Թուրքիայի Ազգայնական շարժում կուսակցության Իզմիրից պատգամավոր Օքթայ Վուրալը խոսել է երեկ թուրքական «Թարաֆ» թերթի` հայ-թուրքական սահմանի մոտալուտ բացման մասին լուրի մասին: Նա կարծիք է հայտնել, թե սահմանի բացման մասին լուրերը արտաքին ուժերին ուղղված հաղորդագրություն են: Վուրալը նշել է, թե Թուրքիան դրանով ուզում է ասել, որ շարունակելու է օտարների խաղերը: «Մենք ձեզ կապված ենք և բնական»,- ահա, թե ինչ հաղորդագրություն է Թուրքիան հղում հայտնի ուժերին` ըստ Վուրալի:
Իրաքի վարչապետ Նուր ալ Մալիքը իր հեռուստաուղերձի ժամանակ հայտարարել է, որ երբեք չի հրաժարվի կառավարության ղեկավարի պաշտոնին իր թեկնածությունը հերթական` արդեն 3-րդ անգամ առաջադրելուց: Մալիքի խոսքերով` կռվի ժամանակ մարտի դաշտից հեռանալը կնշանակի ահաբեկիչների սպառնալիքի առաջ թուլություն ցուցաբերել և խուսափել կրոնական, հայրենական և բարոյակա պատասխանատվությունից:
Իսկ Իրաքում պատերազմական վիճակ ստեղծած «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպությունը նոր հաջողություններ է գրանցում` իր հսկողության տակ վերցնելով ռազմավարական կարևոր կետեր: Արդյունքում նրանց հաջողվել է ջնջել Իրաքի և Սիրիայի միջև սահմանի մի մասը:
Թուրքիայի իշխող Արդարություն և զարգացում կուսակցության փոխնախագահ Հուսեյն Չելիքը հայտարարել է, որ Թուրքիան պատրաստ է ճանաչել Հյուսիսային Իրաքի Քրդական ինքնավարության անկախությունը, այն դեպքում, եթե Իրաքը մասնատվի ստեղծված ճգնաժամի արդյունքում:
«Եթե Իրաքի մասնատումը անխուսափելի լինի, ապա չի կարելի մոռանալ, որ Քրդական ինքնավարության ղեկավարները մեր եղբայրներն են: Ցավոք, Իրաքում իրավիճակը բարենպաստ չէ, և երկիրը մոտ ապագայում կմասնատվի»,-նշել է «Financial Times» թերթին տված հարցազրույցում: Չելիքը նաև ասել է, որ նախկինում քրդական պետության անկախությունը Թուրքիայի համար պատերազմի առիթ կարող էր լինել, սակայն այժմ նման պնդումների համար պատճառ չկա:
Անկախ
Իրաքի փլատակներում հայտնաբերված նախկին բռնապետ Սադամ Հուսեյնի բրոնզե կիսանդրին վաճառվում է 10 միլիոն դոլարով:40 կգ կշռով ավարը նկատել է ԱՄՆ բանակի նախկին զինվոր, լասվեգասցի 47-ամյա Էրլ Թորեսը 2003թ-ին Բաղդադի միջազգային օդանավակայանը մաքրելու ընթացքում:
43սմ բարձրությամբ կիսանդրին կազմել է Սադամի 4 մ բարձրությամբ արձանի մի մասը: Թորեսը 13 ամիս ծառայությունից հետո այն իր հետ տարել է Միացյալ Նահանգներ:
Արձանը մասնակի ավերվել է օդանավակայանում տեղի ունեցած բախումների ժամանակ, որը յոթ տարի տևած պատերազմի ընթացքում դարձել էր Միացյալ Նահանգների գործողությունների հիմնական օջախը:
Թորեսը, որը բանակում ծառայել է 14 տարի, արդեն կիսանդրու պոտենցիալ գնորդներ ունի, սակայն նա դեռ պետք է համաձայնվի գնի շուրջ:
Այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ մերձավորարևելյան տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակի, Սիրիայի և Իրաքի միջև իսլամական խալիֆայության հռչակման, տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում դրա վտանգավորության հարցերին անդրադարձավ արաբագետ Սարգիս Գրիգորյանը:
Տարածաշրջանում ծայրահեղականացման միտումներ են նկատվում: Իսլամական խալիֆայության ձևավորման նախադրյալներ կան Իրաքում և Սիրայում. խոսքը Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն (ԻՇԻՊ) իսլամական ծայրահեղ արմատական կազմակերպության մասին է, որ հունիսի 29-ին հայտարարել է “Իսլամական խալիֆայություն” հիմնելու մասին,
Բանախոսը այս ահաբեկչական կառույցը տարածաշրջանում խիստ ազդեցիկ դարձնող հիմնական գործոնները նշեց.
“Կառույցն այս առումով նորություն է, քանի որ այն ունի իր ենթակայության տակ գտնվող տարածքներ, զինուժ, առաջնորդ, ինչն էլ այն դարձնում է ազդեցիկ ու կարևոր”,-նշեց արաբագետը:
Բանախոսը տեղեկացրեց, որ այս կառույցը համալրվում է աշխարհի տարբեր ծայրերից ժամանող զինյալներով, գնալով նրանց վերահսկողությունը տարածվում է նոր տարածքների նկատմամաբ և պատահական չէ ևաև, որ այդ տարածքների մաս են կազմում նաև բանտերը, քանի որ բանտարկյալներին ազատ են արձակում` պահանջելով միանալ իրենց գործունեությանը:
Ըստ արաբագետի` կորևոր գործոն է նաև այս կառույցի ինքնաֆինանսավորման մեծ ներուժը, իսկ սա բացառիկ երևույթ է, քանի որ անկախ պետությունների որդեգրած դիրքորոշումներից` այն ունի իր կենսունակությունը պահպանելու անհրաժեշտ միջոցները: Իսլամիստ այս ծայրահեղականները հաջողությամբ օգտագործում են նաև զանգվածային լրատվամիջոցները` պատրաստում տարբեր լեզուներով որակյալ հոլովակներ և այլն: Կարոր է նաև “խալիֆի” ինստիտուտի վերականգնումը, որը ևս այն ազդեցիկ է դարձնում: Կառույցի առաջնային նպատակն,. ըստ բանախոսի, այս պահին Բաղդադն է ու շիաների սրբավայրերը, իսկ Իրաքն այսօր մասնատման վտանգի առջև է կանգնած:
Իսկ “Անկախի” այն հարցին, թե Թուրքիայի որոշ սահմաններում տարածքներ տիրապետելու հավակնություն ունեցող այս կառույցի նկատմամբ ի՞նչ դիրքորոշում է ընտրել Թուրքիան, բանախոսը պատասխանեց, որ Թուրքիայի վարած քաղաքականությունը, միանշանակ, չի համընկնում այս կառույցի քաղաքականությանը, այն վտանգում է Թուրքիային և վերջինս այն որակել է որպես ահաբեկչական կառույց, սակայն այս պահին նկատվում է, որ որոշակի համաձայնություն նրանց միջև ամեն դեպքում կա, քանի որ իսլամականները տեղակայվել են այն հատվածներում, որոնք Թուրքիայի համար խիստ կարևոր են. հենց այս տարածքներով են Սիրիա ելումուտ անում իսլամականները և Թուրքիան հենց այս տարածքներով է կարողանում իր ազդեցությունը տարածել Սիրիայում, Սիրիայի ընդդիմադիր զանգվածին ապահովում նյութական, ռազմական և այլ միջոցներով:
Երկուշաբթի օրը Եգիպտոսի թագավորական պալատի առջև ռումբերի պայթյունից ոստիկանության երկու սպա է զոհվել:
Կահիրեի պալատի առջև երեք ռումբ են հայտնաբերել:
Ռումբերից մեկի պայթյունից զոհվել է մեկ սպա, իսկ երեքը՝ վիրավորվել: Երկրորդ սպան զոհվել է երկրորդ ռումբը վնասազերծելու ժամանակ, որի հետևանքով նաև մի քանիսը վիրավորվել են:
Երրորդ ռումբը հաջողությամբ վնասազերծել են:
Իշխանությունները տեղյակ չեն, թե ով է տեղադրել ռումբերը:
Անցած շաբաթ մետրոյի կայարաններում և Կահիրեյի դատարաններից մեկի առջև տեղի ունեցած փոքր պայթյունների հետևանքով մի քանի մարդ է վիրավորվել:
«Իրաքի ու Լևանտի իսլամական պետություն»արմատական խմբավորումը, որը գրավել է Իրաքի ու Սիրիայի մի հատվածը, այտարարել է խալիֆաթ ստեղծելու մասին, հաղորդել է Reuters-ը:
Իսլամական կայքերում ու թվիթերյան ըքաունթներում տեղադրած հայտարարության մեջ խմբավորման ներկայացուցիչները ողջ աշխարհի իսլամիստներին կոչ են արել հավատարմության երդում տալ խալիֆաթին: Այսուհետ «Իրաքի ու Լևանտի իսլամական պետությունը» մտադիր է կոչվել «Իսլամական պետություն»: Խալիֆաթը պետք է կառավարի խմբավորման առաջնորդ Աբու Բաքար ալ-Բաղդադին:
Հյուսիսային Իրաքի քրդական ինքնավարության առաջնորդ Մասուդ Բարզանին Էրբիլում հանդիպում է ունեցել Մեծ Բրիտանիայի ԱԳ նախարար Ուիլյամ Հեյգի հետ: Հանդիպումից հետո կայացած մամլո ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է, որ այն շրջանները, որոնց ճակատագիրը երկար ժամանակ անց պետք է որոշվեր հանրաքվեի միջոցով, անցել են ՀՅՔԻ-ի վերահսկողության տակ: «Մենք 10 տարի սպասել ենք, որպեսզի իրաքյան կառավարությունը կարգավորի այս խնդիրը: Իրաքյան բանակը հեռացել է խնդրահարույց տարածքներից, այդ պատճառով էլ փեշմերգ (քրդական ռազմական միավորում) ուժերը իրենց հսկողության տակ են առել դրանց վրա՝ հիմնվելով Սահմանադրության 140-րդ հոդվածի վրա: Քիրքուքը հանդիսանում է պատմական քրդական հող, մենք զբաղեցրել ենք այն և չենք պատրաստվում հեռանալ այնտեղից»,-ընդգծել է Բարզանին:
Եգիպտոսի տարբեր քաղաքներում բողոքի ցույցեր են ընթանում 2013 թվականի հուլիսի 3-ի ռազմական հեղաշրջման տարելիցի առիթով: Ժողովրդավարության համար պայքարող ազգային կոալիցիայի նախաձեռնությամբ «Ապրել պատվով» կարգախոսի ներքո բողոքի ակցիաներ են ընթանում Ալեքսանդրիայում, Գիզեում, Սուեզում և մի շարք այլ քաղաքներում: Ցուցարարները դժգոհության վանկարկումներ են անում Եգիպտոսի նորընտիր նախագահ Աս Սիսիի դեմ՝ կրելով «Ռաբիա» խրհրդանշով և «Կհանդիպենք հուլիսի 3-ին» գրությամբ պաստառներ:
Շրջադարձային փուլ է սկսվում Մերձավոր Արևելքի աշխարհաքաղաքական զարգացումներում: Հատկապես վերջին շրջանում առաջին հայացքից իրար հետ կապ չունեցող, բայց խորքում ու իրականում իրար խիստ կապված երկու երևույթների համատեքստում: Ինչպես գիտենք, հունիսի 14-ին Սիրիայի կառավարական զորքերին հաջողվեց ազատագրել Քեսաբ քաղաքը:
Արաբագետ Հայկ Քոչարյանն օրերս կայացած մամլո ասուլիսում նշեց, որ Բաշար ալ Ասադը սկսել է իր թիկունքը մաքրել և անվտանգությունն ապահովել: Բաշար Ասադի բանակը վերջին երեք ամիսներին բավական լուրջ հաջողություններ է ունեցել: Սա, բնականաբար, ինչ-որ չափով խառնում է միջազգային խաղացողների խաղաքարտերը, և ենթադրվում է, որ լրացուցիչ «կոմբինացիաներ» պետք է խաղարկվեին:
Այս խորապատկերում հետաքրքիր է տարածաշրջանի մյուս կարևոր իրադարձությունը` Իրաքում ծավալվող «ապստամբությունը»: «Իրաքի ու Լևանտի իսլամական պետություն» կազմակերպությունն անցավ ռազմական գործողությունների ու իր ազդեցությունը տարածեց Իրաքի` Սիրիային հարող տարածքներից մինչև Իրաքի կենտրոնական հատվածներ: Հայկ Քոչարյանն այս առումով շեշտեց, որ Իրաքի հյուսիսում և Սիրիայի արևելքում զինյալների մեծ հաջողությունները հետաքրքիր միտում են բերում` «սունի- շիա ակնհայտ բախում է տեղի ունենում»:
Ինչ վերաբերում է տարածաշրջանային զարգացումներին, արաբագետ Սարգիս Գրիգորյանն էլ օրերս նշեց, որ տարածաշրջանը լուրջ մարտահրավերների առաջ է կանգնած: «Գործընթացները որոշակի վտանգավոր միտումներ են պարունակում: Իսլամական ներուժը Սիրիայում Հալեպի հյուսիս-արևելքից մինչև Իրաքի կենտրոնական շրջանների սահմանագծով իսլամական պետություն կառուցելու իր ծրագրերն է իրականացնում: Վտանգված է քրիստոնյաների գոյությունը, այս միտումները նաև սպառնալիք են տարածաշրջանից դուրս»,- ասաց նա:
«Իրաքի և Լևանտի իսլամական կազմակերպությունը» բավական մեծ աջակցություն է ստացել ու շարունակում է ստանալ թե՛ դրսից, թե՛ ներսից` Իրաքի բնակչության կողմից: Որովհետև, եթե դրսում նրանք իրենց ներկայացնում են որպես իսլամի շահերը ներկայացնող կազմակերպություն, ապա ներսում ներկայանում են որպես սունիների շահերը պաշտպանող` շիաներին հակառակ:
«Մենք գիտենք, որ Իրաքում շիաներն ավելի շատ են, բայց սունիների թվաքանակը բավականին մեծ է, ու նրանք ավելի կազմակերպված, ավելի խիտ ու կենտրոնացած են բնակեցված: Փաստորեն, այդ ամբողջ բնակչությունը, որն, ի դեպ, հիմնականում բնակվում է Իրաք-Սիրիա սահմանին, այսօր աջակցում է այդ տեռորիստական կազմակերպությանը: Երկրորդ` Իրաքի բանակը, որը ԱՄՆ-ի ստեղծածն է և իրականում որպես բանակ չի գործել, այսօր մասսայական հանձնվում է. չեն ուզում կռվել: Արդեն քանի դեպք է եղել, երբ մի քանի հարյուր տեռորիստներ գերի են վերցնում իրաքյան բանակի միանգամից հազարավոր զինվորների»,- նշեց Մերձավոր Արևելքի իրադարձություններին ուշադիր հետևող քաղաքագետ Լևոն Մելիք-Շահնազարյանը:
Զուգադիպություն էր, թե ոչ, բայց պետք է փաստել` հենց Ասադի բանակն անցավ ավելի վճռական գործողությունների ու սկսեց ինչ-ինչ էական հաջողությունների հասնել, և Իրաքում իրավիճակը միանգամից լարվեց: Մելիք-Շահնազարյանը սա զուգադիպություն չի համարում, այլ, ավելի շատ` տեռորիստական կազմակերպությունների կողմից ռազմավարության փոփոխման արդյունք:
«Նրանք այսօր ավելի շատ անցել են այն վայրեր, որտեղ բնակչության ավելի մեծ աջակցություն ունեն և Սաուդյան Արաբիայից, Քաթարից, Եմենից և արաբական այլ երկրներից, նաև Թուրքիայից ավելի հեշտ են օգնություն` գումարներ ու զենք ստանում. այստեղ նրանք ուժերի վերադասավորում են անում, ինչը շատ վտանգավոր է լինելու Սիրիայի համար»,- նշեց Լևոն Մելիք-Շահնազարյանը:
ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն Սաֆրաստյանն էլ իր հերթին նշում է, որ մերձավորարևելյան այդ նոր զարգացումները կարելի է բնութագրել որպես այն նոր մերձավորարևելյան աշխարհաքաղաքական պատկերի առաջին նշանները կամ նախանշանները, որը սկսում է ձևավորվել: Որովհետև, արաբական գարունը Մերձավոր Արևելքն ու Հյուսիսային Աֆրիկան մտցրեց մի վիճակի մեջ, որը կարելի է բնութագրել որպես քաոսային: Քաոսի մեջ սկսում են երևալ ապագայի ուրվագծերը: Իսկ ապագա Մերձավոր Արևելքի ուրվագիծը, Ռուբեն Սաֆրաստյանի կարծիքով, պետք է բնութագրվի նոր պետությունների ու պետական միավորումների առաջացումով:
Բաժանիր, որ տիրես…
Դրա նշաններն արդեն երևում են. օրինակ` մեկն արդեն բավական երկար ժամանակ կա` քրդական ինքնավարությունը, որը գնում է դեպի պետականության ձեռքբերում: Մյուս կողմից` տեսնում ենք Իրաքում արդեն «Իրաքի ու Լևանտի իսլամական պետություն» կազմակերպության կողմից մեծ տարածքների գրավումը, չի բացառվում նաև հարձակումը Բաղդադի վրա, ու չի բացառվում, որ այս տարածքների վրա սկսում է ձևավորվել սուննիական-արաբական ինչ-որ պետականություն: Սրան հակառակ` Իրաքի տարածքի վրա առաջիկա տարիներին կձևավորվի շիական մի պետություն կամ պետական միավոր, որը կհարի Իրանի սահմանամերձ շրջաններին: Մյուս կողմից էլ տեսնում ենք Լիբիայի զինվորականների ելույթները, որոնք վկայում են, որ Լիբիան նույնպես քայլեր է կատարում դեպի տրոհում. այստեղ էլ կլինեն 2-3 նոր պետություններ կամ պետական միավորումներ:
«Իմ կարծիքով` այստեղ մենք պետք է խոսենք ոչ միայն Արևմուտքի մասին, այլև արաբական տարբեր պետությունների` մասնավորապես` Սաուդյան Արաբիայի, Քաթարի, որոնք շատ ակտիվ աջակցությւոն են ցույց տալիս, օրինակ, «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն» կազմակերպությանը, և Թուրքիայի մասին, որը նույնպես ժամանակին աջակցել է այդ կազմակերպությանը: …Ամեն մեկն ունի իր շահերն ու ձգտումները: Սաուդյան Արաբիան ձգտում է սունիական պետություն ստեղծել այստեղ, ԱՄՆ-ն և Արևմուտքը փորձում են մասնատել Իրաքն ու ավելի փոքր պետություններ հիմնել, որպեսզի կարողանան նրանց բոլորի վրա իշխել, Թուրքիան ունի իր նպատակները` կապված Մոսուլի հետ և այլն»,- ասաց Սաֆրաստյանը:
Բազմիցս նշել ենք Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ-ի վարած քաղաքականության մասին, հիշել թե՛ «Մեծ Մերձավոր Արևելք», թե՛ «Նոր մեծ Մերձավոր Արևելք» նախագծերի մասին : Եվ ակնհայտ էր, որ հենց Սիրիայում Արևմուտքի ծրագրերը խոչընդոտների հանդիպեին, և Արևմուտքը, ի դեմս ԱՄՆ-ի իր հավատարիմ արբանյակներով, պետք է անցներ պահեստային տարբերակի, որն այս դեպքում ամբողջ տարածաշրջանի ցնցումն է տարբեր ու տարաբնույթ հակամարտությունների միջոցով, ինչի դեպքում տարածաշրջանը վերահսկելն ավելի հեշտ է դառնում:
Բայց Արևմուտքը կհաղթի՞: Ճիշտ է` Արևմուտքի մատը մերձավորարևելյան զարգացումներում եղել է հենց սկզբից, աշխարհաքաղաքական «նվագախմբին չափ տվողը» եղել է Արևմուտքը, բայց այսօր նրանք էլ, հավաստիացնում է քաղաքագետ Լևոն Մելիք-Շահնազարյանը, խուճապի մեջ են, քանի որ շատ լավ հասկանում են` ծայրահեղական խմբավորումների գլխացավանքը նաև իրենց տուն է հասնելու:
«Բայց ինձ թվում է, որ Արևմուտքը դեռ չի գտել ելքը, թե ինչ պետք է անել: Եթե սկսեն օգնել Թարիֆիին` Իրաքի վարչապետին ու Սիրիայի նախագահին, ապա կստացվի, որ նրանք իրենց թշնամիներին են օգնում` իրենց կողմից հայտարարված թշնամիներին: Եթե չեն օգնում, ապա իսկապես մի նոր` մեծ, լավ կազմակերպված ու զինված հրեշ են ստեղծում, և այսպիսով վիճակն իրոք շատ խառն է դառնում»,- իր դիտարկումները ներկայացրեց Մելիք-Շահնազարյանը:
Շատ ծանր հետևանքներ են սպասվում: Դժբախտաբար: Մենք այսօր ականատես ենք, ինչպես դիպուկ բնութագրեց քաղաքագետը, նոր հրեշի ծնունդին, և այդ հրեշը այսօր կանգնեցնել կարելի է միայն այն դեպքում, եթե Արևմուտքն ընդունի իր կատարած սխալն ու պայքարի դրա դեմ: «Արևմուտքում քաղաքական ուժերից ու գործիչներից շատերն են դա հասկանում ու դրա մասին խոսում, բայց արևմտյան ուժերի քաղաքականության լոկոմոտիվը դեռ պատրաստ չէ փոխել իր քաղաքականությունը տարածաշրջանում»,- շեշտեց Լևոն Մելիք-Շահնազարյանը:
Մերձավորարևելյան զարգացումներում նախապատվությունների վերադասավորության հարց, անկեղծ ասած, դեռևս չի նկատվում, բայց որ արդեն կան մարդիկ, քաղաքական գործիչներ, որոնք սկսել են այս մասին խոսել, նշանակում է սառույցը սկսել է հալվել ու Մերձավոր Արևելքում նոր շրջադարձային փուլ է սկսվել:
Թուրքիայի հարավ-արևելյան Շըրնաքի վիլայեթում PKK-ի զինյալները Ուլուդերի յոթ բնակիչ են առևանգել: Նախնական տվյալներով՝ յոթ հոգուց հինգը մեկ ընտանիքի անդամներ են, որոնք զբաղվում են վառելափայտի մշակմամբ: Թուրքիայի անվտանգությւան ուժերը լայնածավալ որոնողական աշխատանքներ են սկսել տարածքում, այն բանից հետո, երբ կորածների հարազատները ոստիկանությանը հայտնել են առևանգման մասին: Նշենք, որ անցած շաբաթ Թունջելի-Էրզինջան ճանապարհի վրա PKK-ի զինյալները երկու հոգու էին առևանգել, որոնց այնուհետև ազատ էին արձակել:
Իրաքում «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության գործողությունների հետևանքով զոհերի թիվն օրեցօր աճում է: Այս մասին հայտարարել է Իրաքում մարդու իրավունքների գլխավոր հանձնակատարության անդամ Մասրուր Ասվադը: Վերջինիս խոսքերով՝ անցած 20 օրվա ընթացքում Մոսուլում, Սալահադդինում, Դիյալեում և Ալ Անբարեում ընդհանուր առմամբ 1078 մարդ է զոհվել, 1200 հոգի վիրավորվել է, որոնք մեծամասամբ ոստիկաններ ու զինվորականներ են: «Մոտ մեկ միլիոն մարդ ստիպված է եղել լքելու իր տունը, նրանց մեծ մասը բնակվում են վրանային քաղաքներում և հարևան շրջաններում: Ամենից վատ վիճակում գտնվում են կանայք և երեխաները»,-նշել է Ասվադը՝ կոչ անելով միջազգային հանրությանը օգնություն ցուցաբերել իրաքցիներին:
Երեքշաբթի օրը Սիրիայի ռազմական ինքնաթիռները ռմբակոծել են Իրաքի Անբար նահանգի որոշ հատվածներ, որի հետևանքով զոհվել է Իրաքի 57 խաղաղ բնակիչ, ավելի քան 120-ը վիրավորվել են:
Իրաքի Անբար նահանգի խորհրդի ղեկավարը հայտնել է, որ հարձակումների թիրախ են դարձել շուկաները և վառելիքի լցակայանները:
Խորհրդի ղեկավարը նշել է, որ իրենց կարծիքով դրանք սիրիական ռազմական ինքնաթիռներ են եղել, քանի որ դրանց վրա Սիրիայի դրոշ էր պատկերված:
Տեղական պաշտոնյաների տեղեկություններով՝ բնակիչները հեռադիտակով և այլ սարքերով ուսումնասիրել են ռազմական ինքնաթիռների վրա եղած նշանները:
Իրաքի ուժերը շարունակում են պայքարել Իրաքի և Սիրիայի իսլամական պետության սունի արմատական զինյալների դեմ:
Վերջին շաբաթների ընթացքում վերոնշյալ խմբավորումը գրավել է Իրաքի հսկայական տարածքներ՝ փորձելով ստեղծել Սիրիայից Իրաք ձգվող իսլամական պետություն:
Վերջին շաբաթների ընթացքում «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության գործողությունների հետևանքով մոտ 1 մլն մարդ ստիպված է եղել լքել իր տունը: Այսօր իրաքյան հայտնի այաթոլլահ Նասիր Մեքարիմ Շիրազին ֆեթվա է արձակել՝ սրբազան պատերազմ՝ ջիհադ հայտարարելով ահաբեկիչների դեմ: Ֆեթվայում ասված է, որ Իրաքի տարածքային ամբողջականության, այդ թվում սրբավայրերի և դամբարանների պաշտպանությունը իսլամի հետևորդների կարևոր խնդիրներից է:
Նշենք, որ այսօր Սիրիայի ռազմաօդային ուժերի ինքնաթիռները հարված են հասցրել սահմանային իրաքյան Ալ Կաիմ շրջանի վրա: Արդյունքում 20 մարդ է զոհվել, 25 հոգի վիրավորվել է: Տեղական աղբյուրների հաղորդմամբ՝ օդային հարվածը հասցվել է խիտ բնակեցված տարածքների վրա: Տեղի ունեցածի վերաբերյալ պաշտոնական հայտարարություն չի հնչել ոչ Իրաքից, ոչ էլ Սիրիայից:
Իրաքի քրդերի նախագահ Մասուդ Բարզանին երկուշաբթի օրը հայտնել է, որ իրենց շրջանը ցանկանում է պաշտոնապես անկախանալ Իրաքից:
Երկար ժամանակ Իրաքի քրդերի համար անկախությունը նպատակ է եղել, շրջանն ավելի քան երկու տասնամյակ է, ինչ ինքնավարություն է ձեռք բերել Բաղդադից, սակայն նրանք նախկինում չեն հայտարարել, որ ձգտում են անկախություն ձեռք բերել:
Ամեն դեպքում վերջին ճգնաժամը, երբ Իրաքում սունի ծայրահեղականները հսկայական տարածքներ են գրավել Իրաքի Քուրդիստանի սահմանի մոտակայքում, քրդերին դրդել է նման քայլի:
Բարզանին նշել է, որ ինքն այդ հարցը կբարձացնի երեքշաբթի օրը Էրբիլում կայանալիք ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերիի հետ հանդիպման ժամանակ: Ամերիկան քրդերի դաշնակից է հանդիսանում, սակայն ընդդիմանում է շրջանի անկախությանը:
Բարզանիի խոսքով հաշտությունը հնարավոր կլինի միայն այն դեպքում, երբ շիաները և սունիները հասկանան իրար և իշխանությունների միջև իրական համագործակցության երաշխիք լինի:
ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների դիտորդական խումբը հայտնել է, որ Իրաքում հունիս ամսվա ընթացքում զոհվել է 1,075 մարդ, որոնց մեծ մասը խաղաղ բնակիչներ:
ՄԱԿ-ի դիտորդների տվյալներով՝ հունիսի 5-22-ը Նինվեյա, Դիյալա, Սալահ ալ-Դին նահանգներում զոհվել է առնվազն 757 և վիրավորվել 599-ը խաղաղ բնակիչ:
Խմբի պաշտոնական ներկայացուցիչ Ռուպերտ Կոլվիլը երեքշաբթի օրը Ժնևում լրագրողներին հայտնել է, որ այդ թվերը պետք է դիտարկվեն որպես մինիմում ցուցանիշներ:
Նրա տեղեկություններով վերոնշյալ նույն ժամանակահատվածում Բաղդադում և Իրաքի հարավային շրջաններում զոհվել է 318 և վիրավորվել 590 մարդ:
Եգիպտոսում շարունակվում է ռազմական հեղաշրջման 51 հակառակորդների դատավարությունը, որոնց թվում են նաև «Մահմեդական եղբայրներ» կազմակերպության առաջնորդներից Մուհամադ Բադիան և կառույցի մի շարք այլ բարձրաստիճան գործիչներ: Այս գործընթացը ժողովրդի մեջ ստացել է «Ռաբիա» անունը՝ Կահիրեի համանուն հրապարակի անունով, որտեղ սպանվեցին ռազմական հեղաշրջման դեմ բողոքող տասնյակ ցուցարարներ:
«Անադոլու» գործակալության հաղորդմամբ՝ Մուհամադ Բադիան, ելույթ ունենալով հերթական դատավարության ժամանակ, իրեն մահապատժի դատապարտելու որոշումը համարել է սխալ: Բադիան հայտարարել է, որ չի վախենում ոչ մահից, ոչ էլ ցմահ ազատազրկումից, քանի որ կարծում է, որ դատապարտյալների գործողությունները համարվում են ջիհադ Ալլահի ճանապարհին, և ինքը հույսը դրել է միայն Աստծու արդարության վրա:
Նշենք, որ այս գործով հերթական դատավարությունը տեղի կունենա հուլիսի 8-ին, որի ժամանակ կլսվեն վկաների ցուցմունքները:
ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերին նախապես չհայտարարված այցելությամբ ժամանել է Բաղդադ:
Այցի շրջանակներում նա կհանդիպի վարչապետ Նուրի Մալիկի և երկրի այլ քաղաքական ղեկավարների հետ սուննի զինյալների կողմից չդադարող հարձակումների մթնոլորտում: Այս մասին գրում է BBC-ն:
Հունիսի սկզբին «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» խմբավորման զինյալները գրավեցին Իրաքի երկրորդ խոշորագույն քաղաքը` Մոսուլը և այժմ վերահսկում են երկրի մեծ մասը:
Իրաքի իշխանությունները սպասում են, որ ԱՄՆ-ը, Եվրոպան և ՄԱԿ-ը արագ գործողություններ կձեռնարկեն ճգնաժամը կարգավորելու համար, այդ թվում` օդային ռազմական հարվածներ:
Ավելի վաղ` ելույթ ունենալով Կահիրեյում` ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերին հայտարարել է, որ «Իրաքի և Շամի իսլամական պետություն» խմբավորման բռնության գաղափարախոսությունը սպառնում է ոչ միայն Իրաքին, այլև ամբողջ աշխարհին:
Եգիպտոսում հաստատվել է 183 հոգու մահապատժի դատավճիռը, որոնց մեղադրվում են «բռնության դիմելու և ոստիկանական բաժանմունքի վրա հարձակում գործելու մեջ»: Նման մեղադրանք ներկայացվել է մոտ 700 մարդու: Մահվան դատապարտվածների շարքում է նաև «Մուսուլման եղբայրներ» կազմակերպության ղեկավար կազմից նրանց հոգևոր առաջնորդ Մուհամեդ Բեդիան: Եվս 5 մարդ դատապարտվել են 15-25 տարվա ազատազրկման: Գործի մյուս ամբաստանյալները արդարացվել են:
Պարզվել է Սիրիայում սպանված ադրբեջանցի զինյալի ինքնությունը: Հունիսի 9-ին Ռագա քաղաքից ոչ հեռու սպանված ադրբեջանցի զինյալը Թերթերի շրջանի բնակիչ, 1981թ.-ին ծնված Իլգար Ալիևն է եղել:
Վերջինիս մահվան մասին տեղեկությունը 10 օր առաջ սոցկայքերում տարածել էին ադրբեջացի գրոհայինները: Նրանք նաև կայքերում տեղադրել էին Ալիևի լուսանկարը: Հենց այդ լուսանկարի շնորհիվ ոստիկանության աշխատակիցներին հաջողվել է պարզել նա ինքնությունը:
Նշենք, որ Սիրիայում իրավիճակը սրվելուց հետո Ադրբեջանից բազմաթիվ զինյալներ են մեկնել այնտեղ, և տարբեր խմբավորումների շարքերում մասնակցում են Բաշար Ասադի դեմ իրականացվող մարտերին։ Ըստ ադրբեջանական լրատվամիջոցների`այս ընթացքում սպանվել է ավելի քան 200 ադրբեջանցի զինյալ։