Այսօր շուրջ 39 հազար առաջին դասարանցիների համար հնչեց առաջին զանգը:

Հանրապետության ամեն դպրոց յուրովի դիմավորեց իր նորեկ աշակերտներին:

Երևանի Ռաֆայել Իշխանյանի 153 հիմնական դպրոց այս տարի մուտք գործեցին 72 առաջին դասարանցիներ: Փոքրիկներին ողջույնի խոսքով դիմավորեցին դպրոցի վերջին շրջանավարտներն, ովքեր այս տարի իրենց ուսումը շարունակելու են ավագ դպրոցներում: Փոքրիկներին ողջունելուց հետո միայն շրջանավարտներից ամեն մեկն իր նոր կրթօջախ գնաց:

Ուսումնական տարվա մեկնարկը ազդարարվեց դպրոցական երգչախմբի կատարմամբ և պարերով:

Ողջույնի խոսքով հանդես եկավ նաև դպրոցի տնօրեն Անուշ Սարգսյանը: Նաև բոլորին խորհուրդ տվեց աշխատանքը, ուսումը սկսել սիրով. «Որտեղ կա սեր, հանդուրժողականություն, հարգանք միմյանց հանդեպ, այդտեղ անպայման կլինի նաև կրթության որակ»:

Սարգսյանն ասում է, որ դպրոցը տեղակայված է ոչ բանուկ մասում` շրջապատված է սեփական տներով: Նման պայմաններում իրենց մոտ աշակերտ են բերում դպրոցի հեղինակության, մանկավարժական կոլեկտիվի նվիրվածության և քրտնաջան աշխատանքի շնորհիվ:

« Աշակերտների թիվը նաև պարտավորեցնող է: Եթե ծնողն ընտրում է քո դպրոցը, դա առավել լավ աշխատելու և նրա ընտրությունն արդարացնելու գործոն է»,- ասում է Սարգսյանը:

Սիրելի ՛ արցախցիներ,

22 տարի առաջ Արցախի ժողովրդի կողմից կայացված որոշումը պատմական նշանակություն ունեցավ հայ ժողովրդի համար: Արցախի Հանրապետությունը կոփվեց պարտադրված պատերազմում տարած հաղթանակներում և այս տարիների ընթացքում ապացուցեց իր կենսունակությունը` հանդիսանալով հայության միասնության խորհրդանիշն ու մեր ազգային արժանապատվության պաշտպանության մարմնավորումը: Արցախը կարողացավ հաղթահարել սանձազերծված պատերազմի արդյունքում առաջացած բարդությունները, ստեղծել ու կայացնել պետական ինստիտուտներ, մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների ապահովման համար բարենպաստ պայմաններ, տնտեսական ներուժի արդյունավետ իրացման հնարավորություններ:
Եվ այսօր մենք վստահորեն կարող ենք ասել, որ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը կայացած պետություն է` ժողովրդավարական կառավարման համակարգով և զարգացման մեծ ներուժով: Թշնամական բանակներն ու մահաբեր հրթիռներն իրենց նպատակին չհասան, քանզի աշխատասեր ու արդարամիտ արցախցին մինչև հաղթական ավարտը պայքարեց հանուն Հայրենիքի, հանուն ազատության: Ավերված քաղաքները, գյուղերը, դպրոցներն ու ենթակառուցվածքներն այլևս անցյալում են: Ազատ Արցախն այսօր վերակառուցման փուլից թևակոխել է զարգացման փուլ:
Միևնույն ժամանակ, մենք շարունակում ենք ականատեսը լինել ժամանակին պատերազմ սանձազերծած և դրա արդյունքում պարտված թշնամու հոխորտանքներին ու սպառնալիքներին: Անշեղորեն շարունակում ենք միջազգային հանրության ուշադրությունը հրավիրել հայաֆոբիան պետական մակարդակով քարոզողների քաղաքականության վրա և նորից շեշտում` պատերազմ չենք ուզում, սակայն պատերազմից չենք վախենում:

Սիրելի՛ արցախցիներ,

ջերմորեն շնորհավորում եմ ձեզ անկախության տոնի կապակցությամբ: Այսօր բոլորիս համար փառավոր օր է, խաղաղություն և բարօրություն եմ մաղթում ձեր ընտանիքներին:
Կեցցե ՛ ազատագրված Արցախը:

ՀՀ Հանրային խորհրդի գենդերային և ժողովրդագրական հարցերի հանձնաժողովը հայտարարություն է տարածել, որտեղ մասնավորապես նշվում է.

“Գենդերային քաղաքականության հարցերի վերաբերյալ ԶԼՄ-ներում տեղ գտած առանձին գործիչների ու կազմակերպությունների ոչ մասնագիտական և միտումնավոր մեկնաբանությունների կապակցությամբ
առաջնորդվելով
ժողովրդավարությանումարդուիրավունքներիգաղափարներովուսկզբունքներով և ՀՀ սահմանադրությամբ,
դիտարկելով
երկրի զարգացման գործընթացներում կանանց և տղամարդկանց հավասար ներգրավումը որպես մարդու իրավունքների անբաժանելի մաս, սոցիալական արդարության, երկրի մարդկային կապիտալի լիարժեք գործառության ու հասարակության զարգացման գրավական և ժողովրդավարության հաստատման անհրաժեշտ պայման,
հիմնվելով
ընտանեկան արժեքների պահպանմանն ուղղված քաղաքականության վրա,
հայտարարում է.
Երկրի զարգացման գործընթացներում կանանց լիարժեք մասնակցությանը նպատակաուղղված գործունեությունը ունի ազգային, պատմական, մշակութային հիմքեր: Իրավահավասարությունը, հարգանքը մարդու և նրա արժանապատվության նկատմամբ, կանանց և տղամարդկանց ներդաշնակ ու հարգալից հարաբերությունները հնուց անտի եղել և մնում են մեր ազգային կենսակերպը` նպաստելով պատմական մեծ փորձություններին դիմակայելուն: Այս մոտեցումների իրավական արմատները հասնում են մինչև Շահապիվանի ժողով, Դավիթ Ալավկա որդու, ՄխիթարԳոշի, Սմբատ Սպարապետի և այլոց աշխատությունները:
Հայաստանի Հանրապետությունում կանանց և տղամարդկանց հավասարությունը երաշխավորող իրավական հիմքը ներառում է`
– Հայաստանի` որպես ՄԱԿ-ի, Եվրախորհրդի, ԵԱՀԿ-ի, ԱՊՀ-ի և այլ միջազգային կառույցների անդամի վավերացրած փաստաթղթերը գենդերային
հավասարության վերաբերյալ, մասնավորապես՝ Կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին ՄԱԿ¬ի կոնվենցիան (ՀՀ-ն վավերացրել է 1993 թ.), Պեկինի գործողությունների ծրագիրը(1995), «Հազարամյակի զարգացման նպատակները» (2000) և դրանց շրջանակներում պետության ստանձնած պարտավորությունները,
– ՀՀ Սահմանադրությունը, ՀՀ Գենդերային քաղաքականության պետական հայեցակարգը և ռազմավարական ծրագիրը (2011-2015թ.թ. ), ազգային օրենսդրությունը, այդ թվում վերջերս ընդունված «Կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների և հավասար հնարավորությունների ապահովման մասին» օրենքը:

Այս խորապատկերում առնվազն անհասկանալի է մի խումբ հասարակական գործիչների կողմից սկսված քննարկումները կապված «Կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների և հավասար հնարավորությունների ապահովման մասին» օրենքի ընդունման հետ, մանավանդ` միտումնավոր շահարկումներն ու փաստերը խեղաթյուրելու փորձերը:

Ակնհայտ է, որ «գենդեր» և հարակից եզրույթների ոչ մասնագիտական մեկնաբանություններն ու դրանցից բխող մտահոգությունները որևէ աղերս չունեն կանանց քաղաքական, քաղաքացիական և սոցիալական մասնակցության բարձրացմանն ուղղված նշված օրենքի և առհասարակ գենդերային քաղաքականության հետ:

Այնուամենայնիվ ,
Առաջնորդվելով հրապարակային գործունեություն ծավալելու իր գործելաոճով, պաշտպանելով ժողովրդավարական արժեքներն ու բազմակարծության սկզբունքը,
ՀՀ Հանրային խորհրդի գենդերային և ժողովրդագրական հարցերի հանձնաժողովը
պատրաստ է երկխոսության մեջ մտնել բոլոր նրանց հետ, ովքեր չեն ընդունում գենդերային հավասարության գաղափարը կամ վերապահումներ ունեն «Կանանց և տղամարդկանց հավասար իրավունքների և հավասար հնարավորությունների ապահովման մասին» օրենքի առնչությամբ:
Միաժամանակ անընդունելի ենք համարում որոշ ընդդիմախոսների կողմից որդեգրված անձերի և կազմակերպությունների վարկաբեկման,
Նրանց հասցեին անհիմն մեղադրանքների ու վիրավորական որակումների, ատելության ու սպառնալիքների տարածման հակասահմանադրական գործելաոճը, ինչպես նաև քողարկված քաղաքական նպատակներով հասարակությանը մոլորեցնելու նպատակաուղղված արշավըՀանրային խորհրդի գենդերային և ժողովրդագրական հարցերի հանձնաժողովի”:

Սիրելի՛ հայրենակիցներ,

Շնորհավորում եմ ձեզ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անկախության տոնի կապակցությամբ:

Արցախի բնիկ ժողովրդի պատմական ընտրությունը կատարված է: Այդ ընտրության իրավունքը սրբազան է, և ինքնորոշման փաստը՝ անբեկանելի:

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ժողովուրդն իր ազատությունը պաշտպանել և փրկագնել է դաժանագույն պատերազմում ծանրագույն կորուստների գնով: Հանուն իր անկախության արցախցին քվեարկել է ոչ միայն համաժողովրդական հանրաքվեով, այլև համաժողովրդական ինքնապաշտպանությամբ: Արցախցին «Այո՛» է ասել ազատությանն ու անկախությանը, և «Ո՛չ»՝ բռնությանն ու կոտորածին:

Սիրելի՛ արցախցիներ,

Այսօր՝ այս մեծ տոնի օրը, աշխարհի ողջ հայությունը ձեզ հետ միասին կրկնում է «Այո՛»: «Այո՛»՝ ժողովրդավարությանը և համամարդկային արժեքներին, «Ո՛չ»՝ հակահայ ֆաշիզմին և բռնապետների քմահաճույքներին:

Այսօր՝ այս մեծ տոնի օրը, մենք փաստում ենք, որ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը, որպես կայացած պետականություն, շարունակում է իր համակողմանի զարգացումը: Ղարաբաղի ժողովրդի խաղաղ աշխատանքն ու արարումն արդեն արմատապես և դրականորեն փոխել են նրա դիմագիծը: Աշխարհի երեսին այսօր կան ոչ քիչ երկրներ, որոնք պաշտոնապես ճանաչված են միջազգային հանրության կողմից, բայց կերազեին ունենալ ԼՂՀ-ի ներքին կազմակերպվածությունն ու կայունությունը, ժողովրդավարության և քաղաքական ազատությունների աստիճանը: Եվ սա այն դեպքում, երբ արցախցին ստիպված է մի ձեռքով մշտապես զենք բռնել և աշխատել միայն մեկ ձեռքով:

Սիրելի՛ արցախցիներ,

Իհարկե, դեռ շատ բան ունենք անելու, դեռ լուրջ խնդիրներ ունենք լուծելու՝ սկսած կենցաղից, վերջացրած ռազմաքաղաքական հարցերով, բայց մի բան հստակ է բոլորիս համար՝ վերադարձ դեպի միջնադարյան խանության բանտախուց այլևս չի լինելու:

Կեցցե՛ ազատ Արցախը՝ հայության պատվարն ու արդարության հաղթանակի խորհրդանիշը:

Սեպտեմբերի 2-ին անկախ Արցախը կդառնա 22 տարեկան. բավական քիչ ժամանակ՝  լուրջ ու շոշափելի արդյունքներ ունենալու և բազմաթիվ ու բազմապիսի խնդիրները լուծելու համար, սակայն բավական երկար` թշնամու մշտական սպառնալիքի ներքո ժողովրդավարություն և պետականություն կերտելու համար:

1991 թ. օգոստոսի 30-ին Ադրբեջանը հայտարարեց իր անկախության մասին: Մի քանի օր անց` սեպտեմբերի 2-ին, Ստեփանակերտում տեղի ունեցավ պատգամավորների մարզային և Շահումյանի շրջանային խորհրդի համատեղ նստաշրջան, որտեղ ընդունվեց «Հռչակագիր Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակման մասին»: Նույն թվականի դեկտեմբերի 10-ին տեղի ունեցավ հանրաքվե, որը հաստատեց Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը: Այդ օրը ԼՂՀ բնակչության 80%-ը մասնակցեց հանրաքվեին, և մասնակցածներից շուրջ 99%-ից ավելին քվեարկեց հօգուտ անկախության:

1991 թ. դեկտեմբերին արցախցիները մասնակցեցին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի պատգամավորների ընտրություններին: Ձևավորվեց հանրապետության բարձրագույն օրենսդիր մարմինը` Գերագույն խորհուրդը: Իսկ 1992 թ. հունվարին տեղի ունեցավ հանրապետության Գերագույն խորհրդի առաջին նստաշրջանը, որն ընդունեց ԼՂՀ-ի անկախության հռչակագիրը: Հանրապետության Գերագույն խորհրդի նախագահ ընտրվեց Արթուր Մկրտչյանը: Ստեղծվեց ԼՂՀ նախարարների խորհուրդ, որի վարչապետ նշանակվեց Օլեգ Եսայանը: Շուտով հանրապետությունն ունեցավ իր պետական դրոշը, զինանշանն ու օրհներգը: ԼՂՀ դրոշը եռագույն է` կարմիր, կապույտ, նարնջագույն` սպիտակ գույնի հնգատամ սանդղանման զարդանախշով:

Իհարկե, ոչ ոքի համար նորություն չէ, թե ինչպիսի ծանր ժամանակներում ու պայմաններում է իր առաջին քայլեր սկսել հայկական երկրորդ հանրապետությունը. պատերազմ, տնտեսական շրջափակում, զրկանք և այլն: Բայց նորանկախ ու փոքրիկ պետությունն իր մեջ ուժ գտավ մեկ անգամ միջազգային հանրությանն ու պատմությանն ասելու, որ ինքն  այլևս ինքնուրույն է ցանկանում շարունակել իր ուղին: Եվ անկախությունը կերտվեց արյունով, ամրագրվեց պատերազմում տարած հաղթանակով:

Այսօր արդեն Արցախը աշխարհին է ներկայանում որպես կայացած պետականությամբ, ինքնիշխան ու ժողովրդավարական արժեքների հետևող երկիր` անկախ ճանաչումից:

22 տարիների հեռվից արդեն մի հարց է առաջանում` ի՞նչ ձեռքբերումներ ու ի՞նչ ձախողումներ ունեցավ ազատ Արցախն իր անկախության 22 տարիներին:

Ղարաբաղյան պատերազմում հաղթանակ տարանք, գրեթե առաջին անգամ երկարատև պատերազմում լուրջ հաջողության հասանք` ունենալով ավելի քիչ մարդկային ու տեխնիկական ռեսուրսներ, քան հակառակորդը: Եվ այդ իմաստով՝ մենք մեր  գլխավոր խնդիրը լուծել ենք: Մնում է` դիվանագիտական ասպարեզում ԼՂՀ դե ֆակտո անկախությունը հասցնենք դե յուրեի:

Այս հարցում, ներկա դրությամբ, բավականին հակասական կարծիքներ կան: Մի կողմից, ըստ էության, համաձայն Մադրիդյան սկզբունքների, միջազգային հանրությունն ընդունում է, որ ղարաբաղցիներն ունեն ինքնորոշման իրավունք: Մյուս կողմից` այդ ինքնորոշման  իրավունքի հստակ տեխնոլոգիան դեռ ոչ ոք չի պատկերացնում, այդ թվում նաև` միջազգային հանրությունը: Հենց այստեղ է, որ մենք հայտնվում ենք վտանգավոր ու հակասական վիճակում, որովհետև այդ նույն  մադրիդյան սկզբունքները բավականին հեղհեղուկ են, և դրանց համաձայն` մենք կարող ենք  հաջողության հասնել և դե յուրե իրականություն դարձնել ԼՂՀ անկախությունը: Եվ ճիշտ հակառակը. եթե չկարողանանք Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ընթացող սառը պատերազմում հասնել հաջողության, ապա կարող ենք նաև տանուլ տալ Ղարաբաղյան խնդրում:

Աշխարհի դիվանագիտական պատմության մեջ, համաձայնվենք թե ոչ, ամրագրվել է «ուժն է ծնում իրավունք» սկզբունքը: Այդպես է նաև այսօր. Մերձավոր Արևելքում, Բալկաններում, Ասիայում և բոլոր այն տեղերում, որտեղ դեռ տաք հակամարտություններ կան: Վերջիվերջո, դիվանագիտությունն ամրագրում է այն սահմանները, որոնք զենքով ու արյունով են գծվել: Սա արդեն դարձել է անհերքելի ճշմարտություն:

Արցախի անկախության միջազգայնորեն ճանաչման  ճանապարհին

Բայց Արցախյան ճակատում հաղթանակ տանելու դերն ու նշանակությունը կարևոր է ոչ միայն դիվանագիտական ասպարեզում ու ԼՂՀ-ի` միջազգային ճանաչման գործընթացում: Տևական անհաջողություններից ու պարտություններից հետո առաջին անգամ հայ ազգը, զենքով ու իր սեփական կյանքը զոհաբերելով, ապացուցեց, որ ինքն այս աշխարհում ապրելու իրավունք ունի: Հիմնական ձեռքբերումներից մեկն այն է, որ ԼՂՀ-ն, որպես  անկախ պետություն ու պետականություն, կայացած է  միջազգային նորմերի տեսանկյունից: Այն վերջնականապես կայացած պետություն է թե՛ բանակի իմաստով, թե՛ պետական ինստիտուտների ու կառույցների իմաստով և, առավել ևս, ժողովրդավարության չափանիշների հաստատման իմաստով: Այս տեսանկյունից Արցախը չի զիջում ժամանակակից եվրոպական երկրներին, և նույնիսկ, նախագահական ու խորհրդարանական ընտրությունների որակով գերազանցում է եվրոպական մի շարք  երկրների:

Ճիշտ է` ԼՂՀ ցանկացած ընտրություններից երկու-երեք օր հետո սկսվում են ինչ-որ արձագանքներ, գնահատականներ: Իսկ եթե ԼՂՀ նախագահական հերթական ընտրություններն անխափան իրականացվում են, նշանակում է` մեր երկրորդ պետականությունն ավելի ու ավելի է ամրապնդում իր դիրքերը, այդ թվում նաև միջազգային ասպարեզում: Ու մինչև այժմ դեռ  որևէ մեկը ԵԱՀԿ-ի կողմից երբեք դեմ չի արտահայտվել ԼՂՀ-ում անցկացվող ընտրությունների որևէ տարբերակին, և որևէ երկիր կամ պաշտոնյա երբեք չի ասել, թե ընտրությունները  կարող են խանգարել բանակցային գործընթացին:

Եվ որքան բարձր լինի Արցախում ընթացող ժողովրդավարական գործընթացների որակն ու աստիճանը, այնքան ավելի հեշտ կլինի անցնել այդ ճանապարհը, և օրերից մի օր ԼՂՀ-ն ՄԱԿ-ում կունենա իր ներկայացուցիչը, ինչպես Հարավային Սուդանը, Կոսովոն և այլն: Համենայն դեպս, միջազգային փորձն էլ է այդպես վկայում:

Ինչ վերաբերում է  բացթողումներին, ապա մենք խնդիրներ ունենք քարոզչության  բնագավառում, որ դեռ չենք լուծել, որովհետև այսօր էլ մեզ չի հաջողվել հակամարտության կերպարին  համարժեք կերպար արմատավորել միջազգային շրջանակներում:

Օրինակ` պատմական ցայտուն նախադեպեր էլ կան, որ ազգերի ինքնորոշման իրավունքի նորմերից ելնելով` անկախ պետություններ են ստեղծվում: Ազգերի ինքնորոշման իրավունքն առաջին անգամ ամրագրվեց հենց ԱՄՆ պետության սահմանադրության մեջ: ԱՄՆ պետությունը 200 տարի առաջ անգլիական գաղութարարների դեմ սեպարատիստական շարժման արդյունքում, բայց հիմք ունենալով ազգերի ինքնորոշման իրավունքը, պետություն ստեղծեց: Ու ոչ ոքի մտքով անգամ չի անցնում, թեկուզ ցածրաձայն նշել, թե ԱՄՆ-ն օկուպացրել է Անգլիայի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքները: ԱՄՆ-ն 200 տարի է` ինքնուրույն պետություն է կառուցում, ԼՂՀ-ն` 20, տարբերությունը տարիների քանակն է, բայց հիմքը ժողովրդական շարժումներն են` ազգերի ինքնորոշման իրավունքը:

 Ամեն դեպքում Արցախը շարունակում է կերտել իր պետականությունն ու ամրապնդել անկախությունը` զարգացնելով ժողովրդավարություն: Ու այդ ժողովրդավարությունը նախանձելի է անգամ Հայաստանի համար:

Սիրելի աշակերտներ, ուսանողներ, մանկավարժներ և ծնողներ,

Հայաստանի կառավարության և անձամբ իմ անունից շնորհավորում եմ բոլորիդ Գիտելիքի և դպրության օրվա կապակցությամբ: Կրթությունը, գիտելիքը մեր ժողովրդի արժեհամակարգի հիմքն են: Գիտելիք ունեցող մարդն ազգային հարստություն է, որի պահպանմանն է ուղղված մեր պետության ջանքերը: Լավ կրթություն, հարուստ գիտելիքներ ունեցողի համար մեր երկրում աստիճանաբար ստեղծվում են անհրաժեշտ հնարավորություններ, որպեսզի վերջինս իր ապագան կերտի Հայրենիքում: 21-րդ դարում պետություններն իրար հետ առաջին հերթին մրցում են գիտելիքահեն հասարակություններով: Մենք կարող ենք և պարտավոր ենք մեր արժանապատիվ տեղը զբաղեցնել աշխարհի այդ երկրների շարքում: Այդ ճանապարհին հսկայական է ձեր դերակատարությունը` սիրելի մանկավարժներ, ծնողներ, աշակերտներ և ուսանողներ:
Եվս մեկ անգամ շնորհավորում եմ Գիտելիքի և դպրության օրվա կապակցությամբ` մաղթելով ամենայն բարիք:

Այսօր սեպտեմբերի 1-ն է, օրը կիրակի, սակայն որոշ դպրեցներում տոնական մթնոլորտ է` առաջին դասարանցիների համար: Իսկ վաղը հանրապետության բոլոր դպրոցներում կհնչի ուսումնական տարվա առաջին զանգը:

Շիրակի մարզում 2013-14 ուստարում դպրոցական զանգն առաջին անգամ կհնչի նախնական տվյալներով 3019 առաջին դասարանցիների համար: Հավելենք, որ այս թիվը բավական մեծ է նախորդ տարվա ցուցանիշից` 2849, սակայն Շիրակի մարզպետարանի կրթության վարչության պետ Սահակ Մինասյանը նշում է, թե հրապարակված թիվը ենթակա է փոփոխման, քանի որ նույն երեխայի մասին հնարավոր է տեղեկացրել են երկու դպրոցի տնօրեն:
Շիրակի մարզում այսօր գործում է 170 պետական հանրակրթական դպրոց, որից 153-ը` մարզպետարանի, 17-ը` անմիջական ԿԳՆ ենթակայության: Շիրակն ունի 4 տարրական, 45 հիմնական, 100 միջնակարգ, 1 վարժարան, 2 հատուկ և 1 երեկոյան դպրոց: Կրթության վարչության պետի փոխանցմամբ, դպրոցների թերբեռնվածության պատճառով չի բացառվում դպրոցների օպտիմալացումը:
Մարզում գործում է 13 ավագ դպրոց, որից` 10-ը Գյումրիում, 2-ը` Արթիկում և 1-ը Ախուրյանում. այստեղ նույնպես աշակերտների խնդիր կա և ԿԳ նախարարությունն առաջիկայում քայլեր կձեռնարկի դրանց օպտիմալացման շուրջ ևս:
Մարզի դպրոցներից շատերն ունեն նաև նորոգման անհրաժեշտություն: Մարզպետարանի հրապարակած տվյալներով Շիրակում խիստ առաջնահերթ հիմնանորոգման կարիք ունեն Հովունիի, Կապսի, Արթիկի թիվ 8, Լուսակերտի, Ձորաշենի դպրոցները: 118 դպրոց ունի հիմնանորոգման կարիք, 21-ը` վերանորոգման: Մի շարք դպրոցներում էլ առկա են մարզադահլիճների և մարզահրապարակների հիմնանորոգման խնդիրը:
Դարձյալ նախնական տվյալներով, 2013-14 ուստարում մարզային ենթակայության դպրոցները կունենան 1294 շրջանավարտ:

Հայաստանի վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն կատարած աշխատանքային այցի շրջանակներում Գիտելիքի օրվա կապակցությամբ այցելել է Արցախի պետական համալսարան, հանդիպել պրոֆեսորադասախոսական կազմին և ուսանողությանը: Շնորհավորելով տոնական օրվա կապակցությամբ` վարչապետը նշել է. «Իմ համոզմամբ` Արցախի ազատագրական պայքարի ճակատն այսօր հենց գիտության բնագավառում է: Եթե կարողանանք այս ոլորտում վերելք ապահովել, ապա կամրապնդենք արցախյան ազատամարտի մեր հաջողությունը: 21-րդ դարում փոխվել է ազգերի մրցակցության փիլիսոփայությունը, այսօր զարգացած և ուժեղ է համարվում այն ազգը, որն առաջատար է հենց գիտության ոլորտում, որը ստեղծում է նոր գիտելիք: Այստեղ է այսօրվա պատերազմի ճակատը, որտեղ պետք է տանենք հերթական հաղթանակը: Մենք ձեզ հետ ի վիճակի ենք և պարտավոր տանել նոր հաղթանակներ գիտության, կրթության բնագավառներում: Դա կլինի նաև այն տուրքը, որը պարտավոր ենք վճարել` ի հիշատակ զոհված ազատամարտիկների: Այս ճակատում են ամրապնդվելու մեր հաղթանակները»:

Վարչապետի խոսքով` այսօր համալսարանները դառնում են հասարակության զարգացման հիմնական շարժիչները: Տիգրան Սարգսյանը նշել է, որ ՀՀ կառավարությունը բարեփոխոււմներն իրականացնելիս թիրախավորում է համալսարանների, որպես գիտական օջախների, կայացումը: «Մենք առաջին հերթին պետք է իրականացնենք կրթական արմատական բարեփոխումներ և բարձրացնենք համալսարանների ծառայությունների մատուցման որակը: Պետք է ՀՀ-ում ներդնենք հավատարմագրման ինստիտուտ, որը թույլ կտա հետևել սահմանված չափանիշների պահպանմանը: Դա նշանակում է, որ տեղի է ունենալու համալսարանների խոշորացում, և մենք չենք բացառում, որ տասնյակ համալսարաններ չեն դիմանալու այս մրցակցությանը: Մեր ինտելեկտուալ կարողությունները ներդնելու ենք հավատարմագրման բոլոր փուլերն անցած համալսարաններում, ինչը խթանելու է որակական ծառայություններ մատուցելու մրցակցությանը»,– ասել է ՀՀ կառավարության ղեկավարը:
Պատասխանելով ուսանողներից մեկի հարցին, թե ինչպես է վարչապետի համար սկսվել արցախյան շարժումը` Տիգրան Սարգսյանը նշել է. «Ազգային խնդիրները լուծելու և բարձրացնելու հմտությունները ձեռք եմ բերել դեռևս 1980-87 թվականներին` Սանկտ Պետերբուրգում կրթություն ստանալու տարիներին: Կազմակերպում էինք ապրիլքսանչորսյան միջոցառումներ, զբաղվում հայրենասիրական խնդիրների շուրջ քննարկումներով: Վերադառնալով Երևան` 1988-ին աշխատանքի ընդունվեցի տեղի պլանավորման և հետազոտությունների ինստիտուտում, որտեղ ծանոթացա Իգոր Մուրադյանի հետ: Այսինքն, արցախյան շարժման բուռն իրադարձությունների մեջ հայտնվեցի Սանկտ Պետերբուրգից անմիջապես հետո, երբ դեռևս գաղափարախոսական ընդհատակյա պայքար էր գնում: 1988-ին ժամանեցի Ստեփանակերտ` թռուցիկներով լի ճամպրուկով, որպեսզի դրանք տարածենք այստեղ: Հետագայում արդեն տեղյակ եք, որ Երևանում սկսվեց սկզբից բնապահպանական շարժումը, որն էլ սահուն կերպով տեղափոխվեց քաղաքական դաշտ»: 
Խոսելով Սիրիայի շուրջ հնարավոր ռազմական գործողությունների մասին` Տիգրան Սարգսյանը նշել է, որ Հայաստանը պետք է պատրաստ լինի վատագույն սցենարների, իրադարձությունների տարբեր զարգացումների:
«Սպասվում է Հալեպից մեծ արտագաղթ, այսօր խնդիրն այն է, որ Սիրիայի տարածքովտեղաշարժումներն անվտանգ չեն կարող լինել: Հասկանալի է, որ մենք պետք է պատրաստ լինենք նաև իրադարձությունների այնպիսի զարգացման, որպեսզի կարողանանք ընդունել սիրիահայերին, որոնք պետք է կարողանան այդ շրջափակումից ինչ-որ կերպ դուրս գալ: Բոլոր սցենարները քննարկում ենք»,– նշել է վարչապետը:
Հանդիպման ավարտին ուսանողները և համալսարանի ղեկավարները շնորհակալություն են հայտնել վարչապետին` իրենց հյուրընկալվելու համար և Տիգրան Սարգսյանին նվիրել ղարաբաղյան բարբառի բառարան:
ՀՀ կառավարության ղեկավարը ևս մեկ անգամ շնորհավորել է ուսանողներին Գիտելիքի օրվա և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անկախության տոնի կապակցությամբ ու մաղթել նորանոր հաջողություններ և ձեռքբերումներ:

Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն կատարելիք այցից առաջ` օգոստոսի 31-ին մասնակցել է Սյունիքի մարզի Տեղ գյուղի վերակառուցված միջնակարգ դպրոցի բացմանը: Կառավարության ղեկավարը ՀՀ կրթության և գիտության ու ՀՀ քաղաքաշինության նախարարների ուղեկցությամբ շրջել է ուսումնական հաստատությունով` ծանոթացել կատարված աշխատանքներին, դպրոցում ստեղծված ուսումնական պայմաններին:

Դպրոցի աշակերտները և ուսուցչական անձնակազմը շնորհակալություն են հայտնել վարչապետին` գյուղի դպրոցի վերակառուցման խնդիրն ուշադրության կենտրոնում պահելու  և բարձրակարգ կրթությանն անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու համար:
Դպրոցն ունի 250 աշակերտ:
Այնուհետև վարչապետի գլխավորած կառավարական պատվիրակությունն ուղևորվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն:

Գյումրիում երկրաշարժից անօթևան ընտանիքների համար խոստացվել էր կառուցել 420 բնակարն ևս: Ավելին, ըստ նախնական խոստումների, այդ բնակարանները շահագործման էին հանձնվելու այս սեպտեմբերին: Գյումրու լրագրողները, Ժուռնալիստների “Ասպարեզ” ակումբի խորհրդի նախագահ Լևոն Բարսեղյանի նախաձեռնությամբ, այսօր այցելեցին “շինհրապարակ”` ծանոթանալու աշխատանքների ընթացքին:

Հասնելով “Մուշ 2” թաղամասի ծայրում գտնվող ցանկապատված տարածք` այնտեղ ոչինչ չհայտնաբերվեց: “Քանի որ սա ցանկապատված տարածք է, պետք է ենթադրել, որ այստեղ պետք է 420 բնակարանի հիմքերը փորվեր: Որտեղ ժամանակացույցով արդեն վաղուց սկսված պետք է լիներ շինարարությունը, և եթե դեմն ուրիշ ավելի հետաքրքիր բաներ լինեին` ընտրությունների տեսքով, ոչ թե երկաշարժից 25 տարի է անցել և այլն, շինարարությունը կլիներ: Կամ եթե Շիրակի մարզը շատ ավելի լավ արդյունքներ ցույց տված լիներ ընտրությունների ժամանակ` ականջը չէին ոլորի, չէին պատժի: Մյուս ենթադրությունն այն է, որ մեր իշխանությունը մեզ հետ անկեղծ չէ, չի ասում, այո, այս-այս պատճառներով նկարագրված, ենթադրյալ դրախտը գոյություն չունի”, – նշեց Ա.Դ.Սախարովի անվան մարդու իրավունքների պաշտպանության Շիրակի տարածքային կենտրոնի ղեկավար Սեյրան Մարտիրոսյանը:
“Այստեղ գտնվողներս կարող ենք վստահաբար փաստել` մենք գործ ունենք պաշտոնական ամենաբարձր մակարդակով ստի հետ: Երբ ասվել է 420, չի ասվել 4200, 3800, որովհետև ամենատարբեր տվյալներով Գյումրիում այդքան անօթևան ընտանիքներ կան, ասվել է 420, բայց պաշտոնական ամենաբարձր մակարդակով դա սուտ է”, – ասում է Սեյրան Մարտիրոսյանը:
“Այս տարվա սեպտեմբերին հանձնվելիք 420 բնակարանները մեր ենթադրությամբ այստեղ ու “Անի” թաղամասում պիտի կառուցվեին: Հիմա տեսնում եք, որ շենքերը ոչ կիսակառույց, ոչ մի քանի հարկ ելած` գոյություն չունի: Պետությունը խոստացել էր սեպտեմբեր` ենթադրում ենք սեպտեմբերի 30 կամ 31, գոնե 32-ին պիտի հանձնվեին այս շենքերը, – կատակում է Լևոն Բարսեղյանը և բոլորին կոչ անում սեպտեմբերի 32-ին ներկա գտնվել նորակառույցների բացման արարողությանը: – Էս իշխանությունն էս մակարդակի պատասխանատվություն ունի: Էլ չգիտենք ինչպես ասենք, ստիպված եղանք ստուգայց կազմակերպել: Անկեղծ ասած, ես մտածեցի, որ իշխանությունների մասին շատ սուտ բաներ են խոսում, որոշեցինք մեր ոտով գալ, տեսնել, ստուգել` շքամուտքերում ներկն ինչպես է արված…”, – շարունակում է Լևոն Բարսեղյանն ու սարկազմով նշում` այս շենքերում ամեն ինչ կարգին է, նույնիսկ կարելի է արդեն ընտրություններ կազմակերպել:
“Այս ստուգայցի համար ես բաց հրավեր էի ուղարկել քաղաքային, մարզային իշխանություններին` գալ, տեսնել: Գուցե իրենք իսկապես տեսնում են, որ այս շենքերը կան, ես ուղղակի կատակ էի անում, թե կան”:
Մարդիկ դեռևս աղետից քառորդ դար անց հույսով են ապրում, աչքերը տուն ունենալուն կարոտ: Իսկ պատասխանատու կառույցները լռում են. շինարարությանն առնչվող հարցերը չգիտես ինչու քաղաքաշինության նախարարությունը գցում է այլ կառույցների վրա: Այս պարագայում` կառուցապատող “Գլենդել Հիլզ” ընկերության, վերջինիս կողմից էլ նշվում է, թե կատարվում են շահառուների ընտանիքների կազմի, քանակի հստակեցման ուղղությամբ աշխատանքներ, հետևաբար նաև՝ բնակարանների սենյակների քանակի, դրանց մակերեսների հստակեցման ուղղությամբ նույնպես:
“Չեմ կարծում, թե այստեղ խնդիրը փողն է. զուգարանի վրա 170.000 դոլար ծախսող իշխանության համար հարց չպիտի լիներ 420 բնակարան սարքելը”, – փորձում է մեկնաբանել Լևոն Բարսեղյանը:
Իսկ անօևթաններն ինչ անեն հարցին Լևոն Բարսեղյանն ասում է. “Անօթևանները յոլա են գնում ինչպես միշտ, հարմարվում են, տոմսի փողի են սպասում, գրին քարտի, ու քրֆում են: Քիֆուրների լուրջ կատալոգ կարելի է կազմել մեր տնակային թաղամասերում շրջելու արդյունքում”:
Ի դեպ, ենթադրյալ շինհրապարակից հեռանալուց րոպեներ անց Լևոն Բարսեղյանին է զանգահարում “Գլենդել Հիլզ” ընկերության հանրության հետ կապերի և տեղեկատվության վարչության պատասխանատուն. “Ինձ զանգահարեց “Գլենդել Հիլզի” ինչքան հասկացա մամուլի քարտուղար Արմինե Ուդումյանը, հետաքրքրվում էր, թե մենք ինչ ենք անում շինարարության հրապարակում: Ես, իհարկե, դրվատանքի խոսքեր հղեցի նրան, որ էս մի շինարարությունն ուղղակի ցնցող էր, համեմատած անցած տարիների շինարարության թերությունների հետ: Այս տարի շշմելու 420 բնակարան էիք շնել, էկել հիանում էինք: “Դեռ տարածքու՞մ եք”, – ասում եմ չէ, 5 րոպե է տևել, մտել, տեսել ենք, որ շինարարությունը փայլուն ընթանում է, տարածքից դուրս ենք եկել”, – իրենց հեռախոսազրույցը ներկայացրեց Լևոն Բարսեղյանը:

Օգոստոսի 30-ին, ժամը18.30-ի սահմաններում, Սարդարապատ-Այգևան ճանապարհի 1-ին կմ-ին իրար են բախվել «Միցուբիշի Պաջերո» և «ԴԱՎ» մակնիշի ավտոմեքենաներ, ինչի հետևանքով «Միցուբիշի Պաջերո»-ի վարորդը և ուղևորը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Ոստիկանությունից տեղեկացնում են, որ կատարվում է քննություն: