Խորհրդարանում կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ ՀՅԴ խմբակցության քարտուղար Աղվան Վարդանյանը, անդրադառնալով այսօր ընդունված օրենքների նախագծերի փաթեթին, որով թույլատրվում է թունդ ալկոհոլային խմիչքների գովազդը հեռուստատեսությամբ, հետաքրքրվեց, թե պատրաստվու՞մ է արդյոք  կառավարությունը հնգօրյա ժամկետում Ազգային ժողով ուղարկել նախագծերի վերաբերյալ կառավարության ազդեցության գնահատականը, ինչն օրենքի պահանջ է, սակայն դեռևս չի կատարվել:

Կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Վաչե Գաբրիելյանն ասաց, որ տեղի է ունեցել վրիպակ, և գնահատականը կներկայացվի Աժ հնարավորինս շուտ:

Աղվան Վարդանյանը նաև ուզում էր իմանալ առողջապահության նախարար Դերենիկ Դումանյանի դիրքորոշումը օրենքի այս փոփոխության վերաբերյալ, բայց քանի որ հարցին պատասխանեց Վաչե Գաբրիելյանը, պատգամավորը հույս հայտնեց, որ Դումանյանի դիրքորոշումը եթե ոչ այս դահլիճում, ապա որևէ այլ ձևով կհնչի:

Անկախ

Այսօր ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունում տեղի ունեցավ “ԵՄ-ՀՀ համագործակցություն. Եվրոպական հարևանության և գործընկերության գործիքի ներկայացում” թեմայով համաժողով, որին մասնակցում էր նաև ՀՀ-ում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար Տրայան Հրիսթեան:

Ծրագրի ազգային համակարգող Էկոնոմիկայի նախարարության կողմից շահառու մարմինների ներկայացուցիչներին ներկայացվեցին ԵՄ-Հայաստան համագործակցության շրջանակներում կիրառվող տեխնիկական օժանդակության ձևերը, Եվրոպական հարևանության և գործընկերության գործիքի (ԵՀԳԳ) կիրառման մեխանիզմները, Թվինինգ, Թայեքս, Սիգմա և այլ ծրագրերի ներկայիս վիճակը Հայաստանում, ինչպես նաև նշված գործիքի կիրառելիության հետագա քայլերը և ոլորտները:

Լրագրողների հետ ճեպազրույցում Տրայան Հրիսթեան նշեց, որ ՀՀ-ԵՄ համագործակցության ճանապարհին շատ կոնկրետ գործիքներ են որդեգրելու, այդ թվում՝ այն գործիքները, որոնք թույլ կտան հայ գործընկերների հետ Վիլնյուսի գագաթաժողովում ձեռք բերված համաձայնությունները և հայտարարությունն ի կատար ածել:
“Մեր վիլնյուսյան համաձայնությունների շրջանակներն ավելի մեծ են, քան Սիգման, Տաեքսը և Թվինինգը: Եվրամիության կողմից Հայաստանին տրամադրվող աջակցության եղանակների մեջ են մտնում ֆինանսական, տեխնիկական աջակցությունները, որոնք տրամադրվում են զարգացման կենտրոնների միջոցով: Ֆինանսական, տեխնիկական և այլ աջակցության եղանակաների տրամադրման շնորհիվ երկիրը կկարողանա իրականացնել իր զարգացման օրակարգը:  Մենք փաստորեն քննարկելու ենք ընթացակարգային խնդիրներ, թե ինչպե՞ս պետք է առաջ ընթանալ սեպտեմբերի 3-ին ՀՀ-ի կողմից կայացված որոշումից հետո: Մենք արդեն ունենք ՀՀ-ԵՄ գործընկերության և համագործակցության համաձայնագիր, և ինչպես ասացի, փորձելու ենք Վիլնյուսյան համաձայնագրերը կյանքի կոչել՝ հատկապես գործողությունների ծրագիրը”,- ասաց Տրայան Հրիսթեան:
ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Գարեգին Մելքոնյանն էլ լրագրողների հետ ճեպազրույցում տեղեկացրեց, որ ներկա պահին 7 Թվինինգ ծրագիր արդեն ավարտված է, ևս 7-ը գտնվում են իրականացման տարբեր փուլերում: Մինչ օրս իրականացվել են 100-ից ավելի Թայեքս միջոցառումներ:

Համաժողովին ներկայացվեցին նաև “Հայաստանում մտավոր սեփականության իրավունքների կիրարկման հզորացում” թվինինգ ծրագրի արդյունքները և ազդեցությունը Հայաստանում:

 Անկախ

Խորհրդարանում կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը  հայտարարեց. «Հայաստանունմ գաղջ մթնոլորտի հաստատման պատճառներից մեկն էլ այն է, որ քրեական հետապնդման լծակներն օգտագործվում են քաղաքական հետապնդումներ իրականացնելու համար: Այդպիսի մի քաղաքական հետապնդման զոհ էլ ազատամարտիկ Վոլոդյա Ավետիսյանն է»:

Նա իր հայտարարությունը հիմնավորելու համար ներկայացրեց մի վիճակագրություն, ըստ որի 2013 թվականի կեսերին ազատամարտիկը ակցիաների շարք է սկսել Ազատության հրապարակում, ապա ակցիաները շարունակել կառավարության շենքի դիմաց, որից հետո մի խումբ ազատամարտիկների հետ հանդիպել է վարչապետ Տիգրան Սարսգյանին, սակայն այդ հանդիպման արդյունքները նրան չեն բավարարել և նա իր ընկերների հետ շարունակել է բողոքի ակցիաները: Այդ ամենից հետո ազատամարտիկների խմբի հետ է հանդիպում է տեղի ունեցել պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանի հետ, որի ժամանակ, ըստ Փաշինյանի, Սեյրան Օհանյանը Սերժ Սարգսյանի անունից ուղերձ է փոխանցել Վոլոդյա Ավետիսյանին` դադարեցնելու ակցիաները: «Վոլոդյա Ավետիսյանը չի համաձայնել այդ պայմանին և շարունակել է ակցիաները, որից հետո պաշտպանության նախարարության քննչական վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ, և Վոլոդյա Ավետիսյանը ձերբակալվել ու կալանավորվում է խարդախության մեղադրանքով»:

Փաշինյանը սա քաղաքական հետապնդում է համարում նաև այն հանգամանքի պատճառով, որ այդ ամենից հետո, երբ Ազգային ժողովն ընդունեց համաներման մասին որոշում, որը պետք է տարածվեր նաև Վոլոդյա Ավետիսյանի վրա, նա չազատվեց քրեական պատասխանատվությունից, որովհետև համաներման ուժի մեջ մտնելու օրերին նախաքննության մարմինը նրա քրգործում ավելացրեց խարդախության ևս մի դրվագ:

Պատգամավորի հարցին, թե մինչև ե՞րբ է իշխանությունը շարունակելու քաղաքական հետապնդումներ իրականացնել, պատասխանեց պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը:

Նա փաստեց, որ իսկապես տեղի է ունեցել Վոլոդյա Ավետիսյանի հետ հանդիպում, որի ժամանակ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել ստեղծելու աշխատանքային խումբ, որի հիմնական նպատակներից մեկն էլ է այն, որ ուսումնասիրվի իրադրությունը, և համապատասխան առաջարկություններ ներկայացվեն որոշումներ ընդունելու համար, որպեսզի ազատամարտիկների սոցիալական հարցերում որոշակի բարեփոխումներ իրականացվեն. «Մեր պայմանավորվածությունները խախտվել են Վոլոդյա Ավետիսյանի կողմից»,-ասաց Սեյրան Օհանյանը:

Նրա խոսքով` որևե քաղաքական հետապնդում Վոլոդյա Ավետիսյանի նկատմամբ չկա: Սեյրան Օհանյանը լավ ծանոթ է ազատամարտիկի կենսագրությանը, անցած անապարհին նաև հետպատերազմյան տարիներին, որի ժամանակ նա պաշտոնավարել է` եղել է գնդի հրամանատարի տեղակալ և գումնարտակի հրամանատար. «Ոչ ավելին,-ընդգծեց Սեյրան Օհանյանը,-եթե նա ունենար ավելի հատկանիշներ, նաև պաշտոնական ծառայողական աճով կավելացներ: Սա ասում եմ, որովհետև շատ դեպքերում հնչում են մեկնաբանություններ, որոնք ավելին են, քան տվյալ անձը մարտական գործողությունների ժամանակ ունեցել է: Ինչևէ, նա մեր մարտական ընկերն է, և ես չեմ ուզում նրա ընդհանուր կենսագրությանը կպնել, բայց քրեական գործը հարոցվել է տեղին` ընդ որում այն ժամանակահատվածում, երբ պաշտպաության նախարարության ղեկավարությունը բարեփոխումներ էր իրականացնում զորակոչի արդար իրականավման համար»:

Փաշինյանն արձագանքեց, որ նախարարի պատասխաններից իր մոտ այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, որ Վոլոդյա Ավետիսյանի դատել են ոչ թե քրեական օրենսգրքի ինչ որ հոդված խախտելու համար, այլ երկրի էլիտայի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունը չկատարելու համար:

Սեյրան Օհանյանը չընդունեց մեկնաբանությունը. «Ես ասացի, որ վիրավորական է հենց իմ համար, որ մեր նախկին սպաները զբաղվում են այնպիսի խախտումերով, որոնց դեմ մեր նախարարությունը պայքարում է»:

Անկախ

Ազգային ժողովում քննարկվում է «ՀՀ դատական օրենսգրքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին» և դրան առնչվող մի շարք օրենքներում փոփոխություններ եւ լրացումներ նախատեսող օրենքների նախագծերի փաթեթը:

Հիմնական զեկուցող, ՀՀ արդարադատության նախարար Հրայր Թովմասյանը  տեղեկացրեց, որ փաթեթը մշակվել է՝ հաշվի առնելով նախատեսված դատաիրավական բարեփոխումները: Սահմանվում են վճռաբեկ դատարան գործեր ընդունելու հիմքերը, գործերի բաշխման նոր, առավել արդյունավետ  համակարգ եւ այլն:

Հարակից զեկուցող Դավիթ Հարությունյանն իր ելույթում անդրադրձավ նախագծի` իր կարծիքով ամենավիճահարույց կետին. այն, որ միևնույն անձը երեք անգամից ավելի չի կարող ընտրվել դատարանի դատավոր: «Այս հարցը սահմանադրության հետ որոշակի խնդիրներ ունի,-կարծում է Հարությունյանը` վկայակոչելով սահմանադրական այն դրույթը, ըստ որի դատավորներին Արդարադատության խորհրդի առաջարկով նշանակում է և նրանց լիազորությունները դադարեցնում է Հանրապետության նախագահը,-արդյոք Ազգային ժողովը կարո՞ղ է այդ աստիճան մխրճվել ՀՀ նախագահի լիազորությունների մեջ: Մենք այս հարցում ունենք տարակարծություն կառավարության հետ: Այս մասը պետք է ուղարկվի Վենետիկի հանձնաժողով, և մենք պետք է սպասենք Վենետիկի հանձնաժողովի պաշտոնական պատասխանին: Սա ծայրաստիճան վիճելի հարց է»:

Միաժամանակ Դավիթ Հարությունյանը կարծում է, որ դա չպետք է արգելք հանդիսանա, որպեսզի օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվի: Սակայն մինչև երկրորդ ընթերցում այդ հարցին պետք է հստակ պատասխան տրվի:

Նա նաև անընդունելի է համարում օրինագծում առկա այն դրույթը, որ դատարանի նախագահը 25 տոկոս նվազ ծանրաբեռնվածություն պետք է ունենա, քան մյուս դատավորները: «Ի վերջո այդ ամենն ունի ֆինանսական արտահայտություն: Դատարանի նախագահն էլ դրա դիմաց ավելի բարձր աշխատավարձ է ստանում: Եվ բացի այդ, մենք այսօր չենք կարող մեզ նման շռայլություն թույլ տալ»:

“Ժառանգություն” խմբակցության պատգամավոր Թևան Պողոսյանին հետաքրքրում էր Դավիթ Հարությունյանի` որպես «ոլորտի լավագույն մասնագետի» անձնական կարծիքը այս օրենսդրական փոփոխության վերաբերյալ` արդյոք սա կնպաստի՞ դատական համակարգի անկախացմանը:

Դավիթ Հարությունյանը նախ ժպիտով իր անհամաձայնությունը հայտնեց իր հասցեին հնչած «ոլորտի լավագույն մասնագետ» ձևակերպանը, ապա անցնելով բուն թեմային` նախագիծը բնութագրեց որպես հակակոռուպցիոն նախագիծ: Միաժամանակ նա հայտնեց, որ բարեփոխումներ անելիս պետք է կարողանալ ճշգրիտ սահմանը զգալ: «Կարգավորումն անհրաժեշտ է, բայց ողջամտության սահմաններում: Գերկարգավորութմոը կարող է բերել կոլապսի»:

Ինչ վերաբերում է դատական համակարգի անկախացմանը, ապա Դավիթ Հարությունյանը կարծում է, որ այդ համակարգն էլ հասարակության մի մասն է և տառապում է այն նույն հիվանդությամբ, ինչ ողջ հասարակությունը:

Խոսրով Հարությունյանն էլ բարձրարցրեց դատական պրակտիկայի վերլուծության հարցը, որն, ըստ նրա, պետք է հիմք դառնա դառնա իրավունքի ոլորտում քաղաքականության մշակման համար: «Ո՞ր կառույցը դա պետք է անի,-հարցրեց նա,-և ընդհանրապես մենք ունե՞նք նման վերլուծության կարիք»:

Դավիթ հարությունյանը կարևորեց բարձրացված հարցը և ասաց, որ ցավոք, այսօր մենք չունենք ինստիտուցիոնալ մի կառույց, որը հետևողականորեն վերլուծի դատարանի որոշումներն ու հանդես գա համապատասխան օրենսդրական փոփոխություններով:

«Պետք է ունենալ մի մարմին, որը պատասխանատու է այդ աշխատանքի համար: Կարծում եմ` այդ մարմինը պետք է լինի գործադիր իշխանությունը: Միգուցե նաև ճիշտ կլինի, եթե մենք առաջարկենք գործադիր իշխանությանը այս հարցում քայլեր ձեռնարկել»,-ասաց Դավիթ Հարությունյանը:

ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Գագիկ Ջհանգիրյանի ելույթից պարզ դարձավ, որ նա այս նախագծից առանձնապես ոգևորված չէ: Ճիշտ է, փոփոխությունները որոշակի դրական տարրեր իրենց մեջ պարունակում են, սակայն նա համոզված է, որ դրանք արմատական հեղաշրջում չեն իրականացնի ոլորտում:

Նա նույնպես սահմանադրության կոպտագույն խախտում է համարում նախագծով դատավորների նշանակման և ազատման վերաբերյալ դրույթ սահմանելը: «Մեր կառավարությունը կարծես չի սիրում Սահմանադրությունը, ուզում է շրջանցել, ինչ որ ձևակերպումեր է գտնում `խուճուճ-մուճուճ: Առանց այն էլ ինքնուրույնությունները կորցրած դատավորներ են»:

Անդրադառնալով նախագծով սահմանված բարեփոխումներին` ՀԱԿ պատգամավորը թվարկեց ոլորտում առկա խոցելի տեղերը, որոնք ըստ նրա, շարունակելու են նույն ձևով պահպանվել. «Ի՞նչ ենք ուզում մենք այս օրենքով: Արդյոք քանդո՞ւմ ենք դատական բուրգը: Ցավոք, ոչ: Մեր արդարադատության խորհուրդը ամենամեծ գուրզն է դատավորների անկախության գլխին: Խորհրդի անդամներ կան, որ 1996 թվականից այդ խորհրդի կազմում են: Բերեք փոխենք: Սրանք սպիտակ դատավորներ են: Երբևէ լսե՞լ եք, որ նրանցի որևէ մեկին կարգապահական տույժի ենթարկեն: Այս օրենքով վճռաբեկ դատարանի դատավորին ավելի մոնստր ենք դարձնում: Վճռաբեկ դատարանը չի աշխատում: Մենք մի դատարան ենք ստեղծել, որի քեֆն ինչ տալիս, անում է»,-սկսեց թվարկել Գագիկ Ջհանգիրյանը` կոչ անելով հարցին առավել լուրջ ու համակարգային մոտենալ:

Անկախ

Խորհրդարանը վավերացրեց Հանրային հեռուստաընկերության եթերում առևտրային գովազդն արգելելու մասին օրենքի նախագիծը:
Վարման կարգի վերաբերյալ ելույթ ունեցավ ՀԱԿ խմբակցության ղեկավար Լևոն Զուրաբյանը: Նա հայտարարեց, որ ընդհանուր առմամբ իրենք դեմ չեն նախագծի կոնցեպցիային, սակայն քվեարկելու են ձեռնպահ այն պատճառով, որ հեռուստատեսային գովազդի շուկայում տիրում է մեկ մարդու մենաշնորհ` Միքայել Մինասյանի մենաշնորհը:

Հովիկ Աբրահամյանը հրահանգեց անջատել պատգամավորի խոսափողը:

Նախագիծն ընդունվեց 85 կողմ, 5 դեմ, 18 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ:

Այնուհետև քվեարկության դրվեց «Գովազդի մասին» և «Հեռուստատեսութան և ռադիոյի մասին» ՀՀ օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին վիճահարույց նախագծի փաթեթը, որից առաջ ՀՅԴ խմբակցության քարտուղար Աղվան Վարդանյանը քսան րոպե ընդմիջում խնդրեց:

Հիշեցնենք, որ նախագծով առաջարկվում է հեռուստաընկերություններում վերականգնել թունդ ալկոհոլային խմիչքի գովազդը որոշակի ժամերի (ժամը 06:00-ից մինչեւ 22:00-ը արգելվում է՝ բացառությամբ տեղական արտադրության կոնյակի): Նախագծի հեղինակները կարծում են, որ օրենսդրական նախաձեռնության ընդունմամբ գովազդատուների կողմից գովազդի դիմաց կատարվող վճարների տեսքով տարեկան մինչեւ լրացուցիչ 1 մլրդ. դրամ կարող է ուղղվել հայաստանյան հեռուստատեսություններ, ինչը որոշակիորեն կբարելավի նրանց ֆինանսական ներկա վիճակը:

Սակայն այս փոփոխությանը երեկ խորհրդարանում դեմ արտահայտվեցինՀՅԴ և ՀԱԿ խմբակցությունների պատգամավորները:

Քսան րոպե ընդմիջումից հետո ձայների 66 կողմ, 1 դեմ, 2 ձեռնպահ հարաբերակցությամբ վիճահարույց օրինագիծն ընդունվեց, իսկ Աժ ոչ իշխանական ուժերը, ըստ Արծվիկ Մինասյանի, չեն մասնակցել քվեարկությանը:

ՀՀԿ խմբակցությունից օրինագծերին դեմ է քվեարկել ԱԺ առողջապահության, մայրության և մանկության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Արա Բաբլոյանը, ձեռնպահ քվեարկածները ՀՀԿ-ական Դավիթ Հարությունյանն ու ՕԵԿ-ական Մհեր Շահգելդյանն են:

Անկախ

Հարց.– Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք Շվեյցարիայի նախաձեռնությունը բողոքարկելու Մարդու

իրավունքների Եվրոպական դատարանի` Դողու Փերինչեքի գործով որոշումը:
Պատասխան. – Մենք ողջունում ենք Շվեյցարիայի որոշումը՝ հայցելու Դողու Փերինչեքի գործի փոխանցումը Մարդու Իրավունքների Եվրոպական դատարանի Գերագույն պալատի վերանայմանը:

Հետևողականությունը ցեղասպանության ոճրի ժխտողականության դեմ պայքարում կարևոր դերակատարություն ունի մարդկության դեմ նոր հանցագործությունների

կանխարգելման գործում:

Անկախ

Հայաստանի Հանրապետության սփյուռքի նախարարությունն անցյալ տարվա դեկտեմբերին մի խումբ մասնագետների և վերլուծաբանների հրավիրել էր Երևան քննարկելու Սփյուռքի փոփոխվող դերը Հայրենիքի նկատմամբ: «Հարափոփոխ աշխարհ, փոփոխվող Սփյուռք» խորագրով կլոր սեղան-քննարկման մասնակիցները եկել էին Միացյալ Նահանգներից, Ռուսաստանից, Արգենտինայից, Գերմանիայից, Ուկրաինայից, Լիբանանից և Հայաստանից:

Քննարկումը նվիրված էր Սփյուռքի ձևավորումներին, առկա մարտահրավերներին, Հայաստան-Սփյուռք գործակցությանը, Հայաստանի և Սփյուռքի միջև առավել սերտ համագործակցության կատարելագործմանը, աշխատանքի նոր ձևերի և միջոցների  փնտրտուքին ու հեռանկարներին:

Ստորև ներկայացնում եմ հատվածներ հանդիպման ժամանակ իմ ունեցած ելույթից.

Հայաստանի անկախացումից հետո Սփյուռքը կանգնեց բոլորովին մի նոր կացության առջև: Շատ սփյուռքահայեր անակնկալի եկան ազատ Հայաստանի վաղեմի բաղձալի երազանքի հանկարծակի իրականացումից: Նոր բառեր հայտնվեցին նրանց բառապաշարում. Արցախ, երկրաշարժ, շրջափակում, արձանագրություն, ընդիմություն, կոալիցիոն կառավարություն, իշխանափոխություն:

Սփյուռքահայերի մեծ մասի համար շատ դժվար էր տարանջատել անհատի, համայնքի կամ կազմակերպության գործողությունները պետության իրավասություններից ու պարտավորություններից: Միաժամանակ, Հայաստանի նոր ղեկավարները լիովին չըմբռնեցին սփյուռքահայերի հայրենասիրական զգացումները, ցանկություններն ու իղձերը, ինչի հետևանքով անախորժ խրամատ առաջացավ երկու կողմերի միջև:

Հարցն ավելի բարդ է, քանի որ Սփյուռքը միաձույլ գոյություն չէ, այլ կազմված է բազմաթիվ և բազմատեսակ սփյուռքներից,  յուրաքանչյուրն ունի իր առանձնահատկությունները` հաստատվելով և ապրելով տարբեր ժամանակշրջաններում, օտար երկրներում և գոյատևելով տարբեր լեզվամշակութային ազդեցությունների տակ:

Երբ Հայաստանում լրագրողներն ինձ հարցնում են այս կամ այն հարցի վերաբերյալ Սփյուռքի տեսակետների մասին, ես դժվարանում եմ պատասխանել այդ հարցին: Ինչպե՞ս կարող է որևէ մեկն ընդհանրական ներկայացնել յոթ միլիոն սփյուռքահայերի բազմաբնույթ տեսակետները: Սփյուռքի մեծամասնության կարծիքն արտացոլելու համար պետք է կազմակերպել համահայկական մի կառույց կամ ընդլայնել «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի գործառույթները հանգանակությունից անդին կամ էլ ստեղծել բոլորովին նոր կառույց, որը կներկայացնի Հայաստանից և Արցախից դուրս ամբողջ աշխարհի հայությանը` «մեկ հայ, մեկ քվե» սկզբունքի հիման վրա: Այս ձևով ընտրված ներկայացուցիչներն իրավասու կլինեն խոսել սփյուռքահայերի անունից և պարբերաբար հանդիպումներ ունենալ Հայաստանի ու Արցախի ղեկավարությունների հետ` ճշտելու համազգային առաջնահերթությունները և խորհրդակցելու խնդրահարույց հարցերի շուրջ:

Հայ ժողովրդի բոլոր երեք թևերի (Հայաստան, Արցախ և Սփյուռք) ղեկավարները կարող են այնուհետև քննարկել իրենց դիրքորոշումները և համաձայնել դերերի բաժանմանը: Այսպիսի քաղաքակիրթ և ազգային շահերից բխող մոտեցումն ավելի նախընտրելի է, քան հարատև ներքին պայքարներն ու բախումները,  որոնք երբեմն տեղ են գտնում, ինչպես դա եղավ Հայ-թուրքական արձանագրությունների ստորագրման ժամանակ:

Նախընտրելի է, որ Հայաստանի իշխանություններն ավելի նրբանկատ լինեն սփյուռքահայերին հուզող կարևոր հարցերի նկատմամբ և խորհրդակցեն նրանց հետ նախքան այդ հարցերի շուրջ վերջնական որոշումներ կայացնելը:

Հասկանալի է, անշուշտ, որ Հայաստանի ղեկավարները պարտավոր չեն ընդունել որևէ մեկի հրահանգները երկրի սահմաններից դուրս: Միաժամանակ, բոլոր հարցերի շուրջ վերջնական որոշում կայացնելիս, այնուամենայնիվ նրանք բարոյական և ազգային պարտավորություն ունեն` նկատի ունենալու սփյուռքահայ գլխավոր կազմակերպությունների դիրքորոշումը` Սփյուռքի ընտրովի կառույցի բացակայության պայմաններում: Ամեն դեպքում, Հայաստանի իշխանությունները պատասխանատու են ազգի առաջ իրենց ընդունած որոշումների համար: Նրանք կգնահատվեն, երբ ճիշտ որոշումներ կկայացնեն և կքննադատվեն սխալներ գործելիս:

Պետք է նշել, որ Սփյուռքի ընտրովի կառույցի ստեղծումը, թեև խիստ դժվար իրագործելի է, սակայն շատ ավելի ընդգրկուն և ներկայացուցչական է, քան թե նշանակովի մարմինները կամ կազմակերպությունները, չնայած նրանց ազգանվեր աշխատանքին, որոնք ներկայացնում են սոսկ իրենց անդամներին: Անհրաժեշտ է ներգրավել մեր ժողովրդի լայն խավերին, որպեսզի ավելի արդյունավետ դառնան մեր ազգային աշխատանքները, մանավանդ այս օրերին, երբ Ադրբեջանն ու Թուրքիան կազմակերպում են իրենց սփյուռքները և տասնյակ միլիոնավոր դոլարներ ծախսում խոչընդոտելու համար մեր արդար պահանջները Հայոց ցեղասպանության հարյուրամյակի նախաշեմին:

Ինչպես հաճախ սիրում ենք կրկնել` «Ադրբեջանը նավթ ունի, Վրաստանը` ծով, իսկ Հայաստանը` Սփյուռք»: Սակայն, անկազմակերպ և հետզհետե հյուծվող Սփյուռքը շատ քիչ արժեք կներկայացնի մեր ազգային հարցերում և ոչ կարող է ինքն իրեն պահել և գոյատևել, ոչ էլ օգտակար լինել Հայրենիքին:

Բոլորս պետք է հնարավոր ամեն ինչ անենք, որպեսզի հզոր Հայրենիք և ուժեղ Սփյուռք ունենանք: Դրանցից յուրաքանչյուրի գոյությունն ու գոյատևումը կախված է մյուսի կենսունակությունից:  Չնայած Սփյուռքի նախարարության արդյունավետությանը` պետք է գիտակցենք, որ անհրաժեշտ աշխատանքն այնքան վիթխարի է, որ այն դուրս է գալիս մեկ նախարարության կարողությունների շրջանակից: Խիստ պահանջ կա Հայաստանի ողջ ղեկավարության և ժողովրդի մասնակցության և աջակցության համար, որպեսզի սփյուռքահայերը զգան Հայրենիքի հետաքրքրությունը և հոգատարությունը իրենց հանդեպ:

Հարութ Սասունյան

«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

Վերջին օրերին որոշ քաղաքական շրջանականեր փորձում են առաջ քաշել այն վտանգավոր մոտեցումը, թե Ղրիմի այսպես ասած հանրաքվեն կարող է նախադեպ լինել Ղարաբաղի հիմնախնդրի լուծման համար:

Նախ միանգամից նշեմ, որ Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ինքնորոշումը տեղի է ունեցել ԽՍՀՄ օրենսդրության և միջազգային դեմոկրատական նորմերին խստիվ համապատասխան:

Ակնհայտ է, որ Ղրիմի խնդիրը արհեստականորեն առաջ քաշվեց աշխարհաքաղաքական շահերի բախման արդյունքում և Ղրիմի ազգաբնակչությունը չունի կոնսենսուս ինքնորոշման հարցի վերաբերյալ:

Եվ վերջապես, Ղրիմում գործընթացները տեղի են ունենում ռուսական կողմի ռազմական ագրեսիայի ներքո, որոնք ազդեցիկ միջազգային իրավական  սուբյեկտների կողմից արդեն իսկ ճանաչվել են անօրինական: Թեկուզ հենց այս պատճառով անթույլատրելի է ընդհանրացնել Ղարաբաղի և Ղրիմի խնդիրները:

Հաջորդ մտահոգությունս կապված է ներկայիս աշխարհաքաղաքական իրադարձությունների ֆոնին Մաքսային Միությանն անդամակցելուց բխող վտանգավոր հետևանքների հետ:

Ուկրաինայում տեղի ունեցած իրադարձություններից հետո ակներև է, որ Ռուսաստանն օրեցօր մղվում է միջազգային ակնհայտ մեկուսացման, որն անդառնալի հետևանքներ է ունենալու Ռուսաստանի տնտեսության վրա և նաև ակնհայտորեն ազդելու է Մաքսային Միության անդամ պետությունների վրա:

Հաշվի առնելով, որ Հայաստանի Հանրապետությունը, անդամակցելով Մաքսային Միությանը, իր արտաքին տնտեսական  քաղաքականության գործառույթների զգալի մասը զիջելու է այդ վերազգային կառույցին, որն էլ  կարող է տանել Հայաստանի միջազգային մեկուսացմանը:

Մինչդեռ ունենալով այնպիսի կարևորագույն խնդիրներ, ինչպիսիք են ԼՂ միջազգային ճանաչման հիմնախնդիրը և Հայաստանի տնտեսական վիճակը, Հայաստանն ուղղակի իրավունք չունի թույլ տալ միջազգային ասպարեզում վտանգավոր ինքնամեկուսացումը:

Ավելին՝ Հայաստանը պարտավոր է արդեն իսկ քայքավող և մեկուսացման գնացող Մաքսային Միությանն անդամակցելու փոխարեն, վերանորոգել հարաբեությունները Եվրամիության հետ` արևելյան գործըներության և ասոցացման պայմանագրի շրջանաներում, որպես առաջադեմ, դեմոկրատական և զարգացած տնտեսական ինտեգրացիոն միավորի:

Ցավով եմ նշում, որ որոշ քաղաքական շրջանակներ պնդում  են, թե Մաքսային Միությանն այլընտրանքը պատերազմն է: Դա նույնն է ասել, որ Հայաստանը զուրկ է հեռանկարից և ինքնուրույնությունից: Ավելին, դա հայկական պետականության թուլացմանն ուղղված մոտեցում է:

Պետք է գիտակցել, որ Հայաստանի և Արցախի անվտանգության միակ երաշխավորը միջազգային հանրությանը լիարժեք ինտեգրված, կայուն զարգացման հեռանկար ունեցող և կենսունակ Հայաստանի Հանրապետությունն է:

Դեռևս ուշ չէ, որ Հայաստանի Հանրապետությունը կասեցնի Մաքսային Միությանն անդամակցության գործընթացը, քանի դեռ այն հղի չէ առավել վտանգավոր իրադարձություններով:

Անկախ

Քիչ առաջ Երևանի Արարատ Կոնյակի–գինու–օղու կոմբինատում ավարտվեց ԱԺ ՙՙՀայ ազգային կոնգրես՚՚ և ՙՙԲարգավաճ Հայաստան՚՚ կուսակցությունների ներկայացուցիչների հանդիպումը։ ՀԱԿ-ից հանդիպմանը ներկա էին Արամ Մանուկյանը, Լևոն Զուրաբյանը և Ավետիս Ավագյանը, իսկ ԲՀԿ-ից՝ Գագիկ Ծառուկյանը, Վարդան Օսկանյանը, Նաիրա Զոհրաբյանը և Ստեփան Մարգարյանը։

Լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ Լևոն Զուրաբյանը տեղեկացրեց, որ շուրջ մեկ ժամ տևած հանդիպման ընթացքում քննարկվել են երկրի առջև ծառացած առաջնային խնդիրները:

ՙՙԵրկու ուժերն էլ խոսեցին կոնսոլիդացիայի, քաղաքական ուժերի համախմբման մասին: Ինչ որոշում էլ որ ընդունվի, կլինի չորս քաղաքական ուժերի ֆորմատով, իսկ երկկողմանի հանդիպումները օժանդակող նշաակություն ունեն: Հանդիպման ժամանակ երկու ուժերն էլ արտահայտել են երկրի առջև ծառացած խնդիրների լուծման վերաբերյալ իրենց տեսակետները: Մեզ համար հիմա էլ միակ լուծումը Սերժ Սարգսյանի ռեժիմի հեռացումն է և երկրում արտահերթ նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունների անցկացումն է: Արդյունքում պետք է ձևավորվի լեգիտիմ, ժողովրդի կողմից ընտրված իշխանություն, որը հաշվետու կլինի այդ նույն ժողովրդի առջև: Սրա մեջ ենք մենք տեսնում խնդիրների լուծումը»,- ասաց Լևոն Զուրաբյանը:

Նա նշեց, որ հանդիպումն արդյունավետ էր, քանի որ շատ կարևոր հարցերում երկու ուժերը եկել են համաձայնության: Այս հանդիպումը սկիզբ է դրել համագործակցության շատ արդյունավետ շարունակական զարգացման:

ՙՙԿառավարությանն անվստահություն հայտնելու հարցում չորս ուժերն էլ միակարծիք են: Հարցը որոշվելու է չորս ուժերի ֆորմատով: Կառավարությանն անվստահություն հայտնելու հարցը մենք տեսնում ենք որպես քաղաքական ուժերի համախմբման գործիք, որը թույլ կտա լուծել շատ ավելի կարևոր հարց` Սերժ Սարգսյանի իշխանության հեռացում և երկրում դեմոկրատական կարգերի հաստատում: Ինչ վերաբերում է իշխանափոխությանը, ապա մեր ծրագիրը որքանո՞վ կհամընկնի ԲՀԿ-ի լուծումների հետ, ժամանակը ցույց կտա: Ամեն դեպքում, առաջիկա քայլերում մենք ունենք փոխըմբռնում՚՚,- ասաց Լևոն Զուրաբյանը:

Հարցին` հնարավո՞ր է, որ մոտ ապագայում տեղի ունենա նաև Գագիկ Ծառուկյանի և Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հանդիպումը, Լևոն Զուրաբյանը պատասխանեց, որ ոչ մի խոչընդոտ չի տեսնում ապագայում այդ հանդիպման համար:

Անկախ

«Մոդուս վիվենդի» կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Արա Պապյանի կարծիքով` Հայաստանի վրա կլինեն ճնշումներ Ղրիմը ճանաչելու հորդորով: Ղրիմի կոնֆլիկտը անուղղակի ազդեցություն կարող է ունենալ Արցախի հարցի վրա:

Ինքնորոշման և տարածքային ամբողջականության հակասություն, ըստ Արա Պապյանի, Արցախի հարցում չկա, որովհետև Ղարաբաղը օրինապես չի եղել Ադրբեջանի կազմում: Ղրիմի փոխացումը մի վարչական մասից մյուսին եղել է օրինական ճանապարհով, իսկ Ղարաբաղը կուսակցական որոշմամբ է տրվել մեկից մյուսին:

Անդրադառնալով Ղրիմի հարցում Ռուսաստանի դիրքորոշմանը` քաղաքագետը նշեց, որ Ռուսաստանը կհայտնվի մեկուսացման մեջ, իսկ Հայաստանը, որպես ռազմական գործընկեր կհայտնվի նույն իրավիճակում:

«Ռուսաստանի մեկուսացումն արդեն սկսված է: Ռուսաստանն արդեն դուրս է թողնված շատ կարևոր միություներից: Մեծ ութնյակն արդեն Ռուսաստանին դուրս թողնելու հայտարարություն է արել: Եթե նավթի ու գազի գները միջազգային շուկայում ընկնեն, հայտնի չէ, թե ինչ վիճակում կհայտնվի Ռուսաստանը»,- ասաց Արա Պապյանը:

Անդրադառնալով Արցախի հարցին` քաղաքագետը նկատեց, որ արցախյան հարցի լուծման համար Ադրբեջանը միայն ռազմական ճանապարհ չէ, որ ունի: Նա նպատակ ունի տնտեսական ճնշմամբ  ու արտագաղթի տեմպերի մեծացմամբ հասնել իր ուզածին: «Հիմա մեր առաջնային խնդիրը տնտեսության զարգացումն է, որովհետև մենք պաշտպանության խնդիր չունենք»,-ասաց Արա Պապյանը:

“Նորավանք” գիտակրթական հիմնադրամի տնօրեն Գագիկ Հարությունյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ անդրադառնալով Ղրիմում հանրաքվե անցկացնելու հարցին` նշեց, որ կարծում եմ՝ Ղրիմում հանրաքվեն կկայանա և, դժվար թե, ինչ-որ բան խանգարի դրա իրականացմանը:

Անդրադառնալով Արցախի և Ղրիմի միջև անցկացվող համեմատություններին` Գագիկ Հարությունյանը նշեց, որ, թեև աշխարհի բոլոր տաք կետերը ընդհանրություներ ունեն, բայց նրանց մեջ կան նաև կարևոր տարբերություններ:

“Ղարաբաղի խնդիրն էապես տարբերվում է Ղրիմի խնդրից: Հիշում եմ, թե մեզ մոտ ինչ ոգևորություն կար Կոսովոյի դեպքի հետ կապված, բայց տեսանք` ինչ եղավ”,-ասաց Գագիկ Հարությունյանը:

Ղրիմում կատարվող իրադարձությունների ֆոնին Մաքսային միությանն անդամակցությանը, օգուտներին ու վնասներին անդրադառնալով`Գագիկ Հարությունյանը նշեց, որ իր կարծիքով` Մաքսային Միությանն անդամակցության հարցում Հայաստանն ամենևին էլ շտապողականություն չի դրսևորել, ամեն ինչ գնում է ըստ պլանի:

“Մաքսային Միությունը մեզ շատ ձեռնտու միություն է, որովհետև դժվար է պատկերացնել տնտեսական և ռազմական ոլորտներն իրարից անջատ: Եվրամիությունն ու ԱՄՆ-ն էլ մեզ համար կարևոր գործընկեր են և, կարծես թե, մեր իշխանությունները կարողանում են դեռ համատեղման քաղաքականություն վարել: Միևնույն ժամանակ, ադրբեջանական և թուրքական փորձագետներն են ասում, որ Մաքսային Միություն մտնելով` Հայաստանը անհնար դարձրեց ռազմական ճանապարհով Արցախի հարցի լուծումը”,-ասաց Գագիկ Հարությունյանը` հավելելով, որ Հայաստանը պետք է անի այն, ինչ հիմա անում է` լինի բավական զգուշավոր:

Անկախ

Խորհրդարանը վավերացրեց «Քննչական կոմիտեի մասին» օրենքի նախագիծը: Որոշումն ընդունվեց 71 կողմ, 2 դեմ,  37 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ:  Նախագծով առայժմ նախատեսվում է միասնական քննչական մարմնում ներառել ոստիկանության քննչական մարմինը և պաշտպանության նախարարության քննչական ծառայությունը:

Այնուհետև պատգամավորներն անցան «Գովազդի մասին» և «Հեռուստատեսութան և ռադիոյի մասին» ՀՀ օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին վիճահարույց նախագծի քննարկմանը: Հիշեցնենք, որ նախագծով առաջարկվում է հեռուստաընկերություններում վերականգնել ալկոհոլային խմիչքի գովազդը որոշակի ժամերի (ժամը 06:00-ից մինչեւ 22:00-ը արգելվում է՝ բացառությամբ տեղական արտադրության կոնյակի):

Նախագծի հեղինակների նախնական հաշվարկները ցույց են տալիս, որ օրենսդրական նախաձեռնության ընդունմամբ գովազդատուների կողմից գովազդի դիմաց կատարվող վճարների տեսքով տարեկան մինչեւ լրացուցիչ 1 մլրդ. դրամ կարող է ուղղվել հայաստանյան հեռուստատեսություններ, ինչը որոշակիորեն կբարելավի նրանց ֆինանսական ներկա վիճակը:

Օրենքի համահեղինակ, հանրապետական խմբակցության պատգամավոր Լևոն Մարտիրոսյանը կոչ արեց այս օրենքում դավադրություններ չփնտրել և կողմ քվեարկել նախագծին:

ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը զարմացավ. «Բայց դավադրություններ փնտրող կա՞ն»:

Հաջորդ ելույթներից պարզ դարձավ, որ նախագիծն իսկապես լուրջ ընդդիմախոսներ ունի: Նրանցից մեկը ՀՅԴ խմբակցության քարտուղար Աղվան Վարդանյանն է, որի խոսքով՝ աշխարհը գնում է մի ուղղությամբ՝ Հայաստանը՝ բոլորովին այլ: «Որքանո՞վ է ճիշտ ընդունել օրենք մի քանի թիվիների շահն առաջ տանելու նպատակով»,-հարցրեց նա,-սա անբարեխիղճ լոբբիգի տարրեր չի՞ պարունակում: Մենք չե՞նք անտեսում հանրության շահը, չե՞նք խրախուսում ոչ առողջ ապրելակերպը, արդյոք սա ժամանակի մեջ բացասական ազդեցություն չի՞ ունենա: Վաղը Հայաստանի մասին ասելու են՝ այդ երկրում թույլատրված է թունդ ալկոհոլային խմիչքների գովազդը, և սա դաջվածք է»:

Աղվան Վարդանյանն առաջարկեց հետ վերցնել նախաձեռնությունը, քվերակությունը հետաձգել և այդ բոլոր հարցերի մասին մտածել:

Պատգամավորի կարծիքով՝ գովազդային շուկան ամենաստվերայիններից մեկն է: Նա հիշեց, թե ինչպես տարիներ առաջ, երբ Ազգային ժողովում ՀՀ ֆինանսների նախարարը, Հանրայինի տնօրենից պարզելով, որ գովազդից տարեկան 300 000 դոլար եկամուտ են ստանում, առաջարկեց պետական բյուջեից 400 000 դոլար տրամադրել, միայն թե Հանրայինից գովազը դուրս գա, սակայն վերջինս իրար խառնվեց և չընդունեց առաջարկը:

ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Արծվիկ Մինասյանը նույնպես խիստ դեմ է այս օրենքին: Նրա համար անհասկանալի է հատկապես կառավարության կեցվածքը: Պատգամավորը ներկաներին հիշեցրեց, որ  իրավական ակտերի մասին օրենքով նախատեսվում է, որպեսզի պատգամավորի առաջադրած և ՀՀ կառավարության եզրակացությանը ներկայացված օրենքի նախագծի ազդեցության գնահատումը կազմակերպի կառավարության լիազոր մարմինը: «Ո՞ւր է ազդեցության գնահակատակը»,-հարցրեց նա:

Արծվիկ Մինասյանը համոզված է, որ այդ ազդեցության գնահատականը չկա, քանի որ եթե լիներ, ապա կլիներ բացասական: «Հետևաբար, Աժ հարգարժան նախագահ, այս օրենքի նախագիծը առանց ազդեցության գնահատականի քննարկելը թերի է»:

Արծվիկ Մինասյանը նաև հիշեցրեց, որ երբ 2002 թվականին ալկոհոլի գովազդն արգելող նախագիծն էր քննարկվում, ՀՀԿ-ն, որն այդ ժամանակ կրկին իշխանանություն էր, նույն ոգևորությամբ ասում էր, որ դա խիստ անհրաժեշտություն է և նույն ոգևորությամբ ներկայացնում արտասահմանյան այն երկրները, որտեղ նույնպես դեմ են ալկոհոլի գովազդին: «Հանրային քննարկում անցե՞լ է այս նախահիծը,-հարցրեց ՀՅԴ պատգամավորը,-եթե մի տեղ գոնե ցույց տաք հանրության շահը, ես ներողություն կխնդրեմ»:

Ինչ վերաբերում է հեռուստաընկերություններին խրախուսելուն, ապա Արծվիկ Մինասյանը այլ մեթոդներ է առաջարկում, օրինակ՝ հակագովազդի մեթոդը, որը լայնորեն կիրառվում է եվրոպական երկրներում կամ սոցիալական գովազդի մեխանիզմը և այլն:

Մի խոսքով, պատգամավորը դեմ է, որպեսզի արդեն իսկ գնահատված, վատ ազդեցություն ունեցող գործողությունը հանուն մի քանի հեռուստաընկերության ֆինանսական շահի, բերվի և շուռ տրված ձևով ներկայացվի Ազգային ժողովին:

«Ակնհայտ է, որ այս նախագիծը հակասում է ոչ միայն հանրային շահին, այլև տեղական արտադրողի շահին: Տեղական արտադրողի իրացման ծավալը ՀՀ-ում չափազանց փոքր է, իսկ դրսից ներմուծվածները գովազդի դեպքում հեշտությամբ կարող են դուրս մղել տեղական արտադրությունը: Ո՞ւր մնաց տեղական արտադրողին խրախուսելու ձեր սկզբունքը»:

ՀԱԿ պատգամավոր Արամ Մանուկյանը նույնպես միացավ դաշնակցական գործընկերներին՝ առաջարկելով հետ վերցնել նախագիծը:

Այնուհետև, անցնելով ներկայիս գովադի թերություններին, Մանուկյանն առանձնացրեց հատկապես այն, որ հեռուստատեսությամբ գովազդի ժամանակ ձայնը բարձրացվում է. «Դա հակացուցված է առողջապահության տեսակետից,-ասաց նա,-դա մարդու մոտ սթրես է առաջացնում: Որքան ուզում ես ասա, չեն հասկանում և չեն ուղղում այդ դեֆեկտը: Էլ չեմ խոսում անճաշակ, անգրագետ խոսքի ամսին՝ կանացի վարսավիրանոց, տղամարդու կաշվից կոշիկ: Գովազդը պետք է դրական էմոցիա առաջացնի, դաստիարակություն, էսթետիկ հաճույք տա: Մեզ մոտ լրիվ հակառակն է, և ինչ գումարներ են դրա վրա գնում»:

Ինչ վերաբերում է ալկոհոլային խմիչքների գովազդին, նա հարց բարձրացրեց. «Ի՞նչ ենք գովազդելու՝ «Լուսա՞ստղ», որի գինը 500 դրամ է: Դա նույնիսկ ինքնարժեքը չի: Դա խմում են էն մարդիկ, որոնք սոցիալապես այնպիսի վիճակում են, որ չեն կարող նորմալ խմիչք գնել և ուղղակի հարբելու խնդիր ունեն: Գովադենք, որ մարդկանց թունավորե՞նք»:

Այնուհետև Արամ Մանուկյանը մեծամասնության պատգամավորներին կոչ արեց քվեարկել այնպես, ինչպես իրենք են մտածում. «Ջանդա՛մ թե «փեսեն» չի առաջարկել, էս անգամ էլ ինքնուրույն քվեարկեք»,-ակնարկեց ՀԱԿ պատգամավորը:

Անկախ պատգամավոր Էդմոն Մարուքյանը, որը նույնպես օրենքի համահեղինակներից է, ընդհակառակը, կարծում է, որ օրենքը շատ կարևոր է հեռուստաընկերությունների ինքնաբավությունը և կայունությունն ապահովելու տեսանկյունից: Նա նախագծում որևէ «ահագնասարսուռ» բան չի տեսնում: «Այս օրենքով, օրինակ, արգելված է  մարզական միջոցառումների ժամանակ ալկոհոլի գովազդը, սակայն ողջ աշխարհում դա ընդունված է: Մենք գնացել ենք Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ լինելու ճանապարհով»,-ասաց նա:

Անկախ

2014թ. մարտի 9-ին Արագածոտնի, Արարատի, Արմավիրի, Լոռու, Կոտայքի, Շիրակի, Սյունիքի, Վայոց ձորի, Տավուշի մարզերի մի շարք համայնքներում կայացել են տեղական ինքնակառավարման մարմինների հերթական ընտրություններ: Թվով 53 համայնքներից 40-ում կայացել են համայնքի ղեկավարի, իսկ 43-ում` ավագանու անդամի ընտրություններ:

Քվեարկության նախնական արդյունքների համաձայն` 40 համայնքներում ընտրված համայնքի ղեկավարներից  8-ն անկուսակցական են, 3-ը «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ են, 1-ը` «Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն» կուսակցության և 28-ը` Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության:

Քվեարկության արդյունքների վերահաշվարկի կամ քվեարկության արդյունքներն անվավեր ճանաչելու մասին դիմումներ համապատասխան ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողով կարող էին ներկայացվել մարտի 10-ին` մինչև ժամը 18.00-ն: Սահմանված ժամկետում վերահաշվարկի  և քվեարկության արդյունքներն անվավեր ճանաչելու դիմումներ ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողովները չեն ստացել:

Թվով 5 ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողովներ դիտորդական առաքելություն իրականացրած տեղական հասարակական կազմակերպությունների և ԶԼՄ մեկ ներկայացուցչի կողմից ստացել են դիմումներ, որոնք վերաբերում են 11 համայնքներում կայացած ընտրություններին: Բոլոր դիմումներն սահմանված կարգով և ժամկետներում կքննարկվեն  ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողովների կողմից:

ԿԸՀ մամուլի ծառայություն

Անկախ

Այսօր հակառակորդը կրակ է բացել Մովսես, Չինարիի, Ներքին կարմիրաղբյուր, Այգեպար գյուղերի հետակետերի ուղղությամբ: Մովսեսի գյուղապետ Արարատ Ավալյանը Անկախ-ի թղթակցին հայտնել է, որ այսօր կեսօրին` ժամը 13:00-ից մինչև 16:00-ն ընկած ժամանակահատվածում ադբեջանական կողմը, խախտելով հրադադարը, կրակ է բացել Մովսեսի հետակետերի ուղղությամբ:

Չինարիի գյուղապետ Սամվել Սաղոյանն էլ նշել է, որ հակառակորդը կրակել է <<Ղոզլու>> կոչվող վայրում տեղակայված հետակետերի ուղղությամբ: Այն գտնվում է հայ-ադրբեջանական սահմանագծում գտնվող Աղդամի լճի մոտ: Ներքին Կարմիրաղբյուրի խաղողի այգիներում գյուղացիներն այսօր ցանկացել են էտման աշխատանքեր իրականացնել, սակայն կրակոցների պատճառով այդպես էլ չեն կարողացել շարունակել գյուղատնտեսական աշխատանքը և տուն են վերադարձել: Այս մասին լուրը հաստատեց նաև Տավուշի մարզի Բերդի տարածաշրջանի գլխավոր գյուղատնտես Սերյոժա Խաչատրյանը: Նա այդ ժամին մեկնել է այգիներ` հետևելու գարնանային աշխատանքների մեկնակին:

Անկախ

՛՛Ղրիմ-Ղարաբաղ շահարկվող թեզը խիստ վնասակար է Հայաստանի համար: Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձությունները հաստատապես առնչվում են Հայաստանի հետ այն պատճառով, որ որոշ վերլուծաբաններն  ինտենսիվորեն Ղրիմի և Արցախի միջև զուգահեռներ են անցկացնում` փորձելով դրանով արդարացնել Հայաստանի լռությունը: Սակայն, այս դեպքում, զուգահեռներ տանելը մեր շահերից չի բխում՛՛,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ մեկնաբանելով Ուկրաինայում տեղի ունեցող զարգացումները` ասաց «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցության փոխնախագահ Անուշ Սեդրակյանը:

Նրա խոսքով` Ուկրաինայի նկատմամբ Ռուսաստանի դիրքորոշումը ոչ միայն հարվածում է Ռուսաստանի տնտեսական ու քաղաքական իմիջին, այլ նաև նրանց տնտեսական ու ներքին կայունությանը: Այս պարագայում անգամ, Ռուսաստանը Ուկրաինայի հարցում փորձում է վարել չպաճառաբանված քաղաքականություն: Նա նպատակային գնում է միջազգային  մեկուսացման և, չկարողանալով վերահսկել իր երկրի տնտեսական պրոցեսները, գնում է նաև իր երկրի դիվանագիտական մեկուսացման:

«Եթե Ռուասատանը իրականացնի այդ դիվանագիտական մեկուսացումը, ապա դրա հետ մեկտեղ մեկուսանում են նաև Մաքսային միության բոլոր անդամները: Մենք նույնպես ենթակա կլինեք բոլոր այդ սանկցիաներին: Իզուր չէ, որ Ուկրաինայի հետ կապված թե՛ Ղազախստանի, թե՛ Բելառուսիայի նախագահները բացարձակ ոչ ռուսական դիրքորոշում ունեն: Մեզ համար վտանգանվորն այն է, որ բացի միջազգային մեկուսացումից, մենք կարող ենք ենթարկվել նաև տարածաշրջանային մեկուսացման»,- ասաց Անուշ Սեդրակյանը: Նրա խոսքով` ամեն դեպքում Ուկրաինան կատարել է իր ընտրությունը, և ոչ մի ուժ այլևս նրան ետ չի կանգնեցնի, ինչքան էլ տեղի ունենա ապատեղեկատվական պատերազմ:

«Ես երազում եմ այն պահի մասին, երբ Ուկրաինայի նման, Հայաստանի համար էլ կգա ինքիշխանությունը ամեն ինչից վեր դասելու ժամանակը: Պետք է հասկանալ, որ Ղրիմ-Ղարաբաղ շահարկվող թեզը խիստ վնասակար է Հայաստանի արտաքին և ներքին քաղաքականության համար, որովհետև միջազգային իրավունքի տեսակետից այդ երկու խնդիրները անհամատեղելի են: Բացի այդ, բարոյական առումով էլ այդ թեզը առաջ տանելով, մենք դադարեցնում ենք անկախական շարժումը` սուվերենության և ինքնիշխանության վրա բլոկ դնելով»,-ասաց Անուշ Սեդրակյանը:

ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանն այսօր խորհրդարանում “Միասնական քննչական կոմիտեի մասին” օրենքի նախագծի քննարկման ժամանակ հայտարարեց, որ սա օրենք է նախկին գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանին աշխատանքի տեղավորելու մասին: “Ազգային ժողովն այսօր ոչ թե օրենսդիր գործառույթ է իրականացնում, այլ ստանձնել է Աղվան Հովսեփյանին աշխատանքի տեղավորման գործակալի կարգավիճակ”,-ասաց նա:

Փաշինյանի կարծիքով՝ վերջին տասը տարիների ընթացքում Հայաստանում քննչական մարմինները բավականին շատ փոփոխությունների են ենթարկվել, սակայն դրանից համակարգը չի փոխվել: Նա համոզված է, որ այս կառուցվածքային փոփոխությունն էլ որակական փոփոխությունների  չի բերի համակարգում: Որպես համակարգի վատ աշխատանքի օրինակ՝ նա թվարկեց, որ օրինակ, մինչ օրս բացահայտված չեն ոստիկանության պետի տեղակալ Գևորգ Մհերյանի սպանությունը, մարտի մեկի սպանությունները, Ավետիք Բուդաղյանի սպանությունը, քաղաքացիական ակտիվիստների նկատմամբ տեղի ունեցած ոտնձգությունները և այլն:

“Այդ փոփոխությունները, որպես կանոն, ունեցել են ձև, բայց չեն ունեցել բովանդակություն: Ւսկ եթե ունեցել են բովանդակություն, ապա ներիշխանական, ինտրիգային և անձնավորված”:

Փաշինյանը կոչ արեց դեմ քվեարկել օրինագծին. “Եթե մենք բոլորս դեմ քվերակենք, ապա Աղվան Հովսեփյանն աշխատանք չի ունենա և կդառնա գործազուրկ՝ միաժամանակ դառնալով բավականին երիտասարդ թոշակառու: Այդ դեպքում նա մի քանի ամսից կնկատի, թե ինչ հրեշավոր և կոռումպացված համակարգ է գխավոր դատախազությունը ու միանգամից կդառնա մարդու իրավունքների ազատության համար պայքարող մարտիկ: Ես դեմ եմ քվերակելու, որ Աղվան Հովսեփյանն ի վերջո միանա հանուն պայծառ ապագայի համար մղվող պայքարին: Ի վերջո ումի՞ց է նա պակաս…”:

Աժ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը, արձագանքելով Փաշինյանի ելույթին, ասաց, որ նրա դիտարկումները լրիվ անտեղի ու անհիմն են, և որ բոլորն էլ գիտեն՝ ով ում գործակալն է:

Անկախ

Խորհրդարանում քննարկվում է «Միասնական քննչական կոմիտեի մասին» օրենքի նախագիծը:

Անկախ պատգամավոր Էդմոն Մարուքյանն իր ելույթում նշեց, որ քննչական կոմիտեի գաղափարը միասնական քննչական մարմին ունենալն է, որտեղ պետք է միավորվեն բոլոր քննչական մարմինները, բացի հատուկ քննչական ծառայությունից, ինչը նրա կարծիքով ճիշտ է:

Սակայն առայժմ նախագծով նախատեսվում է այդ մարմնում ներառել միայն ոստիկանության քննչական մարմինը և պաշտպանության նախարարության քննչական ծառայությունը: «Այո, լավ է գոնե մեկ քայլ, քան ոչինչ, սակայն ապագան բոլոր մարմինների միավորումն է, և միայն այդ դեպքում այս մարմինը հաջողություններ կարձանագրի,-կարծում է պատգամավորը,-իսկ եթե մենք ապագայում դա չենք անելու, անիմաստ է այս ճանապարհով գնալը:

Էդմոն Մարուքյանը կարևորում է այդ գործընթացում համակարգի լավ մասնագետներին չկորցնելու հարցը: «Այն աշխատողները, որոնք երկար տարիներ աշխատել են համակարգում և սպասել են, որ այդ պայմաններով պետք է գնան թոշակի, պետք է ամեն բան անել, որ պաշտպանվի նրանց իրավունքը՝ գոնե 17 տարի համակարգում ծառայածների դեպքում: Այլապես կոմիտեի ստեղծվելու պահին այդ մարդիկ ուղղակի տարբերակներ կգտնեն մնալու ոստիկանությունում, որի հետևանքով կոմիտեն կկորցնի լավ մասնագետներ ունենալու հնարավորությունը»:

Պատգամավորը բարձրացրեց նաև նոր քննչական մարմնի ստեղծման դեպքում շենքային, ադմինիստրատիվ պայմանների հարցը: «Այս պահին եղած պայմանները բավարար չեն, որպեսզի մենք ապահովենք նախաքննության համար լավ որակ: Նոր կոմիտեի դեպքում այդ ամենք պետք է մնա քննիչների վատ հուշերում»,-ասաց նա:

Ինչ վերաբերում է շենքային պայմաններին, ապա Մարուքյանը գտնում է, որ այսօրվա գործող քննչական մարզային և համայնքային ստորաբաժանումները, որոնք գտնվում են ոստիկանության շենքերում, պետք է տարանջատվեն. «Եթե դրանք մնալու են ոստիկանության շենքերում, ապա մեր քաղաքացիների աչքին ոչինչ չի փոխվելու: Ես կարծում եմ, որ դրանք պետք է տարանջատվեն»:

Պատգամավորը բարձարցրեց նաև վերանշանակումների հարցը՝ նշելով, որ այն պետք է իրականանա արդարության սկզբունքներով: «Չեմ պատկերացնում, որ օրինակ, մարդը, որ այսօր մարզային ստորաբաժանման ղեկավար է, դառնա սովորական քննիչ: Պրոֆեսիոնալ և վարչական առումով դիրքերը պետք է պահպանվեն: Հակառակ պարագայում կունենանք նույն իրավիճակը, որը կունենանք թոշակների դեպքում, եթե այդ հարցը չկարգավորենք, այսինքն՝ կադրերի հոսք»:

Ընդհանուր առմամբ՝ պատգամավորը հույս ունի, որ միասնական քննչական մարմնի ստեղծումը դրական ազդեցություն կունենա քրեական արդարադատության վրա, ինչն էլ այդ մարմնի ստեղծման հիմնական նպատակը պետք է դառնա:

«Չպետք է անունը փոխենք, բայց բովանդակությունը մնա նույնը: Պետք է և՛ անունը փոխենք, և՛ իրապես նոր մարմին ստեղծենք, որն ազդեցություն կունենա քրեական արդարադատության վրա»,-ամփոփեց նա:

Անկախ

«Ժառանգություն» կուսակցության փոխնախագահ Ամեն Մարտիրոսյանն այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ, անդրադառնալով օրերս ՀՅԴ Գերագույն մարմնի ներկայացուցիչներ Հրանտ Մարգարյանի, Արմեն Ռուսատամյանի, Աղվան Վարդանյանի և ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի հանդիպմանը, որի ժամանակ քննարկվել են երկրի առաջ ծառացած խնդիրները լուծելու համատեղ ծրագրի մանրամասները, նշեց, որ շատ նորմալ է վերաբերվում այդ համագործակցությանը, որը սկսել է դեռ նախորդ տարվա վերջին պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի դեմ պայքարի շրջանակներում:

«Այն խնդիրները, որոնք մեր առջև ծառացած են, ավելի գլոբալ են: Գուցե ա՞յդ է պատճառը, որ Բարգավաճ Հայաստանն ու Դաշնակցությունը հանդիպեցին: Մարտի 1-ին ՀԱԿ առաջնորդ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը միասնական օրակարգի ձևավորման մասին խոսեց, դրանից առաջ «Ժառանգության» առաջնորդ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը ևս միասնական օրակարգի ձևավորման մասին խոսեց և, եթե արդեն կուսակցությունների ղեկավարների մակարդակով հանդիպումներ լինեն և միասնական օրակարգով հանդես գալու առաջարկություններ լինեն, շատ լավ կլինի»,- ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը:

«Ժառանգության»  փոխնախագահը նշեց, որ տարիներ շարունակ իրենք ասել են, որ քաղաքացիական, քաղաքական ուժերի և հասարակության միասնական ջանքերով պետք է խնդիրները լուծվեն:

«Մենք միայն միասնական օրակարգով պետք է փոխենք իրավիճակը: Ներկա դրությամբ  ո՛չ քաղաքացիական, ո՛չ էլ քաղաքական դաշտի կողմից իրավիճակը չի կառավարվում: Մինչ օրս ընդդիմությունը առանձին-առանձին է գործել է, և նրան չի հաջողվել իշխանության ապօրինությունների դեմ քայլեր ձեռնարկել: Առանձին խնդիրներ կարող են Ազգային ժողովում լուծվել, սակայն երկրի առաջ գլոբալ խնդիրներ են ծառացած, որոնք պետք է լուծվեն խորհրդարանից դուրս միասնական օրակարգով»,- ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը: