Անցյալ շաբաթ բացահայտված մի շարք գաղտնալսված հեռախոսազրույցներում լսվել է, թե ինչպես է Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հանձնարարում իր որդուն ոստիկանությունից թաքցնել Ստամբուլի իր տանը պահված տասնյակ միլիոնավոր դոլարների կանխիկ գումարը:

Այս ցնցող բացահայտումը պատճառ դարձավ համատարած կոչերի` Էրդողանի հրաժարականի պահանջով, որը պնդում է, թե ձայնագրությունները կեղծ են կամ մոնտաժված: Սակայն պարզվել է, որ Վարչապետի և նրա որդու խոսակցությունների ձայնագրություններն իսկական են, ըստ ամերիկյան Guarded Risk կիբեր ընկերության, որն իրականացրել է հեռախոսազանգերի մանրամասն դատափորձագիտական հետազոտություն:

Զավեշտալի է, որ Էրդողանը, ով իշխանության էր եկել որպես իսլամիստ` նպատակ հռչակելով կոռուպցիայի վերացումը թուրքական քաղաքականությունից, զոհ գնաց` «իշխանությունը փչացնում է. բացարձակ իշխանությունը բացարձակապես է փչացնում» ասույթին…

Հեռախոսազանգերը գաղտնի ձայնագրվել էին այն օրը, երբ ոստիկանությունը ներխուժել էր նախարարների, հայտնի գործարարների և պետական բանկի կառավարչի տները: Նրանք բոլորն էլ մեղադրվում են կաշառակերության և կոռուպցիոն այլ դրսևորումների մեջ ներգրավված լինելու համար:

Ներկայացնում ենք հատվածներ Էրդողանի և նրա որդու՝ Բիլալի, գաղտնալսված հինգ հեռախոսազրույցներից.

Առաջին հեռախոսազանգը, 2013 թ. դեկտեմբերի 17-ին, ժամը 8:02-ին

Էրդողան. … Հանիր քո տանից այն ամենը, ինչ ունես, լա՞վ:

Բիլալ. Ի՞նչն է որ ունեմ, հայրիկ: Քո փողը չհրկիզվող պահարանում է:

Էրդողան. Հենց դրա մասին եմ խոսում….

Բիլալ. Ի՞նչ պետք է անենք դրա հետ, հայրիկ: Որտե՞ղ պիտի դա տեղավորենք:

Էրդողան. Հատուկ տեղերում, որոշ հատուկ տեղերում…. Արա՛ այդ:

Երկրորդ հեռախոսազանգը, ժամը 11:17-ին.

Բիլալ. … Իմ եղբայր [փեսա] Բերաթն այլ բան է առաջարկում: Նա ասում է, որ մենք դրա մի մասը պիտի տանք Ֆարուքին [Կալյունչի, շինարարական ընկերության նախագահ] այլ աշխատանքի համար, որպեսզի նա կարողանա դրանք գործի մեջ դնել նախորդների նման: Այդպես անե՞նք: Այդ ձևով մենք կարող ենք մի մեծ գումար դասավորել:

Էրդողան. Միգուցե:

Բիլալ. Լավ: Մյուս մասի համար, քանի որ բիզնես համագործակցություն ենք սկսել Մեհմեդ Գյուրի հետ [շինարարական խմբի ղեկավար], մտածում ենք դա տալ նրան, ասելով. «պահի՛ր սա, դու կարող ես այն օգտագործել հետագա ծրագրերի համար»: Այս ձևով մենք կարող ենք կրճատել այն, իսկ մնացածն էլ տեղափոխել մեկ այլ տեղ:

Էրդողան. Լավ, շատ լավ, քանի դեռ անում ես…. Լավ կլինի, եթե անես…. Եթե դու կարողանաս բոլորը վերացնել:

Բիլալ. Այո, Աստծո կամոք, այսօր բոլորը կվերացնենք…

Երրորդ հեռախոսազանգը, ժամը 15:39-ին.

Էրդողան. Կատարեցի՞ր իմ բոլոր առաջադրանքները:

Բիլալ. Երեկոյան կավարտենք: Մի մասը դասավորենք. մենք դասավորել ենք Բերաթի մասը, հիմա, առաջին հերթին կկարգավորենք Մեհմեդ Գյուրի մասը, իսկ հետո մնացածը. դրանք կանենք մութն ընկնելուց հետո….

Էրդողան. Ի՞նչ է արել Սումեյին [դուստրը]:

Բիլալ. Նա դուրս է բերել, հանել դրանք, մենք խոսել ենք, և այլն:

Էրդողան. Մի՛ խոսեք հեռախոսով միմյանց հետ:

Չորրորդ հեռախոսազանգը, ժամը 23:15-ին.

Բիլալ. Ողջույն, հայրիկ, զանգահարում եմ, որ … մենք հիմնականում արեցինք [այդ]: Դու հենց հիմա ինձ զանգե՞լ ես, հայրիկ:

Էրդողան. Ոչ, ես քեզ չեմ զանգել, դու ես ինձ զանգել:

Բիլալ. Ինձ զանգահարել էին փակ համարից:

Էրդողան. Երբ ասում ես «հիմնականում», արդյոք դու ամբողջովի՞ն վերացրել ես դա:

Բիլալ. Դեռ չեմ զրոյացրել, հայրիկ: Թույլ տուր բացատրեմ: Մենք դեռևս ունենք 30 միլիոն եվրո, որը մինչև հիմա չենք կարողացել վերացնել: Բերաթը մի առաջարկ ունի: Կար լրացուցիչ 25 միլիոն դոլար, որը պիտի ստանար Ահմեդ Չալիքը [գործարար]: Նրանք առաջարկում են դա տալ [նրան]: Երբ փողը ստանանք, մի բան կանենք, ասում են նրանք: Իսկ մնացած գումարով կարող ենք բնակարան գնել Շահրիզարից, ասաց նա: Ի՞նչ կասես, հայրիկ:

Էրդողան. Ինչևէ, մենք կդասավորենք:

Բիլալ. Պիտի՞ այսպես անենք:

Էրդողան. Լավ, արա այդպես:

Բիլալ. Ուզում ես դրանք բոլորը վերացնե՞մ, հայրիկ, կամ ուզո՞ւմ ես որոշ գումար քեզ համար:

Էրդողան. Ոչ, դա չի կարելի թողնել, որդիս: Դու պիտի փոխանցես դրանք ուրիշներին, կարող ես դրանք փոխանցել Մեհմեդի հետ:

Բիլալ. Այո, տվել ենք նրանց: Մենք տվել ենք 20 [միլիոն] դոլար նրանց:

Էրդողան. Ի սեր Աստծո, առաջին հերթին դու պիտի դրանք փոխանցես: Դու կարող ես հետո դրանք անել…

Բիլալ. Այս պահին մենք կարողացանք այսքանը տալ: Դժվար է արդեն, այն շատ տեղ է զբաղեցնում: Մի մասը տեղավորել ենք մեկ այլ տեղ, մի մասը տվել ենք Թունջին, և հետո…

Էրդողան. Ամբողջը փոխանցել էիր Թունջի՞ն:

Բիլալ. Նրանք հարցրել են, ես հասկացա, որ նա կարող է վերցնել միայն 10 միլիոն եվրո:

Էրդողան. Ինչևէ, մի խոսիր սրանով [հեռախոսով]:

Բիլալ. Լավ, ուրեմն, կդասավորենք:

Էրդողան. Լավ, արա այդ: Ես չեմ կարող գալ այս գիշեր: Մնում եմ Անկարայում:

Հինգերորդ հեռախոսազանգը, 2013 թ. դեկտեմբերի 18-ին, ժամը 10:58-ին.

Էրդողան. Որոշեցի զանգահարել, տեսնել որևէ նորություն կա:

Բիլալ. Ոչ, ոչ մի բան: Աստծո օգնությամբ ավարտեցինք մեզ տված պարտականությունները:

Էրդողան. Ամե՞ն ինչ վերացվել է:

Բիլալ. Ամբողջությամբ… Ինչպե՞ս ասեմ: Ես ունեմ Սամանդիրայի և Մալթեփիի գումարը` 730 հազար դոլար և 300 հազար թուրքական լիրա: Սրանք ևս կկարգավորեմ: Մենք պարտք ենք 1 միլիոն թուրքական լիրա Ֆաիք Իշկին. ես դա կտամ նրան և կասեմ, որ մնացածը փոխանցի ակադեմիային:

Էրդողան. Բացեիբաց մի խոսի՛ր:

Բիլալ. Չանե՞մ:

Էրդողան. Ոչ, հասկացա՞ր:

Բիլալ. Լավ, հայրիկ:

Էրդողան. Ես նկատի ունեմ, որ քեզ մոտ ոչինչ չպահես, լինի դա Սամանդիրա կամ այլն… Ուղարկիր այնտեղ, որտեղ որ պետք է, ինչո՞ւ ես պահում մոտդ:

Բիլալ. Լավ, հայրիկ, բայց ես կարծում եմ, որ մենք հսկողության տակ ենք:

Էրդողան. Այն, ինչի մասին ես քեզ ասում էի հենց սկզբից…

Բիլալ. Բայց անվտանգության աշխատակիցնե՞րն են մեզ հետևում, հայրիկ:

Էրդողան. Տղաս, քեզ գաղտնալսում են:

Բիլալ. Բայց նրանք նաև տեսահսկում են մեզ:

Էրդողան. Կարող է ճիշտ լինել: Հիմա, մենք որոշ բաներ արել ենք Ստամբուլի ոստիկանական վարչությունում:

Այնուհետև լրացուցիչ ձայնագրություններ են ի հայտ եկել, որոնցում Էրդողանն ու նրա որդին խոսում են մի թուրք գործարարի առաջարկած 10 միլիոն դոլարի կաշառքը մերժելու մասին, ոչ բավարար լինելու պատճառով:

Էրդողանը կարող է կորցնել ոչ միայն վարչապետի իր պաշտոնը և մոտ ապագայում Նախագահ դառնալու հնարավորությունը, այլ նաև կարող է ենթարկվել երկարատև ազատազրկման իր հանցագործությունների համար:

Հարութ Սասունյան

«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

 Անկախ

ՙՙՈչ մի պատերազմ էլ չի լինի Ղրիմում. ակնհայտ էր, որ Ռուսաստանն իր խաղն է ունենալու, որի մի մասն էլ կազմելու է Ղրիմը: Ռուսաստանը նախապես թելադրում է իր նախապատվությունները, մինչ կոնֆլիկտի լուծումը՚՚,-այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նշեց  Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն Ալեքսանդր Իսկանդարյանը:

Այն, որ պաշտոնական Երևանը որևէ կերպ չի մեկնաբանում Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձությունները, բանախոսի կարծիքով՝ ճիշտ դիրքորոշում է. ինչպիսի Ուկրաինա էլ ձևավորվի, Հայաստանը շարունակելու է փոխհամագործակցությունը:

Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձություններն առանց ազդեցության չեն թողել նաև Կովկասը.

ՙՙԱզդեցություն, իհարկե, կա: Հետևելով ադրբեջանական հրապարակումներին հասկանում ես՝ սկզբում Ադրբեջանը էյֆորիայի մեջ էր, հիմա էլ խուճապ է, պարզապես պետք է հասկանանք նաև, որ Հարավային Կովկասն այն նշանակությունը չունի Ռուսաստանի համար, ինչ Ուկրաինան, չպետք է գերագնահատել Կովկասի դերը՚՚:

ՙՙՀամաձայնություն՚՚ կենտրոնի ղեկավար Դավիթ Շահնազարյանի համոզմամբ Ռուսաստանը պատերազմի պատրվակ էր փնտրում.

ՙՙՈւկրաինայի ներկայիս լեգիտի´մ ղեկավարությունը բավական խելամիտ է իրեն պահում և ամեն ինչ անում է, որպեսզի բախում չլինի Ուկրաինայի զինվորականների և Ռուսաստանի զավթիչների միջև: Ռուսաստանը մինչև այսօր առավոտ փնտրում էր պատերազմի պատրվակ, որը տեղի չունեցավ՚՚:

Անժելա ՇԱՀՈՒՄՅԱՆ

Անկախ

Մարտի 4-ին հայ-ադրբեջանական սահմանագծի հյուսիսարևելյան հատվածում Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի հովանու ներքո Հայաստան է վերադարձվել ս.թ. հունվարի 28-ին ադրբեջանական կողմում հայտնված ՀՀ քաղաքացի, Տավուշի մարզի Վերին Կարմիրաղբյուր գյուղի բնակիչ 77-ամյա Մամիկոն Տիգրանի Խոջոյանը:

Մեկ ամսից ավել գերության մեջ մնալուց հետո հոգեկան հիվանդությամբ տառապող Մամիկոն Խոջոյանը ՀՀ իշխանությունների խնամքին է հանձնվել առողջական լուրջ խնդիրներով:

Հայրենադարձվելուց հետո Մամիկոն Խոջոյանը տեղափոխվել է Իջևանի բժշկակական կենտրոն, որտեղ անցկացված հետազոտությամբ նրա մարմնի վրա հայտնաբերվել են բազմաթիվ կապտուկներ, կոտրվածքներ և վնասվածքներ: Նշված վնասվածքների մասին չէր ասվել ադրբեջանական լրատվամիջոցների կողմից նախկինում հեռարձակված տեսանյութերում և հաղորդագրություններում, ինչը վկայում է, որ Մամիկոն Խոջոյանը վնասվածքները ստացել է ադրբեջանական կողմում գերության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածում:

Անցկացված բժշկական զննության արդյունքում կազմվել է արձանագրություն, կատարվում է հետաքննություն:

 Անկախ

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի մասնակցությամբ Երևանում տեղի է ունեցել Հայրենական ապրանքարտադրողների միության 6-րդ համագումարը:

Ողջունելով համագումարի մասնակիցներին՝ վարչապետը նշել է, որ մինչ այս բազմաթիվ հանդիպումներ են տեղի ունեցել միության ներկայացուցիչների հետ, քննարկվել տարբեր հարցեր:
Այդ համատեքստում, Տիգրան Սարգսյանը մանրամասներ է ներկայացրել Հայաստանի՝ Մաքսային միությանն անդամակցելու ուղղությամբ իրականացվող աշխատանքների վերաբերյալ: Կառավարության ղեկավարի խոսքով՝ ստեղծված աշխատանքային խմբերի գործունեությունը առաջ է ընթանում բավականին արդյունավետ, չկան հարցեր, որոնց շուրջ հայկական կողմը համաձայնության չի եկել ՄՄ անդամ երկրների գործընկերների հետ:
Այնուհետև վարչապետը ներկայացրել է մեր երկրի համար զգայուն համարվող ապրանքատեսակների խմբերը, որոնց մաքսատուրքերի հարցում բանակցությունները շարունակվում են: «Մենք պետք է մեր գործընկերների հետ գանք համաձայնության, թե ինչ փուլերով և ինչ ժամանակահատվածում ենք փոփոխելու մաքսատուրքերը: Կան ապրանքներ, որոնք ունեն էական նշանակություն մեզ համար:
Առաջին խումբը վերաբերում է հումքի տեսակներին, որոնք ներմուծվում են երրորդ երկրներից: Պետք է ուշադիր լինել դրանք գնահատելիս, որպեսզի արտադրողների համար ինքնարժեքի բարձրացում տեղի չունենա:
Ապրանքների երկրորդ խումբն անմիջականորեն հանդիսանում են սպառման առարկա, որոնք կարող են հարվածել մեր քաղաքացու գրպանին: Այստեղ պետք է զգուշավոր քաղաքականություն վարենք և բանակցելով գանք այնպիսի տարբերակների, որոնք ընդունելի կլինեն և մեր տնտեսության համար բարդություններ չեն ստեղծի:
Երրորդ խումբն առնչվում է ժամանակակից տեխնիկային, ավտոմեքենաներին»,– ասել է Տիգրան Սարգսյանը:
Միաժամանակ, արդեն իսկ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել, թե մեր երկրի արտադրողների համար ինչպես են կիրառվելու տեխնիկական կանոնները: Դրանք նույնականացնելու նպատակով իրականացվելու են բարեփոխումներ, և այս առումով Հայաստանի համար նախատեսվելու է սահուն մեխանիզմ:
Միասնական կանոններ պետք է ներդրվեն նաև ֆիտոսանիտարիայի բնագավառում, որպեսզի ՀՀ-ում արտադրվող ապրանքները համապատասխանեն ՄՄ կանոններին և չափանիշներին:
Տիգրան Սարգսյանը ևս մեկ անգամ ընդգծել է, որ ՄՄ-ին անդամակցելու Հայաստանի իշխանությունների որոշումը կշռադատված է և ճիշտ, քանի որ մեր երկրի հիմնական շուկաներն այսօր գտնվում են ՄՄ-ի տարածքում:
«Մենք պետք է ակտիվ արդյունաբերական քաղաքականության միջոցով նպաստենք ձեռնարկությունների հզորությունների ավելացմանը, որպեսզի վերջիններս սկսեն ակտիվորեն աշխատել 170 միլիոնանոց շուկայում»,- նշել է վարչապետը:
Կառավարության ղեկավարը կարևորել է ՄՄ-ին անդամակցության բանակցային գործընթացի ընթացքում երկխոսությունը Հայրենական ապրանքարտադրողների միության հետ, որպեսզի հայրենական արտադրողներն ամբողջությամբ իրազեկ լինեն հնարավոր փոփոխություններին:
Տիգրան Սարգսյանը միության անդամներին մաղթել է բեղմնավոր աշխատանք և կաևորել կառավարության հետ համագործակցությունը:
Անկախ

          Մեծ Մանթաշ գյուղի դպրոցի 4 մասնաշենքերը կապող 5-րդ մասնաշենքի տարածքում սովորական շինարարական աշխատանքներ էին ընթանում երբ մարտի 4-ին շինհրապարակ այցելեցին ՀՀ քաղաքաշինության նախարար Սամվել Թադևոսյանը և նախարարության այլ պատասխանատուներ: Տեղեկացնենք, որ 70-ական թվականներին կառուցված այս դպրոցը բաղկացած է եղել 7 մասնաշենքից և նախատեսված է եղել 1200 աշակերտի համար:  Վերակառուցման այս նախագիծը իրականացվել է 360 աշակերտական տեղի համար: Ներկայումս դպրոց է հաճախում 274 աշակերտ, որի պատճառով վերակառուցման են ենթարկվել 7 մասնաշենքերից 4-ը, իսկ ներքին բակի տեղում կառուցվում է 5-րդ նոր մասնաշենք:

          ՙՙՄեծ Մանթաշի դպրոցը քաղաքաշինության նախարարության որդեգրած կրթական, մշակութային և մարզական օբյեկտների հիմնանորոգման ու կառուցման առնչությամբ որդեգրած նոր ռազմավարական սկզբունքների համաձայն է վերակառուցվում: Նախ պարզվել է շենքի սեյսմազինվածության աստիճանը, որը  գնահատվել է 3-րդ կարգի վնասվածության, ապա ուժեղացման աշխատանքներ, որից  հետո  միայն սկսվել են վերակառուցման աշխատանքները՚՚,- նշեց ՀՀ քաղաքաշինության նախարար Սամվել Թադևոսյանը: Նա բացառեց անբավարար տեխնիկական վիճակում գտնվող օբյեկտներում հիմնանորոգումների իրականացումը` առանց դրանց ուժեղացման – վերականգնման աշխատանքների կատարման: ՙՙՆախ, վեր ենք հանելու բյուջեում ընդգրկված 2-րդ և 3-րդ աստիճանի վնասվածություն ունեցող օբյեկտներն ու գնահատելու ենք դրանց սեյսմազինվածության աստիճանը: Ապա, իրականացնելու ենք ավելի մեծածավալ ու առավել հուսալի միջոցառումներ, որոնք հետագայում կապահովեն կարևորագույն օբյեկտների սեյսմիկ անվտանգության նվազագույն պահանջները՚՚,- ընդգծեց նախարար Թադևոսյանը: Շրջայց կատարելով շինհրապարակի վերածված դպրոցի տարածքում` պարոն Թադևոսյանն իր գոհունակությունը հայտնեց շինարարներին կատարվող աշխատանքի որակի և ժամկետների պահպանման առնչությամբ` հույս հայտնելով, որ արդեն այս սեպտեմբերին գյուղի երեխաները կայցելեն վերակառուցված, հարմարավետ դպրոցը:

<<Քաղաքաշինական>> ԾԻԳ-ի տնօրեն Հրայր Սարգսյանը տեղեկացրեց, որ դպրոցի վերակառուցման աշխատանքները սկսվել են 2013 թվականին: Դպրոցի առաջին մասնաշենքի 1-ին հարկում տեղակայված են հանդերձարանները, տնօրինության, բժշկի սենյակը, ուսուցչանոցը, 290 տեղանոց հանդիսությունների դահլիճը` բեմով, հետբեմային սենյակով, հանդերձարաններով, գրադարանով:

Երկրորդ մասնաշենքում տեղադրված են սանհանգույցները, աշխատանքի ուսուցման արհեստանոցը, ճաշարանը իր խոհանոցով և օժանդակ շենքերով ու տարրական ուսուցման դասասենյակները: Երկրորդ և երրորդ մասնաշենքերում գտնվում են դասասենյակներ, լաբորատորիաներ և սանհանգույցներ: Չորրորդ մասնաշենքում են` մարզադահլիճը, հանդերձարանները, ցնցուղարանները, մարզագույքի և մարզիչի սենյակները, ռազմագիտության կաբինետը իր զինապահոցով և տնարարության կաբինետը:

Դպրոցի գլխավոր ճակատը երեսապատված է Անիի և Արթիկի սրբատաշ տուֆե սալերով: Մասնաշենքերի հին տանիքները փոխարինվել են նորերով, մինչ այդ կատարվել է ծածկերի ուժեղացման աշխատանքներ: Դպրոցում անցկացվում է կենտրոնական ջեռուցման համակարգ:

Դպրոցի վերակառուցման վրա ընդհանուր առմամբ կծախսվի շուրջ 500 մլն դրամ:

 Անկախ

Եկամուտների որոշակի մակարդակն ապահովագրում է երկիրը միգրացիայի բացասական հաշվեկշռից: Զուտ միգրացիայի ծավալը հաշվարկվում է երկիր ժամանողների և երկրից մեկնողների հոսքերի հիման վրա: Համաձայն ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության միգրացիոն պետական ծառայության տվյալների` երկրում զուտ ժամանումների թվաքանակը բացասական մնացորդ ունի և 2013-ի դրությամբ կազմել է -31.22: Տնտեսական զարգացման ժամանակագրությունը ցույց է տալիս, որ մինչ ճգնաժամային հատվածում (մինչև 2008-ը), աճող տնտեսությունը նպաստեց արտագաղթի տեմպերի կրճատմանը: Այդ միտումը փոխվեց, երբ համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի ալիքը հասավ նաև Հայաստանի տնտեսություն: Համաշխարհային բանկի գնահատականների համաձայն` Հայաստանը գտնվում է արտագաղթի ամենաբարձր մակարդակն ունեցող երկրների շարքում. զուտ միգրացիայի միջին տարեկան հոսքը 2008-2012-ին Հայաստանի բնակչության -3.2 % է կազմում: Մի շարք ուսումնասիրություններ ու հարցումներ ցույց են տալիս, որ միգրացիայի դրդապատճառները ևս ժամանակի ընթացքում փոխվել են: Չնայած նրան, որ գործազրկությունը շարունակում է մնալ արտագաղթի հիմնական դրդապատճառը, երկիրը լքելու որոշման հարցում էական նշանակություն ունեն նաև այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են աշխարհաքաղաքական սպառնալիքները, սոցիալական անարդարությունը, երկրի կառավարման նկատմամբ բացասական վերաբերմունքը և զարգացման անորոշությունը: Այս մասին նշված է «Ի-Վի Քոնսալթինգ» ընկերության և «Տնտեսություն և արժեքներ» հետազոտական կենտրոնի կողմից պատրաստված «2013-2014 թթ. Հայաստանի ազգային մրցունակության զեկույցում»:

Նույն զեկույցի համաձայն` համաշխարհային միգրացիայի հոսքերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ բարձր եկամուտներ ունեցող երկրներում առավել քիչ կարելի է հանդիպել միգրացիայի բացասական հաշվեկշռի: Մասնավորապես մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ի 20 000 ԱՄՆ դոլար և ավելի բարձր մակարդակ ունեցող երկրներից ընդամենը 13 % ունեն բացասական միգրացիոն հոսքեր: Հայաստանին համադրելի մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի մակարդակ ունեցող մի շարք երկրներ ունեն միգրացիայի բավականին մեծ դրական հաշվեկշիռ:

Երբ գործազրկության մակարդակը որոշակի սահմանից ներքև է, գործազրկության և միգրացիայի մակարդակների միջև անմիջական կապ գոյություն չունի: Միևնույն ժամանակ 13-14 %-ից բարձր գործազրկության մակարդակ ունեցող երկրներից շատերում միգրացիայի բացասական մնացորդի հստակ միտում է նկատվում:

Երկգործոն վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ այն դեպքում, երբ երկիրն անցնում է մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի 10 000 ԱՄՆ դոլար և գործազրկության 6 % շեմերը, ապա հավանականությունը, որ այն կունենա զուտ միգրացիայի բացասական հաշվեկշիռ, ընդամենը 10 % է:

ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի տվյալներով` Հայաստանը ծերացող բնակչություն ունեցող երկրների շարքին է պատկանում, երկրի ժողովրդագրությունը փոխվում է տարիքային կառուցվածքով: Կանխատեսումների համաձայն` երկարաժամկետ հատվածում աշխատանքային տարիքի (15-46), բնակչությունը կնվազի` այժմյան 68-69 %-ից 2100 թվականին հասնելով 57 %-ի: Սա լուրջ ժողովրդագրական փոփոխություն է, որն էական ազդեցություն կունենա երկրի ախատուժի վրա: Մոդելում աշխատանքային տարիքի բնակչության մասնաբաժինը 2020 թվականին ընդունված է 65.3 %:

Հայաստանի բնակչության արագընթաց ծերացումը հիմնականում պայմանավորված է միջին տարիքի բնակչության արտագաղթով: Ինչպես այլ ծերացող ազգերի դեպքում, Հայաստանում ևս գրանցել է զուտ վերարտադրության մակարդակի նվազման և կյանքի տևողության ավելացման կայուն միտում: Այսպիսով, Հայաստանում ծերացումն արագանում է միգրացիայի մասնավորապես միգրանտների շրջանում միջին տարիքի բնակչության գերակշռության պատճառով:

Կանխատեսումերի համաձայն` գալիք տասը տարիների ընթացքում տնտեսական ակտիվության մակարդակը կմնա ներկայիս 66 % գնահատված մակարդակին: Տնտեսական ակտիվության կայուն մակարդակի պարագայում, սակայն, աշխատուժի թվաքանակը բացարձակ արտահայտությամբ կնվազի` աշխատանքային տարիքի բնակչության նվազմանը զուգընթաց:

Անկախ

“Ավտովարորդների պաշտպանության լիգայի” նախագահ Տիգրան Հովհաննիսյանը դիմել է ՀՀ ոստիկանապետ Վլադիմիր Գասպարյանին` երթևեկությունը վերահսկող տեսախցիկների հարցում կարգապահություն սահմանելու հարցում, հակառակ դեպքում վարորդները բացահայտ կթալանվեն:

Տիգրան Հովհաննիսյանի խոսքով` երթևեկությունը վերահսկող տեսախցիկների շնորհիվ վարորդները, իհարկե, ավելի կարգապահ են դարձել, սակայն տուգանքներն այնքան են շատացել, որ դրանց հանդեպ քաղաքացիներն ատելություն են զգում:
“Եթե մենք լուսարձակի կարմիր ազդանշանի տակ խախտում ենք գծանշանը, ապա նույն պահին էլ հետ ենք գնում, սակայն, միևնույն է, տուգանվում ենք: Սրա դեմ պետք է քայլեր ձեռնարկվեն: Քայլեր պետք է ձեռնարկվեն նաև տուգանքների չափի և դրանց համապատասխան գանձումներ կատարելու հարցում: Նվազագույն գերազանցման դեպքում, օրինակ, 5 հազար դրամ, արագության գերազանցման առավել կոպիտ խախտումների դեպքում՝ 10 կամ 15 հազար դրամ”,- ասաց Տիգրան Հովհաննիսյանը` հավելելով, որ տեսախցիկները դարձել են բիզնեսի տեսակ:

Բանախոսը նշեց, որ սպասում են ոստիկանապետի պատասխանին: Բայց, եթե պատասխան չստանան, շարունակելու են իրենց պայքարը:
Վարորդ Արայիկ Բեգլարյանն իր դժգոհությունը հայտնելով նշեց, որ արագության սահմանման ցուցանակները խիստ խաբուսիկ են: Շատ դեպքերում էլ ցուցանակներ ուղղակի չկան:

“Մայրուղիներում սահմանված արագությամբ վարելով` մեկ էլ տեղեկանում ես, որ որոշ տարածություն անցնելիս պետք է իջեցնեիր արագությունդ, սակայն համապատասխան ցուցանակ չտեսնելով և չիջեցնելով` տուգանվել ես: Ստացվում է` պետք է անգիր անես ճանապարհները: Երբ պետք է գումարներ գանձեն քաղաքացիներից, հիշեցնում են միջազգային փորձի մասին, երբ պետք է կարգավորեն իրավիճակը` ոչ: Տաքսիստներից, տուգանքների ձևով, գանձում են իրենց ամսական եկամտի ամենաքիչը 20 տոկոսը”,- ասաց վարորդը:

Անկախ

Մարտի 4-ին “ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ” ԲԲԸ-ում կայացել է 6,100,000 ԱՄՆ դոլարի առք եւ վաճառք` 414.09 դրամ մեկ ԱՄՆ դոլարիդիմաց միջին կշռված փոխարժեքով: Փակման գինը կազմել է 414.1 դրամ:

Անկախ

Մարտի 3-ին ոստիկանության Արմավիրի բաժնում նյութեր են ստացվել, որ փետրվարի 19-ին, ժամը 16.00-ի սահմաններում, 1956 թ. ծնված Աշոտ Վ.-ն իր անասնագոմի մոտ այրել է անասնագոմից դուրս բերված խոտերի մնացորդները, որի ժամանակ ուժեղ քամու պատճառով բռնկվել և մասնակիորեն այրվել են անասնագոմի վրա դարսված խոտի հակերը:
Հրդեհը տարածվել է և մասնակիորեն այրվել են նաև հարևանությամբ դարսված խոտի հակերը:
Նյութական վնասի չափը պարզվում է:
Կատարվում է հետաքննություն:

Անկախ

Մարտի 4-ին, ժամը 00.20-ի սահմաններում, «ՎԱԶ-2110» մակնիշի ավտոմեքենան Երևանի Դավիթ-Բեկի փողոցից գաջի գործարան տանող ճանապարհին բախվել է քարի և շրջվել:
Վարորդը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Մարտի 3-ին, ժամը 11.40-ի սահմաններում, Երևանի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 43/1 հասցեի դիմաց «Մազդա» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը վրաերթի է ենթարկել 51-ամյա տղամարդու, որը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Մարտի 3-ին, ժամը 04.30-ին, Երևանի Սեբաստիայի փողոցի թիվ 23/Ա հասցեի մոտ «ՎԱԶ-21011» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը վրաերթի է ենթարկել 80-ամյա կնոջ և նրան տեղափոխել հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Մարտի 3-ին, ժամը 09.00-ի սահմաններում, «ՎԱԶ-21214» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը Երևանի Ավանի Հ. Հովհաննիսյան թաղամասում վրաերթի է ենթարկել 82-ամյա կնոջ, որը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Մարտի 3-ին, ժամը 17.30-ի սահմաններում, Երևան-Երասխ ճանապարհի 16-րդ կմ-ին «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենան բախվել է ճամփեզրի արգելապատնեշին, ինչի հետևանքով ուղևորը մարմնական վնասվածքով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Մարտի 3-ին, ժամը 20.00-ի սահմաններում, Երևան-Աշտարակ ճանապարհի 2-րդ կմ-ին «Սուբարո Տրիբեկա» մակնիշի ավտոմեքենան բախվել է «Ֆոլքսվագեն Վենտո» և «Շեվրոլե Նիվա» մակնիշի ավտոմեքենաների ու շրջվել:
Առաջին ավտոմեքենայի ուղևորը մարմնական վնասվածքով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

***
Մարտի 3-ին, ժամը 19.10-ին, «ՎԱԶ-21099» մակնիշի ավտոմեքենան Կապանի Սպանդարյան փողոցի վերջնամասում բախվել է «ԲՄՎ» մակնիշի ավտոմեքենայի:
«ՎԱԶ-21099»-ի վարորդը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց:
Կատարվում է քննություն:

Անկախ

Մարտի 3-ին ոստիկանության Եղեգնաձորի բաժնում նյութեր են ստացվել, որ 1987 թ. ծնված Ալիկ Ն.-ի և 1960 թ. ծնված Շավարշ Ն.-ի` կրակի հետ անզգույշ վերաբերվելու հետևանքով այրվել են Աղավնաձոր գյուղի 3 բնակիչների խաղողի այգիներն ու խնձորենիները` պատճառելով ընդհանուր 1.825.000 դրամի նյութական վնաս:
Ոստիկանությունից Անկախին հայտնեցին, որ կատարվում է նախաքննություն:

Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձությունները պետք է դաս լինեն շատ երկրների համար, քանի որ բիրտ ուժի կիրառմամբ 21-րդ դարում ոչնչի չես հասնի, փոփոխությունները պետք է կատարվեն օրինական ճանապարհով: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՀՀԿ-ական պատգամավոր Կարինե Աճեմյանը:
Նրա խոսքով` Ուկրաինայի նոր իշխանությունը շատ քիչ բանի է ընդունակ, իսկ ուկրաինացի ժողովուրդը նրա պատճառով դեռ շատ վնասներ կկրի: Այդ ինքնակոչ կառավարությունը բռնի ուժ է իրականացնում, որը հարիր չէ ժողովրդավարական ուժերին: Օրենքը և Սահմանադրությունը երբեք չպետք է տրորվեն, ինչին, սակայն, ականատես եղանք Ուկրաինայում: Ռուսաստանը ըստ ՀՀԿ-ական պատգամավորի` չպետք է դիտորդի կարգավիճակում լինի, քանի որ Ուկրաինայում ապրող 20 մլն ռուսները պետք է պաշտպանված զգան իրենց:

“Սխալ կլինի ասել, որ ուկրաինացիները խուճապի են մատնվել կատարված դեպքերից հետո: Մայդանից երկու կանգառ այն կողմ մարդիկ ապրում են բնականոն կյանքով: Միաժամանակ, մինչև Մայդանը ուկրաինացիները վարդագույն աչքերով են նայել հնարավոր փոփոխություններին, սակայն հիմա ակնհայտ է, որ այս դեպքերը մի քանի տարով հետ են շպրտելու այդ երկիրը”,- ասաց Կարինե Աճեմյանը:
«Ընդդիմությունը չպետք է առաջնորդվի միայն իշխանափոխություն գոռալով: Ընդդիմությունը թիրախներն ընտրում է արհեստականորեն: Արդեն քանի տարի է` շահարկում է մարտի 1-ի դեպքերը»,- ասաց Կարինե Աճեմյանը:
ՀՀԿ-ական պատգամավորը հնարավոր համարեց, որ կոնսոլիդացիան կարող է լինել ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի շուրջ, քանի որ նրա ակտիվությունը ցույց է տալիս, որ չի բացառվում կրկին մեծ քաղաքականություն վերադարձը:

Անկախ

Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը մարտի 4-ին ընդունել է Հայաստանի Հանրապետության կրթության եւ գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանին:
Հանդիպմանը, որին մասնակցում էին ԼՂՀ փոխվարչապետ Արթուր Աղաբեկյանը, կրթության եւ գիտության նախարար Սլավա Ասրյանը, քննարկվել են Արցախում գիտության եւ կրթության զարգացմանը եւ այս ոլորտում երկու հայկական հանրապետությունների փոխգործակցությանը վերաբերող մի շարք հարցեր:

Անկախ

“Հայ ձկնարտադրողների և ձկնարտահանողների միասնություն” ՀԿ նախագահ Արթուր Աթոյանը և միության անդամ Հայկազ Զեյնալյանն ասյօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նշեցին, որ ՀՀ կառավարության կողմից մշակված ձկնաբույծների երկարամյա տնտեսական նոր քաղաքականությունը կարող է ձկնարտադրող փոքր ընկերություններին վերացման պատճառ դառնալ:

“Գործադիրի կողմից նոր պահանջներ են ներկայացվել ձկնարտադրողներին, ինչը բարդացնում է նրանց աշխատանքը: Խոսքը վերաբերում է ոլորտի լիցենզավորմանը, ջրերի 75 %-ի կրճատմանը, ջրի վարձի թանկացմանը, և էլի կան պահանջներ, որոնք դեռ չեն հրապարակվել”,-ասաց Արթուր Աթոյանը:

“Հայ ձկնարտադրողների և ձկնարտահանողների միասնություն” ՀԿ-ն առաջարկում է կառավարությանը ժամանակ հատկացնել, որպեսզի ձկնարտադրողը կարողանա իր տնտեսությունը հարմարեցնել նոր պահանջներին։

Արթուր Աթոյանի խոսքով` կառավարության կողմից ներկայացված այդ պարտադիր միջոցառումները փոքր արտադրողները չեն կարողանա իրականացնել, իսկ խոշորներն ավելի բարդ խնդիրների առաջ կկանգնեն։ Անհրաժեշտ է ստեղծել համապատասխան աշխատանքային խումբ, որը կքննարկի այդ հարցերը:

“Մաքսային Միությանն անդամակցությունից հետո ձկնարտադրողները, իհարկե, ավելի հեշտությամբ կկարողանան արտահանում իրականացնել, չնայած,  դա բոլոր ձկնարտադրողներին չի վերաբերում”,- ասաց Արթուր Աթոյանը:

“Հայ ձկնարտադրողների և ձկնարտահանողների միասնություն”ՀԿ անդամ Հայկազ Զեյնալյանը ևս համակարծիք է, որ կառավարության այդ քաղաքականությունը տանելու է հատկապես մանր տնտեսությունների կործանմանը:

“Ժամանակն է ճիշտ մոտեցում ցուցաբերել ձկնարտադրողների նկատմամբ: Չպետք է անտեսել այն, որ Արարատյան դաշտը խիստ ջրի կարիք ունի, իսկ ձուկն էլ կարող է միայն ջրում ապրել”,-ասաց Հայկազ Զեյնալյանը` համոզմունք հայտնելով, որ ձկնարտադրությամբ զբաղվող խոշոր տնտեսություններն այդ քաղաքականությունից չտուժելու ելքը կգտնեն նույնիսկ առանց վճարներ անելու, և կառավարության վարած քաղաքականությունը, միանշանակ, փոքր տնտեսություններին կվնասի։

Անկախ

Այսօր Հայաստանի ազգային մրցունակության 2013-2014թթ. զեկույցին ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի ելույթից հետո, “Ժառանգություն” կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանը ևս ելույթ ունեցավ: Նա նշեց, որ զեկույցը արմատական փոփոխությունների պահանջ է ներկայացնում, մինչդեռ վարչապետը 2008 թվականից խոստանում է նման փոփոխություններ, որոնք դեռ չկան։

“Ես լավ հիշում եմ, որ վարչապետը 2008 թվականի ամանորյա ուղերձի ժամանակ այս մասին խոսեց, բայց մինչև հիմա փոփոխությունների ուղղությամբ քայլեր չեն արվել: Եվ հետո, պարո՛ն վարչապետ, մեր երկիրը ոչ թե ծերացող է, այլ՝ արտագաթող”,- ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը` նկատելով, որ խնդիրը կառավարման մեջ է, լուծումները, որոնք տրվում են, ավելի շուտ անհամաձայնության մեծ դաշտ են ստեղծում:

“Ես երեք անգամ առիթ եմ ունեցել այս մասին ասելու: Ես ասում էի, որ ավելի լավ է ես սխալվեմ, քան վարչապետը, ցավոք, ես երեք անգամ ճիշտ էլ ճիշտ եմ եղել”,-ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը։

“Ժառանգության” փոխնախագահն անդրադարձավ զեկույցում կրթական խնդիրն` նշելով, որ այսօր կուսակցություններն այնպես են մտել կրթական համակարգ, որ դա էլ է խաթարվել:

“Ինչպե՞ս կարող ենք որակյալ կրթություն ունենալ, երբ ուսուցիչը կատարում է շատ ֆունկցիաներ, որոնք չպետք է անի”,- ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը։

Նա նշեց, որ մի հարցում Տիգրան Սարգսյանի տեսակետը համընկնում է իր տեսակետին: Խոսքը մրցակցային դաշտին է վերաբերում: Արմեն Մարտիրոսյանը զեկույցը համարեց հեղափոխական` հիմք ընդունելով զեկույցում նշված արմատական փոփոխությունները։

Անկախ

Ս/թ մարտի 1-ից  Քեթի Լիչը փոխարինելով ամուսնուն՝ Ջոնաթան Էյվսին, կրկին ստանձնեց Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպանի պարտականությունները:

Այս անգամ Քեթի Լիչը կմնա որպես դեսպան մինչև պաշտոնավարման ավարտը:

Այս առիթով Ջոնաթան էյվսն ասել է.

«Փետրվարի 28-ին ես վերջին անգամ փոխանցեցի դեսպանի պաշտոնը Քեթիին: Սա նաև պաշտոնապես իմ վերջին աշխատանքային օրն էր Միացյալ Թագավորության  դիվանագիտական ծառայությունում: Քեթին կշարունակի կատարել դեսպանի իր պարտականությունները մինչ մեր պաշտոնավարման ժամկետի ավարտը, իսկ ես կաջակցեմ նրան այդ գործում՝ հոգ տանելով ընտանիքի մասին միևնույն ժամանակ փնտրելով մասնագիտական նոր նվաճումներ: Շնորհակալություն բոլորին ովքեր օգնեցին ինձ Հայաստանում իրականացնել արդյունավետ գոծունեություն թե՛ մասնագիտական, թե՛ անձնական տեսանկյունից:»

«Թիմ դեսպանների աշխատանքը հիանալի փորձ էր երկուսիս համար: Ես շատ հպարտ եմ այն արդյունքի համար, որին մենք հասել ենք վերջին երկու տարիների ընթացքում: Կարծում եմ մենք ապացուցեցինք, որ աշխատանքային այս ձևաչափը արդյունավետ էր: Ամեն չորս ամիսը մեկ փոխարինելով իրար, լեցուն նոր գաղափարներով և շնորհիվ մեր դեսպանատան հիանալի թիմի մենք 2013-ը դարձրեցինք Բրիտանիա-Հայաստան հարաբերությունների լավագույն տարին: Ես հակված եմ պահել այս դրական ընթացքը և շարունակել աշխատել նոր նախաձեռնությունների վրա», ասաց Քեթի Լիչը:

*Հիշեցնենք, որ Ջոնաթան Էյվսն ու Քեթի Լիչը համատեղության կարգով որպես թիմ դեսպաններ Հայաստանում իրենց գործունեությունն են սկսել 2012թ-ի հունվարից:

 Անկախ