Հայաստանի առաջատար ծանրորդների մի մասը 2013-ի մրցաշրջանում ապաքինում էր վնասվածքները, մյուսներն էլ տարբեր խնդիրներ ունեին, կային նաև որակազրկվածներ: Հետևանքն այն էր, որ մերոնք անմասն մնացին աշխարհի, Եվրոպայի առաջնություններում խաղարկված մեդալներից: Ասում են` օլիմպիական խաղերին հաջորդած տարում նման իրողությունները սարսափելի չեն: Այդուհանդերձ, ծանրամարտի Հայաստանի ֆեդերացիան տարեկան պետությունից աջակցության կարգով 165 մլն դրամ է ստանում, և ինքնին հարց է առաջանում` եթե մերոնք ներկայացուցչական ստուգատեսներում պարգևներ չեն նվաճում, իմաստ ունի՞ այդքան դրամ ծախսել:

Արդարության դեմ չմեղանչելու համար նշենք, որ մեր պատանի և երիտասարդ ծանրորդներն անցած տարի միջազգային տարբեր ստուգատեսներում 36 մեդալ են նվաճել: Բայց դա սոսկ փոքր սփոփանք է և չի լրացնում այն բացը, որ ունեն Հայաստանի մեծահասակ ծանրորդները:

Եվ ահա, Երևանում անցկացված Հայաստանի ծանրամարտի առաջնությունը պետք է մի շարք հարցերի պատասխանը տար, նաև բացահայտեր, թե ինչ ներուժ ունենք, վտանգ չկա՞, որ չի կրկնվի նախորդ տարվա պատմությունը:
Ապրիլի 3-13-ը Իսրայելում անցկացվելու է Եվրոպայի առաջնությունը: Թել Ավիվում կայանալիք այդ քննությունից առաջ Հայաստանի առաջնությունում ստուգարք հանձնած մեր ծանրորդների մասին ահա թե ինչ ասաց Հայաստանի ծանրամարտի ֆեդերացիայի գլխավոր քարտուղար, միջազգային կարգի մրցավար Փաշիկ Ալավերդյանը:

– Արդեն կայացել են Հայաստանի մեծահասակների և պատանիների առաջնությունները, պետք է կազմակերպվի նաև երիտասարդների առաջնություն: Այն կկայանա Երևանում, ապրիլի 19-23-ը: Հունիսի 20-27-ը Կազանում անցկացվելու է երիտասարդների աշխարհի առաջնությունը: Մեր երիտասարդ ծանրորդները դեռ ժամանակ կունենան նախապատրաստվելու: Մինչդեռ մեր մեծահասակ և պատանի ծանրորդներին առաջիկայում են փորձություններ սպասում: Անհրաժեշտ էր այժմ համալրել այդ տարիքի մարզիկների հավաքականները: Պատանիների Եվրոպայի առաջնության մասնակիցներին ապրիլի 28-ից մինչ մայիսի 5-ը հյուրընկալելու է Չեխիայի Չեխանով քաղաքի մարզապալատը: Ինչ վերաբերում է Հայաստանի մեծահասակների առաջնությանը, ապա մասնակցեցին 23 մարզուհի և 100 մարզիկ:

– Այն հնարավորություն տվե՞ց կողմնորոշվելու, թե քանի մարզիկ և մարզուհի ենք մրցահարթակ դուրս բերելու Եվրոպայի առաջնությունում:
– Առաջնությունը կարևոր էր անկախ այն հանգամանքից, թե ինչ արդյունքներ են արձանագրվել: Դա հնարավորություն էր ծանրամարտով զբաղվողների համար, որպեսզի մրցության բովում ստուգեին իրենց կարողությունները, նաև փորձեին արժանանալ հավաքականի մարզիչների ուշադրությանը: Առաջնությունում եղանակ ստեղծեցին մեր փորձառու ծանրորդները: 2014-ի հիմնական նպատակը նոյեմբերի 1-8-ը Ղազախստանի Ալմաթի քաղաքում կայանալիք աշխարհի առաջնությանը կազմուպատրաստ ներկայանալն է, քանի որ այն վարկանիշային է 2016-ի օլիմպիական խաղերի համար: Եվրոպայի առաջնությունում նախատեսել ենք մրցահարթակ դուրս բերել 7 մարզիկի և 4 մարզուհու: Դեռ ժամանակ կա, հուսանք, որ մինչ այդ որևէ անցանկալի բան չի կատարվի, հավաքականի թեկնածուները վնասվածքներ չեն ստանա:

– Առաջնությունից առաջ խոսակցությունները շատ էին, որ մեր անվանի ծանրորդները պետք է մասնակցեն:
– 77 կգ քաշային Տիգրան Մարտիրոսյանը մասնակցեց միայն պոկում վարժությանը, սակայն ձեռքը մի փոքր վնասված էր, և հրում վարժությունը բաց թողեց: Առաքել Միրզոյանն ապաքինում է ոտքի վնասվածքը: Մեր ճանաչված բոլոր ծանրորդները հանդես եկան: Որոշվել է նաև հավաքականի կազմը: Մարզուհիներից մեր երկրի պատիվը կպաշտպանեն 48 կգ քաշային Էլեն Գրիգորյանը, Աննա Գովելյանը (53 կգ), Մելինե Դալուզյանը (69 կգ), Հռիփսիմե Խուրշուդյանը (+75 կգ): 63 կգ քաշային կարգում նախատեսել էինք, որ հանդես կգա Քրիստինե Պետրոսյանը, սակայն նա չհասցրեց բուժել ծնկի վնասվածքը: Խուրշուդյանը մայր դառնալուց հետո երկար ժամանակ չէր մտել մրցահարթակ: Նա դեռևս իր լավագույն մարզավիճակում չէ, ժամանակ է պետք, որ աստիճանաբար հունի մեջ մտնի: Խուրշուդյանը պետք է փորձամրցումների, մրցումների մասնակցի: Դժվար է ընդմիջումից հետո խոշորամասշտաբ ստուգատեսում հանդես գալ:

– Բայց ոչ միայն նրա համար է դժվար լինելու, այլև` մյուս մարզուհիների, քանի որ նրանք էլ տևական դադար են ունեցել:
– 2012-ի օլիմպիական խաղերում նրանք հանդես են եկել և այժմ կրկին մրցահարթակ են բարձրանալու: 2013-ին մեր ծանրորդուհիները բաց են թողել աշխարհի, Եվրոպայի առաջնությունները: Ներկայումս նրանց ցույց տված արդյունքները քիչ են ոգևորում, բայց հուսադրող են:

– Մեր երկրի տղամարդկանց հավաքականի թեկնածուներն այդ առումով ավելի լա՞վ վիճակում են, ովքե՞ր են նրանք:
– Բոլորի անուններն էլ մարզասերներին քաջածանոթ են: Եվրոպայի առաջնությանը նախապատրաստվում են Սմբատ Մարգարյանը (56 կգ), Վանիկ Ավետիսյանը (69 կգ), Տիգրան Մարտիրոսյանը, Առաքել Միրզոյանը (երկուսն էլ` 77 կգ), Աղասի Աղասյանը (85 կգ), գերծանրքաշայիններ Հայկ Հակոբյանը, Ռուբեն Ալեքսանյանը:

– 77 կգ քաշային մարզիկներից մեկը Հայաստանի առաջնությանը չի մասնակցել, մյուսն էլ կիսատ է հանդես եկել: Թիմում նրանց ընդգրկելն ինչքանո՞վ է նպատակահարմար:
– Երկուսն էլ մեր տիտղոսակիր ծանրորդներից են և պետք է Եվրոպայի առաջնությանը մասնակցեն, որպեսզի իմանանք, թե ինչ անելիք ենք ունենալու աշխարհի առաջնությունում: 2014-ի և 2015-ի աշխարհի առաջնություններում հավաքած միավորներով կորոշվի, թե քանի մասնակից կունենանք առաջիկա օլիմպիական խաղերում: Ունենք այն, ինչն ունենք: Առաքելը վերջին անգամ հանդես է եկել 2012-ին Լոնդոնում կայացած օլիմպիական խաղերում և 0 ստանալով` ձախողվել է:

– Հայաստանի մարզիկ-մարզուհիները Եվրոպայի առաջնությանը որտե՞ղ են նախապատրաստվում:
– Մեր ունեցած հնարավորությունները սահմանափակ են: Ծանրորդները հիմնականում պարապում են Աբովյանի և Ծաղկաձորի մարզաբազաներում: Ներկայումս հավաքականի բոլոր թեկնածուները Ծաղկաձորում են: Վերջին փուլում մարզիկ-մարզուհիների պարապմունքները կկազմակերպվեն Աբովյանում, որից հետո էլ թիմը կուղևորվի մրցավայր: Ինչ խոսք, ցանկալի էր, որ նախապատրաստությունն ավելի ցածրադիր վայրում լիներ` ծովի ափին: Թել Ավիվը հենց այդպիսի վայրում է: Փաստորեն, մերոնք բարձրադիր վայրից իջնելուց հետո են մրցման մասնակցելու: Մտավախություն ունեմ, որ գուցե Հայաստանի հավաքականի ներկայացուցիչները չկարողանան դրսևորել իրենց կարողությունները:

– Ինչո՞ւ հավաքականը ուսումնամարզական թեկուզ մեկ հավաք դրսում չի անցկացնում: Դրա հնարավորությունը չկա՞:
– Պարզապես օրական ամեն մարզիկի համար ոչ թե 9 հազար 90 դրամ պետք է վճարեինք, այլ` 100 դոլար: Ֆինանսները սահմանափակ են, և մեր պատանիներին մրցումների գործուղելու համար այլևս փող չէր մնա: Այդուհանդերձ, հնարավորն արվելու է, որ մերոնք պատվով դուրս գան այդ փորձությունից: Իսկ աշխարհի առաջնությունից առաջ Հայաստանի հավաքականը 1-2 ուսումնամարզական հավաք արտասահմանում գտնվող լավագույն մարզաբազաներում կանցկացնի:

– Եվրոպայի առաջնությունում մեդալներ նվաճելու հույս կա՞:
– Եթե վնասվածքները չխանգարեն, ապա հավաքականը ձեռնունայն չի վերադառնա: Առանց սպասելիքների մրցման չենք գնա:

– Աշխարհի առաջնությա՞նն էլ հավաքականն այս նույն կազմով է նախապատրաստվելու:
– Այո, հնարավոր է նաև, որ թիմը նոր համալրողներ լինեն: Առայժմ հայկական ծանրամարտում նոր անուններ չկան: Այդպիսիք Հայաստանի առաջնությունում գուցե լինեն, բայց ոչ Եվրոպայի, աշխարհի առաջնություններում:

– Արգելված դեղամիջոցներ օգտագործելու համար որակազրկված 10 մարզիկ- մարզուհի ունենք, նրանց «մեղքը քավելու» ժամկետը չի՞ լրացել, վճարվե՞լ են սահմանված տուգանքները, որոնց չափը 400 հազար դոլարից ավելի էր:
– Մեկ տարի հետո միայն կլրանա որակազրկման ժամկետը: Ինչ վերաբերում է տուգանքներին, ապա դրանք մարվում են: Եթե վճարումներ չանեինք, չէին թույլատրի Եվրոպայի, նաև աշխարհի առաջնութունների մասնակցել: Այդ առումով պետությունը խնդիր չունի, Հայաստանի ծանրամարտի ֆեդերացիան է վճարումներ կատարում:

– Հայաստանի առաջնության ժամանակ դոպինգի ստուգում արվե՞լ է:
– Ստուգատեսի ավարտից հետո 5 փորձանմուշ է վերցվել և ուղարվել Քյոլնի լաբորատորիա: Այդ ամենը կատարվել է պաշտոնական:

– Ի՞նչ է ձեռնարկվել, որպեսզի Հայաստանի ծանրորդների կողմից արգելված դեղամիջոցների օգտագործման նոր դեպքեր չլինեն: Ներքին կարգով դոպինգի ստուգումներ կատարվելո՞ւ են:
– Պատասխանատվությունը խստացվել է, մարզիկների, մարզիչների հետ բացատրական աշխատանք է տարվել: Մինչև մրցավայր մեկնելը, եթե անգամ մենք էլ ձեռնպահ մնանք, Ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիայի պահանջով Հակադոպինգային միջազգային կազմակերպությունը ստուգումներ կատարելու է: Այնպես որ ավելորդ ծախսեր անելու կարիք չկա: Երաշխիք կա, որ այլևս Հայաստանի հավաքականում դոպինգ օգտագործելու հանցանքում բռնված ծանրորդներ չեն լինի:

Ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիան որակազրկել է Ադրբեջանի 9

ծանրորդի` Վալենտին Խրիստովին, Քամրան Իսմայլովին, Ալյոնա Կիրիենկոյին , Մարզիյա Մագերամովային, Սիլվիա Անգելովային, Սարդար Հասանովին, Քսենյա Վիշնիցկայային, Ինտիգամ Զաիրովին, Զուլֆուղար Սուլեյմանովին: Վերջինս երկրորդ անգամ է բռնվում արգելված դեղամիջոցներ օգտագործելու հանցանքում և ցմահ է որակազրկվել:

Չեղյալ են համարվել այդ մարզիկների նվաճումները Եվրոպայի 2013 թվականի առաջնությունում:

Եվրոպայի 2013 թվականի չեմպիոններ են` Վալենտին Խրիստովը և Ինտիգամ Զաիրովը, արծաթե մեդալակիրներ`  Սիլվիա Անգելովան ու Սարդար Հասանովը, բրոնզե մեդալակիր` Զուլֆուղար Սուլեյմանովը:

Նրանց մեդալները կփոխանցվեն ազիվ մարզիկների:

Ադրբեջանցիները  չեն մասնակցի ապրիլի 3-13-ը Իսրայելում կայանալիք 2014-ի մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությանը:

Ադրբեջանի ծանրամարտի ֆեդերցիան այլ պատիժներ կկրի:

Թերևս, այդ է պատճառը, որ ադրբեջանցի հեռանկարային ծանրորդ, պատանեկան առաջին օլիմպիական խաղերի չեմպիոն Նիջաթ Ռահիմովը  որոշել է տեղափոխվել Ղազախստանի հավաքական:

Անկախ

Վանաձորում անցկացված ծանրամարտի Հայաստանի պատանիների և աղջիկների առաջնությանը մասնակցեց 22 մարզուհի և 119 մարզիկ Նրանք ներկայացնում էին Հայաստանի տարբեր մարզերը (Գյումրի, Արարատ, Արագածոտն, Լոռի, Արմավիր) և Երևանը:

Ըստ քաշային կարգերի երկամարտում հաղթողներ դարձան.

Մարզուհիներ

44 կգ  – Լուիզա Սահրադյան (Արարատ)

48 կգ  –  Երանուհի Պետրոսյան (Սևան)

53 կգ  –  Անի Վարդազարյան (Արարատ)

58 կգ  –  Հերմինե Եղիազարյան (Արարատ)

63 կգ  –  Ռոզալիա Ավետիսյան (Վանաձոր)

69 կգ  –  Սոնա Պողոսյան (Քասախ)

+69 կգ – Դալալյան Արփինե (Քասախ)

Մարզիկներ       

50 կգ  –  Համլետ Մնացականյան (Գյումրի)

56 կգ  –  Լևոն Մանուկյան (Երևան)

62 կգ  –  Դավիթ Աբրամյան (Սամաղար)

69 կգ  –  Նիկոլայ Պողոսյան (Գյումրի)

77 կգ  –  Հակոբ Մկրտչյան (Գյումրի)

85 կգ  – Սամվել Գասպարյան (Գյումրի)

94 կգ  – Հովհաննես Ավդալյան (Գյումրի)

+94 կգ- Սլավիկ Ջանոյան (Գյումրի)

Առաջնության արդյունքով համալրվեց Հայաստանի հավաքականը, որը կմասնակցի ապրիլի 28-ից մինչև մայիսի 3-ը Լեհաստանում անցկացվելիք Եվրոպայի պատանեկան առաջնությանը:      

 Անկախ

Երևանում անցկացվող  ծանրամարտի Հայաստանի առաջնությունում 85 կգ քաշայինների պայքարում հաղթեց Աղասի Աղասյանը: Երկամարտի նրա արդյունքն է` 340 կգ:

94 կգ քաշային մարզիկների պայքարում Միքայել Միքայելյանը չեմպիոն դարձավ 338 կգ արդյունքով:

Անկախ

Երևանում անցկացվող ծանրամարտի Հայաստանի առաջնությունում 69 կգ քաշային ծանրորդների պայքարում  չեմպիոն դարձավ Վանիկ Ավետիսյանը: Երկամարտի նրա արդյունքն է` 315 կգ:  Սամաղարի մարզադպրոցի սանը, որը պարապում է Ֆելիքս Ալիևի ղեկավարությամբ, պոկում վարժությունում բարձրացրեց 140 կգ , իսկ  հրում վարժությունում՝  175 կգ:

31 կգ-ով ետ մնաց վանաձորցի Զորիկ Պողոսյանը՝ 284 (125+159) կգ: 3-րդ տեղը գրավեց,  Սամաղարի դպրոցի  ներկայացուցիչ Ռուստամ Կարապետյանը՝ 283 (127+156) կգ:

Անկախ

Երևանում անցկացվող ծանրամարտի Հայաստանի առաջնությունում 56 կգ քաշային կարգում հաղթեց երևանցի Լևոն Մանուկյանը 210 (95 կգ+115) կգ:

62 կգ քաշային ծանրորդների պայքարում հավասարը չունեցավ  2010-ի Եվրոպայի փոխչեմպիոն, պատանեկան օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, երևանցի Սմբատ Մարգարյանը 252 (107+145) կգ:

Վաղը պայքարի ոլորտ կներգրավվեն 69 կգ և 77 կգ քաշային ծանրորդները:

Անկախ

Հայաստանում ծանրամարտը սիրված է: Աջակցության կարգով ամեն տարի պատկառելի ֆինանսներ հենց այս մարզաձևի ներկայացուցիչներին է տրամադրվում: Եվ ահա, զարմանալի է, որ Հայաստանի ոչ մի ծանրորդ և ծանրորդուհի անգամ չէր հավակնում 2013-ի մրցաշրջանում տեղ զբաղեցնելու Հայաստանի մարզիկների լավագույն տասնյակում: Այն որոշվում է Հայաստանի մարզական լրագրողների ֆեդերացիայի անցկացրած հարցման արդյունքով: Պատճառի մասին հարցրինք Հայաստանի ծանրամարտի ֆեդերացիայի գլխավոր քարտուղար Փաշիկ Ալավերդյանին:

– Հավաքականի կազմը թարմացվում էր, ավելի երիտասարդ մարզիկների ենք փորձում ընդգրկել թիմում: Մեր երկրի փորձառու մարզիկները բաց թողեցին Եվրոպայի, աշխարհի առաջնությունները: Պատճառները տարբեր էին: Մեծ մասը բուժվում էին, ապաքինում վնասվածքները: Խոսքը Մելինե Դալուզյանի, Արա Խաչատրյանի, Ռուբեն Ալեքսանյանի մասին է: Մարզչական խորհուրդը որոշել էր նրանց չծանրաբեռնել, քանի որ երկաթախաղի մեր վարպետների համար 2014-ի մրցաշրջանը հագեցած է լինելու: Մասնավորապես, նոյեմբերի 1-8-ը Ղազախստանի Ալմաթի քաղաքում անցկացվելու է աշխարհի առաջնությունը, որը վարկանշային է 2016-ի օլիմպիական խաղերի համար: Իսկ 2013-ին մեր ծանրորդները տարբեր ստուգատեսներում նվաճել են 36 մեդալ: Դրանք բաժին են հասել 13 մարզիկների: Ուրախալի է, որ ունեցել ենք պատանիների աշխարհի, Եվրոպայի առաջնությունների չեմպիոններ: Փաստը վկայում է, որ հուսալի հերթափոխ է աճում:

– 2013-ին արգելված դեղամիջոցներ օգտագործելու համար Հայաստանի 10 ծանրորդ որակազրկվել է: Այդ առումով խնդիրներ չկա՞ն:

 – 240 հազար դոլար տուգանք է վճարվել: Մինչև սեպտեմբեր Հայաստանի ծանրամարտի ֆեդերացիան ՀԱՕԿ-ի հետ համատեղ կվճարի ևս շուրջ 200 հազար դոլար, որպեսզի մերոնց թույլատրեն մասնակցել աշխարհի առաջնությանը:

 – Մայր դառնալուց հետո որոշել է մրցահարթակ վերադառնալ օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր Հռիփսիմե Խուրշուդյանը: Հնարավո՞ր է, որ նա կրկին ուրախացնի մեր մարզասերներին:

 – Ինչ խոսք, դա լավ է, սակայն ավելի ճիշտ կլինի այդ մասին խոսել նրա մրցահարթակ դուրս գալուց հետո: Փետրվարի 18-23-ը Երևանում անցկացվելու է Հայաստանի առաջնությունը, որից հետո էլ կհստակեցվի հավաքականի կազմը: Ապրիլի 1-6-ը Իսրայելի Թել Ավիվ քաղաքում կայանալու է Եվրոպայի առաջնությունը: 5-6-ական մարզիկ-մարզուհի դուրս կբերենք մրցահարթակ: Հայաստանի տղամարդկանց և կանանց հավաքականները շարունակում են գլխավորել մարզիչներ Պողոս Պողոսյանը և Արտաշես Ներսիսյանը: Նոր մրցաշրջանի նախապատրաստությունը սկսել ենք դեռ 2013-ի դեկտեմբերից: Ուսումնամարզական հավաքներ են նախատեսվում Հայաստանի առաջնությունից առաջ, նաև հետո:

Գագիկ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Անկախ

Ծանրամարտի Հայաստանի ֆեդերացիայի գլխավոր քարտուղար Փաշիկ Ալավերդյանը «Անկախին» տեղեկացրեց, որ 2014-ի մրցաշրջանը երկաթախաղի մեր երկրի ներկայացուցիչների համար հագեցած է լինելու:

Գլխավոր փորձությունը նոյեմբերի 4-16-ը Ղազախստանի Ալմաթի քաղաքում կայանալիք աշխարհի տաղամարդկանց և կանանց առաջնություններն են, որոնք, որոնք օլիմպիական խաղերի համար վարկանիշային են: Մինչ այդ` ապրիլի 5-12-ը Թել Ավիվում (Իսրայել) անցկացվելու է Եվրոպայի առաջնությունը:

Հայաստանի հավաքականի կազմը հայտնի կդառնա Երևանում փետրվարի 19-22-ը  կայանալիք մեր երկրի առաջնությունից հետո, որին մասնակցելու են բոլոր ուժեղագույնները:

Արմավիրի Սամաղար համայնքի մարզադպրոցի մրցահարթակը տրամադրվել էր հանրապետության պատանի  ծանրորդներին: «Սևան» մարզական ընկերության կազմակերպած  ավանդական ու հերթական միջոցառումն էր: Այն նվիրված էր  ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ, երբեմնի ծանրորդ Ռաֆիկ Հարությունյանի մահվան 10-րդ տարելիցին:

Ծանրամարտի զարգացման ու տարածման գործում մեծ է Ռաֆիկ Հարությունյանի վաստակը: Նա եղել է ԽՍՀՄ ծանրամարտի  հավաքականի մարզիչ և առաջին հայ ծանրորդն էր, որ եռամարտում գրանցել էր 500 կգ արդյունք:

Հուշամրցաշարը 8-րդ անգամ էր անցկացում:

Մրցապայքարի էին դուրս եկել 5 մարզերի` Արագածոտնի, Արմավիրի, Արարատի, Գեղարքունիքի և Կոտայքի, շուրջ 90 պատանի ծանրորդ:

10 քաշային կարգերում հաղթողներ դարձան Մոնթե Մխիթարյանը (35 կգ, Մարտունու մարզադպրոց), Հովհաննես Պողոսյանը (40 կգ, Սամաղար), Արմեն Գրիգորյանը (45 կգ, Քասախ), Էդգար Գասպարյանը (50 կգ, Տափերական), Արթուր Ադամյանը (56 կգ, Սամաղար), Յուրիկ Վարդանյանը (62 կգ, Տափերական), Հայկազ Հակոբյանը (69կգ, Քասախ), Վոլոդիա Կոստանյանը (77կգ, Սամաղար), Տարոն Մկրտչյանը (85 կգ, Տափերական), Սմբատ Դավթյանը (+85 կգ, Քասախ):

Այսօր հանդիպելով  լրագրողներին, օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր Հռիփսիմե Խուրշուդյանը հայտնեց, որ վերադառնում է մեծ սպորտ: Մայր դառնալուց հետո շուրջ մեկ տարի նա չէր մոտենում ծանրաձողին:

Ծանրորդուհին տեղեկացրեց, որ արդեն երուսուկես ամիս է վերսկսել է մարզումները և կարողություններներն է փորձելու ապրիլին կայանալիք Եվրոպայի առաջնությունում, մասնակցելու է նաև աշխարհի առաջնությանը, որը վարկանիշային է օլիմպիական խաղերի համար: «Արդեն 100 կգ բարձրացնում եմ: Վախը, որ կարող եմ ձախողվել, միշտ էլ կա, բայց սեփական ուժերի նկատմամբ հավատը չպետք է կորցնել»,- ասաց նա:

Մարզուհին դժվարացավ պարզաբանել, թե ինչու մեծ թվով Հայաստանի ծանրորդներ որակզրկվել են` արգելված դեղամիջցներ օգտագործելու համար: Նա նշեց, որ միայն ցավում է կատարվածի համար:

Վերջերս արգելված դեղամիջոցներ օգտագործելու համար որակազրկվել է Հայաստանի 6 ծանրորդ: Խոսակցություններ կան, որ այս մարզաձևի ներկայացուցիչների նոր որակազրկումներ են սպասվում: Ընդ որում, մերոնց հանցանքում բռնել են թուրք մասնագետները: Ի դեպ, Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեի հակադոպինգային բաժնի աշխատողների վարկանիշն աշխարհում բարձր է, սակայն նրանց չեն հանձնարարել Հայաստանի ծանրորդների հակադոպինգային ստուգումը: Այդ և արգելված դեղամիջոցներ օգտագործողների դեմ պայքարի հետ կապված մի շարք խնդիրների մասին զրուցեցինք Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեի հակադոպինգային բաժնի պետ, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր Արեգ Հովհաննիսյանի հետ:  

– Օրերս  Հարավաֆրիկյան Հանրապետության  Յոհաննեսբուրգ քաղաքում անցկացվեց հակադոպինգային համաշխարհային «ՎԱԴԱ» կազմակերպության համաժողովը, որում ընտրվեց կազմակերպության նոր նախագահ: Ավստրալացի 68-ամյա Ջոն Ֆեյխին փոխարինեց բրիտանացի, Շոտլանդիան ներկայացնող ՄՕԿ-ի 72-ամյա  փոխնախագահ Կրեգ Ռիդը: Նա այդ պաշտոնի միակ թեկնածուն էր և կսկսի պաշտոնավարել 2014-ի հունվարից: Նախագահի պաշտոնի ընտրություններ անցկացնելու համար 7 տարին մեկ է համաժողով կազմակերպվում: Մասնակցում էին 174 երկրների 917 մասնագետներ: Համաժողովում ներկայացվեցին ընդունված հակադոպինգային բոլոր փոփոխությունները: Առաջարկ եղավ արգելել նաև ալկոհոլային խմիչքների օգտագործումը: Դա կքննարկվի: Նոր կանոնները 2015-ի հունվարից են ուժի մեջ լինելու: Մեծ փոփոխությունները 18-ն են: Դրանցից ամենագլխավորն այն է, որ  ընթացք է տրվելու բոլոր ահազանգերին և ուսումնասիրություններ են կատարվելու:

Բանն այն է, որ մի շարք արգելված դեղամիջոցներ կան, որոնք դժվար է հայտնաբերել, պարզել` այս կամ այն մարզիկն օգտագործե՞լ է, թե՞ ոչ: Այդպես բացահայտվեց ամերիկացի պրոֆեսիոնալ հանրածանոթ հեծանվորդ Լուիս Արմսթրոնգի  հանցանքը: Նամակներ էին ուղարկվել, նշվում էր, որ փաստեր կան: Հետաքննություն սկսվեց, անգամ մարզիկի հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրությունները լսեցին, և հաստատվեց, որ նա արգելված դեղամիջոցներ է օգտագործել: Ահա այդպիսի ահազանգերին այժմ ավելի մեծ ուշադրություն է դարձվելու: Որևէ նամակ, որ կուղարկի որևէ մեկը հակադոպինգային կազմակերպությանը, անպայման  քննարկվելու է, փաստերը ստուգվելու են: Եվ եթե հանցանքը հաստատվի, ապա մարզիկը կարող է որակազրկվել:

 – Ստացվում է, որ ալկոհոլի օտագործումը առայժմ թույլատրելի՞ է: Օրինակ` ֆուտբոլիստները կարո՞ղ են դրա օգնությամբ տրամադրությունները բարձրացրած խաղադաշտ դուրս գալ:

– Այո, ֆուտբոլիստները կարող են խմիչք օգտագործել: Ալկոհոլը միայն մի քանի մարզաձևում է արգելված. կարատե, ավտոմոտոսպորտ, հրաձգություն, նետաձգություն:

 – Նույնիսկ շախմատիստնե՞րը կարող են ուտել–խմել և հետո խաղատախտակի առջև նստել:

– Շախմատում դոպինգ հսկողությունը պարտադիր չէ: Այդ է պատճառը, որ շախմատն օլիմպիական մարզաձևերի թվում չէ:

 – Յոհաննեսբուրգում ի՞նչ առիթով են գովել Հայաստանի հակադոպինգային մասնագետներին:

– Հակադոպինգային աշխատանքներ կատարող նոր զարգացող երկրներից լավագույնն է ճանաչվել Հայաստանը, և բոլորը մեզ շնորհավորեցին: Դա պատահական չէ: 2012-ին դարձել ենք աշխարհում 23-րդ երկիրը, որն ունի հակադոպինգային աշխատանք կատարելու որակի հավաստագիր: Այսինքն` այն ամենը, ինչ այդ ուղղությամբ կատարում են մեր երկրի մասնագետները, համապատասխանում է միջազգային չափանիշներին: ՅՈւՆԵՍԿՕ-ն գրքույկ էր տպագրել, որում Հայաստանի հակադոպինգային մասնագետների լուսանկարն է, և այդ կազմակերպության հովանավորությամբ կատարված նախագծային  աշխատանքներում մեր երկիրը լավագույնն է ճանաչվել: Նվիրատվական այդ միջոցների շնորհիվ էր, որ կարողացանք միջազգային հավաստագիր ստանալ: 

– Ինչո՞ւ նախկին նախագահը չվերընտրվեց, անգամ այդպիսի առաջարկ չեղավ, առավելևս, որ նորընտիր նախագահից նա տարիքով ավելի փոքր է:

– Դժվարանում եմ ասել: Համենայն դեպս, նախկինում չի եղել, որ որևէ նախագահ վերընտրվի:

 – Դա ստվերայի՞ն կառույց է, մութ գործարքները շա՞տ են:

– Ամենևին: Ամեն ինչ շատ պարզ և թափանցիկ է կատարվում: Կազմակերպության նախագահն ընդհանրապես չի խառնվում որակազրկումներին, պատժամիջոցներին: Ամեն ինչ գլխավորում է գործադիր տնօրենը:

 – Հրապարակվել է, որ լավագույն երկիրը ճապոնիան է, որի ոչ մի մարզիկ վերջին 10 տարում միջազգային մրցումներում չի բռնվել արգելված դեղամիջոցներ օգտագործելու համար:

– Այո, սակայն նրանց երկրում կարգազանցներին հայտնաբերում և որակազրկում են: Իսկ արգելված դեղամիջոցներ օգտագործողներին  սեփական ուժերով ամենից շատ բացահայտել և պատժել են Չինաստանի, ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները: Միայն  անցյալ տարի որակազրվել են այդ երկրների 1000, 500 և 430 մարզիկներ` համապատասխանաբար:

 – Իսկ Հայաստանում մեր մասնագետներն այդպիսի բացահայտումներ կատարե՞լ են:

– Ոչ, ստուգումներ կազմակերպվում են, եթե դիմում են, կամ էլ, եթե տարբեր մարզաձևերի միջազգային ֆեդերացիաներն են առաջարկում այդ անել: Ստուգել ենք մեր ըմբիշներին, ձյուդոյիստներին, թհեքվանդոյիստներին: Դոպինգի առումով դրանք ռիսկային մարզաձևեր չեն:

 – Այդ առումով ծանրամարտը յուրօրինակ է: Խոսվում է այն մասին, որ այդ մարզաձևի ներկայացուցիչների մեծ մասն արգելված դեղամիջոցների օգնության է դիմում և դա խելացիորեն  անողները չեն բացահայտվում, իսկ ոչ խելացիները բռնվում են և որակազրկվում: Ընդ որում, Հայաստանում երկար ժամանակ արգելված դեղամիջոցներ օգտագործելու պատճառով ծանրորդները չէին որակազրկվում, սակայն վերջին տարիներին արդեն  այդպիսի դեպքերը շատացել են:

– Թերևս ճիշտ է, խելոքները հետևում են խորհրդին: Ընդհանրապես ամբողջ աշխարհում մեծ թվով մարզիկներ են որակազրկվել այն դեղամիջոցներն օգտագործելու համար, որոնք նաև մերոնք են կիրառել: Հիմնականում օգտագործում են «Ստանոզոլոլ»: Դա հորմոնալ դեղամիջոց է: Քանիցս սեմինարներ ենք կազմակերպել, բացատրել մեր մարզիկներին դրա վնասակար ազդեցության, նաև բռնվելու վտանգի մասին,  ասել ենք, որ պետք է զգույշ լինել, բայց ասողին լսող է պետք:

 – Որակազրկված վերջին 6 ծանրորդներին Հայաստանի հակադոպինգային մասնագետները ստուգե՞լ էին:

– Մեր մասնագետները նրանցից ոչ մի փորձանմուշ չեն վերցրել: Անցյալ տարի և այս տարի մերոնցից փորձանմուշներ էին վերցրել Թուրքիայի և Ռուսաստանի հակադոպինգային սպաները:

 – Հակադոպինգային միջազգային «Վադա» կազմակերպությո՞ւնն էր այդ առաջադրանքը նրանց տվել:

– «ՎԱԴԱ»-ն երբեք չի խառնվում այդ գործերին: Փորձաքննությունը կատարվում է տարբեր մարզաձևերի միջազգային ֆեդերացիաների առաջարկով: Այնպես որ, թուրք և ռուս մասնագետները հանձնարարականով են եկել Հայաստան և մերոնց ստուգել:

 – Թուրքիայի հակադոպինգային մասնագետները բա՞րձր մակարդակի են:

– Ոչինչ չեմ կարող ասել, թուրք մարզիկներն էլ են հաճախակի բռնվում: Հակադոպինգային միջազգային կազմակերպության համաժողովներում Թուրքիան ներկայացնում է այդ երկրի ազգային օլիմպիական կոմիտեի փոխնախագահը, որը բարձրակարգ մասնագետ է: Չպետք է անտեսել, որ  «ՎԱԴԱ»-ի փոխնախագահը  նաև Թուրքիայի ազգային օլիմպիական կոմիտեի փոխնախագահն է:

 – Հնարավո՞ր է, որ միտում կա նաև մեր հայրենակից, Ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիայի նախագահ Թամաշ Այանի կողմից:

– Ոչինչ չեմ կարող ասել: Մարտին խոսակցություն է եղել, որ պետք է մեզ հանձնարարեն Հայաստանի մարզիկների ստուգումներ կատարել, բայց, ինչպես երևում է, դարձյալ մեզ չեն վստահում:

 – Առաջիկայում ի՞նչ է սպասում հակադոպինգի մեր մասնագետներին:

– 2015-ին Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում անցկացվելու է Եվրոպայի օլիմպիական երիտասարդական օրեր փառատոնը, որը պետք է սպասարկի մեր տարածաշրջանի հակադոպինգային կազմակերպությունը: Այդ է պատճառը, որ ՄՕԿ-ի և ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի աջակցությամբ կանցկացնենք որակավորման սեմինար: Բանն այն է, որ փոփոխություններ են կատարվել որոշ ստանդարտներում: Հայաստանն ունի 6 դոպինգ սպա: Նրանցից  Դավիթ Մոսինյանը, Անժելա Սահակյանը, Խորեն Մանուկյանը պետք սպասարկեն 2014-ին Սոչիում կայանալիք ձմեռային օլիմպիական խաղերը:

Գագիկ Բեգլարյան

Անկախ

Ծանրամարտի աշխարհի չեմպիոնուհի Նազիկ Ավդալյանը մայր է դարձել: Նազիկը և նրա ամուսինը՝ Էրիկը, որդուն կոչել են պապիկի անունով` Վաչե:

Մերձմոսկովյան Միտիշչիում անցկացված «Պուտինի գավաթ» անվանումը կող ծանրամարտի միջազգային մրցաշարում գերծանրքաշային 8 մարզիկների մրցավեճում Հայաստանի ներկայացուցիչ Հայկ Հակոբյանը  պոկում վարժությունում գլխավերևում է պահել 175 կգ և 185 կգ կշռող ծանրաձողը, սակայն ձախողվել է, երբ մոտեցել է բարձրացնելու190 կգ-ոց ծանրաձողը: Նա գրավել է 5-րդ տեղը:

Հրում վարժությունում Հակոբյանը, հաղթարելով 205 կգ և 215 կգ  ծանրությունները, չի կարողացել բարձրացնել 220 կգ-ոց ծանրաձողը և բավարարվել է 6-րդ տեղով: Նա 6-րդն է նաև երկամարտում:
Ուժեղագույն է ճանաչվել եգիպտացի Մասուդ Էհշան Աթիա Մոհամեդը` 422 (191+231) կգ:

Մարզասերները տեղյակ են, որ ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիայի հրապարակած 2013-ի հակադոպինգային ստուգումների արդյունքով Հայաստանի 6 ներկայացուցիչ որակազրկվել Է: Տխրահռչակ այս ռեկորդի հետևանքը կարող է լինել այն, որ ստիպված լինենք որպես տուգանք վճարել հարյուրհազարավոր դոլարներ: Ի դեպ, միայն այս տարի նախկինում  ունեցած  որակազրկումների համար Հայաստանի ներկայացուցիչները  նույն կարգի մեծ տուգանքներ են վճարել, որպեսզի կրկին մերոնց թույլատրվի մրցահարթակ դուրս գալ: Իսկ այժմ ավելի խիստ ֆինանսական մտրակումներ են սպասվում: Իսկ դա նշանակում է, որ փողերը կրկին ջուրն են գցվելու:

Ինքնին հարցեր են առաջանում` ի՞նչ անել, ինչքանո՞վ է նպատակահարմար ծանրամարտը զարգացնելու համար փողեր ծախսել, երբ վերջին շրջանում խոշորամասշտաբ ստուգատեսներում հուսադրող արդյունքներ գրեթե չկան: Հավելենք, որ 2013-ին աջակցության կարգով Հայաստանի ծանրամարտի ֆեդերացիային պետությունը հատկացրել է 165 մլն դրամ:

Իսկ կատարվածի մասին, Հայաստանի ծանրամարտի ֆեդերացիայի ներկայացուցիչները քար լռություն են պահպանում, գերադասում են պաշտոնապես ոչ մի բան չհայտնել, ասես արտասովոր ոչ մի բան էլ չկա:

Իսկ արգելված դեղամիջոցներ օգտագործելու համար երկու տարով որակազրկվել են Աշոտ Բեգզադյանը, Դավիթ Գասպարյանը, Անդրանիկ Կարապետյանը, Գոռ Մինասյանը, Մարգարիտա Ղազարյանը: Նաիրա Հարությունյանն էլ որակազրկվել է ցմահ:

Ընդ որում, մեր ծանրորդներից երկուսը պետք է վերադարձնեն Պերուի մայրաքաղաք Լիմայում նվաճած աշխարհի երիտասարդական առաջնության մեդալները:

Հիշեցնենք, որ Ադրանիկ Կարապետյանը (77 կգ) երկամարտի

340 (160+180) կգ արդյունքով դարձել էր բրոնզե մեդալակիր, պոկում և հրում վարժություններում էլ պարգևատրվել արծաթե և բրոնզե մեդալներով: Գերծանրքաշային Գոռ Մինասյանն էլ երկամարտում 403 (183+220) կգ արդյունքով դարձել էր փոխչեմպիոն, նաև արծաթե մեդալների տիրացել առանձին վարժություններում:

Մարզիչները կատարվածի մասին գերադասում են չխոսել և մեղքը բարդում են մարզիկների վրա: Ստացվում է, որ վերջիններս սեփական հայեցողությամբ են դիմել այդ դատապարտելի քայլին: Պատճառը պարզ է:  Քանի որ մեծ պարգևներ են սահմանված մեդալների տիրացողների համար, ծանրորդները ոչ մի բանի առջև չեն կանգնում, որպեսզի նպատակին հասնեն:

Գաղտնիք չէ, որ մեր մարզիկները մինչև մրցումների ուղևորվելը քանիցս ներքին կարգով ստուգվում են: Եվ չորակազրկվելու համար կա մի պարզ հնարք. հայտնվում է, որ այս կամ այն մարզիկը վերջին  պահին վնասվածք է ստացել: Ընդ որում, այս տարի մեր երկրի ծանրորդները տարբեր ստուգատեսներին սահմանափակ թվով մարզիկներով են մասնակցել: Թե ինչու է որակազրկվածների թիվն այդքան մեծ, պարզ չէ:

Հայաստանի ծանրամարտի ֆեդերացիայի ներկայիս նախագահ Արմեն Շահազիզյանը Մոսկվայում է բնակվում և լրագրողների հետ չի հանդիպում: Ֆեդերացիայի գլխավոր քատուղար Փաշիկ Ալավերդյանն էլ տեղեկացրել է, որ նոյեմբերի 21-ին Մոսկվա  է մեկնելու, ուր կհանդիպի Ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիայի ղեկավարներին և կպարզի, թե ինչ է կատարվել իրականում:

Հիշեցնենք, որ Ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիան գլխավորում է մեր հայրենակից Թոմաշ Այանը:

Ամեն դեպքում, խայտառակությունն ակնառու է, և ամենից ցավալին այն է, որ մեր երիտասարդ մարզիկները դիմում են կյանքի համար վտանգավոր դեղամիջոցների օգնությանը, և այն տպավորությունն է, որ իրավիճակն անվերահսկելի է:

Դժվար է ասել, թե ինչն է պատճառը, սակայն Հայաստանի ծանրորդները տևական ժամանակ է  չեն արդարացնում մարզասերների սպասելիքները: Եվ ահա, նոր անախորժություն: Նրանց ձախորդ օրերը շարունակովում են: Արգելված դեղամիջոցներ օգտագործելու համար որակազրկվել են մեր երկրի 6 ներկայացուցիչներ:

Ցմահ որակազրկվել է Նաիրա  Հարությունյանը: Երկու տարի արգելվել է մրցահարթակ դուրս գալ Աշոտ Բեջազյանին, Անդրանիկ Կարապետյանին, Գոռ Մինասյանին ևԴավիթ Գասպարյանին:

Լեհաստանի Վրոցլավ քաղաքում շարունակվող ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունում  69 կգ քաշային Վանիկ Ավետիսյանը երկամարտի 307 (137+170 կգ) արդյունքով գրավեց 12-րդ տեղը:

Չեմպիոն դարձավ չինացի Հուի Լիաոն՝ 358 (160+198) կգ:

Հիշեցնենք, որ 56 կգ քաշային Սմբատ Մարգարյանը երկամարտի 239 կգ (107+132) արդյունքով գրավել էր 11-րդ տեղը:

Այժմ փորձության հերթը +105 կգ քաշային Հայկ Հակոբյանինն է:

Լեհաստանի Վրոցլավ քաղաքի մարզապալատում մեկնարկեց ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունը: Պայքարի ոլորտ են ներգրավել 59 երկրների 317 ծանրորդներներ և ծանրորդուհիներ:

Հայաստանը ներկայացնում են` Սմբատ Մարգարյանը (56 կգ), Վանիկ Ավետիսյանը (69 կգ) և Հայկ Հակոբյանը (105 կգ):

Մեր երկրից առաջինը մրցահարթակ դուրս եկած 20-ամյա Սմբատ Մարգարյանը  երկամարտի 239 (107+132) կգ արդյունքով զբաղեցրեց 11-րդ հորիզոնականը:

Չեմպիոն դարձավ  Հյուսիսային Կորեան ներկայացնող Յուն Չոլմ Օմը` 289 (127+162) կգ:

Լեհաստանի Վրոցլավ քաղաքում  հոկտեմբերի 16-ին  կմեկնարկի  աշխարհի ծանրամարտի առաջնությունը: Հայաստանը կներկայացնեն  Սմբատ Մարգարյանը / 56 կգ /, Վանիկ Ավետիսյանը / 69 կգ / և գերծանրքաշային Հայկ Հակոբյանը:

Սմբատը և Հայկը Եվրոպայի մեծահասակների առաջնությունում  արդեն արժանացել են արծաթե մեդալի, իսկ Հայկը  ճանաչվել է չորրորդը:

Վրոցլավյան ստուգատեսը կավարտվի հոկտեմբերի 27-ին:

Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինում պայքարն են սկսել մինչև 20 և մինչև 23 տարեկան ծանրորդների և ծանրորդուհիների Եվրոպայի առաջնության մասնակիցները:

Մինչև 20 տարեկանների պայքարում 56 կգ քաշային Սմբատ Մարգարյանը երկամարտի 241(104+137) կգ արդյունքով ճանաչվեց երրորդը։

Պոկում վարժությունում Մարգարյանը ցույց  տվեց հինգերորդ, հրում վարժությունում՝ երկրորդ արդյունքը։

Մինչև 20 տարեկանների մրցաշարում հայտավորված Իզաբելա Յայլիյանը  (58 կգ) երկամարտի 182 (82+100) կգ արդյունքով  նույնպես դարձավ բրոնզե մրցանակակիր:

Պոկում վարժությունում նա արժանացավ բրոնզե մեդալի: Հրում վարժությունում Իզաբելան 4-րդն էր: