Սերգեյ Սոբյանինը մտադիր է հեռանալ Ռուսաստանի մայրաքաղաքի քաղաքապետի պաշտոնից:

Նա հայտարարելէ, որ այսօր համապատասխան  դիմում-խնդրանք է ներկայացնելու նախագահ Պուտինին: Նա դիմելու է`  սեպտեմբերին քաղաքապետի արտահերթ ընտրություններ անցկացնելու խնդրանքով:

Սոբյանինը քաղաքապետ էր նշանակվել 2010-ին:

Քանի որ մոտենում է Հարյուրամյակը, թուրք պաշտոնյաներն ու նրանց համախոհներն ավելի նուրբ մոտեցումներ են փնտրում Հայոց ցեղասպանությունը ժխտելու համար: Գիտակցելով, որ բացահայտ ժխտման իրենց նախկին գործելակերպն այլևս արժանահավատ չէ, նրանք նախաձեռնել են ավելի կատարելագործված քարոզարշավ, որի նպատակն է բարձրացնել նուրբ հարցեր Հայոց ցեղասպանության մասին՝ կասկածներ սերմանելով անտեղյակ մարդկանց շրջանակներում:

Ես հազվադեպ եմ իմ սյունակում անդրադառնում գրախոսությունների, սակայն այս անգամ չէի կարող անտեսել Երուսաղեմի Հոլոքոստի և ցեղասպանության ինստիտուտի գործադիր տնօրեն, դոկտ. Իսրայել Չարնիի հմուտ մերկացումը պրոֆ. Մայքլ Գունտերի գրքի՝ «Հայոց պատմությունը և ցեղասպանության հարցը», որը ներկայացնում է ցեղասպանության ժխտման նորագույն կեղծարարական մոտեցումը:

Ահա որոշ հատվածներ դոկտ. Չարնիի հեգնական գրախոսությունից Գունտերի գրքի մասին.

«Սա ԼԱՎԱԳՈՒՅՆ գիրքն է, որ ես երբևէ կարդացել եմ, այսինքն սա լավագույնն է աշխարհի բոլոր սարսափելի գրքերի մեջ՝ նվիրված բացարձակ իրողություն հանդիսացող հայտնի ցեղասպանությունների անհեթեթ և նողկալի ժխտումներին: Հետևաբար, սա մի ՍԱՐՍԱՓԵԼԻ աշխատություն է… Սա իմ տեսած լավագույն ԺԽՏՈՂԱԿԱՆ աշխատությունն է, քանի որ այն գրված է հարցերի հանդարտ ու հիմնավոր լուսաբանմամբ, և նույնիսկ ավելին, իբր թե հարցերի վերաբերյալ տարբեր կարծիքների ու գաղափարների կարծեցյալ արդար ներկայացմամբ, այլ ոչ թե միակարծիք-ճշմարտության պարտավորեցնող հայտարարություններով:

«Թենեսիի տեխնիկական համալսարանի պրոֆեսոր Գունտերը գիրքն սկսում է Թուրքիայում իր դասավանդման երկարատև ժամանակաշրջանի մասին հստակ ինքնախոստովանությամբ-բացահայտմամբ, և նույնիսկ, ինչպես ինքն է ասում. «Ես վաղուց էի ուզում թուրքական տեսակետի անաչառ վերլուծություն ներկայացնել», և հստակ փոխանցում է, որ նա մեծապես կողմնակից է Հայոց ցեղասպանության թուրքական ժխտմանը…

«Այնուամենայնիվ, Գունտերը մի ազնիվ ժխտող  է, որ շարունակ ոսկորներ է նետում մեզ հանգստացնելու համար, և դրանով իսկ, կարծես ապացուցում և փաստում է իր հայտարարած անաչառությունը: Այսպես, այդ նույն թունոտ «Նախաբանում» նա իր գլխավոր ժխտողական հայտարարությանն արագորեն ավելացնում է կոկորդիլոսի արցունքներ. «Իհարկե, սա ոչ մի կերպ չի արդարացնում թուրքերի կատարած սարսափելի վայրագությունները»:

«Թերևս ամենաշռայլ գովասանքը, որ կարող եմ անել Գունտերին, այն է, որ ի տարբերություն այլ հանրածանոթ ժխտողների, նա մեջբերում է մեծ թվով մասնագետների և գրողների, որոնք առայժմ հրատարակել են հրաշալի լուրջ գրականություն Հայոց ցեղասպանության հաստատման վերաբերյալ, իսկ հայերի կողքին ես կավելացնեի նաև այլ ժողովուրդների, մասնավորապես ասորիների, հույների և եզդիների ցեղասպանությունները, ինչպես նաև Օսմանյան կառավարության սկզբնական քայլերը Պաղեստինում հրեաների հնարավոր ցեղասպանության ուղղությամբ: Ժխտողները սովորաբար Հայոց ցեղասպանությունը հաստատող գրողներից շատ հեռու են մնում, ինչպես ժանտախտից…

«Ինչպե՞ս է մեր խիզախ «անաչառ» գիտնականն ավարտում իր գիրքը:  Իհարկե, նա ցանկանում է օգտակար լինել ժխտման դեմ պայքարում, որը սնում է «մշտական վախ և վրեժ»: Ուստի նա առաջարկում է ռազմավարություններ՝ սկսած՝ «ցեղասպանության պնդումներով» այդքան  մտահոգ «ավելի հարուստ հայկական Սփյուռքի» և «Հայաստանի ժողովրդի» պառակտումից և «Հայաստանի անմիջական տնտեսական իրողությունից»: Իհարկե, նա ուզում է մեծահոգի երևալ և կոչ է անում Թուրքիային օգնել Հայաստանին նրա տնտեսական խնդիրներում, և այսպես հավերժական իրապաշտական քաղաքականությունում՝ «Թուրքիան կարող է սկսել բաժանել հայկական երկու կողմերը»: Սակայն ամեն ինչ կորած չէ կեղծարարության մեջ: Բարեհոգի Գունտերը ներառում է նաև առաջարկություն Թուրքիային՝ բացել Հայաստանի հետ երկար տարիներ փակված սահմանը»:

Չարնին ավարտում է իր սուր գրախոսությունը`խորհուրդ տալով, որ Գունտերի գիրքը «ուսումնասիրեն ժխտողականության բոլոր ուսանողները, դրա` արդար հնչելու, արդար գործելու, տարամետ և հակասական տեսակետներ ներառող գիտություն վկայակոչելու, հետևողականորեն մեղմ խոսելու և, իհարկե, արդարության ու խաղաղության կոչ անելու նուրբ հնարքների համար, այդ ամենը թևաթափ անող, կեղծ, հակապատմական և կյանքի հակաարժեքների աշխատանք կազմակերպելու ընթացքում, ինչը պետք է սարսափեցնի յուրաքանչյուր մարդու, ով շահագրգռված է մտավորական և գիտական աշխատանքների պարկեշտությամբ և մարդկային կյանքի լիիրավ արժևորումով»:

Չարնին Գունտերի նենգ ժխտողականությանը մի վերջին հարված է հասցնում նրան կեղծ գովասանք անելով. «Ժամանակին ժխտողներն այնքան կոպիտ և բացահայտ խեղկատակներ էին, որ պնդում էին, թե Օսմանյան թուրքական կառավարությունը պաշտպանել և խնամել է խեղճ հայ աքսորյալներին՝ Հայաստանից նրանց բռնի տեղահանման ժամանակ… Այժմ ունենք ճանաչված ակադեմիկոսների մի ամբողջ շարք, որոնք գրում են գիտության մեր ժամանակակից լեզվով և իրենց տեսակետները հայտնում հանուն բաց քննարկման ու արդարության: Կարելի է շնորհավորել Գունտերին, որ նա այդ խմբում հասել է գագաթնակետին…»:

Հարութ Սասունյան

«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր

Կանացի ներքնազգեստ ցուցադրող մանեկենները հնարավոր է արգելվեն Մումբայի խանութներից՝ հաշվի առնելով Հնդկաստանում տեղի ունեցած բազմաթիվ բռանաբարության դեպքերը:

Մումբայի քաղաքային խորհուրդը որոշում է ընդունել քաղաքի խանութներից դուրս կիսամերկ մանեկենների ցուցադրումը արգելելու վերաբերյալ:

Օրինագիծը ուժի մեջ կմտնի քաղաքային հանձնակատարի կողմից հաստատվելուց հետո:

Այս որոշման կայացման մասին լուրը տարածվել է անցած երկու օրվա ընթացքում Հնդկաստանում  արևմտյան ծագում ունեցող երկու կնոջ բռնաբարություններից հետո:

Ներքնազգեստ հագած մանեկենների ցուցադրումն արգելող օրինագիծը առաջարկել է քաղաքի խորհրդի անդամներից մեկը, որի կարծիքով նման մանեկենները ոչ միայն նվաստացնում են կնոջը, այլև կարող են տղամարդկանց ոգեշնչել նրանց վրա հարձակվելու համար:

Չնայած այս օրինագիծը արգելում է մանեկենները ցուցադրել խանութներից դուրս, սակայն դրանք խանութի ներսում ցանկացած կերպ կարող են ցուցադրվել:

Բիզնես ղեկավարները պնդում են, որ մանեկենները ոչ մի կապ չունեն նման բռնությունների հետ, քանի որ այսօր ինտերնետային գրեթե բոլոր կայքերում կարելի է հանդիպել անպարկեշտ նկարների: Սակայն քաղաքային խորհրդի անդամը պատասխանել է, որ ինտերնետային կայքերը միանգամայն տարբերվում են մանեկեններից, քանի որ դրանք այցելելու համար տվյալ մարդը հստակ ընտրություն է կատարում, իսկ մանեկենների դեպքում մարդիկ այընտրանք չունեն, քան դրանք տեսնելը:

Թուրքական «Radikal»-ը հաղորդում է վերջին տեղեկությունները Ստամբուլից: Այս պահին ցուցարարները կրկին սկսել են հավաքվել կենտրոնական Թաքսիմ հրապարակում: Այնուհանդերձ Թուրքիայում տեղի ունեցող իրադարձություններում այսօր որոշակի դրական փոփոխություն կար: Նախ փոխվարչապետ Բյուլենթ Արընչը ներողություն խնդրեց ցուցարարներից, այնուհետև որոշում ընդունվեց մեղմացնել ոստիկանների միջամտությունը ցույցերին և ամենակարևորը Խաղաղություն և ժողովրդավարություն կուսակցությունից Սուրեյա Օնդերը հանդիպումը նախագահ Աբդուլլահ Գյուլի հետ, որից հետո նա հայտարարել էր. «Սրանից հետո ցույցերը պետք է վերածվեն մի ընդունելության»:

Այս պահին հրապարակում հավաքված հազարավոր մարդիկ շարունակում են իրենց ցույցերը երգերով և թյուրքյուներով (ժողովրդական երգ): Ինչպես ցույցերի նախորդ օրերին, այնպես էլ այսօր, Բեշիկթաշ ֆուտբոլային ակումբի երկրպագուների «Çarşı» խումբը քայլերթով շարժվում է դեպի Թաքսիմ: Քայլերթի ընթացքում խմբին են միացել նաև այլ ցուցարարներ՝ այսպիսով կազմելով մոտ 2 հազար հոգանոց երթ:

Չինացի տղամարդը, որը այտուցված ստամոքսի պատճառով այցելել էր բժշկի, պարզել է, որ ինքը իրականում կին է:

66-ամյա տղամարդը, որը նույնիսկ մորուք ուներ, իր ամբողջ կյանքը ապրել է որպես տղամարդ, սակայն Հոնգ Կոնգի բժիշկները նրան հայտնել են, որ իր որովայնը մեծացել է ձվարանի կիստայի պատճառով:

Հետազոտությունների արդյունքում պարզվել է, որ տղամարդը երկու հազվագյուտ գենետիկական խնդիրներ ունի, որոնք ժամանակին չեն բացահայտվել:

Հիվանդի մոտ հայտնաբերվել է Թերների սինդրոմ կոչվող գենետիկական հիվադություն, որով հիվանդանում է 2000 աղջիկ երեխաներից մեկը և բնածին վերերիկամային անբավարարություն, որը ավելացնում է արական հորմոնները:
Ըստ երեկ հրապարակված Հոնգ Կոնգի Medical ամսագրի՝ բժշկական գրականության մեջ ընդամենը վեց մարդիկ են հայտնի, որոնք  ունեցել են այս երկու խանգարումները միաժամանակ:

Հիվանդը որբ է եղել, որի աճը կանգնել է հասունացման տարիքում՝ 10 տարեկան հասակում: Նրա հասակը ընդամենը 1,37 սմ է:

Նման աղջիկները ունեն կանացի օրգաններ, սակայն անպտղության հետ կապված խնդիրներ են ունենում:

Ստամբուլի «Gezi» այգու պահպանության համար սկսված ցույցերը, որոնք վերածվեցին հակակառավարական զանգվածային ելույթների, մեծ արձագանք գտան աշխարհի շատ երկրներում: Թուրքիայում տիրող իրավիճակի մասին իրենց կարծիքը հայտնեցին մեծ պետությունների առաջնորդները:

Ինչպես հաղորդում է թուրքական «Radikal»-ը՝ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Թուրքիայում տեղի ունեցող վերջին իրադարձությունների վերաբերյալ նշել է. «Ուզում ենք, որ Թուրքիայի ղեկավարությունը երկխոսություն սկսելով ընդդիմության և հասարարկական կազմակերպությունների հետ, լուծում գտնի ներքին խնդիրների համար»: Հարցի առնչությամբ մեկնաբանությամբ էր հանդես եկել նաև Պուտինի խոսնակ Դմիտրիյ Պեսկովը: «Թուրքիայում տեղի ունեցող դեպքերին դրսից Ռուսաստանի միջամտության կարիքը չկա: Դրանք Թուրքիայի ներքին խնդիրներն են: Ռուսաստանը հարցի վերաբերյալ պաշտոնական հայտարարությամբ հանդես չի գա»,-նշել էր նա:
Ինչ վերաբերում է ԱՄՆ-ին, ապա Սպիտակ տունը իրադարձությունների ծավալման հենց առաջին օրը՝ ուրբաթ գիշերը, հանգստության պահպանման կոչ էր արել: Երեկ Սպիտակ տունը կրկնեց իր այդ կոչը՝ հայտարարելով, որ Թուրքիան պետք է անվտանգություն ապահովի հավաքներ և քայլերթեր կազմակերպելու նման հասարակական հիմնական իրավունքների համար: ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերին էլ հայտնել էր, որ իրենք վշտացած են լուրերի փոխանցած այն տեղեկությունների պատճառով, թե Թուրքիայում ոստիկանությունը կոպիտ ուժ է գործադրում ցուցարարների նկատմամբ:
Սիրիան իր առաջին մեկնաբանությամբ վարչապետ Էրդողանին մեղադրեց սեփական ժողովրդին ահաբեկելու մեջ: «Եղբայր թուրք ժողովուրդը արժանի չէ նման բարբարոսության»,-այսպիսի արձագանք էր հնչել Սիրիայից:
Մեծ պետություններից Գերմանիան, ի դեմս կանցլեր Անգելա Մերկելի, նշել էր, որ իրավական պետությունը ենթադրում է անվտանգության ուժերի համաչափ և համապատասխան գործողությունների իրականացում: Մերկելը ևս հավասարակշռության պահպանման կոչ էր արել:
Եվրախորհրդարանի Կանաչների խումբն էլ, գնահատելով Թուրքիայում տիրող իրավիճակը, հայտնել էր, որ որպեսզի ժողովրդավարությունը ավելի հետընթաց չապրի, անհրաժեշտ է, որ հաղթի փոխզիջման ոգին:

Սալվադորցի բժիշկները կատարել են կեսարյան վիրահատում մի կնոջ, որին  չէր թույլատրվում ընդհատել  հղիությունը չնայած բարձր ռիսկեր պարունակող հղիության:

Թուրքիայի մայրաքաղաք Անկարայում ոստիկանությունը տեսախցիկների միջոցով տեսագրում է ցույցերի ողջ ընթացքը: Տեսագրության մեջ հետաքրքիր կադրեր են գրանցվել ։
Ոստիկանության տեսախցիկները ֆիքսել են, թե Անկարայում ցուցարարների մի խումբ ինչպես է այրում անկախության խորհրդանիշ համարվող թուրքական դրոշն և այդ կապակցությամբ ուրախանում։

Սադրիչների մեկ այլ խումբ քարերով լի ծաղկամաններ է նետում ներքևում կանգնած ոստիկանների վրա։

Ըստ թուրքական “ՏՌՏհաբեր” կայքի` ցուցարարներն անկարգությունների ընթացքում վնաս են պատճառում շրջակայքում գտնվող մեքենաներին և շինություններին։

Թուրքիայի փոխվարչապետ Բյուլենթ Արընչը ներողություն է խնդրել ցուցարարներից:

“Ցույցի սկզբնական շրջանում շրջական միջավայրի պաշտպանության համար պայքարողների դեմ կիրառված ուժը սխալ, անարդար էր: Այդ քաղաքացիներից ներողություն եմ խնդրում: Այդ մասին հանգիստ կարող եմ ասել, սակայն չեմ կարծում, որ որևէ պարտավորություն ունեմ ներողություն խնդրել նրանցից, ովքեր ավիրում են փողոցները, փորձում են խոչընդոտել մարդկանց ազատություններին”, -լրագրողներին ասել է փոխվարչապետը:

Արընչը միևնույն ժամանակ արտասահմանյան մամուլին մեղադրել է իրականության աղավաղման մեջ:

փոխվարչապետը նշել է, որ Թուրքիայի տարբեր քաղաքներում ցույցերի հետևանքով վնասի չափն անցնում է 70 մլն լիրան: Նրա խոսքով՝ հիմնական վնասը հասցվել է երկրի խոշոր քաղաքներին։

Հիշեցնենք, որ Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում օրեր առաջ զանգվածային բողոքի ակցիաներ սկսվեցին: Ցուցարարները ի սկզբանե պահանջում էին հրաժարվել քաղաքի “Գեզի” այգին հատելուց, սակայն շուտով ցուցարարները սկսեցին պահանջել նաև վարչապետ Ռեջեբ Թայիփ Էրդողանի հրաժարականը՝ Թուրքիայի կառավարությանը մեղադրելով խոսքի ազատությունը սահմանափակելու, ընդդիմադիրներին ճնշելու և աշխարհիկ Թուրքիան իսլամական դարձնելու նկրտումների մեջ: Ստամբուլին միացել են նաև թուրքական այլ քաղաքներ: Թուրքիայում բախումները դեռևս շարունակվում են: Արդեն զոհվել է երկու մարդ:

Թուրքիայում մեկ շաբաթ շարունակ տևող զանգվածային ցույցերը, որոնք սկսվեցին Թաքսիմի «Gezi» այգու քանդման դեմ բողոքի ակցիայով, երկրին 70 մլն լիրայի վնաս են հասցրել: Այդ մասին հաղորդում է «Anadolu» գործակալությունը՝ վկայակոչելով Թուրքիայի փոխվարչապետ Բյուլենթ Արընչի այսօրվա հայտարարությունը:
Փոխվարչապետի խոսքերով՝ ցուցարարները այրել են 110 ոստիկանական և 207 քաղաքացիական ավտոմեքենա, Իզմիրում հարձակումներ են իրականացվել իշխող Արդարություն և զարգացում կուսակցության մասնաճյուղերի շենքերի վրա, վնասվել են նաև այլ շենքեր և օբյեկտներ: Այսպիսով ցույցերի ընդհանուր վնասը կազմում է 70 մլն լիրա:

Թուրքիայում վարչապետ Էրդողանի` Ստամբուլի գլխավոր հրապարակ Թաքսիմը վերակառուցելու մասին հայտնած մտադրությունից հետո ամբողջ երկրում բնապահպանների սկսած ցույցերին արդեն միանում են խոշոր քաղաքների իշխանությունները: Անթալիայի քաղաքապետ Մուստաֆա Աքայդընը, որը չի պատկանում Թուրքիայի իշխող կուսակցությանը, կարգադրել է ջուր չտալ ոստիկաններին՝ ցուցարարներին ցրելու համար:

Նա արգելել է ջրցաններ տրամադրել ոստիկաններին, ովքեր էլ օգնության համար դիմել են հրշեջներին: Սակայն վերջիններս աջակցել են քաղաքապետի դիրքորոշմանը և ջուր չեն լցրել ջրցան սարքերում: Արդյունքում ոստիկանությունը բողոքի ակցիան ցրել է արցունքաբեր գազի միջոցով:

Անկարայում այսօր՝ զանգվածային ցույցերի վեցերորդ օրը, ոստիկանությունը կրկին միջամտություն է ցուցաբերել: Ցերեկը քաղաքի «Güvenpark»-ում հավաքված մոտ 300 ուսանողի ոստիկանությունը մեքենաներից զգուշացում է արել: «Ձեր կազմակերպած ցույցը հակասում է օրենքին: Մի՛ հետևեք անհիմն խմբերին, ցրվե՛ք: Հակառակ դեպքում միջամտելու ենք»,-բարձրախոսով հայտարարել է ոստիկանությունը:

«Hürriyet»-ը հաղորդում է, որ ցուցարարների խումբը երթ է սկսել՝ խոչընդոտելով Աթաթուրքի բուլվարի երթևեկությունը, ինչի արդյունքում ոստիականությունը միջամտել է ձայնային ռումբերով, որից հետո խումբը ցրվել է մոտակա փողոցներով: Անկարայի մի շարք մասերում ցուցարարների փոքրիկ խմբեր հավաքվում և շարժվում են դեպի կենտրոնական Քըզըլայ հրապարակ: Միջազգային մի շարք լրատվամիջոցներ գտնվում են Թուրքիայի մայրաքաղաքում՝ ուղիղ եթերով հեռարձակելով տեղի ունեցող իրադարձությունները:

Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում Գեզի այգու առնչությամբ բնապահպանների սկսած շարժումը այսօր արդեն վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի դեմ  փողոց է դուրս բերել աջերին, ձախերին, միասեռականներին: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց թուրքագետ Արտակ Շաքարյանը և հավելեց. «Այսօր այգում են ֆուտբոլասերները, ովքեր հայտնի են որպես ազգայնականներ և ագրեսիվ տեսակ են: Սա մտահոգիչ է հայերիս համար, քանի որ Էրդողանը կարող է օգտվել առիթից ու շարժումը շեղել հայերի, հույների ու հրեաների ուղղությամբ: Կարող են ուղղորդել քանդելու ու թալանելու ազգային փոքրամասնությունների խանութները: Մյուս կողմից Թուրքիայում գլուխ բարձրացրած շարժումը շեղում է Թուրքիայի կառավարությանը արտաքին հարցերից՝ ԼՂ խնդրից, Հայոց ցեղասպանության հակածրագրերից»:

Ի տարբերություն ավելի վաղ` մեկ այլ թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանի հայտնած  վստահությանը, թե Թուրքիայի այս  շարժմանն անուղղակիորեն աջակցում է Արևմուտքը` Արտակ Շաքարյանը գրեթե բացառեց արտաքին ուժերի ազդեցությանը. «Օտար ձեռագիր չեմ տեսնում: Կարող է այսօր փորձեն աջակցել արտաքին ուժերը, բայց ծագումը, կարծում եմ, զուտ թուրքական է», – ասաց բանախոսը:

Ինչ վերաբերում է հնարավոր հեղաշրջմանը, թուրքագետը կարծիք հայտնեց, որ հեղաշրջում չի լինի, քանի որ Էրդողանը ազդեցիկ է,  բայց հնարավոր է նա փորձի հետ քայլ անել ու որոշ վերադասավորումների գնալ:

Թուրքիայի արհմիությունների խոշորագույն կոնֆեդերացիան՝ KESK-ը, միացել է երկրի խոշոր քաղաքներում ծավալված հակակառավարական ցույցին: KESK-ը “Գեզի” այգու ցուցարարներին աջակցելու և իշխանություններին սթափեցնելու նպատակով հունիսի 4-5-ը գործադուլ է հայտարարել:

Ինչպես հաղորդում է թուրքական “Տ24” կայքը, KESK-ի կողմից հայտարարված գործադուլին մասնակցելու են 11 արհմիությունից մոտ 240 հազար աշխատավորներ:

Հիշեցնենք, որ Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում օրեր առաջ զանգվածային բողոքի ակցիաներ սկսվեցին: Ցուցարարները ի սկզբանե պահանջում էին հրաժարվել քաղաքի “Գեզի” այգին հատելուց, սակայն շուտով ցուցարարները սկսեցին պահանջել նաև վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հրաժարականը՝ Թուրքիայի կառավարությանը մեղադրելով խոսքի ազատությունը սահմանափակելու, ընդդիմադիրներին ճնշելու և աշխարհիկ Թուրքիան իսլամական դարձնելու նկրտումների մեջ: Ստամբուլին միացան նաև թուրքական այլ քաղաքներ: Թուրքիայում բախումները դեռևս շարունակվում են: Արդեն զոհվել է երկու մարդ:

Երիտասարդ բնապահպանների սկսած գործողությունները Թուրքիայում հանգեցրել են ներքաղաքական լրջագույն լարվածության, այն դեպքում, երբ շարժումը լիդեր չունի` ոչ մի քաղաքական ուժ չի կարողանում այն գլխավորել: Այս շարժումը բացահայտեց Թուրքական «ժողովրդավարության» և թուրքական ԶԼՄ-ների իսկական դեմքը. ԶԼՄ-ներն ուղղորդվում են իշխանությունների կողմից, իսկ երկիրը հեռու  է ժողովրդավար լինելուց: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց  թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանը:

Ըստ նրա`այս շարժումը ցույց է տալիս, որ Թուրքիայի գործող իշխանությունը չի բավարարում հասարակության պահանջները: Այդ է պատճառը, որ  բացի բնապահպանական կոչերից,  հնչում են նաև քաղաքական կոչեր` ուղղված գործող իշխանությանը:  Ռուբեն Մելքոնյանը վստահ է` այս շարժմանն անուղղակիորեն աջակցում է Արևմուտքը, որը  շահագրգռված է շարունակության հարցում: «Վառ ապացույցն այն է, որ արևմտյան լրատվամիջոցները  հպանցիկ անդրադարձան  բնապահպանների բողոքի ակցիային: Սրանով Արևմուտքը մեսիջ է ուղարկում Թուրքիային` հասկացնելով, որ նա  Սիրիայի հարցում պետք է  քիչ պահանջներ ներկայացնի», – ասաց բանախոսը:

Ռուբեն Մելքոնյանը չի բացառում, որ  շուտով կսկսվի  «թուրքական գարունը», քանի որ Թունիսում խժդժությունները սկսվեցին կանաչի վաճառողի սպանությունից:

Լրագրողներից մեկի հարցին, թե ինչ ներգրավվածություն ունի այս շարժմանը Թուրքիայի հայկական համայնքը,  բանախոսը պատասխանեց. «Հայկական համայնքի մի հատված հարում է թուրքական ձախ ուժերին, հետևաբար չի կարող չներգրավվել բնապահպանների բողոքի ակցիաներին: Որքան էլ զարմանալի թվա,  Թուրքիայում  ցանկացած խնդրի դեպքում  կարմիր թելի նման անցնում  է հայկական թեմատիկան: Մասնավորապես` բնապահպանները պայքարում են թուրքական մի այգու համար, որտեղ իշխանությունները ցանկանում են ծառահատում անել: Այգու հարևանությամբ ժամանակին գտնվում էր հայկական գերեզմանոց, որը որոշ ժամանակ առաջ դարձավ բիզնես կենտրոն: Բնապահպաններն այն ժամանակ չարձագանքեցին ու հիմա իրենք են խոստովանում, որ եթե այն ժամանակ չլռեին  ու պայքարեինք հայկական գերեզմանոցի պահպանման համար, ապա այսօր  իրավիճակն այլ կլիներ»,- մանրամասնեց Ռուբեն Մելքոնյանը և, այնուամենայնիվ, մատնանշեց, որ չի կարծում, թե այս ամենը էական ազդեցություն կունենա հայ-թուրքական հարաբերությունների վրա:

Հունիսի 3-ին Ադրբեջանի ոստիկանության աշխատակիցներն ադրբեջանցի ակտիվիստներին թույլ չեն տվել ակցիա անցկացնել`ի պաշտպանություն Թուրքիայում տեղի ունեցող ցույցերի:

Ինչպես հաղորդում է ադրբեջանական “Կոնտակտ” կայքը, 50 ակտիվիստներից բաղկացած մի խումբ հավաքվել էր Ադրբեջանում Թուրքիայի դեսպանատան  տարածքում՝ կոչ անելով բավարարել Ստամբուլ քաղաքի զբոսայգիներից մեկը հատելու որոշման դեմ բողոքող թուրք ցուցարարների պահանջները:

Ոստիկանները ցուցարարներին հեռացրել են դեսպանատան շենքի առջևից: Սակայն նրանք լրագրողներին հայտարարել են, որ իրենց ակցիան շարունակելու են Բաքվի այլ կենտրոնական վայրերում`չնշելով, թե հատկապես որտեղ:

Հավելենք, որ Թուրքիայի դեսպանատան առջև տեղի ունեցած ցույցի ժամանակ ոստիկանները ուժ են գործադրել լրագրողներից մեկի նկատմամբ:

Հիշեցնենք, որ Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում օրեր առաջ զանգվածային բողոքի ակցիաներ սկսվեցին: Ցուցարարները ի սկզբանե պահանջում էին հրաժարվել քաղաքի “Գեզի” այգին հատելուց, սակայն շուտով ցուցարարները սկսեցին պահանջել նաև վարչապետ Ռեջեբ Թայիբ Էրդողանի հրաժարականը՝ Թուրքիայի կառավարությանը մեղադրելով խոսքի ազատությունը սահմանափակելու, ընդդիմադիրներին ճնշելու և աշխարհիկ Թուրքիան իսլամական դարձնելու նկրտումների մեջ: Ստամբուլին միացան նաև թուրքական այլ քաղաքներ: Ոստիկանների հետ բախումների հետևանքով արդեն ձերբակալվել է ավելի քան 1 700 ցուցարար, մի քանի հարյուրն էլ վիրավորվել են: Արդեն կա մեկ զոհ:

Հարավային Աֆրիկայում քրոմի հանքավայրի հազարավոր աշխատակիցներ հեռացվել են աշխատանքից` անցած շաբաթ կազմակերպած գործադուլի պատճառով:

Glencore Xstrata ընկերության ներկայացուցիչները հայտնել են, որ Յոհանեսբուրգի մոտ  գտնվող հանքավայրերում  անցկացված գործադուլն անօրինական էր: Ինչպես նշում են մեկնաբանները, ՀԱՀ-ում գործադուլների անցկացման  պրոցեդուրայի կարգը գրանցված է երկրի օրենսդրության մեջ: Նրանք, ովքեր չեն հետևում այդ կարգին, կարող են կորցնել աշխատանքը: Սակայն,  գործատուները հետո նորից ընդունում են աշխատանքից հեռացվածներին:

Կառավարությունում նշում են, որ գործադուլների ալիքը  ՀԱՀ-ում  դանդաղեցրել է տնտեսության աճը: