Բաքվում Իրանի դեսպան Մոհսեն Փաքային տեղեկացրել է, որ Իրանի և Ադրբեջանի միջև մեծանալու է առևտրաշրջանառությունը:

Մոհսեն Փաքայինը, երկու երկրների միջև առևտրի զարգացումը շահեկան գնահատելով, նշել է, որ Իրանը 350 մլն եվրոյի ոչ նավթային ապրանք է Ադրբեջան արտահանում:

Իրանի դեսպանը  տեղեկացրել է, որ Աստարայի ցամաքային սահմանից օրական 2-3 հազար Ադրբեջանի քաղաքացիներ են Իրան մտնում:

«Մաքսային և վիզայի հետ կապված խնդիրների կարգավորումը , սահմանում երկու երկրի մաքսային բաժնի աշխատանքային ժամերի երկարացումը, երկու երկրների միջև առևտրի ընդլայնումը, նաև Իրանի և Ադրբեջանի միջև առևտրական հարաբերությունների զարգացման նպատակով մասնավոր սեկտորի ներկայությունը՝ Բաքվում Իրանի դեսպանատան ծրագրերի մաս են կազմում»,- ասել է Բաքվում Իրանի դեսպան Մոհսեն Փաքային:

Նշենք, 2014-ի առաջին չորս ամսվա ընթացքում  Իրանը 16 մլրդ դոլարի ոչ նավթային արտահանումներ է կատարել, ինչն անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատությամբ, 20 տոկոսով ավել է:

Այս մասին տեղեկացնում է իսլամական «ԻՌՆԱ» լրատվական գործակալությունը:

Անկախ

Իրանի պետրոքիմիական արդյունաբերության ազգային ընկերության գործադիր տնօրեն Աբբաս Շերի Մողղադամը, ընդծելով էներգետիկայի ոլորտում Իրանի գործադրած հատուկ ջանքերը, ասել է, որ Իրանի նավթի նախարարության գերխնդիրն է ներդրողներ գտնել:

«Էներգետիկայի ոլորտում Իրանն օտարերկրյա ներդրողների կարիք ունի` ընդլայնելու նավթային տարածքները»,- ասել է Իրանի պետրոքիմիական արդյունաբերության ազգային ընկերության գործադիր տնօրենը:

Աբբաս Շերի Մողղադամը  տեղեկացրել է, որ մեծ թվով արտասահմանցի ներդրողներ ցանկանում են ներդրում կատարել Իրանում :

Ուշագրավ է, որ վերջին ամիսների ընթացքում Իրանում նկատվում է արտաքին կապիտալի խոշոր ներհոսք` մեծամասամբ օտարերկյա ներդրումների տեսքով, մակրոտնտեսական կայունացում, ներդրումային կարգի բարելավում, առաջընթաց միջուկային բանակցություններում:

Արևմուտքի հետ հարաբերությունների բարելավումն ուղղակի կերպով անդրդառնում են երկրի տնտեսության վրա:

Սպասվում է, որ եթե այսպես շարունակվի, 2015-ին Իրանի տնտեությունում 2,9 տոկոսով աճ կգրանցվի:

Այս մասին տեղեկացնում է իրանական «ՖԱՐՍ» լրատվական գործակալությունը:

Անկախ

Իրանի նավթի ազգային ընկերության տնօրեն Մուսթաֆա Քաշքուլին հայտնել է, որ առաջիկայում Իրանը հեղուկ վառելիք կսկսի արտահանել Իրաք և Աֆղանստան:

««Հարավային Ֆարս» գազային հանքավայրի նոր հոսքագծերի շահագործման արդյունքում կավելանա արդյունահանվող բնական գազի ծավալը: Հետևաբար, Իրանը զգալի քանակությամբ հեղուկ վառելիք կունենա, որը հնարավոր կլինի արտահանել հարևան երկրներ»,- ասել է Իրանի նավթի ազգային ընկերության տնօրենը:

Մուսթաֆա Քաշքուլին նշել է, որ Աֆղանստան արտահանվող դիզելային վառելիքի հարցը գրեթե լուծված է:

Նշենք, որ հեղուկ վառելիքի արտահանումը մեծ շահույթ կբերի Իրանին և այս ուղղությամբ Իրանի համար կբացվեն նոր հետանկարներ:

Այդ է պատճառը, որ Իրանի նավթի նախարարությունն ազգային շահերի ապահովման և արտասահմանյան ներդրողներին ներգրավելու համար, ցանկանում է փոփոխություններ կատարել նավթային պայմանագրերում: Ինչ խոսք, դա կնպաստի, որպեսզի Իրանի և արտասահմանյան նավթընկերությունների համագործակցությունը առավել արդյունավետ ու եկամտաբեր դառնա:

Վերջերս Իրանի նավթի նախարար  Բիժան Նամդար Զանգանեն լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասել էր, որ Իրանը նավթային պայմանագրերի ստորագրման շուրջը բանակցություններ է վարում եվրոպական ընկերությունների հետ, սակայն վերջիններս դեռևս այդքան էլ պատրաստ չեն դրան:

Իրանի նավթային նոր պայմանագրերի կարևորագույն յուրահատկություններն են լինելու` շղթայական արդյունահանումների կատարելագործումը, զարգացումը, շահագործումը, ավելի մեծ քանակով  ներքին ու արտասահմանյան ներդրողների ներգրավումը, անգամ` վերջիններիս միջև հնարավոր մրցակցության ստեղծումը:

Իրանը կարող է օգտվել օտար ներդրողների օգնությունից՝ իրագործելու «Հարավային Ֆարս» հսկայական գազային հանքավայրի մշակման մնացյալ երկու փուլերը:

Ուշագրավ է, որ իրանական «Հարավային Ֆարս» հանքավայրի գազային պաշարները կազմում են մոտ 14 տրիլիոն խորանարդ մետր գազ, կամ էլ գազի համաշխարհային պաշարների մոտ 8 տոկոսը:

Փորձագետները նշում են, որ, եթե պատժամիջոցներ այլևս չկիրառվեն, ապա  մինչև 2018-ն  Իրանում արդյունահանվող անմշակ նավթի ծավալն օրական կհասնի  5,7 մլն բարելի:

Այս մասին տեղեկացնում է իրանական «ԻՍՆԱ» լրատվական գործակալությունը:

 Անկախ

Հնդկաստանի առևտրի նախարարության ներկայացուցիչները տեղեկացրել են, որ 2013-ի համեմատությամբ 2014-ի առաջին 6 ամսվա ընթացքում Հնդկաստան ներմուծվող իրանական հում նավթի ծավալն ավելացել է 30 տոկոսով:
Հնդկաստանի առևտրի նախարարության ներկայացրած վերջին տվյալներով 2014-ի առաջին 2 եռամսյակի ընթացքում Հնդկաստանի նավթամշակման կենտրոնները օրական Իրանից 281 հազար բարել նավթ են ներկրել:
Ուշագրավ է, որ 2013 -ի նույն ժամանակահատվածում ներկրվել է օրական 211 հազար բարել իրանական նավթ:
2014-ի առաջին 6 ամսվա ընթացքում Հնդկաստանում իրանական նավթի ամենախոշոր գնորդներն են եղել «Մենգլուրի» պետական նավթավերամշակման կենտրոնը և Հնդկաստանի պետրոքիմիայի ընկերությունը:
Այս մասին տեղեկացնում է իսլամական «ԻՌՆԱ» լրատվական գործակալությունը:

 Անկախ

Հետևելով ժնևյան համաձայնագրի պահանջին` Հնդկաստանը Իրանին է վճարել նավթային պարտքի ևս 550 մլն դոլար:

ժնևյան համաձայնագրով նախատեսվում է, որ արտասահմանյան բանկերում Իրանի նավթի վաճառքից կուտակված 4,2 մլրդ դոլարը  ութ մասնավճարով

փոխանցվի Իրանին:

Հնդկաստանը և Ճապոնիան համապատասխանաբար 1,6 մլրդ և 450 մլն դոլար արդեն փոխանցել են Իրանին:

Հիշեցնենք, որ 2014-ի հունվարի 20-ից  ուժի մեջ է մտել Իրանի և «Վեցնյակի» (ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, Ռուսաստան, Չիանաստան և Գերմանիա)

միջև 2013-ի նոյեմբերի 24-ին ստորագրված միջանկյալ համաձայնագրի սկզբնական

մասը, որը ստացել է «Համատեղ քայլերի ծրագիր» անունը:

Ժնևյան համաձայնագիրն ուժի մեջ մտնելուց հետո, ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն Իրանի

նկատմամբ սահմանված պատժամիջոցների մի մասը կասեցնելու մասին որոշում

ընդունեցին, որից հետո Իրանն էլ դադարեցրել է ուրանի 20 տոկոս հարստացման

աշխատանքները:

Այս մասին տեղեկացնում է իրանական «ՖԱՐՍ» լրատվական գործակալությունը:

Անկախ

Վերջին ամիսներին Իրանի դեմ կիրառվող պատժամիջոցների նվազեցման շնորհիվ Հնդկաստան արտահանվող նավթի ծավալը ավելացել է:
Հնդկաստանն աշխարհում սև ոսկու ամենամեծ պահանջարկ ունեցող երկիրն է: 2014-ի առաջին եռամսյակում օրական Հնդկաստան է ներմուծվել 358 հազար բարել նավթ: Այս ցուցանիշը, համեմատած նախորդ տարվա այս նույն ժամանակահատվածի հետ, 43 տոկոսով ավելի է:
Հուլիսի սկզբին հրապարակավ ներկայացվելու են երկրորդ եռամսյակի ցուցանիշերը:
Այս մասին տեղեկացնում է իրանական «ԻՍՆԱ» լրատվական գործակալությունը:

Անկախ

ԱՄՆ-ի` Իրաք 2003թ.-ի ներխուժումից հետո Իրաքը դարձել է աշխարհի խոշորագույն նավթարտադրողներից, իսկ Չինաստանն այժմ դրա ամենամեծ սպառողն է:

Չինաստանն արդեն գնում է Իրաքում արտադրվող նավթի մոտ կեսը` օրական մոտ 1.5 միլլիոն բարրել նավթ և այսքանով դեռ չի սահմանափակվում:

<<Չինաստանը հետսադամյան նավթային արդյունաբերության զարգացման ամենամեծ շահառուն է,-նշում է Դենիս Նատալին ` Վաշինգտոնի Ազգային անվտանգության համալսարանի` Մերձավոր Արևելքի հարցերով փորձագետը:,-Նրանք էներգիա են ցանկանում և ցանկանում են մտնել նավթի շուկա >>, -նշում է Դենիս Նատալին:

Մինչև ներխուժումը Իրաքի նավթային արդյունաբերությունը դուրս էր մնում համաշխարհային շուկայից `Սադամ Հուսեյնի կառավարության նկատմամբ կիրառվող միջազգային պատժամիջոցների հետևանքով, ուստի նրա տապալումը խոստանում էր այս երկրի առատ պաշարների նկատմամբ անարգել տիրապետության հնարավորություն: Չինաստանի պետական սեփականություն համարվող ընկերությունները օգտվեցին այս հնարավորությունից` այստեղ կատարելով տարեկան  շուրջ 2 միլարդ դոլլարի ներդրում ու հարյուրավոր աշխատողներ բերեցին Իրաք` պատրաստակաություն ցույց տալով շարժվել Իրաքի նոր կառավարության կանոններով:

Իրանի սահմանին գտվող անապատում Չինաստանը վերջերս իր սեփական օդանավակայանն է կառուցել, և ինքնաթիռներն այստեղից պատրաստվում են ուղիղ չվերթ կատարել Պեկինից ու Շանհայից դեպի Բաղդադ:

Ի տարբերություն Արևմտյան նավթային հսկաների, ինչպիսիք են էքսոն Մոսբիլը և այլն, Չինաստանն ընդունում է իրաքյան նավթային պայմանագրերի խիստ պայմանները, որոնք ընդամենը մինիմալ շահույթ են բերում Չինաստանին: Չինաստանն ավելի շահագրգռված է իր տնտեսությունը վառելիքով հարստացնելու, քան շահույթ հետապնդելու մեջ: Չնաստանն այժմ քայել է ձեռնարկում Իրաքի նավթի նկատմամբ իր հնարավորություններն ընդլայնելու համար, քանի որ Իրաքը հակասության մեջ է այն նավթային ընկերությունների հետ, որոնք առանձին պայմանագրեր են կնքել Իրաքի կիսաինքնավար Քուրդիստան շրջանի ղեկավարների հետ: Քրդերն ավելի նպաստավոր պայմաններ են առաջարկում, քան Իրաքի կենտրոնական կառավարությունը, սակայն Իրաքն ու ԱՄՆ-ն նման պայմանագրերը համարում են անօրինական:

Եթե Միացյալ Նահանգների ներխուժումը Իրաք Չինաստանի համար եկամտաբեր եղավ, ապա ամերիկյան էներգետիկայի հարցերով փորձագետները նշում են, որ իրադարձությունների անսպասելի ընթացքը, հնարավոր է, վատ չանդրադառնա ԱՄՆ-ի շահերի վրա: Իրաքի նավթի աճող արդյունաբերությունը, որ մեծ մասնամբ չինացի աշխատողներն են դուրս բերում, կարող է համաշխարհային տնտեսությունը պաշտպանել նավթի գների այն բարձրացումից, որ հավանական է կսպասվի, եթե Արևմուտքի պատժամիջոցներ կիրառի  Իրանի նավթային արտահանումների նկատմամբ: Եվ ամերիկյան տեղական նավթային արտադրության աճը, որ գերազանցել է սպասելիքները, թուլացնում է կախվածությունը Մերձավոր Արևելքից ու իրաքյան նավթի ոլորտ ԱՄՆ-ի մուտքը դարձնում ոչ այնքան կենսական:

Չինաստանի համար, փաստորեն, Իրաքն այն երկրենրից է, որի վրա Չինաստանը հենվում է այժմ իր տնտեսության բարգավաճման համար: Չինաստանը վերջերս դարձել է նավթի ամենամեծ ներկրողը և սպառման աճի հետ մեկտեղ Չինաստանը ներդրումներն է մեծացնում ` աշխարհում նավթի ու գազի ոլորտներում տարեկան շուրջ 12 միլիարդ դոլլար: Չինաստանը նավթի մոտ 50%-ը ներկրում է Մերձավոր Արևելքից, իսկ Իրանից ներկրումը վերջին տարիներին նվազել է: Իսկ Չինաստանի էներգետիկ քաղաքականության հարցերով փորձագետ Ջիանջուն Տուն նշում է. <<Չինաստանը ավելի մեծ էներգետիկայի կարիք ունի և կարիք ունի նաև դիվերսիֆիկացնելու այդ էներգետիկայի ստացման աղբյուրները>>:

Իրանի ազգային նավթաքիմիական արդյունաբերության ընկերության գլխավոր տնօրենի տեղակալ Մոհամեդ Հասան Փեյվանդին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասել է, որ Իրանի դեմ կիրառվող պատժամիջոցների թուլացումը նպաստում է իրանական նավթաքիմիական արտադրանքի արտահանմանն ասիական երկրներին:

«Իրանական նավթաքիմիական արդյունաբերությունից եկամուտների հետագա ավելացմանը հիմնականում նպաստելու է ԵՄ երկրների ընկերությունների հետ համագործակցության վերսկսմանը»,- հայտնել է Փեյվանդին:

Այդ ընկերությունները պատժամիջոցների պատճառով, այժմ չեն կարողանում իրենց տեխնոլոգիան վաճառել Իրանին:

Ներկայումս ԵՄ երկրների նավթաքիմիական ընկերությունների հետ կապեր հաստատելու գործընթացը շարունակվում է:

Ուշագրավ է, որ նավթաքիմիական արտադրանքը համարվում է Իրանի եկամուտների հիմնական աղբյուրներից մեկը՝ հում նավթից հետո:

Հիշեցնենք, որ 2013-ի նոյեմբերին Ժնևում ձեռք բերված պայմանավորվածությունների շրջանակում ԱՄՆ-ն պատժամիջոցներից ազատել է Իրանի 14 խոշոր նավթքիմիական ընկերությունների:

Դա թույլ է տալիս ասիական սպառողներին հեշտ ու արագ իրանական նավթաքիմիական արտադրանք գնել՝ առանց ավելորդ իրավաբանական ու քաղաքական արգելքների:

Նշենք նաև, որ ԱՄՆ-ն վերանայել է Ճապոնիայի, Բելգիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Գերմանիայի, Հունաստանի, Իսպանիայի, Իտալիայի, Նիդերլանդների, Լեհաստանի Ֆրանսիայի ու Չեխիայի համար իրանական նավթի արգելքը:

Վերոնշված երկրներն ավելի վաղ պետք է սատարեին  ԻԻՀ նկատմամբ ԱՄՆ պատժամիջոցները:

ԱՄՆ պետքարտուղարության ղեկավար Ջոն Քերին մեկ ամիս առաջ լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտնել էր, որ չնայած արգելքի վերանայմանը, Վաշինգթոնը չի հրաժարվելու տնտեսական պատժամիջոցներից՝ կապված Թեհրանի միջուկային ծրագրի հետ:

Այս մասին տեղեկացնում է իրանական «ԻՍՆԱ» լրատվական գործակալությունը:

Անկախ

Գրեթե 50 հազար գալոն նավթ է թափվել Լոս Անջելեսի փողոցներում` Օթուոթեր Վիլաջի շրջանում խողովակների վնասման հետևանքով , հայտնել է Fox News-ը; Ինչպես հայտնում է քաղաքային հրշեջ վարչությունը, 20 դյույմանոց խողովակը ճաքել է տեղական  ժամանակով 12:15-ին, դրանից հետո նավթի մատակարարումը ժամանակավոր դադարեցվել է: Վառելանյութը տարածվել է  մեկուկես կմ տարածության վրա: Որոշ հատվածներում  թափված նավթը  0,5 մ-ի  է հասնում:

Նշվում է, որ  ներկայում, կատարվածի պատճառով կաթվածահար է եղել մոտակայքի խանութների ու ընկերությունների աշխատանքը:

Անկախ

 Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) իր զեկույցում նշել է, որ վերջին տարվա ընթացքում Իրանի նավթային եկամուտը կազմել է 56,3 մլրդ դոլար: Ընդ որում, Իրանն անցյալ տարի արտահանել է  62,9 մլրդ դոլարի նավթ, իսկ 2012-ին` 118,2 մլրդ դոլարի:

Վերջերս Միջազգային էներգետիկ գործակալությունը հրապարակել էր, որ անցյալ տարի օրական արտահանվել է 1 միլիոն 70 հազար դոլարի իրանական գազ: Այս տարվա առաջին եռամսյակում այս ցուցանիշը մի քանի անգամ աճել է, մասնավորապես, փետրվարին այն հասել է օրական 1 միլիոն 410 հազար դոլարի: Մարտին այն փոփոխության չի ենթարկվել:

ԱՄՀ-ն իր զեկույցում նշում է, որ 1390-ին /2011/, ըստ իրանական օրացույցի, Իրանում տնտեսական աճը կազմել է 3 տոկոս, իսկ 1391-ին /2012/ այն նվազել է 5,8 տոկոսով, 1392-ին /2013/  ավելացել 1,7-ով:

Այդուհանդերձ, կանխատեսվում է, որ այս տարի Իրանում տնտեսական աճը կնվազի 2,1 տոկոսով:

Անկախ

Գրեթե ավարտվել են Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղով նավթի տարանցման շուրջ բանակցությունները: Այն կփոխարինի Բաքու-Նովոռոսիյսկ նավթամուղին: Այս մասին “Թրենդ” գործակալությանը տեղեկացրել են SOCAR-ից (Ադրբեջանի պետական նավթայի ընկերություն):

Նշվում է, որ Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան (ԲԹՋ) նավթամուղով տարեկան մոտ 2 մլն տոննա նավթ է տեղափոխվելու, ինչը նախկինում նախատեսված էր Բաքու-Նովոռոսիյսկ նավթամուղի համար: Ընդ որում` հեռանկարում նախատեսվում է ԲԹՋ նավթամուղով նավթի փոխադրման ծավալները ավելացնել մինչև 5 մլն տոննայի:

“Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհանով տարանցման բոլոր հարցերը գործնականում համաձայենցված են, այդ թվում՝ British Petroleum-ի հետ: Բաքու-Նովոռոսիյսկ խողովակաշարով տարանցումը դադարեցնելուց  հետո այն կկատարվի Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհանով”, -ասված է ընկերության հաղորդագրության մեջ:

Նշենք, որ 2013թ.-ի մայիսին Ռուսաստանի վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը  հրամանագիր էր ստորագրել, ըստ որի` դադարեցվում է Բաքու-Նովոռոսիյսկ խողովակաշարով ադրբեջանական նավթի տարանցումը:

Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան  նավթամուղի շինարարությունը սկսվել է 2003թ-ի ապրիլից, իսկ 2005թ.-ի մայիսի 18-ից այն սկսել են լցնել նավթով:

Անկախ

Հյուսիսային Իրաքի Քրդական ինքնավար պետության կառավարության մամլո քարտուղար Սեֆին Դիզային առաջիկա շաբաթների ընթացքում Քրդական ինքնավար պետությունից նավթ կմատակարարվի Թուքրիա: Այս մասին հաղորդում է թուրքական «Հաբերլերը»: «Ներկայում ավարտվել են նախապատրաստական աշխատանքները, որոնք տևեցին մեկ ու կես տարի: Նավթի արդյունահանումը կսկսվի տեխնիկական ստուգումից հետո: Այն խողովակաշարը, որով հասնելու է նավթը Հյուսիսային Իրաքից Թուրքիա, արդեն համարյա պատրաստ է: Նավթի մատակարարման մասին պայմանագիրը արդեն ստորագրված է և կողմերը պարտադրված են այն իրականացնել: Այս պահին միայն տեխնիկական խնդիրներ կան, ինչը ժամանակի հարց է»,-ասել է մամլո-քարտուղար Սեֆին Դեզային:

Անկախ

Լիբիայի նավթի նախարարությունից հայտնել են, որ ցուցարարները վեց ամսվա ընթացքում երկրորդ անգամ փակել են երկրի արևելյան հատվածում գտնվող նավթային տերմինալներից մեկը՝ խոչընդոտելով նավթի արտահանմանը:

Նավթի և գազի նախարարի տեղակալը նշել է, որ չորեքշաբթի օրը տասնյակ ցուցարարներ փակել են նավթային տերմինալը՝ պահանջելով, որ Լիբիայի ազգային նավթային ընկերությունը ներդրումներ կատարի 340 մարդկանց աշխատանքի ընդունելու համար:

Սա երկրորդ անգամ է, ինչ ցուցարարները փակում են տերմինալը, որով հոսում է Լիբիայից յուրաքանչյուր օր արտահանվող 1,6 միլիոն բարրել նավթի 20 տոկոսը:

Տերմինալը գտնվում է Տրիպոլիից 870 կիլոմետր հեռավորության վրա: Տերմինալի առաջին փակումը տեղի է ունեցել դեկտեմբերին: