«Կառավարության նոր ծրագիրը վատը չէ, սակայն ես այն համարում եմ անցումային, քանի որ կառավարությունն էլ է անցումային: Ես այս մասին վարչապետին էլ եմ ասել, քանի որ որոշ նախարարներ, որոնք նոր են նշանակվել,  վստահություն չեն վայելում, և կան որոշ նախարարներ, ովքեր իրենց պաշտոնավարման ժամանակ թույլ են տվել որոշ թերացումներ»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ անդրադառնալով  կառավարության նոր ծրագրին ասաց Հայաստանի գործատուների հանրապետական միության նախագահ Գագիկ Մակարյանը:

«Ամեն մի նախարարություն տվել է իր առաջարկները և դրանք խմբավորվել են մեկում: Զարմանալի չէ, որ այս ծրագիրն այդքան արագ հավանության արժանացավ նախարարների կողմից: Ես կասեի նրանք հավանություն տվեցին առանձին գլուխների, ոչ թե ամբողջական ծրագրին:  Այդ փաստաթղթին ծանոթանալու համար ես 4 ժամ եմ տրամադրել և ես կարծում եմ, որ ոչ բոլոր նախարարներն են կարդացել այն»:

Ըստ ծրագրի` նվազագույն աշխատավարձը կլինի 65 հազար դրամ: Նպատակ է դրվել կրճատել աղքատությունը 10 տոկոսով:

«Այսպիսի հետաքրքիր կետ կա` չհիմնավորված հարստացման հարցը, կառավարությունը հետամուտ է լինելու չհիմնավորված ճանապարհով հարստացման խնդիրերին, այսինքն` փորձելու է հասկանալ, թե ով ինչպես է հարստացել»,- նշեց Գագիկ Մակարյանը:

Ծրագրում  նշվում է մաև Հայաստանի ազգային բրենդի ստեղծման անհրաժեշտության մասին: Հարևան երկրների հետ հարաբերությունների հարցում փոփոխություններ չկան: Այն մնացել է նախորդ ծրագրի նման:

Ըստ Մակարյանի` կարևոր է նաև մարդու իրավունքների բաժինը, որտեղ նշված է, թե պետք է նպաստել դատարանների անկախությանը, սակայն չի ասվում, թե ինչպես:

ՀԱԿ պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանն ու նորանշանակ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանն այսօր էլ չկարողացան զերծ մնալ փոխադարձ մեղադրանքներից ու վեճից:

Նիկոլ Փաշինյանն ասաց, որ կառավարության ծրագրում կան բազմաթիվ հնչեղ խոսքեր, բայց դրանց կշիռը հասկանալու համար նախ պետք է հասկանալ, թե այդ խոսքերն ընդհանրապես ինչ նշանակություն ունեն հանրապետականի թիմի և անձամբ Հովիկ Աբրահամյանի համար:

Նա հիշեցրեց նախագահ Սերժ Սարգսյանի այն հայտարարությունը, որ պետական ապարատն ու գործարարությունը պետք է տարանջատվեն իրարից: Մինչդեռ հենց Հովիկ Աբրահամյանը, Գագիկ Խաչատրյանն ու Դավիթ Հարությունյանը հայտարարագրել են մի միլիոնավոր դոլարներ, անշարժ գույք և այլն:

«Դուք բոլորդ էս ողջ ընթացքում եղել եք պետական պաշտոնյաներ: Եթե բիզնեսով չեք զբաղվել, ապա ինչպե՞ս եք աշխատել այդ գումարները: Իսկ եթե զբաղվել եք, ապա դա կոռուպցիա է»:

Փաշինյանի երկրորդ հարցը վերաբերում էր կառավարության ծրագրում նշված նվազագույն հինգ տոկոս աճին: «Բայց կներեք, Դուք չպետք է շեմը նախատեսեք, 2013 թվականին  Սերժ Սարգսյանն է շեմը նշանակել շեմը՝ ասելով, որ եթե կառավարությունը չապահովի յոթ տոկոս տնտեսական աճ, պետք է հրաժարական տա: Հիմա սա ձեր կառավարության ծրագի՞րն է, թե՞ ձեր հրաժարականի դիմումը: Նաջարյանի (ի նկատի ունի՝ Սերժ Սարգսյանին-Անկախ) ասածը ձեր համար ի՞նչ նշանակություն ունի»:

Պատգամավորի երրորդ հարցը վերաբերում էր պարտադիր բառին և Հովիկ Աբրահամյանի նշած «պարտադիր, բայց ոչ պարտադրված» արտահայտությանը:

Պատգամավորը հիշեցրեց, որ Աղայանի բացատրական բառարանում պարտադիր բառի հայերեն բացատրությամբ այն նշանակում է պարտադրված: «Հիմա Դուք ասում եք՝ պարտադիր, բայց ոչ պարտադրված: Կներեք, բայց հայոց լեզվում սա որևէ նշանակություն չունի»:

Հովիկ Աբրահամյանն արձագանքեց. «Պարոն Փաշինյան, շատ լավ է, որ Դուք բառարան եք ընթերցում, ես ժամանակ կգտնեմ ու Ձեր օրինակին կհետևեմ: Իսկ ընդհանրապես Ձեր ձեռագիրն է միշտ ինչ որ բան փնտրել-գտնելն ու քննադատելը:Բայց մեկ է՝ ես իմ գործն անելու եմ՝  ինչքան էլ, որ Դուք խոսեք»:

Այնուհետև Հովիկ Աբրահամյանը կոչ արեց պատգամավորին այդքան նեգատիվ չվերաբերվել գործարարությանը՝ նշելով որ նրանց շնորհիվ է, որ կառավարությունն աշխատավարձ, թոշակ է վճարում, բազմաթիվ ծրագրեր է իրականացնում. «Այս գեղեցիկ դահլիճն էլ է գործարարների հարկերի արդյունք,-նկատեց վարչապետը,-իսկ Դուք գործարարներին հանրության մոտ փորձում են ներկայացնել բոբոներ: Գործարարների շնորհիվ պետք է այս երկիրը զարգանա: Այնպես որ, գործարարներին շատ հարգանքով վերաբերվեք»:

Ինչ վերաբերում է իր ունեցվածքին, ապա Հովիկ Աբրահամյանը նշեց, որ երբևէ չի էլ թաքցրել դա և հայտարարագրել է այն օրենքի տառին համահունչ: «Այո, ես այն տարիներին հողագործութհամբ էլ եմ զբաղվել: Երբ օրենքը թույլ է տվել զբաղվել բիզնեսով, զբաղվել ենք, երբ թույլ չի տվել, չենք զբաղվել»:

Հովիկ Աբրահամյանը նաև հորդորեց հարգանքով խոսել նախագահի մասին՝ նշելով, որ նրա կողմից հայտարարված յոթ տոկոս տնտեսական աճը եղել է քաղաքական գնահատական ու ցանկություն: «Այո, մեր նոր կառավարւթյունն իր առջև դրել է միջնաժամկետում հինգ տոկոս աճ արձանագրելու ծրագիր, և ես համոզված եմ, որ դա մեզ հաջողվելու է: Առանց մեծամտության, համախմբելով քաղաքական ուժերին, գործարարներին՝ պետք է հասնենք հաջողությունների: Ես պատրաստ եմ ընդունել յուրաքանչյուր ողջամիտ քննադատություն և եթե հարկ լինի, նույնիսկ ներողություն խնդրել, իսկ անհիմն քննադատությունը և պարբերաբար նույն բանը տարբեր բառերով ներկայացնելը ոչ մի լավ բանի մեր ժողովրդին չի բերի»:

Նիկոլ Փաշինյանը վարչապետի պատասխաններից ավելի ոգևորվեց: Նա ասաց, որ զարմանում է, թե ինչու է վարչապետն իրենից պաշտպանում գործարարներին, որոնց դեմ ինքը ոչինչ չունի, այլ ընդամենը երեք պաշտոնյանի մասին է խոսել, որոնք զբավում են գործարարությամբ: «Ես հենց դա եմ ուզում հասկանալ՝ Դուք գործարա՞ր եք, թե՞ կառավարության ղեկավար ու անդամներ: Ասում եք՝ ժամանակին նաև հող եք մշակել: Էդ ո՞նց է, որ բոլորը հող են  մշակում, տոկոսի տակ են ընկնում, Դուք մշակում եք, միլիոններ եք աշխատում»:

Ինչ վերաբերում է քննադատություններին, ապա Փաշինյանը նշեց, որ դա ոչ թե իր տեսակն է, այլ պարտականությունը. «Բա հո չե՞նք եկել իրար էստեղ անեկդոտ պատմենք, ժպտանք, գնանք»:

Սակայն այսքանով կրքերը չհանդարտվեցին: Հովիկ Աբրահամյանին ի վերջո հունից հանեցին Փաշինյանի հայտարարությունները, և նա մի պահ անգամ անցավ «դու»-ի՝ նշելով, որ Փաշինյանը պատկերացում էլ չունի, թե ինչ է նշանակում գործարարություն: «Եթե ձեզ հող էլ տան, չեք կարող մշակել: Դուք մի ընտանիք էլ չեք պահել ձեր կյանքում, բացի քննադատելուց»:

Իսկ երբ Փաշինյանը տեղից փորձում էր հակադարձել, Աբրահամյանն ասաց. «Ձեռքերով էլ խոսում եք, խնդրեմ: Սա փողոց չի, էթիկա էլ չունեք, որ լսեք; Երբ Դուք էիք խոսում, ինչքան էլ ինձ տհաճ էր, ես լսում էի: Իսկ եթե մտածում եք, որ իմ ունեցվածքն ապօրինի է, տվեք դատախազություն, թող ստուգեն: Ուրիշի փողը հաշվելն ամենահեշտն է»:

Գալուստ Սահակյանն էլ իր հերթին փորձում էր եզրափակել խոսակցությունը. «Պարոն Աբրահամյան, Փաշինյանի վրա շատ ժամանակ ծախսեցիք: Պարոն Փաշինյան, քննադատել կարելի է, իսկ չարություն անել՝ ոչ…»:

Անկախ

ՀՅԴ խմբակցության անդամ Աղվան Վարդանյանը խորհրդարանում վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանին երկու հարց ուղղեց, որոնցից մեկը վերաբերում էր Արցախյան ազատամարտի մասնակիցների սոցիալ-բարոյահոգեբանական խնդիրներին:

Պատգամավորը հետաքրքրվեց, թե արդյոք վարչապետը նպատակահարմար չի՞ գտնում, որ պետք է անցկացվի հաշվառում՝ պարզելու, թե իրականում ովքե՞ր են մասնակցել ազատամարտին: «Եթե մենք ունենանք մասնակիցների իրական թիվը, ավելի արդյունավետ կօգտագործենք նաև մեր ֆինանսական ռեսուրսները»,-ասաց պատգամավորը:

Հովիկ Աբրահամյանը համաձայնեց պատգամավորի առաջարկի հետ՝ հաշվառում անցկացնելու վերաբերյալ՝ նշելով, որ առանց դրա հնարավոր չէ որևէ ծրագիր կյանքի կոչել, և որ դա կլինի անիմաստ, անտրամաբանական ու անարդյունավետ: «Մենք անպայման հաշվի կառնենք ձեր  առաջարկը, պարոն Վարդանյան»,-հավաստիացրեց Հովիկ Աբրահամյանը:

Պատգամավորի երկրորդ հարցը վերաբերում էր վարչապետի հնչեցրած «պարտադիր, բայց ոչ պարտադրված» ձևակերպմանը, որը, ըստ նրա, արդեն թևավոր խոսք է դարձել:  «Բացատրեք, խնդրեմ, այս խոսքի իմաստը, տրամաբանությունն ու բովանդակությունը»,-ասաց Աղվան Վարդանյանը: Հովիկ Աբրահամյանը պարզաբանեց, որ դա նշանակում է, որ կառավարությունն ամեն ինչ անելու է, որ հանրությանը բացատրի, ներկայացնի, համոզի, և որպեսզի քաղաքացիների համար սոցիալական լուրջ խնդիրներ չհարուցվեն: «Այն փաթեթը, որը կբերվի խորհրդարան,  պետք է բխի մեր բոլորի շահերից: Դա շատ կարևոր բարեփոխում է, և այն պետք է իրականացնել, իսկ թե ինչ ձևով, մի քիչ համբերենք: Մենք շատ արագ, մինչև հունիսի վերջ ուզում ենք փաթեթը բերել Ազգային ժողով»,-ասաց վարչապետը:

53 կողմ, 66 դեմ և 3 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ մերժվեց ՀՅԴ խմբակցության կողմից ներկայացված նախագիծը՝ 100 տոկոս համամասնական ընտրական համակարգի անցնելու վերաբերյալ:

Մինչ քվեարկությունը վարման կարգի վերաբերյալ հանդես եկավ ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյան՝ հայտնելով, որ հանրապետականը դեմ է քվեարկելու նախագծին, քանի որ խնդիրը լրացուցիչ քննարկման կարիք ունի, և որ առաջիակյում Սահմանադրական բարեփոխումների գործընթացն է:

“Ժառանգություն” խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանը հայտնեց, որ ավելի վաղ տառացիորեն նույն նախագիծը ներկայացրել էին իրենք, երբ դե Սահմանադրական բարեփոխումների մասին խոսք չկար: “Ավելի շատ Սահմանադրական փոփոխությունները շահարկվում են, որպեսզի հարցը մղվի երկրորդ պլան”,-ասաց նա:

Անկախ

ԱԺ հայտարարությունների ժամին «Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանն, անդրադառնալով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքի և համանախագահների համատեղ հայտարարություններին, ասաց, որ առաջին անգամ Մինսկի խումբը բացահայտ հայտարարում է, որ պետք է փոխվի ստատուս քվոն, քանի որ այն խանգարում է բանակցային գործընթացին, և որ պետք է  հետ վերադրաձվեն «գրավյալ տարածքները»։

«Սա չափազանց վտանգավոր մոտեցում է, եթե նկատի ունենանք այն օրակարգերը, որ այսօր կան աշխարհում,-ասաց Ռուբեն Հակոբյանը,-աշխարհի ուժեղներն այսօր իրար հետ հարցեր են լուծում, և կարծես թե պատերազմական գործողությունների դաշտը կամաց-կամաց տեղափոխվում է մեր տարածաշրջան»:

Նա ողջունեց  ԼՂՀ իշխանությունների և հասարակության ակտիվ դիրքորոշումը, որով նրանք դիմավորեցին համանախագահներին` նշելով, որ առանց Արցախի ժողովրդի մասնակցության, ԵԱՀԿ ՄԽ ձևաչափով ոչ մի հարց հնարավոր չէ լուծել:

Ռուբեն Հակոբյանի կարծիքով` ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հայտարարություններին Հայաստանի իշխանությունները պետք է լուրջ վերաբերվեն` հնարավոր մարտահրավերներին դիմակայելու համար և անեն ամեն ինչ, որ Ղարաբաղը դառնա հակամարտության կողմ:

Անկախ

Այսօր խորհրդարանում վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը հայտարարեց, որ մտադիր է վարչապետերի ակումբ հիմնել օգտագործելու նախկին վարչապետերի ներուժը երկրի կառավարման գործում և քննարկելու տնտեսական, քաղաքական գործընթացները:

Այս մասին Հովիկ Աբրահամյանը հայտնեց ՀԱԿ պատգամավոր Հրանտ Բագրատյանի հարցերին պատասխանելիս:

Նա համոզմունք հայտնեց, որ նախկին վարչապետերը կցանկանան իրենց գիտելիքներով ու փորձով օգտակար լինել նոր կառավարությանը իրագործելու իր ծրագիրը:

Հրանտ Բագրատյանը դրական համարեց գաղափարը և խոստացավ կիսվել իր փորձով, քանի որ «ժլատ չէ»:

Անկախ

ԲՀԿ խմբակցության անդամ Լյովա Խաչատրյանը վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանին հարցեր ուղղեց ջրամբարների կառուցման, Արարատյան դաշտավայրի ջրային պաշարներին սպառնացող վտանգի, Ապարանի ջրերի նվազման հետ կապված:

Նրա խոսքով՝  վերջին տարիների ուսումնասիություները ցույց են տալիս, որ մեջ ջրամբարները կա՛մ չեն լցվում, կա՛մ սակավ են լցվում, ինչը պատգամավորն առաջին հերթին համարեց Արարատյան արտեզյան ջրերի անհաշվենկատ օգտագործման հետևանք:

«Դրա հետևանքով ցամաքել ու սակավաջուր են դարձել նաև Ապարանի շրջանի աղբյուրները: Նույնիկս կան աղբյուրներ, որ այս տարի պարզապես ցամաքել են: Եթե հրատապ միջոցներ չձեռնարկենք, մենք կունենանք ոչ միան ոռոգման, այլև խմելու ջրի խնդիր Ապարանում»,-ասաց պատգամավորը:

Ջրի նվազման մեկ այլ պատճառ էլ, ըստ Լյովա Խաչատրյանի, փոքր ՀԷԿ-երի շահագործումն է: «Որպեսզի սելավ առաջանա, ջուրը պետք է գրգռվի: Բայց ջուրը, մտնելով խողովակ, այլևս չի գրգռվում:  Արդեն չորրոդ տարին է՝ սելավներ չեն առաջանում: Չե՞ք կարծում, որ սա էլ է շատ հրատապ խնդիր և պետք է կարգավորվի»,-հարցրեց նա:

Հովիկ Աբրահամյանը կիսեց պատգամավորի հայտնած մտահոգությունները և ասաց, որ արդեն իսկ հանձնարարել է գյուղատնտեսության նախարարին, որ ձեռնամուխ լինեն Արարատյան դաշշտավայրի ապօրինի հորերի փակմանը և թույլ չտան ապագայում նման հորատումներ իրականացնել: «Այդ հարցում ես շատ հետևողական եմ լինելու»,-հավաստիացրեց Հովիկ Աբրահամյանը՝ նշելով, որ առաջիկայում ձկնարդյունաբերությամբ զբաղվողներին կառավարությունն առաջարկելու է նոր տեխնիկա տեղադրել, որն ավելի քիչ ջուր կօգտագործի,-եթե որևէ գերատեսչություն հնարավորություն չունենա, ապա կառավարությունն անպայման երկարատև վարկ կտա, որ գործարարները կարողանան այդ տեխնիկան տեղադրել»:

Ինչ վերաբերում է ջրամբարների կառուցմանը, ապա վարչապետը հայտարարեց, որ դա կառավարության առաջնահերթություններից է, քանի որ խնդիրը շատ կարևոր է երկրի ապագայի համար:

Անկախ

«Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման բոլոր կետերն ու հայտարարությունները շատ ընդհանրական են, առավել կարևոր են մանրամասները: Ի՞նչ խաղաղապահ ուժերի մասին է խոսքը, ո՞ր երկրների ուժերն են լինելու դրանք, ի՞նչ համամասնությամբ: Ստացվում է` մեզ ասում են, թե տվե՛ք ձեր իրական երաշխիքները, հետո կստանաք ինչ-որ բան»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման  ժամանակ անդրադառնալով ՀՀ արտաքին քաղաքականան զարգացումներին՝  նշեց «Մուդուս Վիվենդի» կենտրոնի ղեկավար Արա Պապյանը:

Ըստ նրա՝  Մինսկի խմբի  ամերիկացի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքի ելույթում արված շեշտադրումները և համանախագահների վերջին հայտարարությունը Արևմուտքի կողմից հայկական կողմերի վրա իրականացվելիք ճնշման նախաքայլերն են:

Ներկա պաշտպանական գիծն, ըստ Արա Պապյանի, ամրացված է, ունի հստակ տրամաբանություն և դրա համար մարդկային բազում կյանքեր ենք կորցրել: Ուստի, դրանք փոխարինելը ինչ-որ մշուշոտ ուժերով, որոնք շատ կոնֆլիկտներում ապացուցել են, որ անգամ իրենց անվտանգությունեը չեն կարողանում պաշտպանել, իրատեսական չէ: Ըստ Արա Պապյանի՝  1991թ.-ից հետո կոնֆլիկտը պետք է դիտարկվի միջազգային իրավունքի հիման վրա, այսինքն՝  ԽՍՀՄ-ի կողմից ընդունված որոշումների վրա չպետք է հիմնվել, այլ հիմք ընդունել 1920թ.-ին Ազգերի Լիգային որոշումը, որով ստացվում է՝ ոչ թե Հայաստանն է ինչ-որ բան գրավել Ադրբեջանից, այլ հակառակը:

Արա Պապյանն առայժմ պատերազմական իրադրություն չի կանխատեսում, քանի որ Արդրբեջանը միանշանակ երաշխիք չունի, որ կարող է հաղթել: Ստատուս-քվոյի այլընտրանքը պատերազմն է, սակայն, ըստ քաղաքագետի,  դա էլ կարող է բավարար չլինել: Քանի որ դեռևս կպահպանվի Ադրբեջանի կողմից ռևանշի ցանկությունը: Տևական անկախության հասնելու համար, ըստ նրա՝  Արդբեջանը չպետք է լինի, այլ ընդամենը բնիկ ժողովուրդների բնակատեղի:

Արա Պապյանը նշեց, որ սկզբնական շրջանում Մաքսային Միությանը Հայաստանի անդամակցության որոշումը պատճառաբանվում էր Ղարաբաղի խնդրով, այսինքն՝ Ռուսատանը ճնշման լծակներ ունի , ուստի պետք է այնպես անել , որ ավելի վատ չլինի, սակայն հաշվի չէր առնվում, որ Արևմուտքը ազդեցության լծակներ ևս ունի և այս հայտարարությունները հենց այս լծակների բանեցման նախաքայլեր են:

Ըստ Արա Պապյանի` անհրաժեշտ է հասնել նրան, որ Հայաստանը Մաքսային Միությանը անդամակցի  անպայմանորեն Լեռնային Ղարաբաղի հետ միասին:

Ըստ բանախոսի` պետությունը պետք է նախ  ազգային խնդիրներ լուծի. «Այս պետության խնդիրը իր տարածքների ամբողջության վերականգնման հարցը պետք է լինի»,-նշեց Արա Պապյանը` ավելացնեով, որ պետությունը գոյություն ունի, եթե իր առջև գոյության իմաստ ունի դրված: Եթե չենք որոշել այս հարցի պատասխանը, ապա մեր պետությունը ինչո՞վ է տարբերվում, օրինակ, Ուրուգվայից կամ նույն հաջողությամբ կարող է լինել յուրաքանչյուր պետության տարածքում: Ուրիշ հարց էլ կա. նման իրավիճակում  մեր պետությունը արդյո՞ք կմնա իր այս սահմաններում»,-նշեց Արա Պապյանը:

Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ  Լաչինի ազատագրման  մանրամասներին ու սակավ լուսաբանման պատճառներին անդրադարձան  «Հետախույզ վետերանների միություն» ՀԿ նախագահ Սուրեն Կարապետյանը, ազատամարտիկ Արթուր Բունիաթյանն ու պատմաբան, ԵՊՀ դասախոս Գևորգ Մելքոնյանը:

Ըստ Սուրեն Կարապետյանի` Լաչինի ազատագրման սակավ լուսաբանումը   կապված է նրա հետ, որ Լաչինի ազատագրումը կապ չի ունեցել Շուշիի ազատագրման հետ, չի նախաձեռնվել պետական պաշտոնյաների կողմից: «Հետախույզ վետերանների միություն» ՀԿ նախագահը ներկայացրեց Լաչինի ազատագրման ողջ օպերացիան, իսկ ազատագրման հարցում նշեց հատկապես Դնեպրիկ Բաղդասարյանի դերը, ով ըստ նրա լեգենդար ռազմական գործիչ է, պետական կերակրամանին մոտ չի գտնվել և դեռ այն ժամանակ էլ հակասություններ է ունեցել ղեկավարների հետ, և այս պատճառով նրա դերը չի լուսաբանվում, չի արժանանում պատշաճ ուշադրության` չնայած այն հանգամանքին, որ ազատագրումը չի եղել պատահական, այլ մշակված, հստակ պլանավորված ռազմավարության իրականացման արդյունք է: «Այս ամենի մասին լռում է նաև Պաշտպանության նախարարությունը. չեմ ուզում այս ամենին քաղաքական իմաստ տալ` դրանով կցածրացնեմ Դնեպրիկ Բաղդասարյանի ու մյուս տղաների դերը: Մենք միշտ ցույց ենք տվել, որ Ղարաբաղն ինքն է ձգտել  դեպի հայրենիք ու շրջափակումից դուրս գալու համար փորձել ազատագրվել, բայց այսօր պետք է ցույց տալ նաև, թե ինչն ինչպես է եղել»-նշեց Սուրեն Կարապետյանը:

Պատմաբան Գևորգ Մելքոնյանը նշեց, որ Քաշաթաղի շրջանն ավելի հին պատմություն ունի: Այստեղ մարտեր են մղվել դեռ Անդրանիկ զորավարի, Գարեգին Նժդեհի ու Դրաստամատ Կանայանի օրոք: Երբ 1921թ.-ի հուլիսի 5-ին ընդունվում է Լեռնային Ղարաբաղը Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում ընդգրկելու և այդ տարածքում ինքնավար մարզ կազմավորելու վերաբերյալ պարտադրված որոշումը, Ադրբեջանը խորամանկությամբ այս տարածքները ընդգրկում է իր պետության քարտեզի մեջ և այս տարածքում ստեղծում Քուրդիստան գավառը: Ըստ պատմաբանի` Քաշաթաղի ազատագրումը պետք է դիտարկել նույնքան կարևոր պատմական իրադարձություն, որքան Շուշիի ազատագրումը:

Ազատամարտիկ Արթուր Բունիաթյանն էլ ասաց. «ես միշտ դեմ եմ եղել յուրաքանչյուր անարդարությանը: Մեկ բան կասեմ. թող ամեն մեկը զբաղվի իր գործով ու խոսի այն մասին, ինչ արել է»:

Խորհրդարանում արտահերթ կարգով քննարկվում է ՀՅԴ խմբակցության կողմից ներկայացված նախագիծը՝ 100 տոկոս համամասնական ընտրական համակարգի անցնելու վերաբերյալ:

Խմբակցության ղեկավար Արմեն Ռուստամյանը իր ելույթում նշեց, որ հարցն իր ակտուալությունը չի կորցրել, քանի դեռ խնդիրը ուծված չէ: «Այս հարցի շուրջ արդեն բազմաթիվ քննարկումենր են եղել, սա այսօրվա խորհրդարանում «կոնսենսուս մինուս 1» կարգավիճակ ունեցող հարց է: Ոչ իշխանական բոլոր ուժերը կողմ են սրան, բացի ՀՀԿ-ից: Պարզ է, որ իշխանությունները մեծամասնականից որևէ կերպ չեն ուզում հրաժարվել, քանի որ դա ապահովում է իրենց վերարտադրման գործընթացը: Սակայն այդպես մենք չենք կարող երաշխավորել ընտրությունների միջոցով իշխանությունը փոխելու հնարավորությունը: Ով գալիս է իշխանության, պահպանում է այն մինչև վերջ»:

Ռուստամյանի խոսքով՝ 41 բոնուսային մանդատները միանգամից իշխանությունն իր գրպանում է պահում, և որ անգամ համամասնականով 60 տոկոս ձայն ձեռք բերելու դեպքում էլ խորհրդարանում հնարավոր չէ ունենալ մեծամասնություն:

«Սա աբսուրդ է: Սա չի կարող ժողովրդավարական ընտրության մասին խոսել, իսկ իշխանությունը երբեք չի կտրի այն ճյուղը, որի վրա նստած է: Եվ քանի դեռ մենք չենք հրաժարվել այս համակարգից, չենք կարող խոսել հավասար, մրցակցային ընտրապայքարի մասին: Դա նույնն է, որ երկու հոգի դորս գան վազքի, մեկը սկսի սկզբից, մյուսը 40 մետր առջևից: Ինչո՞ւ չենք ուզում այս աննորմալ վիճակը փոխել»,-հարց բարձրացրեց պատգամավորը:

Անկախ

ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնում խորհրդարանը վերահաստատեց Արթուր Ջավադյանի թեկնածությունը:

Փակ, գաղտնի քվեարկության արդյունքում քվեարկությանը մասնակցած 79 պատգամավորներից 77-ը կողմ քվեարկեց Ջավադյանի օգտին, դեմ՝ ընդամենը 2-ը:

Նշենք, որ քվեարկությանը հրաժարվել էին մասնակցել ԲՀԿ-ն, ՀԱԿ-ը, “ժառանգությունը” և ՀՅԴ-ն, իսկ ՕԵԿ-ը հայտարարել էր ազատ քվեարկության մասին:

Հիշեցնենք, որ ՀՀ Սահմանադրության համաձայն՝ ԿԲ նախագահն առաջադրվում է երկրի նախագահի կողմից խորհրդարանմ այդ թեկնածությունը հաստատմամբ 6 տարի ժամկետով՝ ոչ ավելի, քան երկու անգամ անընդմեջ:

Անկախ

ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը խորհրդարանում հայտարարեց, որ ինքն այն մարդկանցից է, որը չի պատրաստվում որևէ ձևով համագործակցել նոր կառավարությնա հետ:

Այնուհետև, նա հարց ուղղեց վարչապետին. «Ո՞նց հավատամ Ձեզ,  եթե Դուք ձեր առաջին իսկ քայլերով հերքում եք Ձեր ասածները: Օրինակ, Գագիկ Խաչատրյանին սուպերնախարար նշանակելու Ձեր քայլը»:

Այնուհետև Զուրաբյանը թվարկեց ֆինանսների նորանշանակ նախարար Գագիկ Խաչատրյանին պատկանող բիզնեսները՝ հղում կատարելով նաև «Հետք» էլեկտրոնային լրատվամիջոցում հրապարակված տեղեկություններին՝ երթուղայինի գծեր, տաքսի ծառայություն, մի շարք մենաշնորհային ընկերություններ և այլն: «Այսինքն, նա շատ հստակ բիզնես շահեր ու հետարքրություններ ունի, և Դուք այդ մարդուն տալիս եք հարկային, մաքսային, ֆինանսական ոլորտը և ուզում եք, որ մենք հավատանք, որ չկա շահերի բախում, չկա հարստություր դիզելու և առավելություններ ստեղծելու միտում: Ես ո՞նց հավատամ»,-հարցրեց պատգամավորը:

Հովիկ Աբրահամյանը պատասխանեց, որ հավատալ-չհավատալն իր գործն է, սակայն նա դատապարտված է հավատալու, քանի որ իրենք իսկապես անելու են այն, ինչ խոստացել են:

«Գագիկ Խաչատրյանը շատ պրոֆեսիոնալ պաշտոնյա է և պետեկամուտների համակարգը զարգացնելու գործում անձնական շատ մեծ ներդրում ունի: Եվ այսօր տարբեր երկրներ ուզում են ուսումնասիրել այն համակարգը, որը ներդրված է մեր պետեկամուտների կոմիտեում: Ինչ վերաբերում է գործարարությամբ զբաղվելուն, ապա նորից եմ ասում՝ կլինի Հովիկ Աբրահամյանը, Դավիթ Հարությունյանը, կամ Գագիկ Խաչատրյանը, թե մեկ ուրիշը, բոլորը պետք է հասկանան, որ այս նշանակումից հետո այլևս իրավունք չունեն օգտվելու: Եթե շարունակեն, ապա ազատվելու են ու գնան: Անփոխարինելի մարդ չկա»,-ասաց Հովիկ Աբրահամյանը, ապա հարցրեց, թե այդ նույն «Հետքը» չէ՞ր, որ խոսում էր նախկին վարչապետի օֆշորի մասին: «Մի հիմնավորում, մի վերջնական բան չեղավ, ես էլ չգիտեմ՝ վերջը դա ի՞նչ էր: Եթե գազի մարդը գիտի, թող ասի, իմանանք (Գազի մարդ ասելով՝  ի նկատի ուներ Արամ Մանուկյանին-Անկախ)»:

Լևոն Զուրաբյանն արձագանքեց. «Ինչպես հասկացա, Տիգրան Սարգսյանի գործով Դուք արդեն վճիռ ունեք»:

Երբ Հովիկ Աբրահամյանը փորձեց պարզաբանել, Զուրաբյանն ասաց, որ խոսելու իր հերթն է, և իր ժամանակից չի ուզում տալ նրան: «Դուք էնքան գովեցիք Գագիկ Խաչատրյանին, որ ինձ մոտ տպավորություն ստեղծվեց, որ եթե մարդ պրոֆեսիոնալ է, ապա իրեն ազատում է Սահմանադրության պահանջներից ու պարտավորություններից: Դուք, փաստորեն, Ձեր խոսքով օրինականացրեցիք այն դրույթը, որ մարդը կարող է միաժամանակ զբաղվել բիզնեսով և լինել նախարար կամ պատգամավոր: Իսկ եթե ձեր ասածն այն է, որ սրանից հետո չեն զբաղվելու, ապա դա նշանակում է, որ նախկին հանցագորութնունները ջրվեցին-գնացի՞ն»:

Ընդմիջումը սկսվեց, և Գալուստ Սահակյանը հորդորեց «պրովոկացիաները» թողնել ընդմիջումից հետո:

Անկախ

Պատիվ ունեմ ձեր հավանությանը ներկայացնելու Հայաստանի Հանրապետության կառավարության ծրագիրը: Այն մշակվել է` հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ռազմավարության, Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի, Հայաստանի հանրապետական կուսակցության նախընտրական ծրագրի, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2013 թվականի ծրագրի հիմնական դրույթները, ինչպես նաև խորհրդարանական կուսակցությունների ծրագրերում ներկայացված` նշված փաստաթղթերի հետ համադրելի գաղափարները:

Ես իմ ելույթում կաշխատեմ շեշտադրել կառավարության ծրագրի հիմնական քաղաքական մոտեցումները, ընդհանուր տրամաբանությունը, շարադրել առաջիկա երեք տարիների զարգացման մեր մոտեցումները: Կառավարության անդամներն իրենց ելույթներում ավելի մանրամասն կներկայացնեն իրենց ոլորտի անելիքները, բարեփոխումների օրակարգը, սպասվող արդյունքները: Ծրագիրը շարունակական է՝ այն Հանրապետական կուսակցության կողմից ձևավորված կառավարության ծրագիր է, ապահովելու է արդեն իսկ առկա ռազմավարական ծրագրերի հիմնական միտումները, սակայն ունի նոր ասելիք դրանք իրագործելու մեխանիզմների և գործիքների առումով:

Եթե ես շատ հակիրճ բնութագրեի կառավարության՝ ձեր դատին ներկայացվող ծրագիրը, ապա այն կանվանեի առաջին հերթին իրատեսական, խստապահանջ և ականջալուր: Իրատեսական՝ խոստումների և ռեսուրսների գնահատման առումով, խստապահանջ՝ հավասար պայմանների և երկակի ստանդարտների բացակայության տեսանկյունից, և ականջալուր՝ հանրային մտահոգությունների և քաղաքական ուժերի բարձրացրած բոլոր հարցադրումների քննարկման պատրաստակամությամբ:

Հարկ է, սակայն, այս մոտեցումները չընկալել միակողմանի և պարզունակ կերպով:

Իրատեսականությունը չի նշանակում հավակնություների բացակայություն: Իրատեսականությունը նշանակում է ռեսուրսների առկայության սթափ գիտակցում: Միաժամանակ այն նշանակում է կարողությունների լիակատար օգտագործման ճանապարհով առավելագույն արդյունքի ձգտում: Օրինակ, պաշտպանության ոլորտում մենք չենք կարող հավակնոտ չլինել՝ հայրենի հողի պաշտպանությունը ոչ լիարժեք ջանքեր չի հանդուրժում: Կարող եմ վստահեցնել ձեզ, որ «առկա ռեսուրսներով առավելագույն արդյունքի հասնելու» պաշտպանության ռազմավարական սկզբունքի կիրառումը չի նշանակում սահմանների մասնակի անձեռնմխելիություն:

Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության անվտանգության երաշխավորումը լինելու է ամբողջական և համապարփակ, առանց «եթե»-ների:

Ջրամբարների կառուցման խոշորածավալ ծրագիրը, որին ես ավելի մանրամասն կանդրադառնամ քիչ հետո, դժվար է առօրեական համարելը: Այն միտված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրերի կառավարման ռազմավարական խնդիրների լուծմանը և ունի հեռու գնացող ազդեցություն՝ թե՛ մեր հարևանների հետ հարաբերություններում, թե՛ Սևանի և Արարատյան դաշտավայրի բնապահպանական խնդիրների լուծման, թե՛ մարզերում տնտեսական զարգացման, թե՛ գյուղացու՝ հայրենի հողի հետ կապը ամրապնդելու կենսական խնդրի վրա:

Այն պահանջելու է բազմամիլիարդանոց ներդրումներ, բանակցություններ տարբեր գործընկերների, մանրակրկիտ աշխատանք համայնքների և այլ շահառուների հետ, բարձրորակ շինարարական աշխատանքների հետևողական իրականացում: Հեշտ չի լինելու: Բայց անպայմանորեն լինելու է, և իր ազդեցությունը գյուղում լինելու է էական, լինելու է զգալի շատերի համար: Մարդիկ փոփոխություն են զգալու:

Խստապահանջությունը չի նշանակում անտարբերություն: Երբ պայմանները նույնն են բոլորի համար, դրանք չեն կարող պատժիչ լինել: Ես երբեք կողմ չեմ եղել պատժելուն, միշտ կարևորել եմ դրականի խրախուսումը:

Կառավարությունը պատրաստ է աջակցել ցանկացած գործարարի, խթանել ցանկացած նորամուծություն, օգնության ձեռք մեկնել դրա կարիքն ունեցող ցանկացած քաղաքացու, սակայն բաց, թափանցիկ և հրապարակային ձևով: Եթե տնտեսական աճի, աշխատատեղերի ավելացման համար անհրաժեշտ լինեն հարկային արտոնություններ կամ դրամաշնորհներ, ապա դրանք անպայման կլինեն, բայց կլինեն հրապարակային, օրենքի ուժով և օրենքի սահմաններում: Որպես այդպիսի քայլ, օրինակ, կառավարությունը նախատեսում է սահմանի վրա ավելացված արժեքի հարկի գանձումը փուլ առ փուլ վերացնելու համատեքստում, հիմնական միջոցների և հումքի ներմուծման դեպքում ավելացված արժեքի հարկի գումարների վճարման հետաձգման շեմի աստիճանական իջեցում:

Հաճախ նույն կանոնների կիրառումը բոլորի համար դժվար է, քանի որ կան կիրառական և օրենսդրական անհստակություններ: Կառավարությունը հաստատակամ է բոլոր նման դեպքերում իրավիճակը պարզեցնելու և խստապահանջությունը բոլորի համար ընկալելի պայմաններում կիրառելու հարցում: Փոքր և միջին ձեռնարկությունների, համար, օրինակ, կհստակեցվի այդ ձեռնարկությունների կարգավիճակը, որից հետո կկիրառվեն աջակցման տարբեր մեխանիզմներ՝ բոլորի համար հստակ և հասկանալի պայմաններով:

Ականջալուր լինելը չի նշանակում սեփական քաղաքական գծի բացակայություն կամ բոլոր առաջարկների անվերապահ ընդունում: Կարող եմ փաստել, որ կառավարությունը ծրագրում ներառել է գաղափարներ Ազգային ժողովում ներկայացված բոլոր քաղաքական ուժերի, հանրության տարբեր ներկայացուցիչների առաջարկներից, սակայն դրանք տեղավորել է հասարակության զարգացման ի՛ր պատկերացման մեջ, ներկայացրել է որպես ի՛ր կողմից կիսվող գաղափար:

Կան առաջարկներ, որոնք եթե անգամ ներառված չեն այստեղ, ապա ես արդեն հանձնարարել եմ, որ դրանք ուսումնասիրվեն և ներկայացվեն շահագրգիռ քննարկման: Օրինակ, տարբեր քաղաքական ուժեր վերջերս շատ են խոսում հակամենաշնորհային օրենսդրության անհրաժեշտության մասին: Այժմ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության օրենսդրությունը հենված է ոչ թե մենաշնորհների սահմանափակման, այլ գերիշխող դիրքի չարաշահման դեմ պայքարելուն: Օրենսդրության նմանօրինակ փոփոխությունը պետք է քննարկել թե՛ միջազգային փորձի, թե՛ դրա կիրարկման իրատեսականության, թե՛ առկա կարողությունների տեսակետից: Արդեն մինչև տարվա վերջ մենք կունենանք վերլուծություն, որը հնարավորություն կտա այս ոլորտում ճիշտ որոշումներ ընդունել:

Ճանապարհային երթևեկության խնդիրները, կամ, ավելի ճիշտ, դրանց խախտումների համար վարչական տուգանքների խնդիրները հիմա բոլորի շուրթերին են: Ինչպես տեղյակ եք, կառավարությունն արդեն ստեղծել է հանձնաժողով, որն առաջարկություններ պետք է նախապատրաստի տուգանքների չափի և զանցանքի վտանգավորության համաչափությունը ապահովելու վերաբերյալ: Սակայն, կարծում եմ, որ այստեղ հարկ է նաև քննարկել պետություն-մասնավոր համագործակցության ձևաչափը, և այս դրույթը ևս արտացոլված է մեր ծրագրում:

Բազմաթիվ են գաղափարները, որոնք չենք կարող իրականացնել ֆինանսական ռեսուրսների անբավարարության պատճառով: Մենք չունենք կախարդական փայտիկ, որ մեկ ակնթարթում հնարավորություն տա, ասենք, էապես ավելացնել կրթության կամ առողջապահության ծախսերը: Բայց մենք ունենք պատրաստակամություն՝ քննարկել և փորձարկել ցանկացած ողջամիտ առաջարկ: Օրինակ, մարզերում արդյունաբերական գոտիներ ստեղծելու առաջարկը խոստումնալից է: Մենք ի վիճակի չենք դա ամբողջ հանրապետությունում անմիջապես իրագործելու, սակայն պատրաստ ենք փորձարկելու և հասկանալու գաղափարի կենսունակությունը:

Կան առաջարկներ, որոնք տեսականորեն ընդունելի են, սակայն մեր իրականության պայմաններում իրագործելի չեն: Օրինակ, կա առաջարկ, որպեսզի բոլոր անկախ հանձնաժողովների և վերահսկիչ կառույցների ղեկավարների թեկնածություններն առաջադրվեն ընդդիմության կողմից: Միգուցե, նման գաղափարն աշխատի արդեն կայացած կուսակցական համակարգով երկրներում: Սակայն, երբ մենք ունենք խորհրդարանական ուժեր, որոնք առաջնորդվում են «ինչքան վատ, այնքան լավ» սկզբունքով, որոնք պատրաստ են մերժել համագործակցության ցանկացած առիթ, ես խիստ կասկածում եմ, որ նման առաջարկը Հայաստանում կիրառելը կբերի առաջընթացի:

Ընդհակառակը, որոշ ուժերի կողմից քարոզվող անհանդուրժողականության պայմաններում այն կարող է ավելացնել հասարակության բևեռացվածությունը:

Կան գաղափարներ, որոնք ամբոխահաճո են և չունեն երկարաժամկետ հեռանկար: Օրինակ, կենսաթոշակային բարեփոխումների անհապաղ կասեցումը: Ես իմ դիրքորոշումն արդեն արտահայտել եմ. կենսաթոշակային բարեփոխումները մեր երկրում անհրաժեշտ են, և դրանք անպայման ունենալու են պարտադիր բաղադրիչ, սակայն մենք պարտավոր ենք բարեփոխումների այնպիսի ուղի գտնել, որը շահավետ կլինի բոլորի համար և կխթանի մարդկանց մասնակցությունն այդ գործընթացին։ Այն պետք է լինի «պարտադիր, բայց ոչ պարտադրված», և մենք ամեն օր աշխատում ենք այդ լուծումը ձևավորելու ուղղությամբ և շուտով ներկայացնելու ենք ձեր դատին:

Կրկնեմ ևս մեկ անգամ այն սկզբունքները, որոնց շուրջ կառուցվել է ծրագիրը՝ իրատեսական, սակայն հավակնոտ, խստապահանջ, սակայն ոչ անտարբեր, և ականջալուր, սակայն իր քաղաքական գծին հետամուտ: Այս խորապատկերում էլ շարադրեմ ծրագրի մի քանի առանցքային դրույթներ, որոնց վրա կուզեի հրավիրել ձեր ուշադրությունը:

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունն իր գործունեության գերակայություն է հռչակում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացուն՝ նրա ազատության երաշխավորումը, անվտանգության և բարեկեցության բարձրացման ապահովումը: Քաղաքացին է մեր ուշադրության կենտրոնը և մտահոգությունների առարկան, նրա բարեկեցությունը՝ մեր նպատակը: Մենք անելու ենք ամեն ինչ, որպեսզի պայքարենք աղքատության և արտագաղթի չարիքների դեմ: Թե՛ աղքատությունը և թե՛ արտագաղթն ունեն բազմաթիվ պատճառներ, և մեկ հարվածով կամ մեկ գործիքով դրանք անհնար է վերացնել:

Սակայն դրանց դեմ պայքարի թիվ մեկ միջոցն աշխատանքն է, և կառավարության ջանքերն առավելապես ուղղվելու են ՀՀ քաղաքացու` ստեղծագործ աշխատանքով իր հայրենիքում իր ապագան կերտելուն:

Հայրենիքը դառնալու է ապահով հանգրվան և սեփական կարողությունների, բազմապիսի երկրներում և ոլորտներում կուտակած փորձի և գիտելիքների առավելագույնս դրսևորման հնարավորության երկիր՝ յուրաքանչյուր հայի համար:

Յուրաքանչյուր հայ, որ երկրից էլ որ լինի, պետք է իմանա, որ Հայաստանում առկա են գործարար հնարավորություններ, որոնցից կարելի է օգտվել: Եվ բոլորը պետք է իմանան, որ զոռբայությամբ կամ իշխանական լծակների օգնությամբ մեր երկրում ոչ ոք, կրկնում եմ, ոչ ոք չի կարող յուրացնել ուրիշի ունեցվածքը կամ բիզնեսը: Ես ամենայն վճռականությամբ պայքարելու եմ նման արատավոր երևույթների դեմ:

Հայաստանի Հանրապետությունը պետք է դառնա արժանավայել կյանքով ապրելու հնարավորությունների երկիր՝ յուրաքանչյուրի համար:

Կարողությունների նման դրսևորման հնարավորություն կարող է ընձեռել միայն հավասար հնարավորություններ և իրական մրցակցություն ապահովող միջավայրը: Միայն այսպիսի հասարակությունն է, որ հնարավորություն կտա ՀՀ քաղաքացու մոտ արմատավորելու հավատն իր երկրում վաղվա օրվա նկատմամբ, հպարտության զգացում հայրենիքի նկատմամբ: Միայն հասարակության կողմից արդարացի ընկալվող տնտեսական համակարգն է ունակ ապահովելու ներդրումների աճ, ապագայի նկատմամբ հավատով լեցուն համարձակ կառուցողական քայլերի նախաձեռնում:

Նման տնտեսական միջավայրի հրամայականը կառավարությունը պետք է իրագործի թե´ երկարաժամկետ հեռանկարում՝ սահմանադրական բարեփոխումների միջոցով աջակցելով բնականոն քաղաքական փոփոխությունների պայմաններում կայուն տնտեսական միջավայրի պահպանմանը, թե´ անմիջապես՝ տնտեսական միջավայրի առկա խեղաթյուրումների դեմ կտրուկ և հետևողական քայլեր ձեռնարկելու միջոցով:

Ստվերը բոլորիս թշնամին է, և պայքարը ստվերի դեմ լինելու է անողոք, անաչառ և հետևողական: Փաստաթղթավորումը պետք է պարտադիր լինի բոլորի համար: Անխտիր: Ուզում եմ ևս մեկ անգամ հայտարարել՝ ամեն ոք բարեփոխումները պետք է սկսի իրենից: Առավել խստապահանջ եմ լինելու իմ մերձավորների նկատմամբ: Եվ պահանջելու եմ նույնը կառավարության բոլոր անդամներից:

Հարկեր/ՀՆԱ ցուցանիշն աճելու է, և մենք ավելի շատ ռեսուրսներ ենք տնօրինելու: Սակայն սա լինելու է ոչ մեխանիկորեն, ոչ բարձրացող հարկային դրույքաչափերի հաշվին: Ցուցանիշն աճելու է ստվերային շրջանառության կրճատմանը համահունչ:
Մենք պետք է ապահովենք, որ ՀՀ տնտեսությունը բաց լինի թե´ հայրենական և թե´ օտար ներդրողների համար: Օտարերկրյա հայտնի ընկերությունների ներգրավումը Հայաստան լինելու է մեր առաջնահերթություններից:

Այս ջանքերը ոչ միայն նպաստելու են հայրենի տնտեսության արտահանման ներուժի ավելացմանը՝ ի հաշիվ օտարերկրյա գործընկերների ավանդական շուկաների օգտագործման, այլև պարզ և հստակ ազդանշան բոլորի համար՝ Հայաստանում տնտեսական ազատ և մրցունակ միջավայրի վերաբերյալ:

Բարեկեցիկ Հայաստան կառուցելու համար ազատ և մրցունակ միջավայրի առկայությունն անհրաժեշտ է, սակայն դեռևս բավարար չէ: Կառավարությունը պետք է աջակցի գործարարին՝ իր գործիքներով լինի անգամ մեկ աշխատատեղ ստեղծող, մեկ նմուշ նոր արտադրանք տվող քաղաքացու կողքին, ապահովի նրա համար գործարարությամբ զբաղվելու հավասար և բարենպաստ պայմաններ: Հեռանկարային բիզնես ծրագրերին մատչելի ռեսուրսներ ապահովելու համար Կառավարությունը կնախաձեռնի Համահայկական ներդրումային հիմնադրամի ստեղծումը, որը կգործի համադրելի կառույցների լավագույն օրինակով:

Իշխանությունների և հասարակության համատեղ ջանքերով ձեռք բերվող տնտեսական աճը հնարավորություն կտա ձեռնամուխ լինելու Հայաստանի Հանրապետությունում առկա սոցիալական հիմնախնդիրների լուծմանը:

Ինչպես արդեն նշեցի, սոցիալական հիմնահարցերի շարքում առանձնանում է տնտեսական աճի հետ անմիջականորեն շաղկապված նոր աշխատատեղերի ստեղծումը: Միայն կայուն աշխատանքն է, որ հնարավորություն կտա ՀՀ քաղաքացիներին լիովին իրացնելու իրենց սոցիալական իրավունքներն ու երաշխիքները, որոնց շարքում հարկ է նշել արժանապատիվ վարձատրությունը:

Բարեկեցիկ կյանք ապահովող վաստակ ունենալու համար Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունն ապահովելու է աշխատավարձերի համակարգված աճ: Այս աճը լինելու է հետևողական և համաչափ՝ միտված առկա աշխատատեղերը պահպանելուն և նորերի ստեղծումը խթանելուն:

Պետական համակարգի աշխատավարձերի համակարգված և հետևողական աճին զուգահեռ, կառավարությունը ջանքեր կգործադրի տնտեսության մասնավոր հատվածում ևս աշխատավարձերի աճ ապահովելու համար՝ թե´ նվազագույն աշխատավարձի աստիճանական բարձրացման, թե´ անհրաժեշտ տնտեսական ենթակառուցվածքների ստեղծման և պահպանման միջոցով:

Մասնավորապես, նվազագույն աշխատավարձը երեք տարիների ընթացքում աստիճանաբար կհասցվի 65 հազար դրամի, և դրան զուգահեռ հանրային հատվածում կսկսեն գործել միասնական աշխատավարձային կառուցակարգերը:

Կառավարության այս միջոցառումները չեն տարածվելու միայն պետական կազմակերպությունների և խոշոր ընկերությունների վրա: Մենք ամեն ջանք գործադրելու ենք անհատ ձեռներեցների և գյուղացիների տնտեսական պայմանների անշեղ բարելավման միջոցով նրանց եկամուտների շարունակական աճ ապահովելու համար:

Այս առումով կարևոր են լինելու փոքր և միջին բիզնեսի կարգավիճակի հստակեցման և գործիքների ամբողջ զինանոցով՝ հարկային արտոնություններից մինչև պարզեցված վարչարարություն, նրանց գործուն աջակցություն ցուցաբերելու հետևողական ջանքերը:

Ուզում եմ հատկապես շեշտել գյուղի և գյուղացու կյանքի բարելավման խնդիրը: Անելու ենք հնարավորը, որ հողի հետ ամեն օր աշխատող անգամ ամենահեռավոր գյուղի բնակիչը զգա, որ ինքը Հայաստանի Հանրապետության կառավարության ուշադրության ներքո գտնվող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին է:

Գյուղում ավելացնելու ենք աջակցությունը, ամրապնդելու ենք կարողությունները: Ավելացնելու ենք թե´ առկա գործիքներով գյուղացիական տնտեսությունների աջակցության ծավալները (պարարտանյութ, սերմացու, վառելիք, վարկավորման սուբսիդիաներ), թե´ գործարկելու ենք նոր մեխանիզմներ (սուբսիդիաներ, դրամաշնորհներ):

Չենք մոռանալու նաև սոցիալական բաղադրիչի մասին: Գյուղում, թե քաղաքում, սոցիալական ծառայությունները պետք է լինեն հասանելի և հասցեական: Օրինակ, ապահովելու ենք մինչև 2 տարեկան երեխաների խնամքի նպաստի, ծննդյան միանվագ և ժամանակավոր անաշխատունակության նպաստների համակարգերի ներդաշնակ զարգացում՝ դրանք դարձնելով առավել նպատակային և հասցեական: Շարունակելու ենք ուշադրության կենտրոնում պահել Հայրենական մեծ պատերազմի վետերաններին և Արցախյան պատերազմի ազատամարտիկների աջակցման խնդիրը:

Կրթության և առողջապահության ծառայությունները ևս պետք է լինեն հասանելի և մատչելի: Որակյալ ծառայություններ ստանալու համար քաղաքացին չպետք է հասնի Երևան: Մասնավորապես, ամբողջ հանրապետությունում կրթության որակի ապահովման համար վերանայվելու են հանրակրթության ծրագրերը, չափորոշիչները, դասագրքերը, ներդրվելու են ուսուցիչների շարունակական վերապատրաստման միջազգային ծրագրեր:

Առողջապահության ոլորտում շարունակելու ենք մարզային բժշկական հաստատությունները վերանորոգելու, վերակառուցելու և վերազինելու ծրագրի իրականացումը` հանրապետության ամբողջ տարածքում հասանելի դարձնելով ժամանակակից բժշկական ծառայությունները:

Մեծ ուշադրություն ենք դարձնելու ենթակառուցվածքներին: Մասնավորապես, ուզում եմ առավել մանրամասն խոսել ջրամբարաշինության մասին, որը առարկայական կլինի հանրապետության մարզերում գյուղատնտեսության կենսունակությունը լրջորեն բարելավելու ուղղությամբ, իսկ մնացածների վերաբերյալ միայն կնշեմ ընդհանուր ուղենիշները:

2014-2017 թվականների ընթացքում կսկսվեն չորս կարևորագույն՝ Կապսի, Վեդու, Եղվարդի և Մաստարայի ջրամբարների նախագծման և շինարարության համակարգված աշխատանքները: Ծրագրի իրականացման համար կպահանջվի շուրջ 250 մլն ԱՄՆ դոլարի կապիտալ ներդրում, որը հնարավորություն կտա կուտակել նվազագույնը 145 մլն, իսկ առավելագույնը` 180 մլն խորանարդ մետր ջուր: Ջրի ռազմավարական պաշարների այս մակարդակի ամբարումը հնարավորություն կտա կայունացնել ոռոգման գործընթացը հանրապետության տարածքի զգալի մասում:

Այս ծրագիրը հնարավորություն կտա ոչ միայն թեթևացնելու Սևանի բեռը, կարգավորելու Արարատյան դաշտավայրի ջրավազանային խնդիրները, այլև զգալիորեն բարելավելու հողագործական աշխատանքների արդյունավետությունը: Համակցելով այս ծրագիրը գյուղատնտեսական սուբսիդավորման ավելացվող ծավալների հետ` կառավարությունը պայմաններ կստեղծի գյուղատնտեսությամբ զբաղվող մեր քաղաքացիների եկամուտների շարունակական աճի համար:

Տնտեսական այլ ենթակառուցվածքները ևս մնալու են կառավարության ուշադրության կենտրոնում: Մասնավորապես, 2015-2017 թվականներին նախատեսվում են հետևյալ ներդրումները.
• ոռոգման ոլորտում (առանց ջրամբարների)` 32 մլրդ դրամ,
• ճանապարհաշինության ոլորտում` 138 մլրդ դրամ,
• դպրոցաշինության ոլորտում` 25 մլրդ դրամ,
• մարզական օբյեկտների հիմնանորոգման համար` 2 մլրդ դրամ,
• հուշարձանների հիմնանորոգման համար` 1 մլրդ դրամ:

Տնտեսական ենթակառուցվածքների ստեղծումն ու պահպանումը, զուգակցվելով տնտեսավարողների համար հավասար պայմանների ստեղծմամբ, հնարավորություն կտա Հայաստանի Հանրապետությանը 2014-2017 թվականներին ընդլայնելու տնտեսության ներքին ռեսուրսների վրա հիմնված արտահանման տնտեսական ներուժը, տնտեսությունն ամրապնդելու կայունացման փուլում և ստեղծելու նախադրյալներ հետագա՝ ավելի համարձակ և բեկումնային աճի համար:

Ամփոփելով, կցանկանայի ևս մեկ անգամ շեշտել ծրագրի սկզբունքները՝ իրատեսական, խստապահանջ և ականջալուր: Նման ծրագիր կառավարությունը կարող է իրականացնել միայն հասարակության և բոլոր քաղաքական ուժերի աջակցության, համագործակցության և մշտական մոնիթորինգի ներքո: Կառավարությունը խոստանում է անվերապահ նվիրվածություն և անմնացորդ ջանքեր ծրագրի իրականացման համար, և ակնկալում հասարակության աջակցությունը՝ մեր ընդհանուր խնդիրների համատեղ լուծման համար:

Շնորհակալություն:

Պատգամավոր Ալեքսանդր Արզումանյանը, դիմելով խորհրդարանում նոր կառավարության ծրագիրը ներկայացնող վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանին, նախ ասաց, որ հուսով է՝ վերջինս իրեն ի նկատի չուներ՝ ասելով, որ ընդդիմադիրների համար գործում է որքան վատ, այնքան լավ սկզբունքը: «Գոնե ես այդ սկզբունքով չեմ առաջնորդվում»,-ասաց Արզումանյանը՝ շնորհավորելով Հովիկ Աբրահամյանին իր նշանակման կապակցությամբ և մաղթելով արգասաբեր աշխատանք:

Ապա անցնելով բուն հարցին՝ ասաց. «Դուք հստակ նշել եք, որ Հայաստանը ձգտելու է դեպի Մաքսային միություն և Եվրասիական միություն: Սակայն ՄՄ հիմնադիր երկու երկրների նախագահեր և վերջերս տարբեր տրամաչափի չինովնիկներ անընդհատ հայտարարում են ԼՂՀ-ի և Հայաստանի միջև հատուկ մաքսակետ սահմանելու մասին, ինչը նշանակում է, որ ԼՂՀՆ-ն չի ներառվում Մաքսային Միության կազմում: Կարո՞ղ եք հայտարարել, որ եթե նման պահանջ առաջ քաշվի, ապա Դուք կհրաժարվեք Մաքսային միությունից»:

Հովիկ Աբրահամյանը նախ նշեց, որ ընդդիմադիրների վերաբերյալ իր խոսքը Արզումանյանին չի վերաբերել և շնորհակալություն հայտնեց իրեն շնորհավորելու համար: Ինչ վերաբերում է Մաքսային միությանը, ապա Հովիկ Աբրահամյանը հայտարարեց, որ այդ առումով իրենք ճիշտ ուղու վրա են, քանի որ դա բխում է Հայաստանի տնտեսական շահերից, ուստի պետք է շարունակեն իրենց աշխատանքներն այդ ուղղությամբ: Ինչ վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղին, ապա նա Արզումանյանին խնդրեց այդ մասին ավելի քիչ խոսել, քանի որ դա կարող է խաթարել բանակցային գործընթացին, իսկ իրենք ամեն ինչ անում են, որ խնդիրը լուծվի հօգուտ Հայաստանի և Արցախի:

Պատգամավորի հաջորդ հարցը վերաբերում էր գազի խնդրին: Նա նկատեց, որ կառավարության ծրագրում որևէ խոսք չկա գազի մասին, ինչն իր մոտ այնպիսի տպավորություն է ստեղծում, որ Հայաստանն այդ ոլորտն ամբողջովին հանձնել է Ռուսաստանի տնօրինությանը:

Հովիկ Աբրահամյանը խոստովանեց, որ գազի ոլորտում խնդիրներն իսկապես շատ լուրջ են, և պետք է ոչ ստանդարտ որոշումներ կայացվեն: Ինչ վերաբերում է այլընտրանքային գազի ձեռք բերման հնարավորությանը, ապա նա նշեց, որ այդ ուղղությամբ քայլերը պետք է ամրապնդել Իրանի հետ. «Ես լուրջ տրամադրված եմ Իրանի կառավարության հետ խորացնելու մեր հարաբերությունները և շատ եմ կարևորում նրանց հետ մեր համագործակցությունը»,-ասաց նա:

Անկախ

ՀՀ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը խորհրդարանում ներկայացնում է նոր կառավարության ծրագիրը: Վարչապետին հարցեր տալու համար հերթագրվել են մեծ թվով պատգամավորներ: Առաջինը նրան հարցեր ուղղեց ՀԱԿ խմբակցության քարտուղար Արամ Մանուկյանը:

Հովիկ Աբրահամյանը նախ ակնարկեց. «Բա մի ժամանակ հարցեր չէիք տալիս վարչապետին»:

Ի պատասխան՝ Արամ Մանուկյանն ասաց, որ ինչպես նախորդ վարչապետին է հարցեր ուղղել, այդպես էլ իրեն է շարունակելու տալ՝ ընդ որում առավել ակտիվ ձևով:

ՀԱԿ պատգամավորը, մեջբերելով Սահմանադրության 88-րդ հոդվածը, ըստ որի կառավարության անդամը չի կարող զբաղվել ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, Հովիկ Աբրահամյանին հարցրեց, թե արդյոք նոր կառավարությունում չկա՞ն մարդիկ, որոնք զբաղվում են ձեռնարկատիրական գործունեությամբ:

Արամ Մանուկյանը նաև նշեց, որ բոլորը շատ վատ են վերաբերում վարչապետի նշանակած կադրերին:

Հովիկ Աբրահամյանը առաջին հարցի հետ կապված նշեց, որ ինքը կոնկրետ որևէ տեղեկատվություն չունի, որ այսօրվա որևէ նախարար զբաղվում է ձեռնարկատիրությամբ: «Եթե նման մարդիկ կան, ուրեմն անպայման կառավարությունից կհեռանան»,-ասաց նա:

Ինչ վերաբերում է ընտրված կադրերի նկատմամբ հանրության դժգոհությանը, ապա նա նշեց, որ դա խիստ հարաբերական է, քանի որ մեկի համար կարող են վատը լինել, մյուսի համար՝ լավը: «Ինձ համար կարևոր սկզբունքը եղել է այն, որ նշանակված կադրերը լինեն հնարավորինս պրոֆեսիոնալ, քանի որ մենք այլևս սպասելու ժամանակ չունենք: Ես հաշվի եմ առել նրանց փորձը: Եվ կառավարության այն անդամը, որը չի լուծի իր առջևր դրված խնդիրը, մեր ճանապարհները կբաժանվեն»:

Արամ Մանուկյանն արձագանքեց. «Դուք Ձեր կադրային նշանակումներով անմիջապես հերքեցիք ձեր նախնական խոստումները: Իսկ եթե չգիտեք ձեր կառավարության մեջ ովքեր ինչ ձեռնարկատիրական գործունեությամբ եք զբաղվում, ապա հետևեք մամուլին և կիմանաք»:

«Մամուլին, որ նայենք, չենք կարող ճիշտ կողմնորոշվել և աշխատել»,-պատասխանեց Հովիկ Աբրահամյանը,-ես ընդհանրապես ազատ եմ կադրային քաղաքականության առումով: Ես գիտեմ ձեր մտավախությունը որն է, որ մենք կարող է՝ լավ աշխատենք, և ձեզ հնարավորություն չլինի մեզ քննադատելու: Սխալներ, իհարկե, թույլ կտանք, բայց քիչ և հաճույք չենք պատճառի ձեզ»:

Այստեղ Գալուստ Սահակյանը չկարողացավ չմիջամտել և դիմելով Արամ Մանուկյանին՝ ասաց. «Մեր և ժողովրդի բախտը բերել է, որ դուք չեք ուզում մեզ հետ աշխատել»:

ԲՀԿ խմբակցության քարտուղար Նաիրա Զոհրաբյանը, մեջբերելով վարչապետի նշած 3 փիլիսոփայական կետերը, ըստ որի կառավարությունը պետք է լինի իրատեսական, խստաահանջ և ականջալուր, անդրադարձավ վերջին սկզբունքին՝ ականջալուրին:

«Հանրապետության նախագահն ինքը հայտարարեց, որ հասարակության 80 տոկոսը դեմ է պարտադիր կուտակային բաղադրիչին: Այդ 80 տոկոսին ակնաջալուր լինելու՞ եք: Մենք նկատեցինք, որ կառավարության ծրագրում ներառված է պարտադիր բաղադրիչը»:

Հովիկ Աբրահամյանն ասաց, համակարգը լինելու է պարտադիր, բայց ոչ պարտադրված: «Մենք մեր ժողովրդի թշնամին չենք: Պետք է լինի հնարավորինս լայն խավերի կողմից ընդունելի նախագիծ»:

Զոհրաբյանը նկատեց. «Պարտադիր, բայց ոչ պարտադրված բանաձևը ես ինքս չեմ հասկանում, բայց հույս ունենանք, որ վերջնարդյունքում դա կբավարարի հանրության 80 տոկոսին»:

Անկախ

Կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնում Արթուր Ջավադյանի թեկնածության վերաբերյալ ամփոփիչ ելույթում ԲՀԿ խմբակցության քարտուղար Նաիրա Զոհրաբյանը հայտարարեց, որ իրենց խմբակցությունը չի կարող կողմ քվեարկել նրա թեկնածությանը և չի մասնակցելու քվեարկությանը:

«Հանրության շրջանում առկա մի շարք դժգոհությունների շարքում մեծ տոկոս են կազմում բանկային համակարգի բարձր տոկոսները: Վերջին շրջանում մեծ են արտագաղթողները, որոնք ողջ անշարժ գույքը գրավ են դրել և չեն կարողացել այդ աննախադեպ բարձր տոկոսադրույքները մարել»,-հայտարարեց նա:

Պատգամավորի համար նաև զարմանալի է, որ վարկերի 98 տոկոս վերադարձնելիություն պայմաններում վարկային տոկոսներն այսքան բարձր են:

Ինչ վերաբերում է իշխանությունների այն հայտարարություններին, որ Հայաստանում բանկային համակարգը շատ զարգացած է, ապա Նաիրա Զոհրաբյանը չի հասկանում, թե այդ դեպքում ինչու է Հայաստանի տնտեսությունն օր օրի փլուզվում:

«Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանը նույնպես հայտարարեց, որ չեն մասնակցելու քվեարկությանը: Նրա խոսքով՝ Կենտրոնական բանկի նախագահը մտել է քաղաքական դաշտ, մինչդեռ պետք է դրսևորի միմիայն պրոֆեսիոնալ մոտեցում:

ՀԱԿ խմբակցության ղեկավարն էլ միացավ իր գործընկերներին՝ հայտարարելով, որ զերծ են մնալու  քվեարկությունից:

ՕԵԿ խմբակցության անդամ Մհեր Շահգելդյանը հայտարարեց, որ ՕԵԿ-ը որևէ հստակ դիրքորոշում չունի և որ իրենց պատգամավորները ազատ են քվեարկության հարցում:

ԿԲ նախագահի քվեարկությունը տեղի կունենա վաղը:

Անկախ

Խորհրդարանում Կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնում Արթուր Ջավադյանի թեկնածության քննարկման ժամանակ ՀՅԴ խմբակցության անդամ Արծվիկ Մինասյանը չկարողացավ զսպել վրդովմունքը՝ կապված Ջավադյանի հայտարարության հետ, թե կենսաթոշակային համակարգում պարտադիր բաղադրիչը պետք է պահպանվի:

«Դա պնդելը նույնն է, ինչ հանցագործություն կատարելը: Ինչո՞ւ եք նորից կրքերը լարում: Դուք չեք ուզում ստեղծել միջադեպ, որ կենսաթոշակային համակարգում բարեփոխումները շարունակական լինեն»,-ասաց Մինասյանը:

Դաշնակցական պատգամավորը մեջբերեց ՍԴ որոշումը, որտեղ 3 բաղադրիչով բնութագրված է պարտադիր բաղադրիչի հակասահմանադրական լինելու փաստը:

«Պարո՛ն Ջավադյան ջան, պարտադիր բաղադրիչը համակարգում պահել հնարավոր չի: Դա հակասահմանադրական է: Եթե նման փորձ արվի, պայքարն ավելի է թեժանալու: Էդ բանը, ինձ թվում է, պետք է հասկանայիք: Չի՛ կարելի»:

Նա հորդորեց ԱԺ բարձր ամբիոնից պարտադիրի մասին չխոսել այնքան ժամանակ, քանի դեռ նոր համակարգը մշակված չէ:

«Անունը դիզայն կդնեք, թե ինչ կդնեք, էս ամբիոնից դրա մասին մի խոսեք»,-ամփոփեց Արծվիկ Մինասյանը:

 Անկախ

Խորհրդարանը քննարկում է Կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնում ԿԲ գործող նախագահ Արթուր Ջավադյանի թեկնածությունը:

Ըստ ՀՀ Սահմանադրության՝ Կենտրոնական բանկի նախագահը նշանակվում է ՀՀ նախագահի առաջադրմամբ և Ազգային ժողովի հաստատմամբ` 6 տարի ժամկետով։ Նույն անձը չի կարող երկու անգամից ավել անընդմեջ նշանակվել Կենտրոնական բանկի նախագահ:

Արթուր Ջավադյանին հարցեր տալու ժամանակ ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Միքայել Մելքումյանն ասաց. “2013 թվականի ԿԲ դրամավարկային քաղաքականության հաշվետվությունները նայելով՝ տեսնում ենք, որդԴուք նախատեսում էիք 4-4,5 տոկոս տնտեսական աճ, նույնիսկ ավելին, բայց մենք ստացանք 3.5 տոկոս, որն էլ արժանահավատ չէ”:

Պատգամավորը բարձրացրեց նաև տոկոսադրույքների հարցը՝ նշելով, որ դրանք շատ բարձր են և չեն խթանում բիզնեսի զարգացմանըը. “Հատկապես խոշոր ընկերությունները, որոնք վերջին փուլում սկսել են աշխատել ոչ շահութաբեր, բեռնվում են նախկին վարկերով և որպեսզի հետո նորից վարկ վերցնեն, պիտի վերաձևակերպվեն կամ էլ վարկ չեն ստանա”:

ԿԲ նախագահի թեկնածուն նշեց, որ տոկոսադրույքների նվազման ուղղությամբ ծավալուն աշխատանքներ են իրականացվում. “Բանկերն իրենց թշնամին չեն, իրենց էլ ձեռնտու չեն բարձր տոկոսարդրույքները, քանի որ դրանով ռիսկերը մեծանում են “:

ՀԱԿ պատգամավոր Նիլոլ Փաշինյանը նախ հետաքրքրվեց, թե Կենտրոնական բանկի բարձր վարձատրվող իրավաբանները երբևէ նրան զեկուցե՞լ են, որ «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքում առկա մի շարք առանցքային դրույթներ հակասահմանադրական են: Պատգամավորի կարծիքով, եթե իրավաբաններն այդ մասին նրան չեն զեկուցել, նշանակում է, որ նրանք այնքան էլ բարձր գիտելիքներ չունեն, որքան որ իրենց աշխատավարձերն են:

Արթուր Ջավադյանը նշեց, որ վերջին 6 տարվա ընթացքում աշխատավարձի որևէ աճ Կենտրոնական բանկում չի արձանագրվել՝ ի տարբերություն առևտրային բանկերի, որտեղ կա աշխատավարձերի կտրուկ աճ: «Այդ առումով, մենք բավականին հետ ենք, և ԿԲ-ն նաև կադրերի արտահոսք ունի»,-խոստովանեց նա,-անպես որ, ես չեմ համարում, որ աշխատավարձերը մեզ մոտ շատ բարձր են»:

Փաշինյանի հաջորդ հարցը վերաբերում էր կենսաթոշակային համակարգում պարտադիր բաղադրիչի ճակատագրին:

«Պարտադիր բաղադրիչն, իհարկե, լինելու է, բայց այլ հարց է, թե մենք այն ոնց ենք իրականացնելու»,-ասաց Ջավադյանը,-ռեֆորմն անհրաժեշտ է, վերջնական դիզայնը կանենք, կներկայացնենք ձեր դատին»:

Փաշինյանն արձագանքեց. «Փաստորեն, «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքում ոչ թե բովանդակային փոփոխություններ են լինելու, այլ այն ուղղակի դիզայնի է ենթարվելու: Այսինքն, Ձեր նպատակն ընդամենը «տյունինգ» անելն է: Պարտադիր կուտակային վճարը, ասենք, կդառնա պարտադիր սոցապ. վճար»:

Ջավադյանը փորձեց շտկել իր խոսքը. «Դիզայնի փոփոխություն ասելով՝ ի նկատի ունեմ օրենքի փոփոխությունը, նկատի չունեմ միայն արտաքին տեսքը: Ես ասեցի, որ դա համապատախանեցվում է այն պահանջներին, որ ներկայացրել է Սահմանադրական դատարանը»:

«Ժառանգություն» խմբակցության անդամ Թևան Պողոսյանը հետաքրքրվեց, թե արդյոք ԿԲ-ն պատրաստվո՞ւմ է ստեղծել այնպիսի միջավայր, որ Հայաստանում ձևավորվեն երկար փողեր, որպեսզի տոկոսադրույքները նվազեն, վարկային ժամկետներն էլ երկարաձգվեն:

Արթուր Ջավադյանը երկար փողերի առկայությունը նույնպես կապեց կենսաթոշակային համակարգի հետ: Նա նշեց, որ երկար փողերի համար անհրաժեշտ են պարտադիր ռեֆորմներ՝ մասնավորապես կուտակայինը. «Այլ բան է, թե այդ ռեֆորմը ոնց կիրականացնես: Ուղղակի մարդիկ այսօր պատրաստ չեն իրենց գումարները դնել հաշիվների վրա, որոնք այս պահին չեն կարող օգտագործել: Առանց հեղափոխական փոփոխությունների՝ մենք չենք կարող տնտեսության կտրուկ աճ ունենալ և իրավիճակը փոխել: Ուրիշ ճանապարհ չկա»,-ասաց նա:

Թևան Պողոսյանը հակադարձեց, որ միայն մեկ ռեֆորմով հնարավոր չէ ոչինչ անել և թվարկեց տնտեսության մեջ երկար փողեր ստեղծելու այլ եղանակներ:

ՕԵԿ խմբակցության ղեկավար Հեղինե Բիշարյանը բարձրացրեց հիփոթեքային վարկերի հարցը՝ նշելով, որ մատչելի բնակարան ունենալու խնդիրն ամենաշեշտադրված սոցիալական խնդիրներից է Հայաստանում:

Ջավադյանը նախ հայտնեց, որ երկու ենթակառուցվածք կա, որոնք զբաղվում են այդ հարցի կարգավորմամբ՝ «Մատչելի բնակարաններ երիտասարդներին» ծրագիրը և Ազգային հիփոթեքային հիմնադրամը: «Ունենք 12.3 միջին տոկոսադրույք և մինչև 20 տարի ժամկետայնություն: Իհարկե, երիտասարդների ծրագրով ավելի մատչելի են բնակարանները, քանի որ կառավարությունը սուբսիդավորում է տոկոսադրույքները: Այնուամենայնիվ, պետք է արձանագրել, որ տոկոսադրույքների դինամիկան գնում է դեպի նվազում, և մենք շատ մոտ ապագայում հնարավորություն կունենանք ավելի մատչելի պայմաններով վարկեր տրամադրել,-հավաստիացրեց նա:

ՀԱԿ պատգամավոր Արամ Մանուկյանն էլ հետաքրքրվեց, թե որքանո ՞վ է Ջավադյանը ճիշտ համարում հարկային և մաքսային մարմինների միացումը ֆինանսների նախարարությանը:

Ջավադյանը դրա արդյունավետությունը հիմնավորեց Մաքսային միությանը միանալու հեռանկարով. «Եթե մենք որդեգրել ենք Մաքսային միությանը միանալու գաղափարը, ակնհայտ է, որ համագործակցությունը հարկային մարմիների հետ լինելու է ավելի սերտ, և որ մաքսային մարմինների մասով լինելու է ընդհանուր դաշտ, ուստի ճիշտ կլինի, որ դա լինի մեկ մարմնում, որը նաև քաղաքականությունն է իրականացնում: Իսկ շահերի բախումը կարելի է տարանջատել հենց այդ մարմնի ներսում»:

Անկախ

Այսօր Ազգային ժողովում հերթական անգամ լրագրողների հանդեպ խիստ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորել հանրապետական պատգամավոր Շուշան Պետրոսյանը:

«Ազատություն» ռադիոկայանի լրագրողի հարցին՝ կապված շաբաթ օրը «Վերնիսաժում» տեղի ունեցած կրակոցների հետ, Շուշան Պետրոսյանը հրաժարվել է պատասխանել՝ ասելով. «Իմ կյանքը կերել եք, բոլորդ անբարոյական եք»: Մեկ այլ լրագրող, լսելով նրան, մոտեցել է պարզաբանում ստանալու, թե ինչու է պատգամավորը լրագրողներին վիրավորում և ստացել հերթական հակահարվածը. «Գնացիր ստեղից»:

Երգչուհի պատգամավորի պահվածքը մեծ վրդովմունք է առաջացրել ԱԺ-ում հավատարմագրված լրագրողների մոտ: Նրանք որոշել են հանդիպել Շուշան Պետրոսյանի հետ և բացատրություն լսել նրա արարքի վերաբերյալ, սակայն դա չի հաջողվել. պատգամավորը միջադեպից հետո լքել է խորհրդարանի շենքը:

ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Մարգարիտ Եսայանը, իր ֆեյսբուքյան էջի միջոցով դիմելով նախկին գործընկերներին՝ լրագրողներին, գրել է. «Հարգելի լրագրողներ, «Չորրորդ իշխանության» իմ սիրելի գործընկերներ, այսօր տեղի է ունեցել թյուրիմացություն եւ չհասկացվածություն, ԱԺ պատգամավոր Շուշան Պետրոսյանի եւ իմ շատ սիրելի եւ հանրապետությունում հարգված, հայտնի լրագրող Ռուզաննա Ստեփանյանի միջև: Ես՝ որպես ԱԺ պատգամավոր, ներողություն եմ խնդրում բոլոր լրագրողներից և հատկապես Ռուզանից այս անհաճո միջադեպի համար և վստահեցնում, որ Շուշանը որեւէ անձի եւ որեւէ մասնագիտություն վիրավորելու միտում չի ունեցել, ներող եղեք, եթե այդպես է ընկալվել: Ես եւ Ռուզաննան այս միջադեպից հետո զրուցել ենք ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանի հետ, եւ խմբակցության ղեկավարը նույնպես ներողություն է խնդրել կատարվածի համար: Վստահ եմ, համապատասխան խոսք կասի նաեւ Շուշան Պետրոսյանը»:

Մեկ այլ նախկին լրագրող էլ՝ պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը, հայտնեց, որ Շուշան Պետորսյանն անպայման պետք է պարզաբանի իր արարքը:

Հանրապետական այլ պատգամավորներ, օրինակ՝ Կարեն Ավագյանը, Արփինե Հովհաննիսյանը, հրաժարվեցին մեկնաբանել իրենց գործընկերոջ պահվածքը:

Անկախ

Մայիսի 18-ին Ստեփանակերտի Վերածննդի հրապարակում տեղի է ունեցել Արցախի երիտասարդության բողոքի ցույցն ընդդեմ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքի հայտարարության, որ նա կատարել է մայիսի 7-ին Վաշինգտոնում, «Կարնեգի» հիմնադրամում,  ներկայացնելով ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ Միացյալ Նահանգների իշխանությունների քաղաքական դիրքորոշումը՝ բաղկացած վեց կետից: Բողոքի ցույցում ընդունվել է Հայտարարություն, որում, մասնավորապես, ներկայացվում է Արցախի երիտասարդության դիրքորոշումը ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ, որը ամփոփվում է հետևյալ դրույթներով.

Առաջին. Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կողմերն են Ադրբեջանի Հանրապետությունը և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը:  Ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորումը հնարավոր է միայն բանակցային գործընթացին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ուղղակի և լիարժեք մասնակցության դեպքում: Սա պարտադիր է: Ցանկացած այլ որոշում կմնա թղթի վրա:

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը /Արցախի Հանրապետությունը/ ոչ մեկին չի լիազորել իր փոխարեն որոշում կայացնել, լինի՝ կարգավիճակի հարցում կամ այլ:

Երկրորդ. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության սահմաններն անձեռնմխելի են:  Հայկական Արցախի հազարամյա պատմության մեջ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզն էր միջանկյալ կարգավիճակ, որը ոչ միայն չապահովեց արցախահայության անվտանգությունը, այլև հանգեցրեց Արցախի պատմական տարածքի մասնատման և հայաթափման:

Երրորդ. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը ոչ միայն տարածք չունի «վերադարձնելու» որևէ պետության, այլև պահանջատեր է Ադրբեջանի Հանրապետության վերահսկողության տակ գտնվող իր տարածքների:  Ադրբեջանա-ղարաբաղյան  հիմնախնդրի կարգավորումը չի կարող հիմնված լինել  Ադրբեջանի կամ որևէ մեկի կողմից Միջազգային սկզբունքների կամայական մեկնաբանության վրա:

 Չորրորդ. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը ստեղծվել է ժողովրդի ազատ կամարտահայտության միջոցով, միջազգային իրավունքի բոլոր պահանջների կատարմամբ: Հետևապես, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության  շրջափակման ցանկացած փորձ միջազգային իրավունքի կոպիտ խախտում է:

Հինգերորդ.  Փախստականներին և ներքին տեղահանվածներին վերաբերող բոլոր հարցերը պետք է կարգավորվեն փոխադարձության հիմունքներով ՝  ԼՂՀ վերջնական կարգավիճակի միջազգային ճանաչումից հետո միայն:

Վեցերորդ.  Բուդապեշտում քնած հայ սպային կացնահարելու ադրբեջանցու վայրենի հանցագործությունը արտոնելուց հետո   անվտանգության միջազգային երաշխիքների մասին ցանկացած  խոստում  խաբեություն  է:  Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության գոտում զինադադարի 20 տարիներին խաղաղությունը պահպանվել է բացառապես ուժերի հավասարակշռության շնորհիվ: Հետևապես, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ժողովրդի անվտանգության միակ երաշխավորը ԼՂՀ պաշտպանության բանակն է: