը, մասնագիտական ունակությունն ու կենսափորձը, ինչպես նաև հոգատարությունը խիստ անհրաժեշտ են կրթության ոլորտում իրականացվող բարեփոխումների ընթացքն ու արդյունավետությունն ապահովելու համար:
Սիրելի՛ կանայք, շնորհավորում եմ ձեզ հիշարժան և գեղեցիկ գարնանային այս տոնի կապակցությամբ, մաղթում՝ առողջություն, անսահման սեր, կանացի հմայք, երջանկություն, ժպիտ և ուրախություն”:

Անկախ